Lương Thư Trung
Về Dallas, một chuyến đi
khó quên
Đây là lần đầu tiên tôi về thăm
Dallas sau 16 năm ở Mỹ và sau hơn hai năm về định cư nơi thành phố Houston. Lúc còn ở Boston, Phạm Chi Lan và các bạn trong nhóm Ô Thước có mời tôi về Dallas để họp mặt dịp cuối năm 1999 hoặc các lần sau đó, nhưng lần nào cũng như lần nào, tôi
thường viện lý do không biết đường đi để không đi chơi Dallas được. Mà quả thật
là tôi cũng chẳng biết đường đi nước bước gì với một thành phố xa xôi này. Mấy
lúc gần đây, tôi cũng hứa với anh Phan Xuân Sinh là tôi sẽ lên Dallas thăm anh
chị và tiện dịp thăm các bạn Phạm Chi Lan, Nguyên Nhi, Đinh Yên Thảo , Ian Bùi,
Phan, Thu Thuyền, Hoàng Nam, Nhật Hoàng cùng anh chị Nguyễn Xuân Thiệp luôn thể.
Nhưng rồi lại ngại đường xá quá xa, có đến 300 miles, lái xe khoảng 5 tiếng đồng
hồ, mà tôi lại ngại lái xe trên xa lộ, hổng biết mình có đủ sức khoẻ để ngồi ở
tay lái với đoạn đường dài và lâu như vậy không?
Và anh Phan Xuân Sinh lại rủ
26 tháng 7 năm 2008, có Đức Phổ, Đỗ Xuân Quang từ Atlanta qua chơi; rồi có anh
chị Bùi Thạch Trường Sơn, trước cùng ở Boston, sau thời gian dời xuống Florida,
nay cũng về định cư ở Dallas, anh Phan Xuân Sinh muốn tôi lên Dallas chơi, sẵn
dịp anh có mời các bạn trong nhóm Ô Thước cũ hầu giới thiệu thi tập mới nhứt của
anh trong vòng thân mật luôn thể .Với một người bạn hết lòng với anh em như anh
chị Phan Xuân Sinh, tôi chỉ còn một lựa chọn duy nhất là đi thăm anh chị trên
Dallas; nhưng còn đi bằng cách nào thì từ từ tôi sẽ tính sau.
Lúc đầu tôi dự định lái xe đi
như đã có ý này từ đầu, nhưng lại lo đường xá xa xôi mà mình không quen lái xa
lộ, nên ý này tạm gác qua. Tiếp đến là đi xe bus. Xe bus, ở Houston, phải lên
khu Downtown mới có xe, nhưng không biết khi tới Dallas, xe sẽ ghé chỗ nào. Còn
có cách khác là đi xe đò “Sài Gòn tốc hành”, xe khởi hành ở Hồng Kông 4 dưới này
và sẽ ghé lại chợ Hồng Kông trên Dallas. Cách này coi như là tiện lợi nhất. Sau
cùng, có anh chị Lê Minh Giang ở cùng xóm cũng muốn đi Dallas chơi, thế là anh
chị cho vợ chồng tôi quá giang lên Dallas, vừa có bạn nói chuyện dọc đường vừa đở
phải lo lạc đường…
Xa lộ 45 về hướng Bắc dài hun
hút. Ngồi trên xe, tôi thấy hai bên đường có chỗ không có nhà, mà xa xa là bóng
dáng những chú bò lang thang giữa cánh đồng cỏ khô cằn dưới cái nắng gay gắt của
vùng đất bao la tận phía Nam này của Hoa Kỳ Đi trên đường này lần đầu, nên tôi
có ý so sánh nó với con đường từ Phan Thiết chạy dài ra Phan Rang, Cam Ranh,
Nha Trang vì ở những chốn quê hương đó cũng có những cánh đồng cỏ khô chạy dài
vùng Phan Lý Chàm, Tuy Phong; cũng có những chú bò, chú ngựa, chú dê đi lang thang
vùng Tháp Chàm, Phan Rang rẽ về Đa Nhim, Đà Lạt và ra tới Cam Ranh, người ta sẽ
thấy mặt nước biển làm mát bầu trời vào trưa hè, thì ở đây, xa xa cũng có vài cái
hồ lớn mang lại cảm giác trời đang dịu mát lại.dần
Sau khi đi hết đoạn đường xa
lộ 45 N, theo chỉ dẫn của chiếc máy dẫn đường, anh Lê Minh Giang cho xe vào
exit 276B của 45 N, để tẽ qua con đường 20E, rồi FM148, hướng về xa lộ liên
bang 80E để qua con dường 34N và nhập vào đường 276 về hướng có hồ Tawakoni, một
cái hồ thiên nhiên bao la nằm giữa một vùng quê heo hút này.
