<html>

<head>
<meta http-equiv=Content-Type content="text/html; charset=unicode">
<meta name=Generator content="Microsoft Word 12 (filtered)">
<title> </title>
<style>
<!--
 /* Font Definitions */
 @font-face
	{font-family:"Cambria Math";
	panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;}
@font-face
	{font-family:Tahoma;
	panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;}
 /* Style Definitions */
 p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal
	{margin:0in;
	margin-bottom:.0001pt;
	font-size:12.0pt;
	font-family:"Times New Roman","serif";}
a:link, span.MsoHyperlink
	{color:blue;
	text-decoration:underline;}
a:visited, span.MsoHyperlinkFollowed
	{color:purple;
	text-decoration:underline;}
p
	{margin-right:0in;
	margin-left:0in;
	font-size:12.0pt;
	font-family:"Times New Roman","serif";}
p.MsoAcetate, li.MsoAcetate, div.MsoAcetate
	{mso-style-link:"Balloon Text Char";
	margin:0in;
	margin-bottom:.0001pt;
	font-size:8.0pt;
	font-family:"Tahoma","sans-serif";}
span.BalloonTextChar
	{mso-style-name:"Balloon Text Char";
	mso-style-link:"Balloon Text";
	font-family:"Tahoma","sans-serif";}
p.msochpdefault, li.msochpdefault, div.msochpdefault
	{mso-style-name:msochpdefault;
	margin-right:0in;
	margin-left:0in;
	font-size:10.0pt;
	font-family:"Times New Roman","serif";}
.MsoChpDefault
	{font-size:10.0pt;}
@page Section1
	{size:8.5in 11.0in;
	margin:1.0in 1.25in 1.0in 1.25in;}
div.Section1
	{page:Section1;}
-->
</style>



<!-- copy part 1 replace </head> and <body> by: -->

<meta http-equiv="page-enter" content="revealtrans(duration=2, transition=3)">
<STYLE TYPE="text/css">
	a:link { color: blue; text-decoration: none }
	a:active { color: red; text-decoration: none }
	a:visited { color: blue; text-decoration: none }
	a:hover { color: #FF0000 ; text-decoration: underline }
</STYLE> 

<BODY  bgColor="#fffacd"   leftMargin=0 
	background="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/dragonbg2.jpg" topMargin=0 onload=startBanner() 
 		bgproperties="fixed" align="center" >
<TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0 width=100% >
 <tr>
  <td width="100%">
   <table  vAlign=center align=center border=3 >
    <tr vAlign=center>  <!--- **** 100% window --->
  	<td vAlign=top width = 950>
   	  <table background="" bgColor="#fffacd">
    	   <tr>
	    <td>
            <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 
                        cellPadding=0 width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" >   <!--- **** main body --->
		 <tr>  <!-- Title --->
          	  <!-- <td background="http://thatsonchaudoc.com/mucluctitle/TSCD_title2.jpg" width = "70%" height=135>-->
          	   <td background="http://thatsonchaudoc.com/mucluctitle/ButKy_title.jpg" height = 140>
            	<TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0>
              	  <tr>
                		<TD align="center" width=50%> 		 
	 			<img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/HoiKy_2friend.gif" width ="70" height ="50" alt="">
		    		</TD>
                		<TD vAlign=right>
					<p>
					<IMG src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/bird6.gif" width = "50%" border=0>
					</p> 
		    		</TD>
                		<TD vAlign=right> 
				<img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/HoiKy_2bird.gif" width ="90" height ="70"  alt=""> 

		    		</TD>
              	  </TR>

           		</TABLE>
		    </td>
		  </tr>  <!-- end Title --->		 
		 <tr >   <!--- Menu Bar --->
		    <td align="center" >
			<table border="2" height ="30" cellspacing="0" cellpadding="0"  background="" >
				<tr>
		  		  <td align="center" width = 950>
				    <p>
					<b> <font  face="Times New Roman" size=2  color="black">	
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/index.html","","menubar=no">
						<span style="text-decoration: none">Trang Chính</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/hinhanh.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Hình Ảnh</a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/hoiky.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Bút Ký </a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Truyện Ngắn</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan2.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Truyện Thật Ngắn</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/TacGiaTacPham.html">  
						<span style="text-decoration: none"> TG & Tác Phẩm </a>				
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/tho.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Thơ </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/DiTichVaDanhNhan.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Di Tích Lịch Sử và Danh Nhân </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/gopnhat.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Đời Sống: Phong Tục & Khoa Học </a>					
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/amnhac.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Sân Khấu/Nghệ Thuật</a>					
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/hopthu.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Hộp Thư </a>					
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/nhantin.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none"> Nhắn Tin </a>					
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/tintuc.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none"> Tin Tức Thân Hữu </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/TinVui.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none"> Tin Vui </a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/PhanUu.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none"> Phân Ưu </a>
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/suckhoegiadinh.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">SK và Gia Đình</a>
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/QuyTinhThuong.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Lá Lành Đùm Lá Rách</a>
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/TruyenCuoi.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Vui Cười</a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/giachanh.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Ẩm Thực/Gia Chánh</a>
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/xuan.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Trang Xuân</a>
						&nbsp;&nbsp;



