ÿþ<html> <head> <meta http-equiv=Content-Type content="text/html; charset=unicode"> <meta name=Generator content="Microsoft Word 12 (filtered)"> <style> <!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:Wingdings; panose-1:5 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;} @font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4;} @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:10.0pt; margin-left:0in; line-height:115%; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif";} a:link, span.MsoHyperlink {color:blue; text-decoration:underline;} a:visited, span.MsoHyperlinkFollowed {color:purple; text-decoration:underline;} p {margin-right:0in; margin-left:0in; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoAcetate, li.MsoAcetate, div.MsoAcetate {mso-style-link:"Balloon Text Char"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:8.0pt; font-family:"Tahoma","sans-serif";} p.msochpdefault, li.msochpdefault, div.msochpdefault {mso-style-name:msochpdefault; margin-right:0in; margin-left:0in; line-height:115%; font-size:10.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif";} span.hilite {mso-style-name:hilite;} span.BalloonTextChar {mso-style-name:"Balloon Text Char"; mso-style-link:"Balloon Text"; font-family:"Tahoma","sans-serif";} .MsoChpDefault {font-size:10.0pt;} @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:1.0in 1.0in 1.0in 1.0in;} div.Section1 {page:Section1;} /* List Definitions */ ol {margin-bottom:0in;} ul {margin-bottom:0in;} --> </style> <!-- copy part 1 replace </head> and <body> by: --> <meta http-equiv=page-enter content="revealtrans(duration=2, transition=3)"> </head> <BODY bgColor="#fffacd" leftMargin=0 background="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/dragonbg2.jpg" topMargin=0 onload=startBanner() bgproperties="fixed" align="center" > <TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0 width=100% > <tr> <td width="100%"> <table vAlign=center align=center border=3 > <tr vAlign=center> <!--- **** 100% window ---> <td vAlign=top width = 950> <table background="" bgColor="#fffacd"> <tr> <td> <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 cellPadding=0 width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" > <!--- **** main body ---> <tr> <!-- Title ---> <td background="http://thatsonchaudoc.com/mucluctitle/GopNhatLSDN.jpg" height = 140> <TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0> <tr> <TD align="center" width=50%> <p></p> </TD> <TD vAlign=right> <p> <IMG src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/chimbay.gif" width = "400" border=0> </p> </TD> <TD vAlign=right> <img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/chimbay.gif" width = "400" border=0> </TD> </TR> </TABLE> </td> </tr> <!-- end Title ---> <tr > <!--- Menu Bar ---> <td align="center" > <table border="2" height ="30" cellspacing="0" cellpadding="0" background="" > <tr> <td align="center" width = 950> <p> <b> <font face="Times New Roman" size=2 color="black"> <a href="http://thatsonchaudoc.com/index.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Trang Chính</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/hinhanh.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Hình ¢nh</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/hoiky.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Bút Ký </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">TruyÇn Ng¯n</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan2.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">TruyÇn Th­t Ng¯n</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/TacGiaTacPham.html"> <span style="text-decoration: none"> TG & Tác Ph©m </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/tho.