Và sau khoảng 5 giờ lái xe,
xe đã đến nhà anh Phan Xuân Sinh thuộc vùng West Tawakoni.như dự tính.
Lúc đầu vì chưa biết đường, tình
cờ chúng tôi chạy lạc tới hồ Tawakoni. Thấy cảnh đẹp, anh Giang cho xe chạy vòng
quanh hồ một hồi; sau về kể lại, anh Phan Xuân Sinh nói hồ này là tên của một
người da đỏ, hồ rất nhiều cá và Khoa, con trai anh Phan Xuân Sinh thường câu cá
Bass ở đây, được nhiều con cá bass rất lớn.
Qua internet, được biết mặt hồ
Tawakoni rộng 37.879 mẫu và chiều sâu tối đa 70 feet . Hình dáng của hồ giống
như một thận cây toả ra thành ba nhánh mà gốc rộng nằm về hướng nam, dựa lưng vào
xa lộ FM 47 với nhánh thứ nhứt tẽ về hướng tậy băng qua xa lộ FM 429 và FM 751;
nhánh thứ hai tẽ về xa lộ 34 lên tận tới vùng đất của Quinlan và nhánh thứ ba
chạy về hướng bắc nằm giữa vùng Lone Oak và Hunt. Con đường 276, nơi anh Phan
Xuân Sinh đang ở chạy ngang qua hồ nối với xa lộ FM 35 với chiếc cầu dài gần mấy
cây số về hướng East Tawakoni bên kia hồ.
Hồ Tawakoni có nhiều cá và dĩ
nhiên nơi đây cũng có nhiều giống chim cò, đặc biệt là rất nhiều vịt trời. Các
giống cá thường thấy ở hồ này là giống Largemouth Bass, Catfish, loại cá
Crappie sống gần cầu và dựa vào các gốc cây ở đây. Ngoài ra, còn có các giống cá
bass khác như White Bass, Hybird Bass, Striped Bass.
Theo thống kê năm 2000, thì
thành phố này có dân cư khoảng 1.462 người với diện tích thành phố khoảng 5.5
km2 và phần còn lại là diện tích đồng cỏ khoảng 5.4 km2 nữa và mặt nước chiếm
khoảng 0,47% toàn diện tích của vùng Tawakoni. Điều này cho thấy, giữa vùng khô
cằn này, sự có mặt của hồ Tawakoni như một kỳ quan của thành phố; chẳng những nó
làm đẹp thiên nhiên mà còn làm mát mẻ cho cư dân nơi này với một hồ nước bao la
bát ngát giữa nội ngàn.
Về các sắc dân ở nơi anh Phan
Xuân Sinh đang ở, cũng theo thống kê năm 2000, bao gồm người da trắng chiếm 93,30%,
người Mỹ gốc Châu Phi rất ít, chỉ có 0,07%, dân bản địa là 2,39%, Asian chỉ
0,48%, Hispanic hoăc Latino chiếm khoảng 4,31%. Quả thật như vậy, sau ba ngày tôi
ở chơi , tôi quan sát thử thì thấy những khách hàng của anh toàn là Mỹ da trắng,
ít thấy các sắc dân khác đến mua hàng hóa, bia rượu hoặc đỗ xăng nơi cây xăng của
anh . Ở tiệm tạp hóa của anh Sinh, anh có đặt hai cái bàn với bảy tám cái ghế,
sáng nào cũng vậy, vào khoảng 5, 6 giờ là có những ông bà già người Mỹ đến ngồi
nhâm nhi ly cà phê nóng và tâm tình đủ chuyện giống y những quán cà phê nhà quê
bên nhà. Cái không khí quen quen mà thân ái ấy dường như tôi mới gặp lần đầu nơi
vùng quê của West Tawakoni này.
Khái lược qua vài nét về nơi
anh chị Phan Xuân Sinh đang ở, tôi và anh Giang mới thầm than phục cái quyết định
của anh chị khi chọn nơi này làm quê hương thứ hai của mình. Phải bản lĩnh dữ lắm
mới đến một vùng quê hoàn toàn xa lạ này để lập nghiệp là một tấm gương cho nhiều
bạn trẻ còn nhiều cơ hội chọn nơi sinh sống cho mình. Không cứ gì phải sống nơi
thành phố lớn, tiếng tăm, mà nơi nào thiên thời, địa lợi, nhơn hoà là nơi đó giúp
mình sống được. Anh Phan Xuân Sinh quả đã thành công khi chọn cho mình nơi định
cư là đã nhằm ba yếu tố làm nền ấy vậy.
