Thư từ trao đổi giữa Hai Trầu và anh Hai An Phú
Lá
Thư Từ Kinh Xáng
Kinh
xáng Bốn Tổng ngày 25 tháng 5 năm 2011
Kính
thăm anh Hai An Phú,
Tui
rất mừng là nhận được thơ hồi âm của anh mấy ngày nay, thơ đề ngày 21 tháng 5
năm 2011; mà mừng nhứt là anh có cùng cái bụng như tui là mình hổng đồng ý cách
bày vẽ của tác giả Trần Phỏng Diều qua các món ăn nơi đồng quê và các món cúng
trong ba ngày Tết và trong thơ anh viết:
“Tôi
hoàn toàn đồng ý với anh Hai về những cái “không bắt buộc” trong cách ăn uống của
dân miền Nam ngày tết cũng như ngày thường.”
Ngày
tết đâu có ai bắt buộc phải cúng bốn món, con cháu có mấy món thì cúng mấy món.
Mỗi món ăn không nhứt thiết ai cũng nấu giống nhau, nhưng cũng có món nhà nào
cũng ưa chuộng. Món nào được cả địa phương ưa chuộng từ xưa tới giờ để nấu cúng
và ăn trong ba ngày tết thì có thể gọi đó là món ăn truyền thống.
Làng
Bắc Nam, An Phú (Châu Đốc) của tôi ít ai hầm cho nhừ thịt đùi với thuốc bắc để
ăn chơi. Người Hoa thích nấu thức ăn với thuốc Bắc để ăn chơi, dân An Phú hay hầm
thịt giò heo với bắp cải và đậu phộng, hầm khổ qua dồn thịt bằm hay chả cá, tất
cả đều để ăn no với cơm, chớ không phải để ăn chơi. Người ta ăn canh khổ qua
trong 3 ngày tết với ước mong mọi sự khổ ải đều qua đi theo năm cũ.”
Rồi
anh lại cho biết thêm về dưa giá và thịt kho:
“Dưa
giá thường ăn kèm với thịt kho, không bao giờ dùng chung với canh. Thịt kho mỗi
người kho một cách, có thể kho với thịt đùi hay thịt ba rọi, tùy khẩu vị của mỗi
người. Ngày xưa tôi thấy mẹ tôi kho thịt kho nước dừa bằng cách ướp thịt trước,
để thịt trong một cái nồi, chế nước dừa vào, không bắt buộc phải là dừa xiêm,
rim thịt với nước dừa cho đến khi nước dừa sắt lại, thịt thấm nước dừa ngả màu
vàng ánh, lúc đó mới nấu nước sôi chế vào, nước mắm cho vào sau cùng. Mẹ dặn
các chị tôi, nếu cho nước mắm vô sớm, thịt sẽ săn lại, không mềm. Nếu thịt kho
mặn thì thêm nước, chớ không ai thêm nước dừa.”
Còn
bàn về “tính hoang dã trong ăn uống”, anh có nhận xét:
“Tôi
cũng tán đồng với quan niệm của anh Hai về cái gọi là “tính hoang dã” trong
cách ăn uống ở miền Nam của tác giả Trần Phỏng Diều. Thật ra, đọc đi đọc lại đoạn
văn của tác giả cả chục bận và tra mấy cuốn từ điển, tôi cũng chưa hiểu ý tác
giả muốn nói “tính hoang dã” là gì. Ăn cua còng, rùa rắn là có tính hoang dã?
Ăn ngoài đồng là có tính hoang dã? Cá lóc không đánh vẩy, để nguyên con nướng
trui là có tính hoang dã? Cá lóc tát đìa, làm ngay tại chỗ, nấu canh chua bên cạnh
đìa, không đem về bếp nhà nấu bị coi là có tính hoang dã?
Thiếu
chi người giàu sang ăn rắn, ăn rùa tại các nhà hàng, cái ăn của họ có tính
hoang dã hay không? Cá lóc đánh vẩy rồi đem nướng, cá tát đìa đem về nhà nấu
canh chua, có lẽ tác giả cho rằng không còn tính hoang dã? Nếu ai đã ăn cá lóc
để vẩy nướng trui mới thấy hương vị tuyệt vời của nó, nó thơm nhờ vẩy cá cháy,
nó ngọt nhờ cá rất tươi.
Có
khi nào tác giả dùng nhầm lẫn tữ “hoang dã” với “dân dã”?”