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Th¡ </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/DiTichVaDanhNhan.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Di Tích LËch Sí và Danh Nhân </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/gopnhat.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Ýi SÑng: Phong Tåc & Khoa HÍc </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/amnhac.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Sân Kh¥u/NghÇ Thu­t</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/hopthu.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">HÙp Th° </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/nhantin.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none"> Nh¯n Tin </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/tintuc.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none"> Tin Téc Thân Hïu </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/TinVui.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none"> Tin Vui </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/PhanUu.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none"> Phân ¯u </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/suckhoegiadinh.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">SK và Gia ình</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/QuyTinhThuong.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Lá Lành ùm Lá Rách</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/TruyenCuoi.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Vui C°Ýi</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/giachanh.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">¨m Thñc/Gia Chánh</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/xuan.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Trang Xuân</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/TacGiaTacPham.html"> <span style="text-decoration: none"> Tác Gi£ và Tác Ph©m </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/banviet2/HuynhAiTong/HAT_listing.html" > <b><font face="Arial" size=1 color="9432cc">Cùng Tác Gi£</font></b></a> &nbsp;&nbsp; </font></b> </p> </td> </tr> </table> </td> </tr> <!--- End Menu Bar ---> <tr > <!--- Start Body ---> <td align="center" > <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 cellPadding=0 borderColorLight=#6b948a cellspacing="0" cellpadding="0" bgColor="white" background="" > <tr> <td> <blockquote> <div class=Section1> <p class=MsoNormal align=center style='margin-bottom:0in;margin-bottom:.0001pt; text-align:center'><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family: "Times New Roman","serif"'><br> </span><b><span style='font-size:16.0pt;line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>Óc Eo nÁn vn minh cÕ trên ¥t AnGiang</span></b></p> <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><b><span style='font-size:14.0pt;line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>Huónh Ái Tông</span></b></p> <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>*</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>Nm §u vào trung hÍc, tr°Ýng tôi n±m g§n ài phát thanh quÑc gia, nên không xa Sß thú. M×i khi có giáo s° nghÉ b¥t th°Ýng, chúng tôi kéo nhau vào Sß thú, xem cÍp, xem voi chán l¡i vào xem cÕ v­t trong ViÇn b£o tàng, nào là t°ãng Ph­t chùa Kh£i T°Ýng, gi°Ýng ngç cça vË quan x°a, t°ãng th§n Linga, cÕ v­t Óc eo & Vì tên Óc eo l¡ tai, làm cho tôi chú ý mÛi bi¿t nó ß Ba Thê, thuÙc tÉnh Long Xuyên, nên có chút h£nh diÇn vÁ di chÉ Óc eo ó.