Buổi chiều, sau khi anh đóng
cửa tiệm, anh Phan Xuân Sinh lái xe đưa chúng tôi lên Dallas ăn tối ở quan Năm
Hứa. Vì trời tối và lạ nơi, nên tôi không biết quán này thuộc vùng nào của Dallas. Nhưng từ chỗ anh Sinh, West Tawakoni, cách Dallas khoảng 50 miles với gần một giờ
lái xe, con đường dẫn về Dallas đi qua cái hồ rộng khác, xa xa trông như một biển
rộng về phía chân trời. Vì là người từ xa đến, tôi không biết hồ tên gì, nhưng
phải công nhận hồ quá lớn và đẹp. Những chiếc ô-bo chạy rào rào trên mặt nước
mang theo những người trượt nước giống như cảnh trượt nước trên bến sông nơi công
viên Nguyễn Du thị xã Long Xuyên bên dòng An Giang của thời Pháp còn ở Việt Nam
vào những năm thập niên 1940.
Bữa ăn tối, ngoài anh Nguyễn
Xuân Thiệp, một bậc lão tướng của giới chữ nghĩa nơi này và hải ngoại với tờ báo
PHỐ VĂN mà anh đang làm Chủ Bút mà tôi hân hạnh gặp anh trước đây, tôi lại được
anh Phan Xuân Sinh giới thiệu anh Nhật Hoàng, người sáng lập tuần báo TRẺ, ngoài
ra còn có người bạn trẻ chưa biết mặt nhưng tôi rất thích đọc các bài viết của
anh trên Talawas, trên Thời Báo Houston với đề mục “Góc của Phan”, đó là tác giả
ký tên Phan, mà tôi rất ái mộ. Trong mâm cơm gồm anh chị Phan Xuân Sinh, anh
Nguyễn Xuân Thiệp, Nhật Hoàng, Phan và vợ chồng tôi, riêng anh chị Lê Minh
Giang vì đi thăm chị bạn của chị Giang vùng Irving nên vắng mặt, dù đã quen
nhau hay mới gặp lần đầu, nhưng đã đọc văn của các tác giả viết đó đây rồi,
trong trò chuyện rất cảm thông, gần gũi, chân tình giống như bạn thân lâu ngày
gặp lại. Ở đây không có chỗ cho những rào đón, khách sáo, màu mè mà chỉ còn cái
cảm mến là qúi, cái tình cảm là bền, cái chơn chất là thước đo lòng tử tế. Bữa
cơm tối hôm ấy thật ngon, không phải ngon vì món ăn lạ, mà ngon vì cái tình thân
ái giữa những người bạn cũ mới giữa dặm trường…
Ngày thứ bảy, vợ chồng tôi
theo anh Phan Xuân Sinh ra phi trường đón anh Đỗ Xuân Quang từ Atlanta qua, rồi
hẹn găp vợ chồng Thu Thuyền, ăn cơm ở khu chợ Hồng Kông. Gặp lại Thu Thuyền và
Nam, đôi vợ chồng trẻ này sắp rời Dallas về làm việc bên Phi Luật Tân, cũng là
một trong các ưu tiên trong chuyến đi chơi Dallas lần này của tôi, vì lâu qua rồi
tôi không gặp Thu Thuyền, từ những ngày cô ghé thăm tôi trên Boston dịp anh
Phan Xuân Sinh cho ra mắt tập thơ Đứng Dưới Trời Đỗ Nát vào mùa Hè năm 2000.
Gặp lại Thu Thuyền và Nam để có lời cầu chúc cho hai bạn thượng lô bình an và sống một đời hạnh phúc bên nhau mãi
mãi nơi xứ xa giữa biển Thái Bình.
Chiều lại, anh Đức Phổ cũng từ
Atlanta đến. Anh chị Phan Xuân Sinh chở vợ chồng tôi và anh Đỗ Xuân Quang đến
toà soạn tuần báo TRẺ, thuộc Garland. Ở đó, chiều nay có buổi họp mặt trong vòng
thân mật các bạn bè trẻ của anh Phan Xuân Sinh và cũng để cho trình làng tập thơ
mới của anh “Khi Tình Đang Ru Đời”. Trong không khí thân mật, ấm cúng, mà trang
trọng, thanh nhã, nhìn lướt qua không khí phòng khánh tiết của báo TRẺ, tôi thấy
thiệt là thân ái. Qua giới thiệu của bạn Đinh Yên Thảo, một cựu Ô Thước và là một
thành viên Ban biên tập tạp chí “Văn Học Nghệ Thuật Liên Mạng”, tôi được biết cô
Phạm Chi Lan chủ biên tạp chí Văn Học Nghệ Thuât Liên Mạng và nhóm Ô Thước, cùng
phu quân là nhà thơ Nguyên Nhi, rồi còn có các bạn Ô Thước khác như vợ chồng Ian
Bùi và Tú, vợ chồng Tôn Thất Phương, vợ chồng Thu Thuyền – Hoàng Nam. Ngoài
ra, còn có vợ chồng Bảo và Kiêm Anh. Chủ trì đêm nay là Nhật Hoàng Chủ nhiệm tuần
báo Trẻ cùng ban điều hành của tuần báo này như Nguyên Trang, Đinh Yên Thảo, Hoàng
Nguyễn, Thọ Đỗ, Hoàng Oanh, Kim Liên, Tường Vân, Bảo Huân, tất cả họ còn rất trẻ
đúng như tên gọi tờ báo mà họ đang theo đuổi.
