ÿþ<html xmlns:v="urn:schemas-microsoft-com:vml" xmlns:o="urn:schemas-microsoft-com:office:office" xmlns:w="urn:schemas-microsoft-com:office:word" xmlns="http://www.w3.org/TR/REC-html40"> <head> <meta http-equiv=Content-Type content="text/html; charset=unicode"> <meta http-equiv="page-enter" content="revealtrans(duration=2, transition=3)"> <STYLE TYPE="text/css"> a:link { color: blue; text-decoration: none } a:active { color: red; text-decoration: none } a:visited { color: blue; text-decoration: none } a:hover { color: #FF0000 ; text-decoration: underline } </STYLE> <meta name=ProgId content=Word.Document> <meta name=Generator content="Microsoft Word 11"> <meta name=Originator content="Microsoft Word 11"> <link rel=File-List href="OngLotTa_files/filelist.xml"> <title>ÔNG LÐT TÀ</title> <!--[if gte mso 9]><xml> <w:WordDocument> <w:Zoom>150</w:Zoom> <w:ValidateAgainstSchemas/> <w:SaveIfXMLInvalid>false</w:SaveIfXMLInvalid> <w:IgnoreMixedContent>false</w:IgnoreMixedContent> <w:AlwaysShowPlaceholderText>false</w:AlwaysShowPlaceholderText> <w:BrowserLevel>MicrosoftInternetExplorer4</w:BrowserLevel> </w:WordDocument> </xml><![endif]--><!--[if gte mso 9]><xml> <w:LatentStyles DefLockedState="false" LatentStyleCount="156"> </w:LatentStyles> </xml><![endif]--> <style> <!-- /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman";} @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:1.0in 1.25in 1.0in 1.25in; mso-header-margin:.5in; mso-footer-margin:.5in; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} --> </style> <!--[if gte mso 10]> <style> /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin:0in; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-ansi-language:#0400; mso-fareast-language:#0400; mso-bidi-language:#0400;} </style> <![endif]--><!--[if gte mso 9]><xml> <o:shapedefaults v:ext="edit" spidmax="2050"/> </xml><![endif]--><!--[if gte mso 9]><xml> <o:shapelayout v:ext="edit"> <o:idmap v:ext="edit" data="1"/> </o:shapelayout></xml><![endif]--> </head> <body leftmargin="0" rightmargin="0" topmargin="0" marginwidth="0" marginheight="0" bgcolor="white" background="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/HoiKy_bg2.gif" bgproperties="fixed" onLoad="startBanner()"> <table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" witdth ="100%"> <tr witdth ="100%"> <td width ="5%" background="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/HoiKy_bg1.gif" > </td> <td width="95%" align="center" > <table width="100%" > <tr width="100%" > <td width="100%" > <img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/truyenblank.JPG" alt=""> </td> </tr> </table> <table> <table> <tr> <td align="center" > <p> <img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/HoiKy_2friend.gif" width ="70" height ="50" alt=""> <img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/HoiKy_title.JPG" alt=""> <img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/HoiKy_2bird.gif" width ="90" height ="70" alt=""> </p> <tr > <td align="center" > <table border="0" height ="35" cellspacing="0" cellpadding="0" background="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/bar_yellow.JPG" > <tr> <td align="center"> <p> <b><font face="Arial" size=1 color="9432cc"> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/index.html","","menubar=no"> Trang Chính</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/hinhanh.html","","menubar=no"> Hình ¢nh</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/hopthu.html","","menubar=no"> HÙp Th° </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan2.html","","menubar=no"> TruyÇn Th­t Ng¯n</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/hoiky.html","","menubar=no"> Bút Ký</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/tho.html","","menubar=no"> Th¡ </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/gopnhat.html","","menubar=no"> Góp Nh·t </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/suckhoegiadinh.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Séc KhÏe và Gia ình</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/giachanh.html","","menubar=no"> Gia Chánh </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/tintuc.html","","menubar=no"> Tin Téc</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/amnhac.html","","menubar=no"> SK NghÇ Thu­t</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/banviet2/LuuNhonNghia/LNN_listing.html","","menubar=no"> Cùng Tác Gi£ </a> &nbsp;&nbsp; </font></b> </p> </td> </tr> </table> </td> </tr> </table> <table> <tr height ="2" > <td> </td> <tr/> </table> <table> <tr> <td> <div class=Section1> <p class=MsoNormal><b><span style='font-size:14.0pt'>ÔNG LÐT TÀ</span></b></p> <p class=MsoNormal>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <b>L°u Nh¡n Ngh)a </b></p> <p class=MsoNormal>&nbsp;</p> <p class=MsoNormal>&nbsp;</p> <p class=MsoNormal>N¿u ai có phép th§n thông, ¿n m¥y cây cÕ thå sân chùa Préa Théat ß Ô Lâm, diÇc ­u tr¯ng cây, ¹p nh° h¡c, b¯t mÙt con diÇc cái, cho nó bay dÍc theo °Ýng lÙ vÁ h°Ûng B¯c, qua khÏi Tri Tôn, tÛi chã cây Me, bay theo lÙ vÁ tÛi Ba Chúc, tÛi Sóc Xà Lôn, cuÑi cùng là chùa Tà Dung, quay l¡i cây Me, ti¿p tåc bay vÁ h°Ûng B¯c, tÛi dÑc Ba Ùi thì quay vÁ. Phong c£nh bên d°Ûi là núi Ói cao th¥p r£i rác nÑi ti¿p. Phía ông, Óng ruÙng bao la, phía tây là núi, chân núi là nhïng kho£nh ruÙng trên. DiÇc sà cánh, h¡ xuÑng, s½ th¥y ngôi chùa mái ngói Ï ao nh° mÛi, khu tháp chéa hài cÑt giÑng nhïng måc mng tre t§m vông chóp nhÍn. Mái chùa ©n d°Ûi tàng lá cây sao, cây Nam vÓ, cing có chim chóc làm Õ. C£nh chiÁu m·t trÝi Ï Ñi, ma b¯t §u em lúa ra ph¡i vàng góc trÝi Tây. Khói tr¯ng nh° t¡ b¯t §u rÓi ãt khói quyÇn cuÓn cuÙn lên të nhïng mái lá chu©n bË buÕi c¡m chiÁu rau m¯m, ti¿ng tång kinh b¯t §u vang rÁn. ChiÁu tÑi rÓi, giåc diÇc bay vÁ chùa Préa Théat cho diÇc ngç chung b§y trên cây sao, cây Nam vÓ r­m lá, thanh&nbsp; bình.