Thưa
anh hai An Phú,
Như
vậy, coi như theo tui và anh, mình sống qua sáu bảy chục năm hơn nơi vùng quê
Bình Di, Bắc Nam thuộc quận An Phú gần biên giới Việt-Miên ngày trước của anh
hoặc như tui lớn lên nơi kinh xáng Bốn Tổng miệt Núi Sập vùng sông nước bùn
phèn dưới này, ai ai cũng ăn Tết rất gọn, không bày vẽ cầu kỳ và phải bắt buộc
nhiều thứ nhằm làm ra vẽ sang trọng như cách phải có thịt đùi hầm thuốc bắc mới
là Tết. Đời sống nơi làng quê như anh biết, mình sống là sống theo lề nếp ông
bà, ở là ở theo láng giềng chòm xóm, chứ lúc nào mình cũng muốn tách rời chòm
xóm láng giềng là mình tự cô lập lấy đời mình ra khỏi cái nét chân quê ấy anh
Hai à. Mà khi mình tự tách mình ra khỏi cái chất chân quê ấy, tức như mình bị lạc
đường không biết lối mà mò về làng giữa cái tâm bị ảo vọng che mờ trí não như
đêm ba mươi Tết trời tối mò vậy nhe anh Hai .
Anh
Hai An Phú,
Viết mấy hàng hồi
âm này cho anh, tui lại đọc được bài báo trên Người Việt Online bên Mỹ, với cái
tựa:” Ăn thịt
thú rừng là “thú tiêu khiển”, tui bèn chép vài đoạn anh coi
qua chơi nhe:
“Trong
số gần 8,000 cư dân Sài Gòn được hỏi “có ăn thịt thú rừng” hay không, thì có đến
4,000 người xác nhận là có và coi đó là thú tiêu khiển.”
Ðây là kết quả cuộc khảo sát do Tổ Chức
Bảo Vệ Ðộng Vật Hoang Dã (WAR) phối hợp với Trường Ðại Học Khoa Học Tự Nhiên tổ
chức tại Sài Gòn vừa được công bố.
Kết quả này còn cho thấy, phần lớn người
thích ăn thịt rừng là nam giới, thuộc độ tuổi trung niên, có việc làm, có bằng
cấp cao ở các trường đại học.
Hầu hết cho biết đã được mời đến các nhà
hàng, quán nhậu để nếm thử thịt rừng và... thấy ngon. Sau đó, đa số họ quay trở
lại dắt theo thân nhân của mình để giới thiệu thêm “món ngon vật lạ.”
Nai, chồn, rắn, nhím... được quảng cáo
“đầy trời” ở các nhà hàng, quán nhậu ở Sài Gòn, đã được đưa vào “bảng phong thần”
có nguy cơ tiệt chủng trong thời gian không xa.
Kết quả khảo sát này đã khiến Tổ Chức
WAR giật mình. Theo báo Dân Trí, WAR cho rằng cần phải can thiệp gấp để bảo vệ
các loại động vật hoang dã đang bị người Việt Nam săn lùng, bẫy giết để ăn thịt,
ngâm rượu và lấy da làm vật dụng trang trí...”(*)
Rồi bài báo viết tiếp:
“Báo Thanh Niên hôm 24 tháng 5 cho biết,
giá sơn cầm mỏ đỏ là 75,000 đồng/con; vịt trời: 350,000 đồng/con; gà rừng:
400,000 đồng/con; cò trắng: 60,000 đồng/con được rao bán công khai giữa trung
tâm thành phố Hà Nội.”(*)
Qua bài báo vừa kể và qua thực tế nơi
vùng sông rạch miền mình, ngày nay cá tôm cò diệc gì cũng sắp mất giống hết rồi
anh Hai An Phú. Nhớ có lần anh kể trong cuốn sách “Nội Ngoại Đều Thương”,
vùng sông nước Bắc Nam của anh cá tôm rùa rắn chim chóc biết làm gì cho hết kể
cả làm mắm, mần khô ; nhưng ngày nay thì ôi thôi, trên đồng cua ốc gì cũng tìm
đỏ con mắt mà hổng thấy móng nào, còn chim cò, mà nhứt là cò đậu đầy lung vũng,
vườn tre, vườn tràm ngày nào, nay cũng vì cách ăn thịt rừng nhằm “tiêu khiển”
như báo đăng thì làm gì mà còn cò, còn diệc, gà nước, cu cườm, ốc cao, chằng
nghịt cho nổi nữa anh Hai. !?!
Để kết thúc lá thơ này, tui xin kính
thăm anh chị mạnh khoẻ và hẹn lại với anh ở lá thơ sau nhe anh Hai.
Nay thư,
Phụ chú:
(*) Bài của tác giả PL, báo Dân Trí (Sài
Gòn), đăng lại trên báo Người Việt Online ngày 24-5-2011
An
Phú, ngày 26 tháng 5 năm 2011
Kính
gởi anh Hai Kinh Xáng Bốn Tổng,
Thiên
hạ lại làm cho anh em mình ngứa miệng, phải một lần nữa nói về cái ăn, vừa rồi nói
về cái ăn hoang dã, kỳ này nói về cái ăn tiêu khiển. Anh Hai có nêu lên bài báo
trên Người Việt Online:
Theo
kết quả cuộc khảo sát do Tổ chức Bảo Vệ Động Vật Hoang Dã (WAR) phối hợp với
Trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên tổ chức tại Sài Gòn vừa được công bố:
·
Trong số gần 8.000 cư dân Sài Gòn được hỏi “có ăn thịt
rừng” hay không thì có đến 4.000 người (50%) số người được hỏi xác nhận
có ăn thịt thú rừng và coi đó là một thú tiêu khiển;
·
Phần lớn người thích ăn thịt rừng là nam giới, thuộc
độ tuổi trung niên, có việc làm, có bằng cấp cao ở các trường đại học.