</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>ThÝi ViÇt Nam b¯t §u mß cía, trong chuy¿n xe chiÁu i të Sàigòn vÁ Long xuyên, tôi ngÓi c¡nh mÙt anh trung niên, chúng tôi chuyÇn trò cho á chán vì °Ýng xa, anh ta cho tôi bi¿t anh là Th§y giáo ß Ba Thê, anh kà chuyÇn có mÙt phái oàn Nh­t sang làm viÇc vÛi æy ban Nhân dân tÉnh An Giang, hÍ °a ra Á án c¥t mÙt khách s¡n cao c¥p, nhiÁu t§ng cho khách tham quan di chÉ Óc Eo, hÍ s½ xây mÙt xa lÙ tÑi tân nÑi liÁn Sàigòn tÛi Óc Eo, hÍ °ãc quyÁn khai thác trong thÝi h¡n 30 nm, sau ó thuÙc chç quyÁn cça TÉnh, dñ án ang bàn th£o, ch°a °ãc ch¥p thu­n.</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>Anh ta cing cho tôi bi¿t thêm là ß Ba Thê, thÉnh tho£ng ng°Ýi ta ào °ãc t°ãng Ph­t hay t°ãng th§n Bà La Môn b±ng á tr¯ng.</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>Tôi cho anh ta bi¿t ch°a chëng ß ó còn cái gì quý h¡n, ho·c r¥t có lãi nên ng°Ýi Nh­t mÛi Á nghË nh° v­y, tôi thu­t l¡i cho anh ta nghe chuyÇn Nh­t bÓi th°Ýng chi¿n tranh, xây dñng nhà máy iÇn a Nhim, do anh Trung s) NguyÅn Vn Phong thuÙc Lñc L°ãng Liên Bình Phòng VÇ TÕng ThÑng Phç kà cho tôi nghe.</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>Khi chánh phç Nh­t °a dñ án xây dñng nhà máy Thçy iÇn a Nhim, hÍ yêu c§u khi máy móc hÍ °a qua cho công trình, cing nh° máy móc h° hÍ ph£i °a vÁ Nh­t sía chïa, à tránh trß ng¡i và b£o £m ti¿n Ù thi công, chánh phç ViÇt Nam không °ãc xét hÏi máy móc, nguyên v­t liÇu. Sau ó nghe Ón Nh­t trong khi xây ñng nhà máy a Nhim ã chß vàng vÁ Nh­t. MuÑn bi¿t có ph£i v­y không, Liên Binh Phòng VÇ TÕng ThÑng Phç °ãc lÇnh mß cuÙc hành quân trong vùng, có tìm th¥y t¡i mÙt n¡i có hai cây d§u to, c¡nh ó còn d¥u tích cça mÙt cái h§m ã bË khai qu­t, quanh vùng ó còn có vài bÙ x°¡ng khô, là nhïng bÙ x°¡ng cça ng°Ýi Tây Ph°¡ng nên cao lÛn. Theo anh Trung s) ó ã tham gia và k¿t lu­n, ch¯c là Nh­t ã chôn d¥u vàng lúc §u hàng Óng Minh, nên m°ãn cÛ bÓi th°Ýng chi¿n tranh à chß vàng vÁ Nh­t.</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>Vài tháng sau, có ng°Ýi anh hÍ con rà cça dì tôi, të Long Xuyên lên ß t¡m nhà tôi à i lãnh hàng t¡i Tân S¡n Nh¥t. Sau buÕi c¡m chiÁu, khi uÑng trà tôi hÏi anh có nghe bi¿t gì vÁ viÇc ng°Ýi dân vùng Ba Thê ào °ãc t°ãng á, t°ãng vàng không? Anh ta cho bi¿t:</span></p> <p class=MsoNormal style='margin-left:0in;text-align:justify;text-indent:.25in'><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>-<span style='font:7.0pt "Times New Roman"'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>Có nm tôi làm ruÙng trong Ba Thê, sau khi cày xong, buÕi chiÁu tôi i t¯m, bÕng nhìn th¥y trong ám ¥t vëa mÛi cày, có v­t gì do ánh m·t trÝi chi¿u l¯p lánh, th¥y l¡ tôi tò mò l¡i xem th¥y là mÙt cåc b±ng ngón tay n±ng n·ng, l°ái cày cào nó bày ra màu vàng nên m·t trÝi chi¿u vào ó, tôi nghi là vàng, sau em vÁ cho chË c­u, em cho thã b¡c quen hÍ thí úng là vàng th­t, °ãc m¥y chÉ.</span></p> <p class=MsoNormal style='margin-left:.5in;text-align:justify;text-indent:-.25in'><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>-<span style='font:7.0pt "Times New Roman"'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>Ph£i anh °ãc t°ãng vàng hay nãi chuÑi vàng, giàu to rÓi!</span></p> <p class=MsoNormal style='margin-left:0in;text-align:justify;text-indent:.25in'><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>-<span style='font:7.0pt "Times New Roman"'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>Ði! Không ph£i cça mình Õ mÓ hôi làm ra, có °ãc thì cça thiên tr£ Ëa c­u ¡i !