					<a href="http://thatsonchaudoc.com/banviet2/LuongThuTrung/LTT_listing.html">  
						<b><font  face="Arial" size=1 color="9432cc">Cùng Tác Giả</font></b>
						&nbsp;&nbsp;

					</font></b> 
	
				    </p>
		  		  </td>
				</tr>
     			    </table>	
	    	        </td>
       	     </tr>  <!--- End Menu Bar --->
		  <tr >   <!--- Start Body --->

		    <td align="center" >
			  <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 
                        		cellPadding=0  borderColorLight=#6b948a cellspacing="0" cellpadding="0" bgColor="white"    background=""  >
				<tr>
				 <td>
<blockquote>


<div class=Section1>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br>
</span><b>Lương Thư Trung</b></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p>

<p class=MsoNormal><b><span style='font-size:14.0pt'>Về bông điên điển và vài
khía cạnh khác trong cuốn</span></b><span style='font-size:13.0pt'><br>
</span><b><span style='font-size:14.0pt'> “Hương Vị  Ngày Xưa” của tác giả Trần
Văn Chi .</span></b></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><b>&nbsp;</b></p>

<table class=MsoNormalTable border=0 cellspacing=0 cellpadding=0 align=left
 style='border-collapse:collapse;margin-left:6.75pt;margin-right:6.75pt'>
 <tr style='height:243.15pt'>
  <td width=218 valign=top style='width:163.2pt;padding:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
  height:243.15pt'>
  <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><img width=200 height=352
  id="Picture 7" src="VeBongDienDienCuaTranVanChi_files/image001.jpg"
  alt=SachTranVanChi2.jpg></p>
  </td>
 </tr>
</table>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>Là một người già nhà quê, biết được
giáo sư  Trần Văn Chi viết về “<i>hương vị ngày xưa</i>” thuộc vùng sông rạch
miền Tây của tôi, thiệt tình là tôi rất đổi mừng rỡ. Tôi mới tò mò và tìm mua cuốn
sách của thầy để đọc hầu tìm ra những điều tôi chưa nghe ai viết ra hay kể lại
về đời sống làng quê ngày xa xưa ấy. Và rồi, tôi có được quyển sách <i>“Hương vị
ngày xưa”</i> (1) của giáo sư.</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>Sách không dày, chỉ vỏn vẹn 209
trang, nhưng tôi phải đọc gần một tháng mới xong, và nay có mấy lời chân thật
xin bộc bạch cùng giáo sư và chư liệt vị vài ý kiến ngắn dưới đây, nếu có điều
gì không phải, xin giáo sư  và qúy vị niệm tình bỏ qua cho.</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>Trước hết, nhìn một cách tổng
quát, giáo sư rất có lòng với người nhà quê cùng đời sống nơi chốn quê mùa qua
những món ăn xưa cũ cùng hương vị từng món ăn mà giáo sư lúc nào cũng nâng các
món ăn ấy lên hàng “<b><i>độc đáo”, “ấn tượng”, “quốc hồn, quốc túy</i></b>”.
Được giáo sư khen các món ăn nhà quê, dân quê tụi tôi ai mà không mừng; nhưng,
thưa giáo sư, thiệt tình ra, những món nhà quê như “<i>dưa bông điên điển</i>”,
như “<i>cá lóc nướng trui”, </i>như<i> “thịt ba rọi luộc”</i> hoặc nhiều món ăn
khác mà giáo sư đưa lên hàng <i>“tứ quí”</i> trong bài viết về <i>“mắm ba
khía”,</i> thì thú thiệt với lòng rằng, chúng tôi chưa dám mừng vội qua những từ
