<html>

<head>
<meta http-equiv=Content-Type content="text/html; charset=unicode">
<meta name=Generator content="Microsoft Word 12 (filtered)">
<title> </title>
<style>
<!--
 /* Font Definitions */
 @font-face
	{font-family:"Cambria Math";
	panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;}
 /* Style Definitions */
 p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal
	{margin:0in;
	margin-bottom:.0001pt;
	font-size:12.0pt;
	font-family:"Times New Roman","serif";}
p.msochpdefault, li.msochpdefault, div.msochpdefault
	{mso-style-name:msochpdefault;
	margin-right:0in;
	margin-left:0in;
	font-size:10.0pt;
	font-family:"Times New Roman","serif";}
.MsoChpDefault
	{font-size:10.0pt;}
@page Section1
	{size:8.5in 11.0in;
	margin:1.0in 1.25in 1.0in 1.25in;}
div.Section1
	{page:Section1;}
-->
</style>


<meta http-equiv="page-enter" content="revealtrans(duration=2, transition=3)">
<STYLE TYPE="text/css">
	a:link { color: blue; text-decoration: none }
	a:active { color: red; text-decoration: none }
	a:visited { color: blue; text-decoration: none }
	a:hover { color: #FF0000 ; text-decoration: underline }
</STYLE> 
</head>

<BODY  bgColor="#fffacd"   leftMargin=0 
	background="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/dragonbg2.jpg" topMargin=0 onload=startBanner() 
 		bgproperties="fixed" align="center" >
<TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0 width=100% >
 <tr>
  <td width="100%">
   <table  vAlign=center align=center border=3 >
    <tr vAlign=center>  <!--- **** 100% window --->
  	<td vAlign=top width = 950>
   	  <table background="" bgColor="#fffacd">
    	   <tr>
	    <td>
            <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 
                        cellPadding=0 width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" >   <!--- **** main body --->
		 <tr>  <!-- Title --->
          	  <!-- <td background="http://thatsonchaudoc.com/mucluctitle/TSCD_title2.jpg" width = "70%" height=135>-->
          	   <td background="http://thatsonchaudoc.com/mucluctitle/ButKy_title.jpg" height = 140>
            	<TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0>
              	  <tr>
                		<TD align="center" width=50%> 		 
	 			<img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/HoiKy_2friend.gif" width ="70" height ="50" alt="">
		    		</TD>
                		<TD vAlign=right>
					<p>
					<IMG src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/bird6.gif" width = "50%" border=0>
					</p> 
		    		</TD>
                		<TD vAlign=right> 
				<img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/HoiKy_2bird.gif" width ="90" height ="70"  alt=""> 

		    		</TD>
              	  </TR>

           		</TABLE>
		    </td>
		  </tr>  <!-- end Title ---> 
		 <tr >   <!--- Menu Bar --->
		    <td align="center" >
			<table border="2" height ="30" cellspacing="0" cellpadding="0"  background="" >
				<tr>
		  		  <td align="center" width = 950>
				    <p>
					<b> <font  face="Times New Roman" size=2  color="black">	
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/index.html","","menubar=no">
						<span style="text-decoration: none">Trang Chính</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/hinhanh.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Hình Ảnh</a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/hoiky.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Bút Ký </a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Truyện Ngắn</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan2.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Truyện Thật Ngắn</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/TacGiaTacPham.html">  
						<span style="text-decoration: none"> TG & Tác Phẩm </a>				
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/tho.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Thơ </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/DiTichVaDanhNhan.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Di Tích Lịch Sử và Danh Nhân </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/gopnhat.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Đời Sống: Phong Tục & Khoa Học </a>					
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/amnhac.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Sân Khấu/Nghệ Thuật</a>					
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/hopthu.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Hộp Thư </a>					
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/nhantin.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none"> Nhắn Tin </a>					
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/tintuc.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none"> Tin Tức Thân Hữu </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/TinVui.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none"> Tin Vui </a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/PhanUu.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none"> Phân Ưu </a>
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/suckhoegiadinh.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">SK và Gia Đình</a>
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/QuyTinhThuong.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Lá Lành Đùm Lá Rách</a>
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/TruyenCuoi.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Vui Cười</a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/giachanh.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Ẩm Thực/Gia Chánh</a>
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/xuan.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Trang Xuân</a>
						&nbsp;&nbsp;


