<html>

<head>
<meta http-equiv=Content-Type content="text/html; charset=unicode">
<meta name=Generator content="Microsoft Word 12 (filtered)">
<title>DÒNG SÔNG BASSAC</title>
<style>
<!--
 /* Font Definitions */
 @font-face
	{font-family:"Cambria Math";
	panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;}
 /* Style Definitions */
 p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal
	{margin:0in;
	margin-bottom:.0001pt;
	font-size:12.0pt;
	font-family:"Times New Roman","serif";}
.MsoChpDefault
	{font-size:10.0pt;}
@page Section1
	{size:8.5in 11.0in;
	margin:1.0in 1.25in 1.0in 1.25in;}
div.Section1
	{page:Section1;}
-->
</style>

<!-- copy part 1 replace </head> and <body> by: -->

<meta http-equiv="page-enter" content="revealtrans(duration=2, transition=3)">
<STYLE TYPE="text/css">
	a:link { color: blue; text-decoration: none }
	a:active { color: red; text-decoration: none }
	a:visited { color: blue; text-decoration: none }
	a:hover { color: #FF0000 ; text-decoration: underline }
</STYLE> 
</head>

<BODY  bgColor="#fffacd"   leftMargin=0 
	background="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/dragonbg2.jpg" topMargin=0 onload=startBanner() 
 		bgproperties="fixed" align="center" >
<TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0 width=100% >
 <tr>
  <td width="100%">
   <table  vAlign=center align=center border=3 >
    <tr vAlign=center>  <!--- **** 100% window --->
  	<td vAlign=top width = 950>
   	  <table background="" bgColor="#fffacd">
    	   <tr>
	    <td>
            <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 
                        cellPadding=0 width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" >   <!--- **** main body --->
		 <tr>  <!-- Title --->
          	  <!-- <td background="http://thatsonchaudoc.com/mucluctitle/TSCD_title2.jpg" width = "70%" height=135>-->
          	   <td background="http://thatsonchaudoc.com/mucluctitle/ButKy_title.jpg" height = 140>
            	<TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0>
              	  <tr>
                		<TD align="center" width=50%> 		 
	 			<img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/HoiKy_2friend.gif" width ="70" height ="50" alt="">
		    		</TD>
                		<TD vAlign=right>
					<p>
					<IMG src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/bird6.gif" width = "50%" border=0>
					</p> 
		    		</TD>
                		<TD vAlign=right> 
				<img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/HoiKy_2bird.gif" width ="90" height ="70"  alt=""> 

		    		</TD>
              	  </TR>

           		</TABLE>
		    </td>
		  </tr>  <!-- end Title --->
		  <tr >   <!--- Menu Bar --->
		    <td align="center" >
			<table border="0" height ="30" cellspacing="0" cellpadding="0"  background="" >
				<tr>
		  		  <td align="center">
				    <p>
					<b><font  face="Times New Roman" size=2  color="black">	
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/index.html","","menubar=no">
						<span style="text-decoration: none">Trang Chính</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/hinhanh.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Hình Ảnh</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/hoiky.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Bút Ký </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Truyện Ngắn</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/hopthu.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Hộp Thư </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan2.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Truyện Thật Ngắn</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/tho.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Thơ </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/gopnhat.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Góp Nhặt </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/tintuc.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Sức Khỏe và Gia Đình</a>					
						&nbsp;&nbsp;<br>

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/banviet2/DuongVanChung/DVC_listing.html" >  
						<b><font  face="Arial" size=1 color="9432cc">Cùng Tác Giả</font></b></a>
						&nbsp;&nbsp;

					</font></b> 
	
				    </p>
		  		  </td>
				</tr>
     			    </table>	
	    	        </td>
       	     </tr>  <!--- End Menu Bar --->
		  <tr >   <!--- Start Body --->

		    <td align="center" >
			  <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 
                        		cellPadding=0  borderColorLight=#6b948a cellspacing="0" cellpadding="0" bgColor="white"    background=""  >
				<tr>
				 <td>
<blockquote>

<div class=Section1>


<p class=MsoNormal><o:p>&nbsp;</o:p></p>

<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span
style='font-size:16.0pt'><b>SÔNG BASSAC</b></span></p>