ngữ thuộc vào hàng<i> “cao lương mỹ vị”</i> như vậy.</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>Trở lại với những trang sách <i>“Hương
vị ngày xưa”,</i> tôi xin lần lượt ghi ra đây vài điều mà tôi thấy và biết, nó
rất khác với các trang sách của giáo sư đã viết:</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>Ví dụ, <i>“Bông điên điển, món
ngon mùa nước nổi”, </i>trang 123, giáo sư viết:”<i>Cây điên điển là loại cây
có thân xốp, nhẹ, có thể dùng làm đế giày, mọc hoang ở miệt Hậu Giang. Có nhiều
người chưa hề nghe và thấy cây điên điển ngay cả người gốc miền Lục Tỉnh”</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>Thưa giáo sư, thiệt tình ra, cây điên
điển <i>“có thể dùng làm đế giày”</i> hay không thì tôi không biết, nhưng “<i>cây
điên điển có thân xốp, nhẹ”,</i> không phải là loại cây “<i>mọc hoang ở miệt Hậu
Giang”</i>, mà phải trồng mới có. Về các cách trồng, cùng mùa màng của loại cây
điên điển này, nó không phải khó khăn gì, nhưng phải sống với thực tế vùng ưa
thích trồng giống cây cho bông vàng vào mùa mưa tháng bảy mới có cơ ghi lại một
cách tường tận. Qua những năm tháng lớn lên ở nhà quê, và đã từng trồng qua và
sống với loại cây này, nay tôi xin mạo muội trích lại các cách trồng cây điên điển
qua lá thư mà tôi viết cho nhà văn Lưu Nhơn Nghĩa vào ngày 05  tháng 4 năm
2006, khi nhà văn họ Lưu còn sanh tiền, đã có nhã ý hỏi tôi về bông điên điển,
để giáo sư tường lãm: </p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>&nbsp;</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>Kính gởi anh Nghĩa Tri Tôn,</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>Mấy hôm rày tui bận dời trại
ruộng anh Nghĩa à, rồi lại nhận được cái &quot;meo&quot; của anh, tui vừa mừng
lại vừa lo. Mừng là có thơ của anh là biết anh đang mạnh lại; lo là lo ba cái vụ
bông điên điển đó mà. </i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>&nbsp;</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>(………….)</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i> Nhưng tui biết chắc một điều
là cây điên điển thuộc loại tiểu mộc, có thân xốp, cao khoảng từ một tới bốn
thước. Chúng có lá đối nhau, mỗi lá gồm từ 20 tới 60 lá phụ hẹp có đốm tím ở bên
dưới  và bông kết thành chùm gồm từ 8 tới 10 bông màu vàng nghệ, </i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>mỗi bông dài chừng 2 phân (2).
Giống lá của loài cây này có cái đặc điểm là ban ngày </i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>chúng mở ra hít thở không khí.
Chính vì vậy mà khi mình vào trong một đám điên điển thấy cái mùi thơm đặc biệt
của lá và cái mát mẻ của hơi thở mà nó thở ra hít vô đó. Nó mát kỳ lạ lắm mà
tui thì chữ nghĩa ít quá không biết sao giải thích cho rõ hơn được. Tới chiều
lúc mặt trời gần lặn, mấy cái lá đối nhau nhỏ li ti ấy nó tự động xếp lại nhe
anh Nghĩa. Tức là nó nhắm mắt ngủ suốt đêm để sáng hôm sau lại mở mắt ướt sương
mù và đón mặt trời mọc.</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>&nbsp;</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i><span style='font-size:13.0pt'>Người
ta trồng cây điên điển bằng hai cách. Nếu anh muốn trồng bằng hột thì lúc trái