					<a href="http://thatsonchaudoc.com/banviet2/CaoThoaiChau/CTC_listing.html" >  
						<b> <span style="text-decoration: none"> Cùng Tác Giả</font></b></a>
						&nbsp;&nbsp;
					</font></b> 
	

	
				    </p>
		  		  </td>
				</tr>
     			    </table>	
	    	        </td>
       	     </tr>  <!--- End Menu Bar --->
		  <tr >   <!--- Start Body --->

		    <td align="center" >
			  <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 
                        		cellPadding=0  borderColorLight=#6b948a cellspacing="0" cellpadding="0" bgColor="white"    background=""  >
				<tr>
				 <td>
<blockquote>


<div class=Section1>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'><br>
</span><strong><span style='font-size:16.0pt;color:red'>MỘT THỜI NGỠ NHƯ CỔ
TÍCH!</span></strong></p>

<p class=MsoNormal style='margin-top:0in;margin-right:0in;margin-bottom:6.0pt;
margin-left:51.1pt'><b><span style='font-size:14.0pt;color:black'>Cao Thoại Châu</span></b><b><span
style='font-size:13.0pt;color:black'><br>
<br>
</span></b><em><span style='font-size:13.0pt;color:black'>35 năm cũng có khá những
chuyện lên bờ xuống ruộng, vinh hẳn là không có gì mà nhục cũng chẳng có chi, một
thời chống sào đẩy thuyền qua sông mà không ít lần gặp nước ngược toát cả mồ
hôi, rã rời tim óc. </span></em></p>

<p class=MsoNormal style='margin-top:0in;margin-right:0in;margin-bottom:6.0pt;
margin-left:51.1pt;text-align:justify'><em><span style='font-size:13.0pt;
color:black'>Thường là không thích nhìn lại những năm tháng đã qua của chính
mình không hiểu sao đêm qua mơ thấy đời dạy học.Thế là không thể tránh được cái
“Tôi” khi nhìn lại một thời ngỡ như cổ tích.</span></em></p>

<p class=MsoNormal style='margin-top:0in;margin-right:0in;margin-bottom:6.0pt;
margin-left:51.1pt;text-align:justify'><i><span style='font-size:13.0pt;
color:black'><br>
</span></i><span style='font-size:13.0pt;color:black'><br>
</span><strong><span style='font-size:14.0pt;color:red'>* Thuở mới vào đời</span></strong></p>

