Vĩnh Biệt Nhà Văn Sơn Nam
Huỳnh Ái Tông
*
Những nhà văn ròng Miền Nam tôi có hân hạnh được gặp
như Vương Hồng Sễn, Hồ Hữu Tường, Bình Nguyên Lộc …, tôi lại không có duyên gặp
mặt nhà văn Sơn Nam lần nào cả, tôi biết tên tuổi của ông từ khi tôi sưu tầm
tiểu thuyết Nghĩa Hiệp Kỳ Duyên của nhà văn Tân Châu Nguyễn Chánh Sắt còn có
biệt danh là “Monsieur Chăn Cà Mum” được Sơn Nam sưu tầm và cho in lại trong
Nhân Loại Tập San Bộ Mới, xuất bản khoảng thập niên 60 và nhất là tôi thích đọc
Sơn Nam sau khi tác phẩm Hương Rừng Cà Mau ra đời năm 1962. Tác phẩm này tôi có
sưu tập từ in lần thứ nhất cho đến in lần thứ tư, thứ năm sau này. Gần đây Nhà
xuất bản Trẻ sau khi mua toàn bộ bản quyền các tác phẩm của Sơn Nam với giá 1
tỷ đồng Việt Nam, đã cho in một tuyển tập truyện ngắn của Sơn Nam, trong đó có
Hương Rừng Cà Mau và nhiều chuyện ngắn khác, tuyển tập này cũng mang tên là
Hương Rừng Cà Mau.
Đọc Đồng Quê của Phi Vân, tác giả đưa chúng ta trở lại đồng
quê, nhưng chưa đi sâu, đi xa hơn Sơn Nam, với Sơn Nam chúng ta đi vào tận
những chốn rừng sâu, nước độc, nào rắn, nào sấu, đưa độc giả trở lại với những
đêm hát bội, với những năm tháng Tây Bố Ráp, chạy giặc, tản cư … Nhất là nhà
văn Sơn Nam đưa độc giả trở lại với tuổi thơ, với Quốc Văn Giáo
Khoa Thư, quyển sách mà những ai đến trường học từ những năm 1946-47 trở về
trước, đều đã học qua sách Quốc Văn Giáo Khoa Thư, Luân Lý Giáo Khoa Thư ở các
lớp Đồng Ấu, Sơ Đẳng, Dự Bị …
Thời mà tiểu thuyết của những nhà văn tên tuổi như Hồ Hữu
Tường, Tâm Quán (Nhất Hạnh), Doãn Quốc Sỹ, Bình Nguyên Lộc, Chu Tử … thì tiểu
thuyết của Sơn Nam cũng được độc giả ưa thích như Chim Quyên Xuống Đất, Bà Chúa
Hòn …
Ngày 14 tháng 8 năm nay, các tờ báo xuất bản ở SàiGòn đều
có đăng tin “Hồi 12 giờ 40 phút ngày 13 tháng 8 năm 2008 nhà văn Sơn Nam đã
trút hơi thở cuối cùng tại Bệnh Viện Nhân dân Gia Định, thọ 83 tuổi. Linh cữu
quàn tại Nhà tang lễ TP. HCM (25 Lê Quý Đôn, Q3). Di quan lúc 6 giờ ngày
16-8-2008, an tang tại Nghĩa trang Chánh Phú Hòa Bình Dương.
Nhà văn Sơn Nam, tên thật là Phạm Minh Tày, sinh ngày
11-12-1926 tại Gò Quao tỉnh Rạch Giá, ông chẳng những viết tiểu thuyết mà còn
viết về nghiên cứu, ông có tác phẩm về loại này như: Tìm Hiểu Đất Hậu Giang
(1960), Nói Về Miền Nam (1967), Người Việt Có Dân Tộc Tính Không? (1969), Đồng
Bằng Sông Cửu Long (1970), Lịch Sử Khẩn Hoang Miền Nam (1973) …
Ông hút thuốc nhiều, con người gầy ốm, thường đi bộ đó đây
khắp vùng đất Sàigòn Gia Định, cho nên giới văn nghệ sĩ đặt cho ông cái biệt
danh là Ông Già Đi Bộ.
Văn Nghiệp của Sơn Nam gồm có:
-
Chuyện
Xưa Tích Cũ, 2 tập (1958)
-
Nguyễn
Trung Trực: Anh hung dân chài (1959)
-
Tìm
hiểu đất Hậu giang (1960)
-
Hương
rừng Cà Mau (1962)
-
Chim
quyên xuống đất (1963)
-
Hình
bóng cũ (1963)
-
Vọc
nước giỡn trăng (1965)
-
Hai
cõi U Minh (1965)
-
Nói
về miền Nam (1967)
-
Truyện
ngắn của truyện ngắn (1967)
-
Vạch
một chân trời (1968)
-
Xóm
Bàu Láng (1969)
-
Người
Việt có dân tộc tính không ? (1969)
-
Bà
chúa Hòn (1970)
-
Đồng
bằng sông Cữu Long (1970)
-
Trời
nước bao la (1970)
-
Thiên
Địa Hội và cuộc minh tân (1971)
-
Gốc
cây - Cục đá và ngôi sao (1973)
-
Lịch
sử khẩn hoang miền Nam (1973)
-
26
truyện ngắn (1987)
-
Tục
lệ ăn trộm (1987)
-
Người
Sàigòn (1990)
-
Gia
Định xưa (1990)
-
Bến
Nghé xưa (1991)
-
Theo
chân người tình (1991)
-
Một
mảnh tình riêng (1992)
-
Dạo
chơi (1994)
-
Hồi
ký Sơn Nam (2005)
-
Vĩnh biệt
nhà văn Sơn Nam, vĩnh biệt Ông Già Đi Bộ, người đã góp phần tô điểm thêm cho
Văn học Miền Nam nói riêng và Văn học Việt Nam nói chung một nét đặc thù về văn
hóa, đời sống của người Miền Nam.