Về phía người trọng tuổi, tôi
thấy có anh Nguyễn Xuân Thiệp, anh chị Lê Minh Giang, người khách từ Houston cùng
đi với vợ chồng tôi. Ngoài hai anh Đỗ Xuân Quang và anh Đức Phổ từ Atlanta đến
dự buổi họp mặt này, chúng tôi còn gặp lại anh chị Bùi Thạch Trường Sơn và Tạ
Khánh Yên, vốn biết nhau từ hồi trên Boston, sau khi về Florida, nay anh chị dừng
lại Dallas này như một bến bờ mới trong dòng đời luôn trôi mãi giữa đất trời. Gặp
lại anh chị, tôi vừa mừng vừa như thầy ấm lòng vì biết được có người quen đang
cùng chung vui với anh chị Phan Xuân Sinh tối nay như ngày nào còn trên Boston những ngày thân ái cũ…
Nhắc về tập thơ mới của anh
Phan Xuân Sinh, “Khi Tình Đang Ru Đời”, tôi nghe tên tập thơ khá lâu và nghe
tin về sự ra đời của nó nhơn chuyến anh Phan Xuân Sinh về quê ăn Tết vừa rồi. Tập
thơ cũng đã dược giới thiệu với giới văn nghệ và bằng hữu của anh ở quê nhà trước
năm 1975 và sau này tại Đà Nẵng và Sài Gòn qua loạt bài “Chuyến về quê nhà” của
anh Phan Xuân Sinh đăng trên Talawas, thành ra, tôi rất háo hức muốn nhìn thấy
nó như thế nào khi anh bạn mình mang nó bên đời. Phan Xuân Sinh không kiểu cách,
cầu kỳ mà chỉ mơ có một điều :”Từ lâu, tôi ao ước thơ của mình được bạn bè
rộng rãi đọc, được nghe những lời thẳng thắn phê phán…. Tôi hy vọng đây là món
quà tôi đã chắt chiu dành dụm cho bạn bè tôi từ lâu, bây giờ mới có dịp trao
đến tận tay từng người.”(1)
Bước vào “Khi Tình Đang Ru Đời”,
bìa do hoạ sĩ Nguyễn Trọng Khôi vẽ, với những nét vẽ quen thuộc của Nguyễn Trọng
khôi về cô gái trong tranh làm bìa sách gần gũi mình như lần nào nhìn bức tranh
“Con suối mùa Xuân” của anh đã tặng tôi. Được tác giả cho biết nguyên bản
của thi tập này dày trên 200 trang, nhưng nhà xuât bản Văn Nghệ (Sài Gòn) đã lọc
bỏ chỉ còn vỏn vẹn 122 trang, theo anh đó là một điều làm anh không hài lòng lắm
về tác phẩm mới của mình, nhưng như anh tâm sự, dù sao cũng đã có được món quà
mọn cho bạn bè cũ của anh trong nước vì lý do sách anh in ở đây khó mang về để
tặng bạn bè.
Dịp này anh Đỗ Xuân Quang ngâm
bài “Đêm mơ về Sài Gòn”với giọng ngâm sành điệu:
“Khi hôm, nửa đêm ta thức
giấc
Sau giấc mơ, ta thấy bùi
ngùi
Mơ thấy người mặt tươi hớn
hở
Trẻ thơ đùa với những cuộc
vui
Mơ thấy dòng sông quê êm ả
Đứng trên cầu thả hồn bay
cao
Gió thổi vi vu vào chân
tóc
Em có nghe lời tình tự
không nào ?
Những thằng bạn ngồi bên
quán rượu
Nhâm nhi vài ly đế đưa cay
Tiếng nói tiếng cười sao
rạng rỡ
Ta muốn nhào vô cuộc vui
này
Ta mơ đứng trước hiên nhà
cũ
Thấy vòm trời hoa giấy tủm
tỉm cười
Người đến thăm mừng người
trở lại
Ta như người khách lạ giữa
quê người
Sài Gòn của ta trong khói
bụi
Sao ta vẫn thương như tình
nhân
Thỉnh thoảng vẫn mơ trong
giấc ngủ
Người với ta vẫn nối tình
thân.”