</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>G§n ây, qua th° trao Õi có ng°Ýi ã ·t cho tôi câu hÏi: Di chÉ Óc eo ó thuÙc n°Ûc Phù Nam, v­y ng°Ýi Phù Nam hiÇn giÝ ß âu ?</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>Tr°Ûc ây, tôi bi¿t n°Ûc Phù Nam có të th¿ k÷ thé I và chÉ tÓn t¡i ¿n th¿ k÷ thé VI I sau công nguyên mà không tìm hiÃu ng°Ýi Phù Nam ß âu ¿n, sau l¡i i vÁ âu, biÇt tm m¥t tích? Do ó, nay tôi c§n ph£i tìm hiÃu à tr£ lÝi cho th¯c m¯c cça chính mình.</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>Tr°Ûc kia cing nh° hiÇn nay, ng°Ýi dân Ba Thê khi cày c¥y, ào h§m hÑ thÉnh tho£ng  nh·t °ãc Ó trang séc, v­t dång nh° chân èn b±ng vàng& Nm 1913, ng°Ýi dân Ëa ph°¡ng ào °ãc t°ãng Ph­t 4 tay, có nguÓn gÑc ¤n Ù, nm 1942 dân Ëa ph°¡ng l¡i tìm th¥y cÕ v­t, nên nhà kh£o cÕ ng°Ýi Pháp Louis Malleret, ã quan sát không £nh chåp miÁn Nam vào th­p niên 20, ông tìm th¥y d¥u v¿t cça nhïng kênh ào và các thành phÑ cÕ, nên Louis Malleret ã quy¿t Ënh chÍn gò Óc Eo thuÙc xã VÍng Thê, qu­n Tho¡i S¡n, tÉnh Long Xuyên à khai qu­t, công trình khai qu­t này b¯t §u vào ngày 10 tháng 2 nm 1944, gÓm có 24 Ëa iÃm, trên diÇn tích 450 m«u tây (ha).</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>HÍ ã phát hiÇn d¥u tích nÁn móng cça công trình ki¿n trúc cÕ cùng vÛi nhiÁu hiÇn v­t nh° h¡t c°Ým, m£nh vàng, Ó trang séc °ãc ch¿ tác tinh x£o</span></p> <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'><img width=490 height=308 id="Picture 1" src="DTLS_OcEoNenVanMinhCo_files/image001.jpg" alt=DichiOcEo1></span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>Dña vào nÁn móng ki¿n trúc các cÕ v­t tìm th¥y và cÕ sí Trung Hoa, Louis Malleret kh³ng Ënh di chÉ Óc Eo thuÙc V°¡ng quÑc Phù Nam.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Niên ¡i cça các di chÉ ã tìm th¥y,  éng vÛi thÝi kó l­p quÑc, phát triÃn và suy tàn cça V°¡ng quÑc Phù Nam. Phù Nam là tên gÍi theo cách phát âm FOUNAN cça ng°Ýi Trung Hoa. Të FOUNAN xu¥t phát të ngôn ngï Khmer cÕ BNAM, ngày nay là PHNOM có ngh)a là núi ho·c Ói. V°¡ng t°Ûc cça Phù Nam là Sailaraja có ngh)a là &quot;Vua núi&quot;.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Phù Nam là quÑc gia cÕ ¡i §u tiên °ãc hình thành ß ông Nam Á ¥t liÁn vÛi Ëa bàn phát triÃn chính là vùng h¡ l°u châu thÕ sông Cíu Long. Trong thÝi kó h°ng thËnh cça Phù Nam, vÁ phía ông ã kiÃm soát c£ vùng ¥t phía Nam Trung bÙ (ViÇt Nam), vÁ phía Tây ¿n thung ling sông Mê Nam (Thái Lan), vÁ phía Nam ¿n g§n phía B¯c bán £o Malaysia.</span></p> <p class=MsoNormal style='margin-bottom:0in;margin-bottom:.0001pt;text-align: justify;line-height:normal'><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Theo truy</span><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Án thuy¿t</span><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>, n°Ûc Phù&nbsp;Nam thuÙc h°Ûng nam phía tây biÃn lÛn có diÇn tích h¡n 3.000 d·m do vË nï v°¡ng tên là LiÅu DiÇp (Lieou-ye) cai trË. Phía Nam n°Ûc này là n°Ûc Khích có vË vua tên H×n iÁn (Kaundynia). H×n iÁn °ãc mÙt vË th§n cho mÙt bÙ cung tên và kêu cái thuyÁn ra biÃn. Khi thuyÁn ¿n g§n n°Ûc Phù Nam, LiÅu DiÇp °a thuyÁn, d«n quân ra nghênh chi¿n. Të xa, H×n iÁn gi°¡ng cung b¯n mii tên xuyên m¡n thuyÁn làm nï v°¡ng ho£ng sã xin hàng. H×n iÁn vÑn ghét tåc khÏa thân cça n°Ûc này nên c°Ûi LiÅu DiÇp rÓi b¯t nàng dùng v£i qu¥n, të ó cai trË và l­p ra V°¡ng tri</span><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Áu</span><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'> Phù Nam. V°¡ng tri</span><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Áu Phù Nam gÓm 13 Ýi vua ngñ trË vùng ¥t này.