<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span
style='font-size:16.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span
style='font-size:16.0pt'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
</span><i>Dương Văn Chung</i></p>

<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><i>&nbsp;</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>Châu Đốc xưa kia là tỉnh lỵ tỉnh
Châu Đốc, nay là một thị xã thuộc tỉnh An Giang. Thị xã này nằm bên bờ Hậu
Giang, một nhánh của sông Cửu Long.</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>Sông Cửu Long phát nguyên từ Cao
nguyên Tây Tạng, chảy qua các nước Trung Hoa, Miến Điện, Thái Lan, Lào,
Campuchia và Việt Nam. </p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>Đây là một con sông dài, khoảng
4.880 Km. Con sông chảy qua nước nào thì nước đó đặt cho nó một cái tên. Tên khởi
đầu do người Tai-Tây Tạng đặt là Mae Nam Khong, gọi tắt là Mae Khong , có nghĩa
là Kong River, “Mẹ của các sông”. Trung Quốc gọi là Mégòng Hé hoặc Lancang
giang. Miến Điện gọi là Mae Khaung, Thái gọi là Mae Nam Khong, Lào gọi là Mènam
Khong, Campuchia gọi là Mékông hoặcTonle Thom và Việt Nam gọi là Sông Cửu Long.
Đến Campuchia, con sông chia ra làm 2 nhánh lớn; nhánh bên trái là sông Mekong
và nhánh bên phải là sông Bassac (phiên âm từ tiếng Campuchia Ba Thắc). </p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>Vào đến địa phận Việt Nam, nhánh
Mekong gọi là Tiền Giang, chảy qua các địa phương Tân Châu (tỉnh An
Giang),&nbsp; Hồng Ngự và Cao Lãnh (tỉnh Đồng Tháp), đến Cai Lậy (Tỉnh Tiền
Giang) chia ra làm 4 sông đổ ra biển bằng 6 cửa:</p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:39.0pt;text-align:justify;text-indent:
-.25in'><span style='font-family:Symbol'>·</span><span style='font-size:7.0pt'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
</span><i>Sông Mỹ Tho</i>, chảy qua thành phố Mỹ Tho và phía Nam Gò Công, nơi
đó tẽ ra thành 2 con sông , <i>sông Cửa Tiểu</i> chảy ra biển bằng <i>Cửa Tiểu</i>
và <i>sông Cửa Đại</i> chảy ra biển bằng <i>Cửa Đại.</i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:39.0pt;text-align:justify;text-indent:
-.25in'><span style='font-family:Symbol'>·</span><span style='font-size:7.0pt'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
</span><i>Sông Ba Lai</i> chảy qua phía Bắc tỉnh Bến Tre (tên cũ Kiến Hòa), ra <i>cửa
Ba Lai.</i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:39.0pt;text-align:justify;text-indent:
-.25in'><span style='font-family:Symbol'>·</span><span style='font-size:7.0pt'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
</span><i>Sông Hàm Luông </i>chảy qua phía Nam tỉnh Bến Tre, ra <i>cửa Hàm
Luông</i>.</p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:39.0pt;text-align:justify;text-indent:
-.25in'><span style='font-family:Symbol'>·</span><span style='font-size:7.0pt'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
</span><i>Sông Cổ Chiên</i> làm thành ranh giới tỉnh Bến Tre-Trà Vinh (tên cũ
Vĩnh Bình), chảy ra biển bằng hai <i>cửa Cổ Chiên</i> và <i>Cung Hầu</i>.<i> </i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>Nhánh Bassac hay Ba Thắc là Hậu
Giang chảy qua Châu Đốc, Long Xuyên (An Giang), thành phố Cần Thơ, Sóc Trăng và
chảy ra biển bằng 3 cửa là <i>Cửa Định An, Cửa Ba Thắc (Bassac),</i> C<i>ửa