điên điển già mình hái vô và lấy hột phơi khô và chờ tháng hai tháng ba đất cày
bừa xong mới tủ rơm đốt cho cháy rụi rồi vãi hột. Một công đất tùy theo muốn sạ
dày hay thưa mình để dành hột giống từ vài ba lít cho một công. Khi sạ xong, chờ
mưa xuống hột sẽ nứt nanh và mọc thành cây.   Sau này có máy bơm nước mình bơm
nước lên khỏi cần đợi mưa, điên điển lên sớm hơn. </span></i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>&nbsp;</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>Tới tháng Bảy nước tràn đồng thì
bông điên điển bắt đầu trổ vàng rực. Bông điên điển buổi sáng còn búp, trưa nở,
chiều gần tàn. Nên hái bông điên điển thường hái buổi sáng hoặc buổi trưa.  Vì
bông điên điển búp thì ngọt, nở rồi lại bớt ngon, mà sắp tàn thì bông lại lạt
nhách, ăn không bằng bông búp.</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>&nbsp;</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>Qua tháng tám, tháng chín, người
ta bắt đầu đốn điên điển phơi khô làm củi.  Củi điên điển vì thân cây xốp nên lửa
cháy bạo nhưng mau tàn. Nhưng mỗi nhà trồng được một công điên điển mình có thể
chụm nấu cơn trọn một năm nhe anh.</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>&nbsp;</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>Đó là tui kể sơ qua vụ trồng
điên điển bằng hột. Còn cách trồng nữa là mình trồng bằng hom; tức là trồng bằng
các nhánh non của chính cây điên điển. Số là vào khoảng tháng sáu, tháng bảy,
khi cây điên điển sắp già và trổ bông, mình muốn lấy nhánh non làm hom, anh phải
đạp cho cây điên điển cò xuống. Thân cây điên điển nằm dài theo mé nước, rồi nó
nẫy những mầm và đăm chồi lên. Những chồi này lớn nhanh.  Vào tháng chín, tháng
mười nước sắp giựt, vì 25 tháng chin âm lịch nước phân đồng, mùng 10 tháng 10
nước giựt, mình dọn đất sạch sẽ rồi chặt mấy chồi điên điển mà mình định làm giống
bó lại từng bó, dựng dưới đất bùn. Các chồi này gọi là hom điên điển giống như
hom mía giống vậy mà. Khi thấy các hom này ra rễ là mình đem cắm xuống miếng đất
mà mình đã dọn sẵn trồng cây điên điển. Cắm hom theo khoảng cách tùy theo mình
muốn trồng dày hay thưa nhưng thường thường cách nhau chừng năm tấc, xa lắm là
một thước vì cắm dày quá điên điển sẽ ít nhánh và cây không lớn, mà cắm thưa
qua thì lại phí đất.</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>&nbsp;</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>Đất trồng điên điển hồi thời
tui với anh còn nhỏ thì miệt trên mình đất gò, đất xấu làm rẫy không tốt là trồng.
Có người trồng vài ba công sát mé vườn vì hồi xưa đất nhiều người thưa nên đất
xài hổng hết. Sau này dân đông mà đất không nở nên người ta trồng điên điển
theo bờ mương, bờ kinh xáng, ít ai trồng ở bờ sông vì điên điển không thích xuống
sông sâu nước chảy anh Nghĩa à. Nó là giống hương  đồng cỏ nội nên nó chịu sống
trên bờ kinh, bờ mương hoặc đất gò, đất ruộng. Đó là đặc điểm của loài bông này
nhe anh.  Nếu thỉnh thoảng anh thấy cặp bờ sông mà có loại cây này thì cũng giống
như tui có hôm lên thăm Sài Gòn vậy mà, không giấu được gót chân đóng phèn của
mình!!!</i></p>