<p class=MsoNormal style='margin-top:0in;margin-right:0in;margin-bottom:6.0pt;
margin-left:51.1pt;text-align:justify'><b><span style='font-size:13.0pt;
color:red'><br>
</span></b><span style='font-size:13.0pt;color:black'>Vào nghề năm 1962, ra nghề
năm 1998, có hai quãng ngắt- một là mấy năm phải đi lính và một là vài năm phải
đi cải tạo- nhưng cả hai thời gian đứt đoạn đó lòng luôn nghĩ mình đang thọ nạn
với tư cách một nhà giáo. Tôi đã nhập vai thầy giáo như thế nào? Có thể nói
ngay đó là một thầy giáo không tồi nhưng mang dấu thẹo trên lưng.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-top:0in;margin-right:0in;margin-bottom:6.0pt;
margin-left:51.1pt;text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt;
color:black'>Trường dạy đầu tiên thuộc tỉnh An Giang, lúc ấy tôi mới ngoài hai
mươi lại rất ngây thơ cả nể dễ tin trong cuộc sống, có phần tự tin và phiến diện
pha một chút cao ngạo.Ở trường ấy và nhất là địa phương ấy, một người nói giọng
Bắc là điều bất lợi; là một người có máu văn nghệ sẽ cộng chung bất lợi thêm
vào.Tổng số này sẽ tăng hơn khi tôi không tự nhủ phải tuân thủ những quy định tủn
mủn bởi không hề có ý tiến thân trong thang bậc của nghề, với tôi đi dạy có
nghĩa chỉ là thực hiện mối quan hệ thầy-trò thuần túy chuyên môn không màng đến
một cái ghế nào trong hệ thống cả. Tôi trở thành một người thầy cô độc như bản
tính mình muốn với ý nghĩa dạy học để làm chỗ dựa cho viết lách. Ở trường này
tôi có bút danh như ngày nay và bài thơ đầu tiên ký bút danh ấy.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-top:0in;margin-right:0in;margin-bottom:6.0pt;
margin-left:51.1pt;text-align:justify'><b><span style='font-size:13.0pt;
color:red'>&nbsp;</span></b></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><b><i><span
style='font-size:13.0pt;color:red'>Chỗ ngồi của nhà giáo thời chiến</span></i></b></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt;color:red'>&nbsp;</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>Tuổi hai mươi bước vào nghề giáo</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>Dẫm lên chông gai những lối mòn</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>Thầy nhủ thầm mình làm nhân chứng</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>Cho sự chán chường chạy khắp châu thân</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>Quê các em có núi có sông</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>Có máu chảy loang từng cánh đồng</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>Có trận tuyến trên nhiều cây số</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>Các em đào dần khoảng trống trong tim</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>Thầy dạy các em tình yêu sông núi</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>Yêu đồng bào tổ quốc quê hương</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>Nhưng trót giấu đi bề ngang bề rộng</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>Và trọn bề sâu của nỗi cô đơn</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>Các em say mê con người sáng tạo</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>Mê áo cơm và Thượng đế trên trời</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>Thầy dậy các em về lòng dũng cảm </span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>Làm người chân thành mãi mãi không thôi</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>Rồi một đêm khoác áo ra đường</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>Với nỗi sầu với phẫn nộ như điên</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>Đạn vẫn nổ ầm phá tung đêm lạnh</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>Máu vẫn chảy hoài trên mỗi bản tin</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>Bảng với phấn và Thầy tự nhiên vô dụng</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>Và bơ vơ giữa bóng tối xây thành</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>Các em sau này lớn lên mỗi đứa</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>Đứng nơi nào trong cuộc chiến tranh ?</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>&nbsp;Châu Đốc 1963</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt;color:black'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-top:0in;margin-right:0in;margin-bottom:6.0pt;
margin-left:51.1pt;text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt;