</span><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'> VÁ sau, Phù Nam °ãc chia thành 7 ¥p do các con cça H×n iÁn cai trË, m×i ¥p gÍi là tiÃu v°¡ng. </span></p> <p class=MsoNormal style='margin-bottom:0in;margin-bottom:.0001pt;text-align: justify;line-height:normal'><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='margin-bottom:0in;margin-bottom:.0001pt;text-align: justify;line-height:normal'><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Nhà&nbsp;n°Ûc Phù&nbsp;Nam mang ·c tr°ng ch¿&nbsp;Ù&nbsp; quân chç&nbsp;chuyên ch¿ vÛi c¥u trúc xã&nbsp;hÙi 3 c¥p: 1) QuÑc&nbsp;ô (kinh ô) cça Vua cai trË;&nbsp;2)  tiÃu v°¡ng &nbsp; cai trË&nbsp;các thành do nhà&nbsp;vua phân&nbsp;¥t có&nbsp; §y ç các&nbsp;Ùi thçy-t°ãng- bÙ&nbsp;binh và&nbsp; giÛi tng lï&nbsp;¡o s)&nbsp;n¯m th§n&nbsp;quyÁn  v°¡ng quyÁn; 3) ¡i th°¡ng gia  ¡i iÁn chç là nÁn t£ng xã hÙi chi phÑi nông th°¡ng.</span></p> <p class=MsoNormal style='margin-bottom:0in;margin-bottom:.0001pt;text-align: justify;line-height:normal'><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='margin-bottom:0in;margin-bottom:.0001pt;text-align: justify;line-height:normal'><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Þ thÝi kó Phù Nam, c° dân cÕ ã bi¿t trÓng lúa n°Ûc, v°Ýn t°ãc, chn nuôi và ç lo¡i thã chuyên nghiÇp nh°: Thã xây, khai thác lâm-h£i s£n, chài l°Ûi, nghÁ mÙc, kim hoàn, thã rèn, úc, dÇt& Cing có ng°Ýi i lính, có ng°Ýi ho¡t Ùng vn hóa- nghÇ thu­t nh° ào kép  vi công ca múa nh¡c cung ình  tôn giáo  dân gian. Të quý tÙc ¿n bình dân Áu tôn thÝ th§n, Ph­t cça ¡o Bà La Môn và ¡o Ph­t. </span></p> <p class=MsoNormal style='margin-bottom:0in;margin-bottom:.0001pt;text-align: justify;line-height:normal'><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='margin-bottom:0in;margin-bottom:.0001pt;text-align: justify;line-height:normal'><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>MÙt v°¡ng quÑc h°ng thËnh n±m ven biÃn Tây trß thành th°¡ng c£ng s§m u¥t, n¡i ó ã hình thành con °Ýng h°¡ng liÇu có thà so sánh vÛi con °Ýng T¡ låa nÕi ti¿ng ¥t Trung Nguyên. </span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Con °Ýng h°¡ng liÇu ó hình thành trên ¥t Phù Nam gÓm hai th°¡ng c£ng quÑc t¿, mÙt ß phía ông gÍi là RËa Nai (Rinai) và mÙt ß phía Tây gÍi là Óc <span class=hilite>Eo</span> (Oud) n±m n¡i m·t ông ngÍn núi Ba Thê. LÙ trình giao th°¡ng °Ýng biÃn lúc b¥y giÝ i th³ng të vËnh R¡ch Giá vào c£ng Óc <span class=hilite>Eo</span> ¿n c£ng RËa Nai ra vËnh C§n GiÝ, không vòng qua bán £o Cà Mau nh° hiÇn nay.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Th°¡ng c£ng Óc <span class=hilite>Eo</span> là mÙt qu§n thà gÓm c£ c£ng sông và c£ng biÃn, cing là n¡i hÙi tå cça h¡n 30 dòng sông ào nÑi vÛi các ô thË. C£ng sông n±m ß phía ông ngÍn núi Ba Thê là n¡i tå hÍp cça các b¿n n°Ûc t¡o thành mÙt dãy chã nÕi. N¡i ây các ghe thuyÁn lui tÛi trao Õi hàng hóa vÛi c° dân t¡i ch×, cing là n¡i cung c¥p l°¡ng thñc cho nÙi thành mà theo th° tËch cÕ thì gÓm vua chúa, ¡o s), quan l¡i, binh lính, công nhân và th°¡ng nhân b£n Ëa hay ¿n të các tàu buôn. Các kho hàng và x°ßng luyÇn vàng, n¥u thçy tinh, ch¿ tác á quý t­p trung phía sau mÙt hào n°Ûc dài và sâu vÑn là cía ngõ kinh ô Phù Nam lúc ó, nay d¥u tích tìm th¥y ß ¥p Trung S¡n kéo dài të d°Ûi chân chùa Linh S¡n ¿n giÓng Cây Trôm.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Cách phía Nam ngÍn núi Ba Thê të 1,5-3 ki lô mét là mÙt b¿n c£ng t¡o nên bßi các rãnh n°Ûc sâu n±m giïa nhïng mÏm á ng§m cça khu Núi NÕi. ây là n¡i các tàu viÅn d°¡ng neo ­u à ti¿p nh­n s£n v­t të các tàu chã trong vùng, cing là n¡i trao Õi hàng hóa giïa các tàu ¿n të ph°¡ng ông nh° Trung Hoa, Nh­t B£n vÛi các tàu ¿n të ¤n Ù, Ba T° và të biÃn Ï, n¡i cía ngõ ¿ quÑc La Mã. Tr§m h°¡ng có tên là  ud , các lo¡i gia vË Ã b£o qu£n thñc ph©m, °Ýng thÑt nÑt, ngÍc trai các loài hàu biÃn, thçy tinh và á quý cùng sëng tê giác, ngà voi và nanh heo rëng të th°¡ng c£ng Óc <span class=hilite>Eo</span> nay °ãc tìm th¥y n¡i nhiÁu th°¡ng i¿m trên con °Ýng h°¡ng liÇu.