(Khi Tình Dang Ru Đời,
trang 103)
Với giọng Huế ấm trầm và ngọt,
Đức Phổ ngâm bài ‘Khi nghĩ về quê nhà” làm rung động trái tim mọi người
có mặt:
“Ta đã quá giang qua biển
bắc
Trời rộng rinh nhưng chật
một chỗ nằm
Ta đi tìm giữa thinh không
vắng lặng
Đời mơ hồ cơn gió thổi
trăm năm
Ta đến đây như một người
tiền sử
Sống vô ngôn, ôm mãi một
giang sơn
Đôi mắt hẹp tìm không ra
chỗ đứng
Lòng bâng khuâng, mặt ngập
những tủi hờn
Khi thiên hạ đã bước vào
vũ trụ
Ta lếch tha lếch thếch tấm
thân tàn
Trí mãi quẫn quanh chưa
thoát vòng cơm áo
Trên lưng còm đèo mấy
chuyện cưu mang
Ta cứ mãi mơ về nơi cố xứ
Để đắm mình dưới một dòng
sông
Để nghe lại lời mẹ cha thủ
thỉ
Để mở toang bao cánh cửa
tâm hồn
Ta sẽ ngồi đợi em bên cầu
gió thổi
Tiếng sáo ru, tiếng sóng
vỗ mạn thuyền
Dù đã biết lỡ một thời
tình sử
Lạc tự bao giờ tiếng hót
vành khuyên
Ta thấy nhói đau mỗi lần
lục lại
Trái tim mình cạn kiệt
những chờ mong
Tóc đã thay bao lần sương
tuyết
Mắt đã mờ qua mấy lớp rêu
phong
Nối lại giùm ta con đường
quê cũ
Những tấm lòng trải giữa
lối đi
Những con người sống bằng
tình tự
Bằng câu ca rợp bóng xuân
thì
Là cái lúc lòng đăm chiêu
thác loạn
Những quay cuồng háo hức
chờ mong
Những lưỡi dao cứa vào
thân lưu lạc
Mắt ứa đầy thao thức nhớ
Biển Đông
Khi ngọn gió cuối mùa se
sắt
Thổi vào ta từng nhịp thở
dập dồn
Đời quẩn quanh theo tháng
ngày ly xứ
Tình đã bay xa qua những
mỏi mòn”
Oakland, 20-7-1993
(Khi Tình Dang Ru Đời,
trang 41)
Trong tâm cảm một người xa quê như tôi, tôi nghe cảm xúc
chực trào…
Thêm vào đó còn có bài thơ lục
bá t “Thêm một bài thơ cho vợ hiền” do Hoàng Định Nam đọc, tứ thơ rất êm đềm, lãng mạn, lời thơ thật tha thiết và giọng đọc trầm, rất ấm làm
không khí đêm hội ngộ thêm trữ tình, quyến luyến:
“Một mai có kiếp luân hồi
Ta xin trở lại một đời làm
thơ
Một đời thoả những ước mơ
Tình như đã chin bên bờ
ngủ say
Em nằm yên ngủ trên tay
Ta nằm yên thấm những ngày
có nhau
Từng đêm chung gối tựa đầu
Một lời đã thấu ơn sâu
nghĩa tình.
Bóng thời gian đã qua
nhanh
Yêu nhau rực chin ngọn ngành
yêu thương
Trải đời qua mấy dặm trường
Vẫn đeo nhau mãi một đường
Thiên Nga”
(Khi Tình Đang Ru Đời,
trang 94)
Trong phần góp vui này, nhà văn
Nguyễn Xuân Thiệp cũng có đọc một bài thơ rất hay mà anh thuộc nằm lòng cho cử
toạ thưởng lãm.