color:black'>Và không biết từ khi nào và do ai, tôi thành cái gai trong mắt một
số người. Cuối cùng người ta hè nhau tính nhổ cái gai chỉ hai năm sau đó.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-top:0in;margin-right:0in;margin-bottom:6.0pt;
margin-left:51.1pt;text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt;
color:black'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Một lần có một nữ sinh được gia
đình chở vào bệnh viện cấp cứu vì uống thuốc ngủ, tin đồn từ đó tung ra rằng đã
có một chuyện lem nhem giữa tôi và cô bé mà thường ngày tôi vẫn không thích
đó.Người ta kêu tôi về trình diện Bộ và giữ tại đó để thanh tra xuống làm việc.Cuối
cùng thì thanh tra đã tìm được câu trả lời, ông thanh tra lớn tuổi báo cho tôi
biết điều đó, nhưng trước đấy khi còn đang thanh tra , một lần ông ấy nói <em>“ông
nên lấy nó</em>…” và lúc đó tôi quắc mắt trả lời có phần xấc xược <em>“Lấy à,
thế thì lấy và…ông xuống mà lấy cho ông đi</em>”. Người thanh tra trố mắt như lọt
tròng ra ngoài vì bị chạm nọc và đó là lý do vì sao mấy tháng sau tôi bị thuyên
chuyển lên Kontum với lý do rất trong trắng là “vì lý do công vụ”. </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-top:0in;margin-right:0in;margin-bottom:6.0pt;
margin-left:51.1pt;text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt;
color:black'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Khi vụ việc mới tung ra, có một lá thư
xưng là của phụ huynh học sinh gửi cho báo S. của ông C.T. Trong mục viết phiếm,
ông C.T chửi tung tóe, đòi tôi phải cưới cô bé , và còn đòi thả dù tôi ra Bắc,
vì lúc ấy đang có việc chính quyền Sài Gòn thả dù một số chính khách sang bên
kia sông Bến Hải! Sau này khi biết nhau, nhắc chuyện trước, hỏi ông “<em>Anh
nghĩa hiệp thế sao lúc ấy không cưới cô bé đó làm vợ? Đòi tôi cưới vợ rồi còn
đòi thả tôi ra Bắc,để vợ lại cho anh hả ?</em> ”, ông ấy tái mặt vì sự hồ đồ đanh
đá của mình cũng như sự chanh chua không kém cạnh của người thuộc thế hệ sau về
tuổi tác. </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-top:0in;margin-right:0in;margin-bottom:6.0pt;
margin-left:51.1pt;text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt;
color:black'>&nbsp;&nbsp;&nbsp; May là cô gái không chết và đã khai ra sự thật.
Được minh oan nhưng tôi&nbsp; vẫn phải khăn gói quả mướp rời Châu Đốc. Ngày báo
tin ấy cho tôi, ông thanh tra nói “Tôi biết anh dạy rất hay nhưng tôi khuyên…”,
lời ông bị cắt ngang “<em>Ông nên khuyên chính mình trong cách đối xử với những
đồng nghiệp trẻ như tôi”!</em> Chuyện là thế,nhưng trong ký ức đen của cấp
trên, tôi là một khuôn mặt mang dấu thẹo.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-top:0in;margin-right:0in;margin-bottom:6.0pt;
margin-left:51.1pt;text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt;
color:black'><br>
Khi còn đang băn khoăn ai là kẻ gieo tai vạ cho mình thì một ngày nọ, từ Kontum
tôi nhận được thư của anh bạn đồng nghiệp coi là giao du thân nhất trong mấy
năm tôi ở Châu Đốc. Hồi ấy, chiều chiều cặp đôi lang thang ngòai phố, ghé tiệm
sách, ra công viên, uống cà phê…bàn chuyện mà anh bạn rất say mê là văn chương.
Phải nói là chúng tôi chia cho nhau nhiều kiến thức của một người ôm cái mộng
quỷ tha ma bắt là cầm bút. Và một lần trường ra báo xuân, giao cho tôi chăm
sóc, có đăng thơ của anh ấy. Tôi thật quá dại dột khi nói thật lòng với bạn rằng
bài thơ đó khó có thể là một viên gạch cho một bức tường.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-top:0in;margin-right:0in;margin-bottom:6.0pt;
margin-left:51.1pt;text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt;
color:black'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Trở lại với lá thư tôi nhận được sau khi
bị lưu đày lên KonTum, trong đó anh bạn- từng khóc ngày tiễn tôi rời khỏi Châu
Đốc- tự thú hết những gì anh đã làm trong “vụ án” mà tôi phải gánh trước đó.
Anh có lẽ nói thật lòng mình và mong tôi tha thứ. Bình thường thì đó là cơ hội
để có một người bạn tốt, nhưng là người không rộng lòng được như thế nên tôi gửi
trả lại lá thư cho anh bạn, có thêm hàng chữ <em>“Không tha thứ cho kẻ hèn!”.</em></span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-top:0in;margin-right:0in;margin-bottom:6.0pt;
margin-left:51.1pt;text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt;
color:black'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Và chưa hết, thêm một lần họ còn