Tranh Đề</i>. Từ thập niên 1970 cửa Ba Thắc bị bồi lấp, nên ngày nay Hậu Giang
chỉ còn hai cửa chảy ra biển. ( Theo Bách Khoa Toàn Thư mở Wikipedia)</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>Tóm lại, con sông chảy ra biển bằng
chín cửa mà ngày xưa học sinh Tiểu học phải học thuộc lòng là Cửa Tiểu, Cửa Đại,
Cửa Ba Lai, Cửa Hàm Luông, Cửa Cổ Chiên, Cửa Cung Hậu, Cửa Định An, Cửa Ba Thắc
(xưa gọi là Cửa Bassac), Cửa Tranh Đề, do đó nó được đặt tên là Sông Cửu Long
hay Cửu Long Giang. <span lang=FR>Long là rồng, một trong tứ quý Long, Lân,
Qui, Phụng. Chữ Long cũng mang ý nghĩa con sông dài uốn khúc như con rồng. </span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
x</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>&nbsp;&nbsp;
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;x&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
x</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>Tôi muốn dùng từ ngữ
Bassac mà thuở nhỏ tôi đã học để chỉ con sông chảy ngang qua bên này là bến chợ
Châu Đốc và bên kia là bến đò CồnTiên-Đa Phước. Mặc dầu sinh hoạt của cư dân ở
hai bên bờ sông có ít nhiều thay đổi, nhưng dòng sông vẫn tiếp tục chảy, lục
bình vẫn bập bềnh trôi và ký ức về những sinh hoạt nhộn nhịp một thời ở hai bên
bờ sông cũng như trên dòng sông vẫn thường bừng dậy trong tâm tưởng của bao
nhiêu người con Châu Đốc xa xứ.</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>Bến sông bên chợ
chen chúc tàu ghe từ các nơi đến, đậu cập các cầu tàu nổi, đóng bằng ván, phía
dưới độn thùng phuy hoặc độn tre. Bà-con ở thôn quê đem cá mắm, gà vịt, nông sản
ra chợ bán, rồi mua về những mặt hàng thiết dụng hàng ngày như vải vóc, mùng mền,
dầu hôi, khí đá, lưỡi câu, lưới cá…v.v. Chiếc tàu đò nào cũng có treo cờ ở phía
sau lái, hồi Pháp thuộc là cờ Tây ba màu, xanh dương, trắng, đỏ hoặc thời Việt
Nam Cộng Hòa, cờ quốc gia màu vàng ba sọc đỏ. Mùa Vía Bà vào khoảng tháng tư
ta, những chiếc tàu đò chở khách đầy ắp, trên mui tàu&nbsp; có treo hai hàng cờ
đuôi nheo hình tam giác, đủ màu, bay láy pháy trong gió. </span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>Trên bờ, theo thứ tự
từ Kinh Vĩnh Tế đi xuống, có lò nấu rượu, đến thành lính, bên hông trường Nam
Tiểu học Châu Đốc, dinh Trường Tiền, Vàm Kinh Ông Cò, chợ gà, dãy quán ăn ở bờ
sông đối diện với khu phố chính của người Hoa bán đủ thứ, đồ sắt thép, bù lon,
đinh ốc, tạp hóa, tiệp thuốc Bắc, Chùa Ông…v.v. Tiếp theo các quán ăn dọc bờ
sông&nbsp; là chợ cá, cất gie ra bờ sông, con đường trước chợ cá thường ướt át,
lầy lội, mùi cá tanh xông lên ngộp thở. Nhắc đến đây tôi không quên được cảnh
tượng não nùng của một ông thầy thuốc rắn, đem một giỏ rắn ra chợ cá Châu Đốc
bán, ông vừa đưa tay vào giỏ để bắt một con rắn hổ đất, bị nó cắn ngay hổ khẩu
tay, ông lại để quên gói thuốc rắn ở nhà, ông kéo đờm, chết liền tại chỗ, đứa
cháu ngoại&nbsp; khoảng sáu bảy tuổi đi theo ông kêu khóc thảm thiết, chiếc xuồng
ba lá chở xác ông, được một chiếc tàu đò dòng đi về hướng Bắc Đai,Vung Thăng.
Có người nói&nbsp;:</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify;text-indent:.5in'><i><span
lang=FR>-Thật là sanh nghề tử nghiệp.</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify;text-indent:.5in'><i><span
lang=FR>&nbsp;</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>Kế đến là bến đò