Ngoài ra trong thi tập này, tôi
cũng mê bài thơ “Thú thật với lòng”, nó nói lên cái chân tình của nhà thơ
cùng lòng thủy chung trọn vẹn với người bạn đời luôn có bên mình. Bài thơ bắt đầu
bằng những câu như sau:
Thương cho mình một đời
khốn khó
Đi trên một chân mà lội
khắp địa cầu
Từ Đông sang Tây đường dài
thăm thẳm
Gậy trúc trên tay khập
khiểng bước mau
Cơn gió thoảng suốt đời ta
thống thiết
Văng mạng giữa thời đất
nước điêu linh
Xô giạt đất trời làm cơn
hồng thủy
Tận thế đến nơi mà Chúa
chẳng Phục sinh
Bão tố ào ào bật tung cội
rễ
Đánh gục ta ngã giữa sân
chơi
Một thời trai kể như liệng
mất
Đường quan san trên đôi
nạng chống đời
Ta gặp em giữa hoang tàn
đỗ nát
Em đưa tay đỡ dậy một hồn
ma
Tình nhỏ xuống ta như là
phép lạ
Bật sáng lên giữa tâm tối
mù lòa
Em dìu ta qua đầu ghềnh
cuối bãi
Hồn nhẹ tênh như áng mây
trời
Ta nhặt lại từng mảnh đời
tơi tả
Để những câu thơ thấm đọng
lòng người
Những câu thơ chắt chiu
từng giọt máu
Oan khúc một đời ụp xuống
đôi vai
Nó rưng rức như rốc da xẻ
thịt
Một thân tàn ai bẻ gãy làm
hai
Ta dù có kêu Trời hay khẩn
Phật
Thì cũng đâu bằng ta có em
Có tìm khắp hang cùng ngõ
tận
Thì tình ta cũng chẳng dày
thêm
Ta đã cùng em đi nửa vòng
trái đất
Bằng đôi chân vừa thật vừa
hư
Nắng sớm mưa chiều đâu có
ngại
Đời bên em ta cảm thấy reo
vui.
Dallas, Tết Đinh Hợi, 2007
(Khi Tình Đang Ru Đời,
trang 78)
Thi tập “Khi Tình Đang Ru Đời”
là những bài thơ ngọt ngào như thế đó, nó chan chứa những cảm xúc dạt dào, nó đầy
ấp những ước mơ bên dòng đời có thật, nó tha thiết với bằng hữu, và nó là tất cả
những tâm tình của một thi sĩ đầy tình người dành cho bạn, cho tôi và cho mọi
người nơi quê nhà cũng như nơi chốn này. Những bài thơ như Quê nhà, Thở bằng
trái tim em, Bữa rượu ở Atlanta, Khi tình đang ru đời, Một đời giữ cho nhau,
Đêm tự tình, Một thời giông bão, Ngã vội trên tay người, Thơ dành cho một
người, Người đứng lại đời ta, Nỗi niềm, Nợ nhau, Nợ người, Uống rượu với bạn
hiền…. là những vần thơ chở đầy tình tri kỷ, tri ngộ như vậy…
Phụ diễn trong đêm thơ Phan
Xuân Sinh còn có tiếng hát của anh Bùi Thạch Trường Sơn, người cùng với các nghệ
sĩ Nguyễn Trọng Khôi, Hoàng Long, Ngọc Phong , Khánh Yên lập ra quán VĂN trên
Boston với các chương trình nhạc chủ đề. Đêm nay, anh Bùi Thạch Trường Sơn hát
lại bài Đêm Nhớ Về Sài Gòn như mọi khi anh vẫn hát. Giọng hát của anh được
một bạn trẻ ngồi bên tôi, Phan, nhận xét:” “Lâu lắm rồi tôi mới được nghe
một giọng hát chuyên chở được trọn vẹn cái hồn bản nhạc.”
Ngoài ra, còn có Quán Bên
Đường với giọng ca của Ian Bùi, một bạn Ô Thước cũ hát. Còn có Nguyên Nhi,
tác giả của thi tập Quái Phong, phu nhân của Phạm Chi Lan. Nguyên Nhi làm thơ
như một tráng sĩ không gặp thời. Hơi thở trong thơ anh có chút nghẹn ngào mà mạnh
mẽ, quyết liệt. Đêm ấy anh ngâm bài Đôi Mắt Người Sơn Tây mà không ngâm
thơ mình. Giọng ngâm bỗng trầm rất ăn khách làm bài thơ dù đã cũ mà vẫn hấp dẫn
mọi người. Nhưng có lẽ cũng nên nhắc qua vài câu thơ của Nguyên Nhi như một dạo
khúc lúc tàn tiệc vui qua bài thơ “Có một thời như thế” . Bài thơ dài 11
đoạn với hai đoạn mở và kết như dưới đây:
“Có một thời như thế, mấy
đứa mình
Gió chẳng cài khuy, mưa
quên ướt áo
Lửa loạn đầu thành, ven đô
giặc pháo
Cuống phổi thơ non hộc máu
căm hờn
Độ ấy ta đi, thao thức
sách đèn
Cánh phượng tím bầm, ve
khan rưng rức
Tấm ảnh quắt queo, buồn se
lưu bút
Một hớp cà phê ngây ngất
quan hà”
…………………
“Ôi, đẹp lạ lung cái thuở
ta đi
Men chiến thắng không át
điều nhân nghĩa
Lỡ vận sa cơ vẫn thừa
liêm sĩ
Khinh đứa trở cờ, bẻ gối
giao lưu
Viễn xứ, buồn, rót một
chén, liu riu
Nhớ quá lúc dựa lưng chờ
xuất kích
Thuyền ai đó khua trăng
đầu sông Dịch
Lại thương gì đâu mấy đứa
một thời…”(2)
Và có lẽ bài thơ tình nhất của
Nguyên Nhi mà tôi đọc được và nhớ khi gặp Phạm Chi Lan và Nguyên Nhi lần này là
bài thơ bốn câu :”Nhớ Chi Lan”:
“Lan là em (hay chính em
là đoá ?)