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>NhiÁu th° tËch cÕ Á c­p ¿n ho¡t Ùng nhÙn nhËp cça th°¡ng c£ng Óc <span class=hilite>Eo</span> suÑt nhiÁu th¿ k÷ §u Công nguyên, bi¿n nó thành n¡i ô hÙi phÓn vinh mà các th°¡ng nhân óng thu¿ b±ng b¡c! T­p ký sñ  ChuyÇn l¡ ß ph°¡ng Nam cça hai sé th§n Trung Hoa, Chu èng và Khang Thái, mô t£ các con tàu Phù Nam gÓm bÑn cÙt buÓm vÛi nhïng cánh buÓm n±m nghiêng, ç lÛn à chß hàng trm ng°Ýi vÛi 40-50 tay chèo.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Ho¡t Ùng th°¡ng thuyÁn Óc <span class=hilite>Eo</span> thÝi ó r¥t có quy cç, các chç tàu Phù Nam chÉ l¥y tiÁn công khi thuyÁn cça hÍ ¿n n¡i úng h¹n. Të th¿ k÷ thé IV, các oàn tàu Ba T° cing bng qua thçy lÙ này à ghé thm các cÙng Óng ng°Ýi Iran t¡i Óc <span class=hilite>Eo</span> tr°Ûc khi i vào biÃn ông, lÙ trình này v«n °ãc giï nguyên cho tÛi vài th¿ k÷ sau.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Ng°Ýi Phù Nam të âu ¿n và rÓi hÍ bi¿n m¥t vì chi¿n tranh diÇt chçng hay thiên tai, Íc mÙt tài liÇu <b>Të sñ hçy diÇt cça vn minh ÓC EO nhìn vÁ ÒNG B°NG SÔNG CìU LONG </b>cça Hà Vn Thùy có thà lý gi£i °ãc v¥n Á:</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Nhà Ëa ch¥t hÍc ng°Ýi Pháp H. Fontaine cho th¥y béc tranh khái quát cça viÇc bi¿n Õi mñc n°Ûc biÃn nh° sau:</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>CuÑi ¡i Pleixtoxen §u Holoxen có mÙt ãt h£i thoái, mñc n°Ûc biÃn h¡ th¥p kho£ng 100 - 120 m so vÛi ngày nay, khi¿n cho BiÃn ông chÉ còn là mÙt ving nhÏ. Ti¿p ó là thÝi kó bng hà Wum cách nay 60.000 ¿n 11.000 nm. Sau giai o¡n chuyÃn ti¿p kéo dài 750 nm (të 11.000 ¿n 10.250 nm tr°Ûc) là thÝi kó bng tan và n°Ûc biÃn b¯t §u dâng. Sau ó vào nm 4850 tr°Ûc Công nguyên, n°Ûc biÃn dâng lên b±ng mñc n°Ûc ngày nay. Sau thÝi kó này là 4 ãt h£i xâm và 3 ãt h£i thoái xen k½ nhau:</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>- H£i xâm Holoxen I të 4850 ¿n 1650 tr°Ûc công nguyên, kéo dài 3.200 nm vÛi 3 giai o¡n Énh cao 4 m (nm 3900), 3 m (nm 2.950), 2 m (nm 2.350).</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>- H£i thoái Holoxen 1 të 1.650 nm ¿n 1.150 nm tr°Ûc Công nguyên, thÝi gian 500 nm vÛi méc h¡ th¥p nh¥t - 0,8 m x£y ra vào nm 1400 tr°Ûc Công nguyên.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>- H£i xâm Holoxen II të 1.150 ¿n 850 tr°Ûc Công nguyên, thÝi gian 300 nm, Énh cao nh¥t x£y ra vào nm 950 tr°Ûc Công nguyên.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>- H£i thoái Holoxen 2 të nm 850 ¿n nm 200 tr°Ûc Công nguyên, thÝi gian 650 nm, vÛi cñc tiÃu 1 m x£y ra vào nm 550.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>- H£i xâm Holoxen III të nm 200 ¿n nm 50 tr°Ûc Công nguyên, kéo dài 150 nm, méc cao nh¥t kho£ng 0,4 m vào nm 50.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>- H£i thoái Holoxen 3 të nm 50 tr°Ûc ¿n nm 550 sau Công nguyên, kéo dài 500 nm vÛi mñc n°Ûc th¥p nh¥t - 0,5 m vào nm 200.</span></p> <p><span style='font-size:13.0pt'>- H£i xâm Holoxen IV të nm 350 ¿n nm 1.150, kéo dài 800 nm vÛi méc cao trung bình 0,8 m vào nm 650.</span></p> <p><span style='font-size:13.0pt'>- Të nm 1.150 ¿n 1950 n°Ûc biÃn dao Ùng 1 m, xem nh° Õn Ënh h¡n các thÝi kó tr°Ûc.