<p style='text-align:justify'>&nbsp;</p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:.9in;text-align:justify'><img width=224
height=300 id="Picture 2" src="VeBongDienDienCuaTranVanChi_files/image002.jpg"
alt="CAY_DIEN_DIEN">&nbsp; &nbsp;<img width=418 height=298 id="Picture 3" 
src="VeBongDienDienCuaTranVanChi_files/image003.jpg" alt="BONG_DIEN_DIEN"></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:.9in;text-align:justify'><i>     Cây điên
điển                                                                       </i>Bông
điên điển</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>Anh Nghĩa Tri Tôn thân,</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>Về các món ăn từ bông điên điển
thì nhiều. Anh ăn sống chắm nước cá kho hoặc mắm kho cũng được. Nó có mùi vị của
giá sống. ăn giòn giòn mát miệng. Bông điên điển làm dưa ăn giống dưa giá. Bông
điên điển nấu canh chua với cá lóc, cá rô càng ngon. Bông điên điển nấu canh
thường với cá trê ăn giống canh cá trê nấu với bông so đũa. Rồi bông điên điển
mà xào thịt heo ba rọi ngọt ơi là ngọt.  Bông điên điên xào với tép, bỏ thêm
chút thịt heo  hoặc thịt gà làm nhưn bánh xèo ăn hết sẩy.  Nhưng anh xào nấu
món gì ăn cũng ngon ráo trọi kể cả luộc chắm tương chao ăn cũng ngon như thường
vì nó có vị mát, ăn vô là khoẻ re cái bụng. </i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>&nbsp;</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>Ngoài ra, cây điên điển còn trị
được bịnh dời ăn. Người ta bẻ cái đọt điên điển, ở đó có mũ điên điển chảy ra
và thoa lớp mũ lên chỗ dời ăn vài ba lần là lớp da bị dời ăn từ từ khô lại và hết
hồi nào mình hổng có hay. </i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>&nbsp;</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>M ấy hàng cùng anh và hẹn anh
trong lá thư sau vậy.”(3)</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>&nbsp;</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>Trở lại cuốn sách “<i>Hương vị
ngày xưa”,</i> cũng trong phần bông điên điển này, tác giả có kể<i>:”Trời vừa dứt
mùa mưa, nước dâng cao hơn thì bông điên điển bắt đầu rơi rụng. Cả dề bông điên
điển nổi lềnh bềnh trên mặt nước, tấp vào bờ sông, bềnh bồng theo con nước đẹp
vô cùng. Rồi có người nghĩ ra cách chế biến bông điên điển thành thức ăn mà tới
nay trở thành “quốc hồn quốc túy”</i>; và tác giả kể tiếp: <i>“Người ở đây sáng
sớm bơi ghe cặp bờ sông vớt bông điên điển đem về làm chua, bán lại cho thương
lái. Bông điên điển vớt đem về rửa sạch, lưa bỏ bông hư, để ráo nước và ngâm nước
muối, hai ngày là thành dưa chua bông điên điển ăn được rồi”(4)</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>&nbsp;</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>Thiệt tình ra, tôi không biết tác
giả kể đi vớt bông điên điển trôi tấp vào bờ sông ở miệt nào để về làm dưa chua
như vậy; nhưng riêng vùng Long Xuyên, Châu Đốc, Định Mỹ. Núi Sập, Ba Thê, Vĩnh
Chánh, Phú Hòa, Mặc Cần Dưng, Hang Tra, Trà Kiết, Vĩnh Hanh,</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>Lấp Vò, Kinh Xáng Bốn Tổng và nhiều
nơi khác  mà tôi biết cách nay có tới hơn sáu bảy chục năm qua, tôi chưa từng
thấy ai đi vớt bông điên điển về làm dưa như vậy bao giờ. Nếu có muốn làm dưa
hay đem ra chợ bán, bông điên điển phải được hái một cách nhẹ nhàng, kẻo không
thì bông điên điển sẽ bị bầm giập, làm cho bông hết ngon. Dù là loại bông nhà
quê, nhưng không ai nở <i>“dùng chiếc dầm, đập nhẹ vào cành, vào thân thì ôi
thôi có biết bao bông điên điển rớt xuống khoan ghe ! Cành thấp thì dùng tay
rung nhẹ cũng tha hồ mà hứng bông.”(5)</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>Đó là bàn về  bông điên điển, lần
