Lá Thư Từ kinh Xáng
Vài hàng về “U-ru”
Kinh xáng Bốn Tổng ngày
26-8-2009
Thưa chị Nguyễn Thị Hải Hà,
Tui lui cui coi sắp nhỏ đi cắm
câu dìa rồi vô ngồi đọc ba cái vụ “u-ru” của chị; tiện thể có vài
hàng này cùng chị. Ở miệt trên chị thì chị gọi cây u du thành “u-ru”,
nhưng miệt kinh xáng tụi tui thì ai ai cũng kêu giống cỏ này là u du
không hà.
Như chị nhìn tấm hình dưới đây,
đây là loại u du có lá rất bén như trong bài chị kể, không khéo nó cắt đứt tay
chảy máu như chơi.
Bông lục bình và u
du khía sau nhà tui
Còn tấm hình phía dưới là loại
u du dường như không có lá hay còn kêu là u du tròn.. Thiệt tình ra, nó cũng có
lá nhưng hình dáng nó rất nhỏ và mịn đăm ra từ những chum bông nên khó phân biệt
được cái nào là bông và cái nào là lá.
Hai giống này thì miệt ruộng
tụi tui hồi còn làm lúa mùa thì ôi thôi nó mọc nhiều vô số kể; nhứt là thời kỳ
mở lâm khẩn đất làm ruộng mấy cái giống đưng, năn, lác, u du này nó chiếm đa phần
trong các loài cỏ đa niên nơi các cánh đồng hoang vu thuở trước. Nay thì làm lúa
thấn nông nên lác, u du gì cũng đành chịu chết ráo trọi chị à.
Lục bình, bông
súng và u du tròn sau nhà tui
Thưa chị,
Đó là tui nói theo kiểu nhà
quê tụi tui, và gọi giống cỏ đa niên này như vậy. Chứ hồi nhỏ tụi tui hồi còn đi
học, có đọc sách của thầy Phạm Hoàng Hộ thì tui nhớ, nếu không lầm, thì u du có
cả thảy bảy loại khác nhau, như trí nhớ mang máng của tui như sau:
1/ U du (Cyperus elatus)
2/ U du tay (Cyperus đigitatus)
3/ U du Ohwi (Cyperus Ohwii)
4/ U du cao (Cyperus
exaltatus)
5/ U du kết lợp (Cyperus
imbricatus)
6/ U du cát (Cyperus
alopecuroides)
7/ U du thưa (Cyperus
distans)
Còn dân chơi cây kiểng gọi loại
u du này là thủy trúc; tui cũng nghe nói tuốt bên Mỹ dân chơi cây dưới nước gọi
loại u du này là cỏ dù (Umbrella plant), gốc gác từ bên Phi châu, vì lá và bông
của chúng giống như cây dù giương ra để che mưa che nắng vậy. Người ta kêu cái
tên này như vậy cũng hợp với câu ca dao của mình:
“Bồng em tới đám u du,
Mua một cây dù che nắng
che mưa.”
Vài hàng về “u-ru”,
xin thưa cùng chị vậy.
Nay thư,
Hai Trầu