<br> <br> iÁu áng chú ý là khi so sánh nhïng v¿t tích h£i xâm h£i thoái ß ViÇt Nam, các nhà khoa hÍc ã tìm th¥y sñ t°¡ng Óng vÛi nhïng d¥u tích h£i xâm h£i thoái ß bÝ bên kia cça Thái Bình D°¡ng, trên ¥t Mù: H£i thoái Oc Eo cách nay 1750 nm t°¡ng °¡ng H£i thoái Florida - 3 m cách nay 2000 nm; H£i thoái R¡ch Giá cách nay 3350 nm t°¡ng °¡ng H£i thoái Crane Key - 2 m cách nay 3300 nm.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Trong nhïng ãt h£i xâm h£i thoái trên, áng chú ý là H£i xâm Holoxen IV. Sau khi hiÇu chÉnh niên h¡n theo ph°¡ng pháp C14, các ·c tính cça l§n h£i xâm này nh° sau:</span></p> <p><span style='font-size:13.0pt'>- ThÝi h¡n 800 nm, të nm 350 ¿n nm 1.150, Énh cao vào nm 650.<br> - Mñc n°Ûc cao nh¥t të 0,5 ¿n 1 m trong 30 nm, të nm 635 ¿n nm 665.<br> <br> Giai o¡n lên të nm 350 ¿n 650. Giai o¡n xuÑng të nm 650 ¿n nm 1.150.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Ngoài viÇc chéng minh H£i thoái giïa ¡i Trung sinh và Tân sinh, BiÃn ông khô c¡n t¡o iÁu kiÇn cho Ùng v­t të châu Á tràn sang châu ¡i D°¡ng khi¿n cho hÇ Ùng v­t g§n nhau giïa hai châu låc, chúng ta ch°a bi¿t nhiÁu vÁ £nh h°ßng cça các ãt h£i xâm h£i thoái trong lËch sí. Tuy v­y, ß n°Ûc ta có mÙt vùng ¥t chËu tác Ùng trñc ti¿p cça H£i xâm Holoxen IV, ó là Óng b±ng sông Cíu Long.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>H£i xâm Holoxen III diÅn ra të nm 200 ¿n nm 50 tr°Ûc Công nguyên vÛi méc n°Ûc 0,4 m ã ngn ch·n sñ lan tÏa cça vn hóa sông Óng Nai ra Óng b±ng nên ph§n lÛn miÁn Tây Nam BÙ không có ng°Ýi sinh sÑng. ChÉ ¿n §u Công nguyên, khi n°Ûc rút xuÑng thì nhïng ng°Ýi Malayopolynesia mÛi të các £o ngoài biÃn tràn vào, t¡o dñng vn minh Oc Eo. Nh°ng të nm 350 n°Ûc b¯t §u dâng lên të të. ThÝi gian ó, ng°Ýi Oc Eo sÑng chung vÛi li b±ng cách dñng nhà sàn và phát triÃn giao thông °Ýng thçy. Nh°ng ¿n nm 650, n°Ûc li lên quá cao, ¿n 1 m khi¿n ng°Ýi Oc Eo không thà bám trå l¡i °ãc nïa, mÙt ph§n lên thuyÁn dông ra biÃn trß l¡i nhïng hòn £o tÕ tiên hÍ ã ra i, mÙt bÙ ph­n ti¿p giáp ông Nam BÙ thì lên vùng ¥t cao, thành mÙt sÑ tÙc ng°Ýi Nam Tr°Ýng S¡n hiÇn nay. Ng°Ýi Oc Eo không ph£i ng°Ýi b£n Ëa mà là ng°Ýi di t£n të n¡i khác ¿n, mang theo nÁn vn minh vÑn có cça hÍ. ChÉ trong vòng 600 nm tÓn t¡i, ng°Ýi Oc Eo ã ki¿n t¡o Óng b±ng sông Cíu Long thành mÙt Ëa bàn vn hóa phát triÃn rñc rá. Nh°ng sau ó mÙt cách Ùt ngÙt, nÁn vn hoá này bË tiêu diÇt.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Có nhiÁu cách gi£i thích sñ bi¿n m¥t cça c° dân Oc Eo vào th¿ k÷ VI. MÙt cách lý gi£i °ãc nhiÁu hÍc gi£ tr°Ûc ây thëa nh­n: ó là mÙt cuÙc chi¿n cça ng°Ýi Chân L¡p të phía tây tràn xuÑng c°Ûp bóc và tiêu diÇt c° dân Oc Eo. Nh°ng cách lý gi£i này ch°a ç thuy¿t phåc bßi l½ nhïng b±ng chéng kh£o cÕ cho th¥y không có v¿t tích cça nhïng Õ vá do c°Ûp phá, t¡i thç phç Oc Eo nhïng v­t quý h§u nh° còn nguyên v¹n cho ¿n khi L. Mallerete phát hiÇn. MÙt cuÙc xâm lng trên quy mô lÛn n¿u không chi¿m ¥t c°Ûp cça thì vÛi måc ích gì? Nh°ng có l½ lý do quan trÍng nh¥t cho th¥y cuÙc xâm lng ch°a tëng x£y ra là: vào thÝi iÃm giïa th¿ k÷ VII, n°Ûc biÃn ã dâng cao trên ph§n lÛn Óng b±ng thÝi gian dài 30 nm khi¿n không ai sÑng nÕi.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Sau nm 665 n°Ûc biÃn b¯t §u rút. Nh°ng ph£i 500 nm sau, cho ¿n nm 1.150 n°Ûc biÃn mÛi trß l¡i Õn Ënh ß méc bình th°Ýng. Nh° v­y có thà suy ra: cho tÛi giïa th¿ k÷ XII, Óng b±ng Nam BÙ ch°a có ng°Ýi sinh sÑng. iÁu này phù hãp vÛi th° tËch cÕ. Trong Chân L¡p phong thÕ ký , ông Châu ¡t Quan sé th§n nhà Nguyên ¿n Chân L¡p qua °Ýng sông TiÁn nm 1296 mô t£: <i>&quot;H§u h¿t c£ vùng Áu là rëng sác r­m r¡p, nhïng vàm rÙng cça con sông lÛn ch¡y dài hàng trm lý, bóng mát um tùm cça nhïng gÑc cÕ thå và cây mây dài t¡o thành nhiÁu ch× trú ©n sum suê. Ti¿ng chim hót và thú v­t kêu vang dÙi kh¯p n¡i... Xa h¡n t§m m¯t chÉ toàn là cÏ kê §y r«y. Hàng trm hàng ngàn trâu rëng hÍp tëng b§y trong vùng này. Ti¿p ó, nhiÁu con °Ýng dÑc §y tre gai ch¡y dài hàng trm lý...