Đà Lạt khó quên
Huỳnh Ái Tông
*
Tôi có việc riêng, nên phải dành chút thời
giờ đi ĐàLạt từ Thứ Bảy 16-8 đến Thứ Ba 19-8-2008. Nhơn đó, có thể
xem các công trình con rể tôi trồng cây cảnh, thăm viếng chùa chiền và
tham quan thắng cảnh.
Thời gian này là cuối Hè, học sinh sắp
sửa đi học lại nên thành phố không còn ồn ào, náo nhiệt như những
ngày trước đó. Thời tiết không lạnh lắm, ra đường có thể không cần
mặc áo ấm, tuy nhiên người ĐàLạt vẫn mặc áo ấm làm cho du khách
thấy thành phố đầy màu sắc.
Con rể tôi, đến Đà Lạt thường ở khách
sạn Rum Vàng đường Phan Bội Châu, là một khách sạn nhỏ, không có nhà
hàng nhưng rất tiện nghi, sạch sẻ, an toàn, từ đó thả bộ ra chợ
không xa. Tuy anh tôi có một căn nhà ở đường Hàn Thuyên, đi bộ ra chợ
chừng mười phút, hiện nhà không khách ở nhưng chúng tôi chọn khách
sạn có tiện nghi hơn.
Tôi nhớ năm 1960, lần đầu tiên đi Đà Lạt,
ngày nay vẫn còn ghi trong tôi những hình ảnh ven đường lưa thưa vài
căn nhà, đèo Bảo Lộc, đèo chuối vắng tanh bóng người, không thấy “Lom
khom dưới núi, tiều vài chú. Lác đác bên sông rợ mấy nhà”, ngày
nay có những đoạn như từ Phương Lâm về tới Dầu Dây, nhà cửa san sát
nhau như một khu phố chợ, dài hàng mấy cây số.
Lần đó khi đi về, xe chạy tới Đèo Chuối,
chừng 8 giờ đêm, bộ phận điện không nạp bình, tài xế không thấy
đường chạy, phải bắt phụ xế ngồi trước dè xe bẩm đèn pin cho tài
xế thấy đường lái xe, thỉnh thoảng mới thấy có một ánh đèn leo
lét, phải chạy từ đó về tới Định Quán mới có chỗ sửa xe.
Ở Đà Lạt thì nhà cửa ít, đứng chỗ cao
thấy thấp thoáng chen lẫn trong những cây thông xanh những mái nhà
ngói đỏ, ở thung lũng có những luống rau xanh. Trông Đà Lạt như một
thành phố ở Âu Châu, vào mùa Giáng sinh có hoa Anh đào màu hồng, hoa
Minosa màu vàng, hoa hồng… làm cho Đà Lạt đẹp và thơ mộng.
Chúng tôi vào Đà Lạt bằng con đường cao
tốc từ sân bay Liên Khương đến chân đèo Pren, con đường này vừa mới đưa
vào sử dụng vài tháng nay, khoảng dài gần 20 km, lệ phí cao nhất
trên đường Sàigòn-Đà Lạt là 20 ngàn đồng, đường cao tốc nối vào con
đường cũ gần thác Pren, qua khỏi thác Pren một chút có một bùng binh
nhỏ, nơi đây có một con đường cũ, con đường xưa kia Bác sĩ Yersin dùng
nó để tìm ra đất xây dựng nên thành phố Đà Lạt ngày nay, đường chạy
theo thung lũng một đoạn khá xa mới bắt đầu lên đèo và nối vào khu
chùa Tàu, vườn hoa bà Nhu rồi vào thành phố. Đây là con đường cũ nay
tu bổ lại, đưa vào sử dụng, đường có hai chiều, ít khúc khuỷu hơn
con đường chúng ta thường đi, nhưng dài hơn một chút. Ai muốn tránh
hồi hộp khi xe lên đèo thì nên sử dụng con đường này.
Những ai xa Đà Lạt đã lâu, nay trở lại sẽ
thấy thành phố thay đổi nhiều, khoác một bộ mặt mới, nhà cửa chen
chúc, phố xá với những căn nhà mới xây, cao thấp, cũ mới chen nhau
lộn xộn, làm cho thành phố không còn mỹ quan như thưở nào.
Sáng Chủ nhật, đi thăm người quen, tôi đi
bộ từ khách sạn đến đường Nguyễn Văn Trổi, người quen của tôi năm nay
78 tuổi, anh ta bị tiểu đường, hiện nay biến chứng sang suy thận, nằm
ba tháng nay, nghe có khách ở xa về, người nhà phải dìu anh ra phòng
khách tiếp tôi, khi anh ra tới phòng khách, nhìn một chút rồi nhận ra
tôi. Sau khi hỏi thăm anh, tôi trình bày việc nhờ anh, anh hẹn Thứ Ba
trở lại, anh cho biết kết quả.
Hôm ấy, chúng tôi đi Cáp treo vào Thiền
Viện Trúc Lâm, là sáng Chủ nhật, nên có Tụng kinh ở Chánh điện, có
Thuyết pháp ở Giảng đường, tôi chụp vài tấm ảnh kỷ niệm ở trước sân
- có vườn hoa Móng Cọp Xanh – trước cổng chùa và ở khuôn viên giữa
nhà Tổ với Chánh điện, rồi vào trong nhà sách mua vài cuốn sách
Thiền.