Châu Phú – Châu Giang. Nơi đó có đình thờ Ngài Nguyễn Hữu Cảnh, được vua sắc chỉ
phong thần. Tiếp theo là Ty Bưu Điện, Tòa Hành Chánh, còn gọi là Tòa bố, Tòa
Án, Nhà Lớn của gia tộc họ Lê, nhà thương, lò heo, bến bắc để đưa xe qua Châu
Giang, chạy về Tân Châu. Đối diện với bến bắc là Nhà nuôi trẻ mồ côi và nhà thờ.</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>Bên kia sông là Bến
đò Cồn Tiên, cũng không kém nhộn nhịp, xe lôi, xe gắn máy, thỉnh thoảng có một
hai chiếc xe đò nhỏ chực chờ để đón khách vừa từ chiếc đò ngang bước xuống. Tiếng
bắt mối nghe rất ồn náo&nbsp;:</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:.5in;text-align:justify'><span lang=FR>-
Về An Phú không dì hai, lên xe hơi kìa, chạy nhanh, ít dằn.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:.5in;text-align:justify'><span lang=FR>-
Về Vĩnh Nguơn không, lên xe lôi đi, bác.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:.5in;text-align:justify'><span lang=FR>-
Đi xe ôm nhanh lắm, cô bác ơi.</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>Tiếng mấy cô lái
đò&nbsp;:</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:.5in;text-align:justify'><span lang=FR>-
Mời bà con xuống đò, đi liền, một người cũng đi.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:.5in;text-align:justify'><span lang=FR>-
Khách của tao, mầy đừng giành mối nghe mậy, hồi nãy tao đưa chú qua đó.</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>Xe hơi, xe gắn máy
bắt đầu nổ máy, khói bốc lên mùi khét khét.</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>Tại bến đò này, đò
chia ra hai loại&nbsp;: «&nbsp;đò nhỏ&nbsp;» và&nbsp;«&nbsp;đò lớn&nbsp;», còn
gọi là «&nbsp;đò chủ&nbsp;». Đò nhỏ là đò tư nhân, thường là một chiếc xuồng
tam bản, có hai cây chèo ở phía sau, không có bánh lái. Mấy cô lái đò hai tay cầm
hai cán chèo tréo nhau phía trước ngực, một chân bước tới, hai tay ấn đầu cán
chèo xuống để hai mái chèo quạt nước ra phía sau, đẩy chiếc xuồng tam bản chạy
về phía trước. Xong thì rút chân trở về, kéo cho hai mái chèo về phía trước,
lên gần mặt nước, lại bước một chân tới, ấn hai cán chèo xuống như lần trước.
Những động tác đó cứ lặp đi lặp lại rất nhịp nhàng, giống như đang khiêu vũ với
vũ điệu cha-cha-cha. Đò nhỏ chỉ cần một hai người khách là có thể đưa được rồi.
Khách đi đò nhỏ ngoài tiền mua vé ở quầy bán vé của chủ đò, còn phải trả thêm
tiền công cho người lái đò. Có khi gặp được «&nbsp;khách sộp&nbsp;» mấy cô lái
đò được tặng thêm một ít tiền để uống nước. &nbsp;Để tránh tranh giành khách,
đò nhỏ được sắp thành tài, tức là sắp thứ tự, chiếc nào về bến trước là tài nhứt,
kế đó là tài nhì, tài ba…, đò tài nhứt được đưa khách đi trước, rồi mới tới đò
tài nhì, tài ba.</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>Còn đò chủ là đò của
người trúng thầu đưa đò. Hàng năm Tòa Hành chánh tỉnh tổ chức cuộc đấu thầu đưa
đò gồm chung các bến, chợ Châu Đốc-Cồn Tiên, chợ Châu Đốc-Châu Giang, Bến Bắc
Châu Đốc-Châu Giang. Người trúng thầu thường được gọi là chủ đò, phải nộp cho
chánh quyền sở tại một số tiền nhứt định hằng năm. Trái lại, người đó được quyền
thu tiền bán vé đò, lời ăn&nbsp; lỗ chịu. Đò chủ lớn, phải đợi nhiều khách mới
đi một lần, nhưng nếu quá một tiếng đồng hồ không có khách, mà bến bên kia có
khách đợi thì đò chủ vẫn phải đi để đón khách bên bờ kia qua. Lúc đầu đò chủ