&quot; </i>Nh° v­y, nhìn vào lËch sí, Óng b±ng sông Cíu Long do ¥t mÛi bÓi và th¥p ã bË n¡n hÓng thçy xóa i sñ sÑng cça con ng°Ýi trong vòng sáu, b£y trm nm. Të nm 1150 n°Ûc rút trß l¡i méc Ù bình th°Ýng cho ¿n nm 1950. Nh°ng të 1950 hình nh° ã b¯t §u mÙt chu trình h£i xâm mÛi! Mñc n°Ûc o °ãc ß Hòn Dáu H£i Phòng trong 30 nm qua ã tng lên h¡n 30 cm.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>C£ b±ng chéng lËch sí c£ b±ng chéng Ëa ch¥t cho th¥y: h£i xâm Hôlôxen IV ã dìm Óng b±ng sông Cíu Long hàng trm nm trong n°Ûc biÃn và xoá i nÁn vn minh Oc Eo.</span></p> <p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family: "Times New Roman","serif"'>CuÙc khai qu­t §u tiên cça Malleret ã ti¿n hành vÛi 24 iÃm. Cho tÛi nay, trên s°Ýn <a href="http://www.vietgle.vn/trithucviet/detail.aspx?key=n%C3%BAi+Ba+Th%C3%AA&amp;type=A0"><span style='color:windowtext'>núi Ba Thê</span></a> và cánh Óng Óc Eo ã có trên 50 Ëa iÃm có giá trË kh£o cÕ hÍc ã °ãc ghi nh­n và nghiên céu. Tính ¿n nm 1975, bÙ s°u t­p vÁ vn hóa Óc Eo - Ba Thê ã có 3.969 hiÇn v­t. Trong ó bao&nbsp;gÓm: 498 Ó vàng, 137 Ó b¡c, 4 chì, 83 thi¿c, 149 Ó Óng, 2.749 Ó á màu (trong ó có 2.522 chu×i h¡t, 79 Ó á khác, 285 ¥t nung, 7 Ó g× và mÙt sÑ hiÇn v­t không xác Ënh rõ). Theo Louis Malleret, thành thË Óc Eo °ãc thi¿t k¿ theo hình chï nh­t có chiÁu rÙng kho£ng 1.500 m, chiÁu dài 3.000 m. </span></p> <p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family: "Times New Roman","serif"'>Sau nm 1975, các nhà kh£o cÕ hÍc ViÇt Nam ã ti¿n hành nhiÁu ãt kh£o sát,&nbsp;khai qu­t t¡i các tÉnh miÁn Tây và miÁn ông Nam BÙ. HÍ ã tìm thêm nhiÁu di chÉ thuÙc nÁn vn hóa Óc Eo ß các&nbsp;vùng Long Xuyên, Óng Tháp M°Ýi, ven biÃn Tây Nam, vùng rëng sác Duyên H£i, vùng ven biÃn ông, vùng ông Nam BÙ. Nm 1983, phát hiÇn thêm di cÑt Ùng v­t nh°: lãn, trâu bò, h°¡u, voi, rùa, chuÙt, cá các lo¡i. D¥u tích ho¡t Ùng cça các ngành nghÁ thç công nh° nghÁ gÑm, nghÁ kim hoàn& quan hÇ th°¡ng m¡i, sñ thËnh hành cça tôn giáo& còn l°u l¡i qua các v­t liÇu ki¿n trúc, Ó trang séc, t°ãng thÝ, và ph¿ tích các ngôi Án, mÙ á hÏa táng t¡i các di chÉ này. </span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Óc eo thuÙc v°¡ng quÑc Phù Nam mÙt nÁn vn minh cÕ trên ¥t An Giang, giao th°¡ng vÛi Trung QuÑc, ¤n Ù, Ba T°& të không ra có, có l¡i vÁ không. TuÓng nh° £o hóa nh° s¯c s¯c, không không trong ¡o Ph­t v­y.</span></p> <p align=right style='text-align:right'><b><span style='font-size:13.0pt'>Ngày 10-2-2011</span></b></p> <p class=MsoNormal style='margin-bottom:12.0pt;text-indent:.5in'><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> </div> <!--- REPLACE LAST </HTML></BODY> ---> <div align="center"> <p> <font face="Arial" size "1" color="blue"> <a href="#" onClick="history.go(-1);return true;" onmouseover="popup()" onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Backarrow2.gif" alt="" border="0"> </a> <a href="#" onClick="history.go(-1);return true;">Trß l¡i trang tr°Ûc </a> <a href="#top" class="nav" onmouseover="popup()" onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Toparrow2.gif" alt="" border="0"> </a> <a href="#top" class="nav">Trß lên §u trang </a> </P> <p class=MsoNormal><o:p>&nbsp;</o:p></p> </div> </td> </tr> </table> </td> <!-- end windown width = 950 --> </tr> <!--- **** end 100 % Window ---> </table> </td> </tr> </TABLE> </BODY> </HTML>