tính “khử” tôi bằng cách không cho hoãn dịch, có nghĩa tôi còn một nơi phải
“thuyên chuyển” đến hai năm sau khi đổi lên Kontum: trường sĩ quan trừ bị Thủ Đức!</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-top:0in;margin-right:0in;margin-bottom:6.0pt;
margin-left:51.1pt;text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt;
color:black'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Gần 4 năm lính té ra là một bản
án không tuyên! Khi “đoạn trường sổ rút tên ra ”, ngày được trả về nghề cũ thật
trớ trêu ông thanh tra và tôi lại gặp nhau, lúc đó tôi mới biết ông ta là bạn của
chị dâu tôi cũng mới về làm thanh tra cùng với ông ấy. Ông ấy lại khuyên tôi
nên chọn về làm tại Bộ và sẵn sàng giúp tôi trong việc này thay vì về trường cũ
là Kontum. Kể ra làm tại Sài Gòn vẫn khỏe hơn trở lại cao nguyên, nơi rất gần với
cuộc chiến đang khốc liệt khi đó. Nhưng phần vì thích tự do, phần còn căm người
thanh tra này nên thêm một lần ông ta lại bị sốc “<em>Tôi chỉ thích dạy, không
bao giờ muốn những chức vụ như ông, nó chán và khôi hài như những con lật đật ấy”!</em></span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-top:0in;margin-right:0in;margin-bottom:6.0pt;
margin-left:51.1pt;text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt;
color:black'>&nbsp;&nbsp;&nbsp; Cũng may là lúc đấy tôi như con tàu chưa có một
hành khách nào, nên mọi thứ lênh đênh thậm chí nguy nan, sầu muộn chỉ một mình
tôi gánh cũng không quá nặng nề. Bài thơ này làm khi trở lại ngôi trường miền
núi lơ thơ như cái hội đồng xã:</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt;color:black'><br>
</span><strong><i><span style='font-size:13.0pt;color:red'>Khi trở lại Kontum</span></i></strong></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt'><b><i><span style='font-size:
13.0pt;color:black'><br>
</span></i></b><em><span style='font-size:13.0pt;color:black'>Thầy đã về rồi đó
các em</span></em></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt'><em><span style='font-size:13.0pt;
color:black'>Có mang theo sự thật đau lòng</span></em></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt'><em><span style='font-size:13.0pt;
color:black'>Lại tiếp tục quãng đường mòn thuở đó</span></em><i><span
style='font-size:13.0pt;color:black'><br>
<em>Lại đi về trên lối cũ phân vân</em><br>
<em>*</em></span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt'><em><span style='font-size:13.0pt;
color:black'>Thầy đã về giữa sân trường buổi sáng</span></em><i><span
style='font-size:13.0pt;color:black'><br>
<em>Nhìn cờ bay mệt mỏi lạ lùng</em><br>
<em>Thầy cũng tựa một cô dâu mới</em><br>
<em>Vừa thất tình nên hết sức dửng dưng</em><br>
<em>*</em></span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt'><em><span style='font-size:13.0pt;
color:black'>Thầy đã để cho người ta chết</span></em><i><span style='font-size:
13.0pt;color:black'><br>
<em>Cho đời mình thành nghĩa địa, các em</em><br>
<em>Khi khôn lớn có người nào không thế</em><br>
<em>Giữa mịt mùng tìm kiếm loanh quanh</em><br>
<em>*</em></span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt'><em><span style='font-size:13.0pt;
color:black'>Giờ khôn lớn mong các em tha thứ</span></em><i><span
style='font-size:13.0pt;color:black'><br>
<em>Nếu ý Thầy có chút bi quan</em><br>
<em>Gió núi tràn về chạnh lòng rét mướt</em><br>
<em>Một công dân vong quốc giữa quê hương!</em><br>
<em>*</em></span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt'><em><span style='font-size:13.0pt;
color:black'>Lời giảng cũ bây giờ làm hối hận</span></em><i><span
style='font-size:13.0pt;color:black'><br>
<em>Cùng lời thơ rũ xuống xanh xao</em><br>
<em>Cửa tương lai không có lối vào</em><br>
<em>Ta cứ đứng bên ngòai bứt rứt</em><br>
<em>*</em></span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt'><em><span style='font-size:13.0pt;
color:black'>Thầy đã về như hồn ma hiện</span></em><i><span style='font-size:
13.0pt;color:black'><br>
<em>Nhìn các em hết sức bao dung</em><br>
<em>Sự gặp gỡ chính ra là ngã rẽ</em><br>
<em>Ta vô tình đi lạc giữa thân quen</em><br>
<em>*</em></span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-top:0in;margin-right:0in;margin-bottom:12.0pt;
margin-left:51.3pt'><em><span style='font-size:13.0pt;color:black'>Thầy đã về
và tự nhiên phải nghĩ</span></em><i><span style='font-size:13.0pt;color:black'><br>