chèo tay, một cây chèo phía trước, một cây chèo phía sau, có bánh lái, về sau
đò nầy được gắn máy đuôi tôm, nhanh hơn.</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>Xe đạp, xe gắn máy
qua đò cũng phải có vé.</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>Đặc biệt có nhiều
chiếc ghe, lớn có, nhỏ có buôn bán hàng xáo, chở gạo, neo giữa dòng sông để bán
cho khách ở Cồn Tiên hoặc ở các làng phụ cận. Gạo được đong bằng thùng 20 lít gọi
là cái táo, hai táo thành một dạ. Người bán gạo hàng xáo biết mánh đong gạo như
thế nào cho có lợi, họ bưng thúng gạo lên, rót xuống cho đều và mạnh giọt, khi
gạo trong thúng gần hết, họ đổ ụp xuống cái táo, hột gạo dựng đứng lên, rất đẹp,
lấy ống cán gạt gạo thừa chung quanh miệng cái táo. Gạo ở trên mặt, chính giữa
cái táo có hơi lõm xuống, khối lượng gạo hơi non một táo mà người mua không để
ý.</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>Dọc hai bên bờ
sông, ban ngày có mấy người vừa bơi xuồng vừa rao&nbsp;:</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:1.25in;text-align:justify;text-indent:
-.25in'><span lang=FR>-</span><span lang=FR style='font-size:7.0pt'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
</span><i><span lang=FR>Úmmmmmm…</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>Không ai biết tiếng
rao bán hàng gì&nbsp;? Hỏi ra mới biết đó là bún nước lèo. </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:1.25in;text-align:justify;text-indent:
-.25in'><span lang=FR>-</span><span lang=FR style='font-size:7.0pt'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
</span><i><span lang=FR>(Ai)…(ăn)…bún… (hôn) …&nbsp;?</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>Bún nước lèo ở Châu
Đốc nấu với cá nấu rục và ngải bún, nêm mắm hoặc mắm bò-hóc của người Miên. Khi
chan nước lèo lên chỉ thấy xác cá ở phía trên bún, để thêm một ít rau giá, dưa
leo bằm, ớt xanh.</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>Ban đêm có xuồng
bán chè với ngọn đèn bão leo lét. Trong thanh vắng, tiếng cô bán hàng cất lên
trong trẻo:</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:1.25in;text-align:justify;text-indent:
-.25in'><span lang=FR>-</span><span lang=FR style='font-size:7.0pt'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
</span><i><span lang=FR>Ai ăn chè đậu xanh bột khoai nước dừa đường cát hôn</span></i><span
lang=FR>…&nbsp;?</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>Nơi bờ sông cạnh bến
đò Cồn Tiên, khoảng giữa thập niên 40 có một cái nhà bè đầu tiên, khung đóng bằng
gỗ ván, dưới độn tre, trên lợp lá. Nhà bè này kéo từ xứ rạch Xa-Nô ở Miên về.
Chủ nhà bè này là dì dượng tôi. Người ta thường gọi dượng tôi là ông Xa-Viên
Hai. Theo tiếng Miên, Xa-Viên là người trúng thầu khai thác thủy sản ở một vùng
sông rạch. Về sau nhà bè này được dời qua vàm Kinh Ông Cò. Năm 1949 dượng tôi
trúng thầu khai thác đò các bến Châu Đốc. Về sau nầy dì dượng đổi qua nghề mua
bán vật liệu xây cất, chằm lá buông để vừng vách, lá dừa để lợp nhà, bán cây
tràm, cây đước để làm cột…v.v.</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>Tre độn lâu ngày bị
đóng rong. Cá rô biển ở dưới nhà bè rất nhiều, chen ở giữa các cây tre để ăn
rong. Trong xóm có anh Ngàn, nhà nghèo, mẹ góa con côi, thường lặn xuống dưới
nhà bè, lấy hai tay ốp vào kẽ tre bắt cá rô biển. Có nhiều con cá rô lớn bằng