Nở trong anh vội vã một xế
chiều
Anh bối rối với trăm điều
thật lạ
Giữa lòng anh sầu tạ biết
bao nhiêu”(3)
Thật lãng mạn biết dường nào
!!!
Nhân nhắc Phạm Chi Lan, dù tôi
quen và viết cho Văn Học Nghệ Thuật Liên Mạng từ những năm đầu ấy tính đến nay đã
gần 13 năm, nhưng chưa lần nào gặp mặt Cô Chủ Biên, mà ngày ấy chúng tôi hay gọi
Phạm Chi Lan như vậy. Đêm thơ anh Phan Xuân Sinh, rất may, tôi được gặp Phạm
Chi Lan, dù ngày nay tạp chí Văn Học Nghệ Thuật Liên Mạng đã đình bản , nhưng sao
tôi vẫn thấy Phạm Chi Lan vẫn như một Cô Chủ Biên ngày nào với lòng cảm mến của
tôi dành cho các bạn trẻ có tài và có lòng. Ngoài đời, với khuôn mặt tròn, ánh
mắt sáng, nụ cười kín đáo, Phạm Chi Lan để lộ nét đằm thắm, điềm đạm nơi cô, khác
với văn phong sắc sảo, mạnh mẽ, sâu sắc, quyết liệt mà tha thiết, chân tình nơi
những lá thư văn học cho mỗi số báo phát hành cũng như trong tập truyện đầu tay
“Miền Lặng” của cô do Văn Học Nghệ Thuật Liên Mạng in và phát hành năm 2002.
Xin ghi lại vài nhận xét của Thận
Nhiên khi đề tưạ tác phẩm này:
“Khí quyển văn chương Phạm
Chi Lan là khí quyển trầm, tĩnh lặng, giàu tính suy tưởng. bang bạc cái đẹp
nhân ái của tình yêu với con người, với quê hương, với cuộc đời. Những cảm xúc
được điều tiết một cách tài hoa và lòng trân trọng chữ nghĩa. Đọc Lan, tôi đọc
chậm. Văn phong này không làm người đọc choáng váng, sửng sốt vì những bóng bẩy
của chữ, sắc sảo của ý. Nhưng nó bắt tôi dừng lại, cảm nghiệm sự tinh tế, mượt
mà nó muốn bày tỏ.”(4)
Còn Nguyễn Phước Nguyên, Phụ
tá chủ biên tạp chí Văn học Nghệ Thuật Liên Mạng có nhận xét trong “Lời Bạt”:
“Điều tôi nâng niu nhất
trong các sáng tác của Phạm Chi Lan là khả năng đó. Dùng sự thinh lặng bên
ngoài để đưa nhận thức của người đọc về tiếng sét nổ bên trong. Lấy hình ảnh
bất động để ấn tượng hoá một góc nhìn sôi động. Ở đó, văn phong của Phạm Chi
Lan đã là cá biệt.”(5)
Nhơn dịp vui này, tôi cũng đứng
lên cảm ơn tấm chân tình của anh chị Phan Xuân Sinh đã có nhã ý mời các bạn Ô
Thước cũ để tôi gặp mặt sau 13 năm quen biết nhau mà chưa gặp nhau lần nào. Tôi
cũng xin cảm ơn các bạn đã dành cho tôi nhiều tình cảm qúi báu sau nhiều năm dài
và nhờ lòng ưu ái của các bạn ngày xưa cũng như bây giờ mà tôi mới có được những
trang viết đầy tình tự nhà quê như vậy. Dịp này tôi cũng lên hát vài câu trong
bản nhạc “Trăng Phương Nam” để góp vui dù tôi không biết hát hò gì. Tiệc vui đã
quá nửa đêm mà các bạn vẫn ngồi lại, không muốn về. Phải chăng đó là nét chân tình
của các bạn dành cho anh chị Phan Xuân Sinh nói riêng và các bạn ở xa như chúng
tôi? Xin chân thành cảm ơn các bạn về lòng hiếu khách đó.