<em>Tuổi ba mươi vừa sống hết đời mình</em><br>
<em>Những nhục nhằn của mấy năm đi lính</em><br>
<em>Đến muôn đời thầy cũng không quên</em><br>
</span></i><em><span style='font-size:13.0pt;color:black;font-style:normal'>Kontum
1969</span></em></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt;color:black'>Chỉ vài tháng sau, một nhiệm sở mới lại chờ
tôi đến : trường Nữ trung học Pleime tại thị xã Pleiku. Tôi xin đổi sang bên đó
một phần vì muốn “lánh nạn” chức hiệu trưởng mà người ta định giao cho tại
Kontum, phần khác là do một giọng đọc trên đài phát thanh tại Pleiku mà tôi là
người có bài đọc mỗi buổi sáng. Chỉ “văn kỳ thanh” mà đã nhận về nơi ấy thì kể
tôi cũng quá chiều theo tính lãng mạn của mình. Lúc ấy vừa 30 và không hiểu sao
giữa tôi và “giọng đọc” lại có một kết thúc cực nhanh và da diết như bài thơ
sau đây. </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt'><strong><i><span
style='font-size:13.0pt;color:red'>&nbsp;</span></i></strong></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt'><strong><i><span
style='font-size:13.0pt;color:red'>Để nhớ lúc Trâm xa</span></i></strong><i><span
style='font-size:13.0pt;color:red'><br>
<br>
</span></i><em><span style='font-size:13.0pt;color:black'>Hình như tôi vừa tiễn
một người</span></em><i><span style='font-size:13.0pt;color:black'><br>
<em>Có điều gì mất đi trong tôi</em><br>
<em>Lúc qua đèo tôi nhủ mình như thế</em><br>
<em>Lệ có bào mòn núi cũng không nguôi</em><br>
<br>
<em>Mấy giờ trưa nay người lên phi cơ</em><br>
<em>Người mặc áo hoa lần đầu gặp gỡ</em><br>
<em>Hay áo hồng như chiều hôm qua</em><br>
<em>Buổi chiều mây đùn trắng xóa</em><br>
<em>Cho tôi già trong một cõi vô tư</em><br>
<br>
<em>Tôi tiễn người để biết kẻ đi xa</em><br>
<em>Đã mang theo hồn người ở lại</em><br>
<em>Sao người không đi bằng sân ga</em><br>
<em>Có ánh đèn cho mắt tôi vàng úa</em><br>
<em>Đời buồn tênh sao người không đi ngựa</em><br>
<em>Cho tôi nghe lóc cóc trên đường</em><br>
<br>
<em>Tôi không muốn người dùng phi cơ</em><br>
<em>Bởi đôi mắt làm sao ngó thấy</em><br>
<em>Tôi không muốn người dùng phi cơ</em><br>
<em>Tình chỉ đẹp trong một bàn tay vẫy</em><br>
<br>
<em>Có thật người đã đi chiều nay</em><br>
<em>Hay tiễn đưa chỉ là ảo tưởng</em><br>
<em>Hay chính tôi, tôi vừa khởi hành</em><br>
<em>Vào trăm cõi nhớ nhung vô tận</em><br>
<br>
<em>(Yêu có phải suốt đời níu giư</em><br>
<em>Một điều gì không có trong tay</em><br>
<em>Yêu có phải là cần thay thê</em><br>
<em>Những cơn buồn vô cớ trong tôi)</em><br>
<br>
<em>Chuyện người đi đã là có thật</em><br>
<em>Thôi cũng đành to nhỏ với hư không</em><br>
<em>Tôi là núi sao người bỏ núi</em><br>
<em>Tôi là thuyền sao người không qua sông</em><br>
<br>
<em>Tôi là cầu sao người không qua thử</em><br>
<em>Cho tôi nhìn bóng nước rung rinh</em><br>
<em>Cho tôi nhìn tôi hốc hác điêu tàn</em><br>
<em>Cho tôi khóc và nghe tiếng khóc</em><br>
<br>
<em>Có người đi sao chiều không mưa</em><br>
<em>Có người đi sao chiều không nắng</em><br>
<em>Rất lãng mạn sao tôi không buồn</em><br>
<em>Mà chỉ thấy lòng mình khoảng lặng</em><br>
<br>
<em>Thôi hãy đi cho thật bình an</em><br>
<em>Và cô đơn suốt cuộc hành trình</em><br>
<em>Sá gì tôi cành cây nhớ gió</em><br>
<em>Hắt hiu buồn trên đỉnh chênh vênh</em><br>
<br>
<em>Người đi rồi tôi như mặt bàn</em><br>
<em>Ngón tay nào vu vơ trên đó</em><br>
<em>Người đi rồi tôi như chiếc gương</em><br>
<em>Thỏi son nào tô môi trong đó</em><br>
<br>
<em>Người đi rồi tôi như chiếc xe</em><br>
<em>Không hành khách ngủ vùi trên bến</em><br>
<em>Và người đi tôi thành nỗi buồn</em><br>
<em>Không cách gì làm tăng thêm nữa</em><br>
<br>
<em>Người đi rồi tôi còn một mình</em><br>
<em>Làm nhà tu trong căn nhà trống</em><br>
<em>Ai sẽ tắt giùm tôi ánh điện</em><br>
<em>Cho tôi nhìn thật rõ đời tôi</em><br>
<em>Đời của tôi nhiều khi buồn muốn khóc</em><br>
</span></i><span style='font-size:13.0pt;color:black'>Pleiku 1970<br>
<br>
</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt;color:black'>Pleime là ngôi trường ấn tượng và thú vị
nhất của đời dạy học của tôi. Đó là trường con gái, hầu hết là con quân nhân
công chức từ nhiều vùng tới theo cha nên rất tỉnh thành và học rất giỏi. Pleiku
thời ấy là thành phố của chiến tranh, tòan lính là lính và còn đơn sơ gần với
thiên nhiên hoang dã nên, chao ôi, con người lãng mạn là tôi mặc sức mà sống.