bàn tay. Sau này anh Ngàn có phước, cưới được người vợ hiền là chị Bê, cũng đồng
cảnh ngộ, mẹ góa con côi, vợ chồng chí thú làm ăn, sang được một quán ăn ở bờ
sông Châu Đốc lấy hiệu là Văn Ngàn.</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>Nhắc Châu Đốc, ai
cũng nhớ đến cá mắm. Cá rất nhiều và dễ câu, dễ bắt. Lúc còn đi học, tôi thường bó nhánh
cây khô thật chặt, ngâm dưới nước. Đến giờ nấu cơm, tôi kéo bó chà lên bờ, cá
rô, cá heo da màu xanh, vàng, đuôi và kỳ màu đỏ và một vài loại cá khác nhảy xoi xói trên mặt đất.
</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=FR>Dòng sông Bassac
này đã đem lại cho nông dân những ruộng lúa phì nhiêu nhờ đất phù sa từ thượng
lưu đổ về. Một năm người ta chỉ trồng một mùa lúa xạ, tức là khỏi cấy, sau khi
cày đất cho xốp, rải hột giống cho đều, lúa lên rất nhanh. Lúa xạ còn gọi là
lúa nổi, vì nước lên đến đâu thì lúa cao đến đó. Tuy nhiên, có những năm nước
lên nhanh quá, lúa không lên kịp, bị lút, thất mùa. Dòng sông cũng cho rất nhiều
cá tôm. Cá ăn tươi, làm khô, làm mắm. Đầu cá lóc nấu canh chua ăn rất ngon, nhiều
quá làm sao ăn cho hết, đem làm mắm đầu cá. Cá lóc đen, cá lóc bông làm ra phơi
khô hoặc thái làm mắm thái, ruột cá làm mắm ruột ăn béo ngậy. </span><span
lang=PT-BR>Cá linh, cá chốt, cá trèn con cũng làm mắm.</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=PT-BR>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=PT-BR>Không phải tôi
nhiều chuyện chớ một vài bà vợ công chức thời bấy giờ lúc chồng đi làm, ở nhà rảnh
rổi, không biết làm gì, rủ nhau đánh bài tứ sắc, gọi là “đánh bài giờ”, canh
cho đến khi nào ông chồng gần tan sở, nghỉ đánh bài về nhà lo cơm nước. Như vậy
cũng xong. Nhưng đặc biệt có nhiều bà có chồng là giáo chức, biết dùng thời giờ
rảnh làm mắm bán: Mắm thái Bà Giáo Khỏe, Mắm thái Bà Giáo Mãng... Còn mắm cá
trèn, cá chốt không ai làm ngon bằng Bà Năm, thân mẫu của Bác Ba Tiếng, tức là
Ông Quách Chiêu Điển, con mắm rất mềm và rất vừa ăn.</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=PT-BR>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=PT-BR>Nghe chuyện mắm nhiều
quá, chắc bà-con khát nước. Tôi xin ngừng ở đây để mời quý vị đi giải khát.</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=PT-BR>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
<i>Sydney, tháng 12/2007</i></span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:1.0in;text-align:justify'><span
lang=PT-BR>&nbsp;</span></p>

</div>


<!-- copy part 2  Replace </body></html> by  -->


<!--- REPLACE LAST </HTML></BODY> --->

<div align="center">

<p> <font  face="Arial" size "1" color="blue">

	<a href="#" onClick="history.go(-1);return true;" 
		onmouseover="popup()" 
		onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Backarrow2.gif" alt="" border="0"> 
	</a>

	<a href="#" onClick="history.go(-1);return true;">Trở lại trang trước 
	</a>

	<a href="#top" class="nav" 
		onmouseover="popup()" 
		onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Toparrow2.gif" alt="" border="0"> 
	</a>

	<a href="#top" class="nav">Trở lên đầu trang 
	</a>
      
</P>

<p class=MsoNormal><o:p>&nbsp;</o:p></p>

</div>

	    </td>
    	   </tr>
	  </table>
      </td>  <!-- end windown width = 950 -->
  



    </tr> <!--- **** end 100 % Window --->
   </table>
  </td>
 </tr>
</TABLE>
</BODY>
</HTML>