dỡ thêm nhiều trang sách khác của tác giả, tôi lại thấy còn có nhiều chỗ tác giả
hơi đi ra ngoài đề của bài viết. Lấy ví dụ bài “<i>Làm mai, hỏi nợ, gác cu, cầm
chầu</i>” (6) , dường như tác giả quên mình định viết gì. Suốt bài viết dài 22
trang, dường như tác giả chỉ bàn về “<i>Hát Bội”,</i> không đá động gì đến các
chữ trong tưạ bài như “<b><i>làm mai, hỏi nợ, gác cu</i>”;</b> riêng “<i>cầm chầu”</i>
thì tác giả chỉ lướt qua vài hàng “<i>Cầm chầu là một nghệ thuật, bắt buộc người
cầm chầu phải thong hiểu tuồng tích, nghệ thuật để thưởng phạt đào kép trước
bàn dân thiên hạ. Cầm chầu xem ra rất khó, không làm sao vừa lòng mọi người và
luôn bị chê trách.”</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>&nbsp;</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>Thêm vào đó, đọc qua trên 200
trang sách của tác giả, tôi có nhận xét chung là tác giả sợ mình viết không hết
những gì muốn viết, nên nhiều trang sách đang bàn về chuyện này, tác giả sợ không
kể thì quên, nên tác giả lại bỏ đó và bắt qua câu chuyện khác. Do vậy mà người đọc
dù có cảm thông với tấm lòng của tác giả về các <i>“hương vị ngày xưa”</i>, nhưng
mạch văn không liền nhau nên nhiều khi <i>“hương vị ngày xưa”</i> cũng dễ <i>“bị”</i>
thiếu cái chất  mặn mòi của nó. Về trường hợp này thì dường như trang sách nào
trong cuốn “<i>Hương vị ngày xưa</i>” cũng có những đoạn như vậy, không nhiều
thì ít.</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>Chẳng hạn, đang nói về “<i>bông
điên điển”,</i> vì sợ quên sẽ thiếu, tác giả lại bàn những món bông ăn được như
“<i>bông bí, bông bầu, bông mướp, bông cải trắng, cải ngọt, cải xanh, bông chuối,
bông vạn thọ, bông so đũa, bông súng”. </i>Trong số các loại bông mà tác giả vừa
kể, thiệt tình là tôi chưa biết <i>“bông mướp”, “bông vạn thọ”</i> có ai đã từng
ăn chưa, riêng tôi thì mới nghe lần đầu qua cuốn “<i>Hương vị ngày xưa</i>” này.</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>Trong cuốn “<i>Hương vị ngày
xưa”,</i> tác giả viết về trái sầu riêng :”<i>Trái xoài riêng tên mới nghe tưởng
có họ hàng với xoài nhưng hoàn toàn “người dưng nước lả”. Có người kêu là sầu
riêng vì cái tên sầu riêng đã được chọn làm tên cho vở kịch, vở cải lương nên
được nhiều người kêu hơn xoài riêng”(7)</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>Thật ra, ở làng quê tôi, ai ai cũng
gọi trái “<i>sầu riêng</i>” vì tên loại trái này nó có tên như vậy từ hồi nào tới
giờ chứ không phải người ta kêu “<i>sầu riêng</i>” nhiều vì có vở kịch hay vở cải
lương cùng tên như vậy. Ngay trong bộ sách Cây Cỏ Miền Nam Việt Nam của giáo sư
Phạm Hoàng Hộ, cũng gọi là “<i>sầu riêng”</i> chứ không phải “<i>xoài riêng</i>”(8)</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>Ở một chỗ khác, tác giả gọi mảng
cầu có gai là “<i>mảng cầu Tàu”,</i> thực ra, mảng cầu có gai dân quê gọi là “<i>mảng
cầu xiêm”;</i> cây “<i>bình bát”,</i> tác giả gọi là “<i>cây chùm bát</i>”(9) vân…vân
… Về có cách gọi tên các loại cây không giống nhau như vậy hổng biết có phải do
mỗi nơi gọi mỗi khác chăng ?</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'> Nhưng cái khiếm khuyết không kém
quan trọng trong quyển “<i>Hương vị ngày xưa”</i> này là các trang sách có qúa
nhiều lỗi chánh tả.. Dường như trang sách nào cũng có vài ba hoặc  năm bảy lỗi
chánh tả; trong bài <i>“Nước  mắm và món chấm”</i> nơi trang 29, có cả thảy 39
chữ “mắm” tác giả đều viết thành “mấm” hết. </p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>Và còn nhiều lắm, không kể xiết… Xin
lược ghi lại một số chữ thường dúng mà tác giả thường viết đi viết lại nhiều lần
như dưới đây, thay vì :</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p>