Và có được nhiều bài thơ trong 3 năm phát vãng kể là một món lời khá lớn.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt;color:black'><br>
ra thì thời ấy không trường nào giữ chân tôi quá 3 năm. Và thế là mùa hè đỏ lửa
năm 1972 là cơ hội cho tôi có một quê hương thứ hai + n và đóng đô ở đây cho đến
nay.Bởi bất cứ nơi nào trong từng ấy năm cho tôi mái nhà, chén cơm và công việc
thì đều là quê hương cả, chúng bình đẳng với nhau trong lòng tôi.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt;color:black'><br>
</span><strong><span style='font-size:14.0pt;color:red'>* Những điều nói buổi
giã từ</span></strong></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><b><span
style='font-size:13.0pt;color:black'><br>
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></b><span style='font-size:13.0pt;
color:black'>Năm 1979 trở lại nghề sau 4 năm gián đọan trong tâm trạng không
còn hứng thú,nhưng nỗi đời éo le không còn một chọn lựa nào khác.Gánh nặng trên
vai ngày một thêm. Bên là “chân trong chân ngòai”, bên khác là cả một núi những
thủ tục…vô bổ trong đòi hỏi kỳ cục của nghề nghiệp.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><b><span
style='font-size:13.0pt;color:black'><br>
</span></b><span style='font-size:13.0pt;color:black'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
Trong 20 năm, như bị bao vây bởi sổ sách, hội họp và thân phận là người thi
công cho một thiết kế giáo dục thông qua sách giáo khoa, sách hướng dẫn giảng dạy,
sách chuẩn kiến thức… vẽ ra từ trên như một pháp lệnh. Tính độc lập,sự sáng tạo
nghề nghiệp giờ như người đánh võ bị giới hạn trong một vòng tròn ở dưới chân.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><b><span
style='font-size:13.0pt;color:black'><br>
</span></b><span style='font-size:13.0pt;color:black'>&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bản
thân tôi mấy năm liền bị coi là chậm tiến vì không thực hiện những điều vô bổ
trên,thành ra tôi bị phân thân, học trò một bên và tổ chức một bên và tôi chọn
cái thứ nhất! Một lần có các quan chức của Bộ về, người ta lại chọn tôi để thao
giảng minh họa. Và trong giờ thao giảng tôi lên lớp hai bàn tay không, mong là
những người cõi trên về dự nhận ra sự thừa thãi của những sổ sách và “5 bước
lên lớp” máy móc. Họ thấy nhưng chắc hẳn khi về cõi trên chẳng ai mang ra bàn!</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><b><span
style='font-size:13.0pt;color:black'><br>
</span></b><span style='font-size:13.0pt;color:black'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
Hai mươi năm thấy biết bao là giả dối mà những điều đó bây giờ gọi là “bệnh”
thành tích. Có lần, tại một hội đồng coi thi tôi lập biên bản một thí sinh gian
lận khiến ban lãnh đạo hội đồng như rơi từ nóc nhà xuống. Trước khi thi người
ta căng biểu ngữ hô hào một mùa thi nghiêm túc nhưng khi biết tin này, những
người lãnh đạo hội đồng tỏ ra khó chịu trước việc tôi làm. Ngẫu nhiên, chỉ mấy
phút sau, con gái tôi cũng lập một biên bản tương tự! Hai cha con tôi thành cái
đích cho một số người châm chích và họ lo sợ cho bản thân vì thí sinh gian lận
là người nhà của một quan chức lớn trong tỉnh! Những người lãnh đạo hội đồng
thi thành ra mất mặt, nhưng cha con tôi thì đương nhiên là còn mặt trong tâm trạng
thanh thản của người làm đúng, nhưng trong lòng tôi khá buồn tủi.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><b><span
style='font-size:13.0pt;color:black'><br>
</span></b><span style='font-size:13.0pt;color:black'>&nbsp;&nbsp;&nbsp; Còn những
cái mập mờ khác. Người ta cấm dạy thêm với lý do tránh tiêu cực và tôi năm nào
cũng có luyện thi đại học cho một nhóm học sinh, học phí thật sự chẳng là bao,
không đủ cho tôi hút thuốc đắt tiền. Cấm nhưng nhóm tôi kèm có một em là con
ông phó GĐ Sở Giáo dục, một lần ông gửi biếu tôi gói trà và tôi hiểu là ông có
biết việc con ông học thêm với tôi.Thì ra, <i>“nói hai thứ tiếng</i>” không phải
chỉ có mình tôi!</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt'><b><i><span style='font-size:
13.0pt;color:red'>&nbsp;</span></i></b></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt'><b><i><span style='font-size:
14.0pt;color:red'>Lời tự thú bình yên</span></i></b><span style='font-size:
13.0pt;color:black'><br>
Ngày đi qua đêm lại nối theo ngày<br>
Cây lá vẫn mọc lên từ đất<br>
Tôi tạm trú trong một người nào khác<br>
Bao nhiêu điều không thuộc về tôi<br><br>