Tôi
không ngạc nhiên lắm khi nói phần lớn người thích ăn thịt thú rừng là nam giới,
người nhậu rất thích thịt rừng, hầu hết người nhậu là nam giới, có mấy người phụ
nữ Việt Nam uống rượu? Các quán thịt rừng “chặt đẹp” lắm, cho nên phần lớn những
thực khách là người trẻ, có sức khỏe đi làm việc, có lương cao nhờ có bằng đại
học, hoặc có mánh mung lớn mới có tiền đi ăn thịt rừng.
Tôi
chỉ ngạc nhiên tại sao coi việc ăn thịt rừng là một thú tiêu khiển, giống như kỳ
trước tác giả Trần Phỏng Diều nói cách ăn của người miền Nam có tính “hoang dã”
vậy.
Tôi
đi cầu cứu quý chơn sư “Hán Việt Từ Điển” và “Từ Điển Tiếng Việt” về ý nghĩa của
từ kép “tiêu khiển”, quý chơn sư dạy rằng: Tiêu khiển có nghĩa:
·
giải muộn khuây sầu (Hán Việt Từ Điển-Đào Duy Anh)
·
làm cho tinh thần thoải mái bằng những hình thức vui
chơi nhẹ nhàng: đánh cờ…(Từ Điển Tiếng Việt- Nguyễn Kim Thân, Hồ Hải Thủy, Nguyễn
Đức Dương)
Như
vậy cái ăn có tác dụng làm cho người ta lên tinh thần hay hết buồn hay sao mà
nói ăn thịt rừng là thú tiêu khiển? Theo thiển ý, ăn chỉ làm cho thấy ngon, cho
khoái khẩu, không phải là một thú tiêu khiển.
Anh
Hai ơi,
Kết
quả khảo sát trên đã làm cho Tổ chức WAR giựt mình, lo ngại nhiều loại thú rừng
sẽ bị diệt chủng vì người ta đua nhau ăn thịt chúng để “tiêu khiển”.
Theo
tôi nghĩ không phải chỉ có thú rừng bị diệt chủng, mà thú vật nhà, thủy hải sản
cũng dần dần bị diệt chủng luôn.
Bọn
Tàu Cộng (Kẻ lạ?) rất thâm độc tìm mua móng trâu, móng bò (phải đủ 4 móng) với
giá cao, dân mình nghèo giết trâu bò để bán thịt, rồi đem bán 4 móng cho bọn
gian manh muốn hại nước mình không còn phương tiện canh tác.
Sông
Cửu Long bị đắp đặp ở thượng nguồn làm ô nhiễm môi trường và nhiều lý do khác nữa,
cá tôm tiêu hao dần, không sanh sản. Những gì anh em mình viết về nguồn thủy sản
ở nơi quê quán, miền Tây Nam phần đều chỉ là những hoài niệm. Còn đâu nữa những
con tôm càng trồi lên gần mặt nước để cắn miếng mồi dừa cho chúng ta vớt, còn
đâu nữa bầy cá ròng ròng lội có luồng, lòn lách trong cỏ dưới nước trong, còn
đâu nữa những con cá thia thia xanh biếc, kỳ, vi và đuôi màu đỏ chói ta bắt
nuôi để xem cho mãn nhãn hoặc cho đá lộn, còn cá đâu nữa để nhắp, để câu, để
chài, để lưới, để chất chà, để đặt lờ, đặt lọp, để kéo bò…v.v. Còn đâu nữa những
con quạ nó đứng đầu cầu, nó kêu bớ má têm trầu khách ăn. Không còn tôm cá thì
chim cò cũng vắng bóng, còn gì đâu để chúng bu lại ăn? Anh em mình chắc sẽ có dịp
trao đổi nhiều hơn về chuyện cá tôm, chim chóc, phải không anh Hai?
Không
đồng ý cái ăn là một thú tiêu khiển, nhưng tôi thấy người ta bày ra đủ trò để
làm cho thực khách “tiêu khiển” trước khi ăn, những trò tiêu khiển nầy quá ư
tàn nhẫn đáng để cho Tổ chức WAR can thiệp: cho rắn còn sống biểu diễn rồi chặt
đầu rắn ngay trước mặt thực khách, lấy máu rắn hòa với rượu mời khách uống; cho
vịt đi trên bản sắt nóng rồi lấy chưn vịt cho khách ăn. Thật là một lối tiêu
khiển hết sức dã man.
Xin
tạm ngưng và hẹn anh Hai thư sau.
Kính
thư,
Chung
An Phú