<p class=MsoNormal><b><i>“mắm”, </i>tác giả viết thành<i> “mấm”</i></b><span
style='font-size:13.0pt'> <br>
</span><b><i> “bạc hà” </i>thành<i> ”bạt hà”</i></b><span style='font-size:
13.0pt'> <br>
</span><b><i> ”có vẫy</i>” thành<i> “có vải”</i></b><span style='font-size:
13.0pt'> <br>
</span><b><i> “mùi khét của vẫy cá” </i>thành<i> “mùi khét của dãy cá”</i></b><span
style='font-size:13.0pt'> <br>
</span><b><i> “da trơn láng</i>” thành<i> “da trơn lán”</i></b><span
style='font-size:13.0pt'> <br>
</span><b><i> “rau lang” </i>thành<i> ‘rau lan”</i></b><span style='font-size:
13.0pt'> <br>
</span><b><i> “giấm” </i>thành <i>“dấm”</i></b><span style='font-size:13.0pt'> <br>
</span><b><i> “xắt không nhuyễn” </i>thành<i> “sắt không nhuyễn lắm”</i></b><span
style='font-size:13.0pt'> <br>
</span><b><i> “lòng heo xắt mỏng” </i>thành<i> “lòng heo sắt mỏng”</i></b><span
style='font-size:13.0pt'> <br>
</span><b><i> “phải xắt hơi to</i>” thành<i> “phải sắc hơi to”</i></b><span
style='font-size:13.0pt'> <br>
</span><b><i> “mùi cay của ớt” </i>thành<i> “mùi cai của ớt”</i></b><span
style='font-size:13.0pt'> <br>
</span><b><i> “lén lút</i>” thành<i> “lén lúc”</i></b><span style='font-size:
13.0pt'> <br>
</span><b><i> “nước sôi tráng bình</i>” thành<i> “nước sôi trán bình”</i></b><span
style='font-size:13.0pt'> <br>
</span><b><i> “lòng bàn tay</i>” thành<i> “lồng bàn tay”</i></b><span
style='font-size:13.0pt'> <br>
</span><b><i> “tàng ẩn” </i>thành <i>“tàn ẩn”</i></b><span style='font-size:
13.0pt'> <br>
</span><b><i> “tấm mẳn”</i> thành<i> “tấm mẫn”</i></b><span style='font-size:
13.0pt'> <br>
</span><b><i> “phảng phất” </i>thành<i> “phản phất”</i></b><span
style='font-size:13.0pt'> <br>
</span><b><i> “chưng mâm ngũ quả” </i>thành<i> “chưn mâm ngũ quả”</i></b><span
style='font-size:13.0pt'> <br>
</span><b><i> “ngọt lịm” </i>thành<i> “ngọt liệm”</i></b><span
style='font-size:13.0pt'> <br>
</span><b><i> “đẹp láng”  </i>thành<i> “đẹp lán”</i></b><span style='font-size:
13.0pt'> <br>
</span><b><i> “bóng láng” </i>thành<i> “bóng lán”</i></b><span
style='font-size:13.0pt'> <br>
</span><b><i> “con người tất bật” </i>thành<i> “ con người tất bậc”</i></b><span
style='font-size:13.0pt'> <br>
</span><b><i> “quết bánh phồng” </i>thành<i> “quyết bánh phồng”</i></b><i>(10<b>)</b></i><span
style='font-size:13.0pt'> <br>
<br>
</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:center'><img width=705 height=645
id="Picture 4" src="VeBongDienDienCuaTranVanChi_files/image004.jpg"
alt=SachTranVanChi.jpg></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:center'><i>Hai trang 30 &amp; 31 với 21
chữ “mắm” viết thành “mấm”</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><b><i>&nbsp;</i></b></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>Đành rằng, là con người không ai
hoàn hảo 100%, ngay cả tự điển có lúc các tác giả hoặc nhà in còn phải làm bảng
đính chánh những chữ in sai như  cuốn Đại Nam Quốc Âm Tự Vị của Huình Tịnh Của
in năm 1895 cũng có bảng “<i>Sai Sót”</i> in ngay nơi trang đầu khi vào tập; cuốn
Việt Nam Tân Tự Điển của Thanh Nghị in năm 1951 với bảng <i>“In Sai”</i> ở
trang cuối cùng; hoặc bộ Cây Cỏ Miền Nam Việt Nam của giáo sư Phạm Hoàng Hộ in
năm 1970 cũng có bảng “<i>Đính Chánh”</i> ở cuối sách và còn nhiều sách lắm, nói
gì một vài sai sót lẻ tẻ của tác giả Trần Văn Chi . Và ngay trong bài viết này
cũng vậy, có thể còn có nhiều sai sót, nhứt là lỗi chánh tả, nhưng điều mà tôi
muốn ghi lại ở đây là nó sai ở mức độ vừa phải nào đó còn có thể chấp nhận được,
nhưng sai quá nhiều thì quả là hơi kỳ kỳ, nếu không muốn nói là tác giả vô tình
làm mất niềm tin nơi người đọc cho các cuốn sách khác của tác giả sau này. Vả lại
sách đã in lại lần thứ hai và tác giả biết sách còn một số lỗi và không chịu tu
sửa , vẫn cứ cho in tiếp và chỉ xin lỗi suông, và tác giả không hề có một chữ đính