Là những thứ không nơi cất giấu<br>
Giọt mưa tan bong bóng giữa sân trường<br>
Gió xa về đứng chật hành lang<br>
E vẫn thiếu một cánh cho bướm đậu<br><br>

Nhận của đời bản sao thời khoá biểu<br>
Tôi đi lần từng bước tới hôm nay<br>
Nghe lao xao cát đá dưới chân giày<br>
Viên phấn ngắn để hồn tôi vẫn thiếu<br><br>

Và không đủ người nghe thơ Đồ Chiểu<br>
Bằng tấm lòng của Lục Vân Tiên<br>
Sông Tiền Đường nước vẫn xanh trong<br>
Mưa rắc bụi đời không dư nước mắt<br><br>
Để ngày ngày tôi theo tôi vào lớp<br>
Con bướm vàng tìm chỗ khác rong chơi<br>
Hoa vẫn để lòng hoa khoe với đất<br>
Và bình yên đâu đó ở bên ngoài<br>
Tân An 1994
</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt;color:black'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt;color:black'>&nbsp;&nbsp;&nbsp; Mãi bây giờ người ta mới
nói “Cởi trói” cho người thầy là điều nên làm triệt để. Nhưng liệu đó có phải
là cần cải thiện không khoan nhượng đầu vào các trường sư phạm và bản thân các
lò đào tạo này cũng cần có những bước xoay chuyển mạnh mẽ để cho ra đời những
người thầy non nớt bước đầu nhưng không thể yếu kém khi đứng trên bục giảng?</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><b><span
style='font-size:13.0pt;color:black'><br>
</span></b><span style='font-size:13.0pt;color:black'>Trò “ngồi nhầm chỗ” đã
gây nhức nhối lắm rồi, thầy “đứng nhầm chỗ” thì nhức nhối còn lớn biết bao
nhiêu!</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt;color:black'>Cũng cần hiểu người thầy nào cũng muốn học
trò mình thi đậu vì đó cũng là một thứ… “thù lao” cho họ.Nhưng có nên để “thù
lao” này tồn tại một cách vô tội vạ? Thiết nghĩ, cần giải quyết quan niệm học để
thi vì chính nó đẻ ra cách dạy vẹt, học vẹt mà lỗi không phải tại thầy và trò.
Dạy để truyền thụ kiến thức thay vì dạy “mớm” cho thi! Chỉ như thế thì người thầy
mới được độc lập để dốc tâm tìm ra cái mới trong phương pháp dạy mà không phải
“nơm nớp” lo về kết quả lên lớp hoặc thi cuối năm.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><b><span
style='font-size:13.0pt;color:black'><br>
</span></b><span style='font-size:13.0pt;color:black'>Cũng không nên quên hoạt
động giáo dục là một hoạt động cần ổn định, khiêm tốn,thầm lặng, nói vừa đủ và
làm có chất, không được phép khoa trương ồn ào như những lãnh vực khác. Chất lượng
giáo dục nằm ở quan niệm gíao dục tạo ra sản phẩm nào, công dân hay con người?
Và còn lại không thể khác hơn người thầy với những thuộc tính độc lập, sáng tạo
và được đào tạo nghiêm chỉnh!</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt;color:black'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><b><span
style='font-size:14.0pt;color:black'>Cao Thoại Châu</span></b></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:51.3pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

</div>

</body>

</html>