Buổi chiều, chúng tôi đi tham quan thắng
cảnh “Suối vàng”, cách thành phố chừng 30km, tôi nhớ năm 1960, tôi đã
có đến thăm Suối Vàng, nơi đó có một cái đập ngăn nước, để làm
thủy điện hay lấy nước uống cho thành phố, lần này chúng tôi đến
“Khu sinh thái thung lũng Suối Vàng”, ở đây có nhà máy nước DANKIA,
có những khu vườn cảnh Bonsai, hoa hồng, Osa đỏ, anh đào, mimosa, cẩm
chướng … nhiều tảng đá hình dáng lạ kỳ, rất hiếm thấy … đã được
vun vén, trưng bày từ nhiều năm qua, nay không được chăm sóc, trông thấy
như đang thời tàn tạ. Tuy nhiên cảnh quan đẹp hơn Thung lũng tình yêu
rất nhiều.

Chúng tôi đến khu du lịch Lang Biang, Lang
Biang là đỉnh cao nhất ở Đà Lạt, lên đỉnh sẽ nhìn toàn cảnh thành
phố, muốn lên đỉnh phải thuê xe của Công Ty Du Lịch Lang Biang, là xe
Jeep 151, mỗi xe chở 4 người, hoặc phải được Giám Đốc công ty cho phép
dùng xe riêng. Do ngày Chủ nhật, con rể tôi không muốn gọi điện quấy
rầy, mặc dù có quen biết Giám đốc Công ty, còn đi xe công ty, phải
dùng đến hai xe mất vui, nên chúng tôi không muốn. Thay vào đó, chúng
tôi đi tham quan Bệnh viện Hoàn Mỹ, con rể tôi trồng cây cảnh cho toàn
bệnh viện này, gồm hai khu, khu bệnh viện và khu siêu thị, so với
những vườn cảnh khác, cho phép tôi được “Mèo khen mèo dài đuôi”: Con
rể tôi cũng có khiếu, có óc thẩm mỹ, mặc dù không có học qua
trường Mỹ thuật nào, ngược lại có học qua mấy năm trường kỹ thuật.
Ngày Thứ Hai 18, chúng tôi đi tham quan “Khu
sinh thái thác Hang Cọp”, đây là khu nằm giữa Trại Mát và Cầu Đất,
đường đi vào khu này hoang vắng, chứng tỏ ít có người đến viếng
thăm, vào trong khu vực khai thác, cũng có người thu phí và một người
bán hàng quán giải khát, từ đây đi xuống thác có những bậc thang,
thác cũng nhỏ, chỗ nước tràn ra vách đá chừng 10 thước ngang, và từ
nguồn thác đổ xuống chừng 30 thước cao, không có gì hùng vĩ, chỉ có
khung cảnh hoang sơ. Tuy người ta có trồng cây cảnh để tạo mỹ quan,
nhưng cũng đã lâu không chăm sóc, nên xem có vẽ hoang tàn hơn Khu sinh
thái thung lũng Suối Vàng.

Sau khi rời Khu sinh thái Hang Cọp, chúng
tôi trở lại thành phố rồi đi tham quan một con đường mới mở đi từ Đà
Lạt đến Nha Trang chỉ có 140 km. con đường chạy qua một khu rừng nguyên
sinh và chạy ngang qua một thác nước sát bên đường, nơi đó người ta
vạt núi ở độ cao 1500m, để làm đường chạy ven sườn núi, có một chỗ
có thác nước nhỏ trên cao chừng 20m, đổ xuống vách đá ven đường,
nước ấy chảy vào ống cống qua đường rồi đổ xuống dưới thung lũng ở
độ sâu chừng 600 – 700m, dưới ấy cũng là con đường này chạy xuống.
Thác nhỏ, nhưng vùng này có thể nhìn lên thấy thác, nhìn xuống thấy
thung lũng rất sâu, nhìn chung quanh thấy mây trời vương vấn trong núi
xanh rất gần.
Trên đường về trời mưa tầm tả, vậy mà
thỉnh thoảng thấy có một, hai người dân tộc đi trên con đường vắng,
thỉnh thoảng có một chiếc xe chạy ngược chiều, họa hoằng mới có xe
gắn máy chạy ngược, xuôi. Đường hoang vắng, trời mưa lạnh, tôi tự
hỏi: - Họ về đâu, nơi mái ấm của một chiều mưa ?
Thứ Ba, sau khi thăm người quen, chúng tôi
rời thành phố Đà Lạt, tôi thoáng thấy nơi nào đó có tấm bảng ghi
“See You Again”, tôi nhớ dòng chữ này, tôi đã đọc từ gần nữa thế kỷ
qua, bảng mới ghi dòng chữ cũ, giống như thành phố đã đổi mới nhưng
vẫn ghi trong tôi hình ảnh cũ khó phai.
Huỳnh Ái Tông
20-8-2008