chánh nào, quả là điều đáng buồn biết bao !</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>“<i>Sách in lần thứ hai này do
dùng bản in cũ nên một số lỗi về hình thức và nội dung chưa được sửa. Thành thật
xin lỗi.”(Lời tựa in lần thứ hai, trang 5</i>)</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>&nbsp;</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>Đọc xong cuốn “<i>Hương vị ngày
xưa”</i> của tác giả Nam Sơn Trần Văn Chi, tôi mới nghiệm ra một điều là viết về
nhà quê coi đơn giản vậy mà rất khó viết vì nó đòi hỏi cái chất liệu thật nhiều
hơn là hư cấu, nó cần cái vốn trải nghiệm của chính tác giả hơn là óc giàu tưởng
tượng, nó cần cái quan sát gần hơn là đứng từ xa mà nhìn ngắm rồi hạ bút cho câu
văn trôi chảy; có như vậy mới mong tác giả nói hết được những gì mình muốn nói
và muốn viết về cái chất quê mùa ấy hầu mang lại cho các thế hệ trẻ hôm nay và
mai sau đọc được những điều rất giản dị nơi làng quê cách nay sáu bảy chục năm một
cách gần gũi, chân xác ; bằng không, những tài liệu, sách vở viết chưa đúng với
thực tế đời sống nơi làng quê cùng với ruộng đồng, nghĩ cho cùng, nó có hại nhiều
hơn là có lợi vậy!</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><b>&nbsp;</b></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><b>Mặc-Cần-Dưng (Long Xuyên),
ngày 20-02-2010</b></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><b>&nbsp;</b></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><b><i>Phụ chú</i></b><i>:</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>1/”Hương vị ngày xưa” của tac
giả Trần Văn Chi, do Xưa và Nay in lần thứ 2, năm 2006, Hoa Kỳ.</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>2/ Cây Cỏ Miền Nam Việt Nam của
giáo sư Phạm Hoàng Hộ, Trung Tâm Học Liệu Bộ Giáo Dục xuất bản, Sài Gòn, năm
1970, quyển I, trang 861.</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>3/ Lá Thư Từ Kinh Xáng ngày 05
thánh 4 năm 2006, trang nhà “thatsonchaudoc.com”</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>4/ trang 124, 125 cuốn “Hương
vị ngày xưa”(HVNX), sđd</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>5/ trang 126, HVNX, sđd</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>6/ trang 185, HVNX, sđd</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>7/ trang 145, HVNX, sđd.</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>8/ Cây Cỏ Miền Nam Việt Nam, của
giáo sư Phạm Hoàng Hộ, quyển I, trang 361(sđd/phụ lục 2)</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>9/ trang 145-146, HVNX, sđd.</i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i>10/ Căn cứ vào các bộ  “Việt
Nam Tự Điển” của Lê Văn Đức &amp; Lê Ngọc Trụ, nhà Khai Trí xuất bản, Sài gòn,
năm 1970; Việt Nam Tân Tự Điển của Thanh Nghị, bản in năm 1951, nhà xuất bản Thời
Thế, Sài Gòn; Đại Nam Quốc Âm Tự Vị của Huình Tịnh Của, nhà xuất bản Imprimerie
Rey, Curiol &amp; Cie, Sài Gòn , năm 1895; nhà xuất bản Văn Hữu (Sài Gòn) tái bản
năm 1974 và nhà Đại Nam (Hoa Kỳ) tái bản (không thấy ghi năm). </i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p>

</div>


<!--- REPLACE LAST </HTML></BODY> --->

<div align="center">

<p> <font  face="Arial" size "1" color="blue">

	<a href="#" onClick="history.go(-1);return true;" 
		onmouseover="popup()" 
		onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Backarrow2.gif" alt="" border="0"> 
	

	<a href="#" onClick="history.go(-1);return true;">Trở lại trang trước 
	

	<a href="#top" class="nav" 
		onmouseover="popup()" 
		onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Toparrow2.gif" alt="" border="0"> 
	

	<a href="#top" class="nav">Trở lên đầu trang 
	
      
</P>

<p class=MsoNormal><o:p>&nbsp;</o:p></p>

</div>

	    </td>
    	   </tr>
	  </table>
      </td>  <!-- end windown width = 950 -->
  



    </tr> <!--- **** end 100 % Window --->
   </table>
  </td>
 </tr>
</TABLE>
</BODY>
</HTML>