Sáng hôm sau, chúa nhật,
27-7-2008, trên đường về, chúng tôi ghé qua nhà vợ chồng Phan và Khanh. Căn nhà
nhỏ nhưng tươm tất và ấm cúng. Đến nơi, Phan đã bắt lò nướng thịt từ sang sớm.
Mùi thịt nướng thơm bay khắp sân rộng. Chờ anh chị Nguyễn Xuân Thiệp, vợ chồng
Tú và Ian Bùi, vợ chồng Bảo và Kiêm Anh, Nhật Hoàng, anh Bùi Thạch Trường Sơn và
chị Khánh Yên. Lại một tiệc vui mới lại bắt đầu với các bạn của Phan và Khanh cùng
chúng tôi bên này có anh chị Phan Xuân Sinh, anh chị Lê Minh Giang, anh Đỗ Xuân
Quang, anh Đức Phổ và vợ chồng tôi.
Trong mối chân tình, tôi nhận
ra rằng Phan dù trẻ nhưng luôn mến thương người cao tuổi. là một người theo đuổi
ngành mô phạm nhưng Phan lăn lóc giữa dòng đời như một một chiếc thuyền độc mộc
chống chọi với mọi bất trắc trên dòng sông đời nhiều ghềnh thác. Đọc văn của
Phan tôi nhận ra điều ấy. Trong văn của Phan rất phong phú về sự kiện, rất sâu
sắc về ý tưởng và rất gần với sự thật ngoài cuộc đời. Điều đó cho thấy Phan đã
sống nhiều, từng trải nhiều và và biết mang những chất liệu ấy vào những dòng
chữ của mình một cách mới mẻ mà hấp dẫn lạ kỳ. Có lẽ vậy mà tuần báo Thời Báo ở
đây đã dành cho Phan một chỗ ngồi trịnh trọng, đó là “Góc của Phan” trên Thời Báo
chăng?
Khi đi Dallas, tôi thấy đường
dài hun hút, nhưng bận quay về, những mẫu chuyện về cuộc vui làm đường xa ngắn
lại dần. Khi tôi gọi điện thoại báo cho anh Phan Xuân Sinh là vợ chồng tôi và
anh chị Lê Minh Giang đã về đến nhà bình an mà vẫn còn nghe tiếng cười trong tiệc
rượu…
Cảm ơn các bạn trẻ đã có mặt.
Cảm ơn các bạn Ô Thước cũ và Văn Học Ngệ Thuật Liên Mạng một thời. Cảm ơn Phạm
Chi Lan và Nguyên Nhi, cảm ơn Đinh Yên Thảo, cảm ơn Tú và Ian Bùi, vợ chồng Tôn
thất Phương. Cảm ơn Phan. Cảm ơn Nhật Hoàng. Cảm ơn anh Hoàng Định Nam. Cảm ơn
vợ chồng Kiêm Anh và Bảo. Cảm ơn anh chị Nguyễn Xuân Thiệp,
anh Đỗ xuân Quang, anh chị Bùi
Thạch Trường Sơn, anh Đức Phổ. Đặc biệt cảm ơn anh chị Lê Minh Giang, người đồng
hành đã đưa giùm chúng tôi đến với buổi họp mặt này. Và sau cùng và cũng như
trước hết, vợ chồng tôi chân thành cảm ơn nhã ý của anh chị Phan Xuân Sinh lấy
cớ đêm ra mắt tập thơ “Khi Tình Đang Ru Đời” để chúng tôi có những ngày vui và
gặp gỡ đáng nhớ này. Nói như Phan, trong bài viết sau tiệc vui ở nhà Phan là
“Xin cảm ơn đời”. Tôi cũng xin “cảm ơn đời” đã cho tôi có cuộc hạnh ngộ thật êm
đềm, khó quên này giữa vùng Dallas nóng ơi là nóng. Phải thế không bạn trẻ mới
gặp lần đầu với món bò tái chanh trong “Tuyệt tình cốc” thật là ngon?
Houston, 31-7-2008
Phụ chú:
1/ Lời Mở Đầu trong thi tập
“Khi Tình Đang Ru Đời” của Phan Xuân Sinh, nhà xuất bản Văn Nghệ (Việt Nam) in
và phát hành, tháng 01 năm 2008, trang 7..
2/ “Quái Phong”, thơ Nguyên
Nhi, Văn Học Nghệ Thuật Liên Mạng xuất bản, năm 2000, trang 79.
3/ Thi tập Quái Phong, sđd,
trang 128.
4/ Tập truyện “Miền Lặng” của
Phạm Chi Lan, Văn Học Nghệ Thuật Liên Mạng xuất bản năm 2002, trang10.
5/ Tập truyện Miền Lặng, sđd,
trang 229.