</p> <p class=MsoNormal>&nbsp;</p> <p class=MsoNormal>NgÓi xe bò lÍc cÍc të Ô Lâm ra chã Xà Tón, qua các xóm Miên, có bao nhiêu xóm là b¥y nhiêu chùa. SuÑt o¡n °Ýng này, dña theo núi, x°a, không có xóm ng°Ýi ViÇt. TÛi Qu­n Tri Tôn Xà Tón mÛi có lác ác vài gia ình ng°Ýi ViÇt. Qua khÏi Xà tón, b¯t §u të chùa Trên tÛi cây Me l¡i là xóm Miên. L¥y chùa làm chu©n, hÅ có chùa là có xóm Miên, là bi¿t có ng°Ýi Miên, dù là xóm nhÏ. Trên °Ýng i Ba Chúc, tÛi chùa Tà Dung là ngôi chùa cuÑi cùng. Dân Miên dëng ß ó. D°Ýng nh° trÝi dành cho m×i dân tÙc mÙt khu, dân Ba Chúc theo ¡o Té Ân Hi¿u Ngh)a, có chùa Tam Bíu, chùa Phi Lai. Dân Ba Chúc ViÇt Nam ròng, có m¥y ông  Gánh lo viÇc cúng ki¿ng lÅ lÙc, n chay, hiÁn nh° ¥t, mà lãnh trÍn nghiÇp sát, nhìn Ñng sÍ và x°¡ng ng°Ýi trong nhà ki¿ng th¥y rùng mình.</p> <p class=MsoNormal>&nbsp;</p> <p class=MsoNormal>Trß l¡i xóm Cây Me, theo °Ýng lÙ á ra Châu Ñc, qua không bi¿t bao nhiêu chùa và xóm Miên, ¿m không h¿t, nh°ng tÛi ranh giÛi dÑc bà Ùi, núi ông Két thì ng°ng. Sau ó không còn xóm Miên nïa, dù có vài cây thÑt nÑt cuÑi cùng éng t¡i b¿n xe Nhà Bàng. Sau núi Két là th¿ giÛi khác hoàn toàn, khu mÙ ông ình Tây, ông Bùi ThiÁn tng chç, ao nuôi s¥u th§n nm chân mii Ï téc ông&nbsp; Nm Chèo. </p> <p class=MsoNormal>&nbsp;</p> <p class=MsoNormal>Ai ß âu ß ó, ß g§n sát bên nhau, nói ti¿ng khác nhau, không l¥n ruÙng giành ¥t, ruÙng ai trúng ng°Ýi ¥y h°ßng, cây ai trÓng ng°Ýi ¥y n, ít liên hÇ qua l¡i, th°¡ng thì không, ghét cing không. Sóc Miên là ¡n vË tñ trË (nói theo ngôn ngï thÝi nay), dù sát bên Sóc Miên khác. Có Sóc ông dân, vài trm cn nhà, có Sóc ít dân, ch°a tÛi trm nhà. M×i Sóc có thà có mÙt hay vài xóm hÍp l¡i, có ruÙng v°Ýn riêng, ngôi chùa là iÃm tña tâm linh ¡o éc, chÉ qua l¡i mùa  He Cà Th°ng , dân Sóc này khiêng kiÇu r°Ûc Ph­t qua thm Sóc bên c¡nh.</p> <p class=MsoNormal>&nbsp;</p> <p class=MsoNormal>Khu ¥t chùa rÙng thênh thang, ch× tÑt nhét trong xóm. Chùa xóm nghèo hay xóm giàu tùy sÑ ruÙng ¥t và dân sÑ trong xóm, ki¿n trúc theo khuôn m«u nh¥t Ënh, hoàn toàn giÑng nhau, chÉ khác vÁ kích th°Ûc và v­t liÇu xây c¥t. Chùa càng cÕ càng ¹p, cÙt kèo làm b±ng cây sao, lên n°Ûc màu en bóng, céng nh° á, nhà Sala dành cho khách nghÉ ng¡i c¡m n°Ûc rÙng rãi, cé tr£i chi¿u ngÓi, vëa n tr§u vëa hút thuÑc, nói chuyÇn, vëa nghe ông LÑt tång kinh.</p> <p class=MsoNormal>Ai có viÇc n¥y, m¥y ông có bÕn ph­n làm ruÙng, sn sóc bò, àn bà lo c¡m cúng d°Ýng, ông LÑt Ù c¡m, có bÕn ph­n tu hành, h°Ûng d«n tâm linh và ¡o éc xã hÙi theo kinh Ph­t d¡y. Dân Miên dù khác Sóc Áu cùng trình Ù vn hóa (chï ngày nay), àn bà không bi¿t chï, àn ông kho£ng tuÕi tr°ßng thành vào chùa tu sáu tháng hay lâu h¡n à tr£ ¡n cha m¹, luôn tiÇn hÍc mót mÙt chút chï ngh)a và kinh t¡ng, thñc hành, sÑng ¡n gi£n theo kinh Ph­t. Xóm lÛn, chùa lÛn, ông LÑt ông, xóm nhÏ, ít ông LÑt. M¥y ông LÑt vëa tu vëa làm, nhiÁu ông ß tr§n trÙn hÓ úc t°ãng hay ti¿p tay xây dñng sía chïa chùa. VË trå trì là ông LÑt Cru (sãi c£), th°Ýng tu ã lâu, không ra Ýi, ã già. Các vË s° s£i sÑng r¥t hòa thu­n, chÉ tu hành Íc kinh, úng giÝ i kh¥t thñc, vÁ thÍ thñc tr°Ûc khi éng bóng, sau ó n¿u ói chÉ n °Ýng th», uÑng trà. M¥y ông LÑt không giï tiÁn, ông Tà Cha (ông të) lo, không giành, âu có quyÁn lãi âu mà tranh giành, m×i ngày chÉ thÍ buÕi c¡m ngÍ duy nhét. M¥y ông chÉ công tác sía sang chùa, tu hành, không trÓng trÍt thêm rau c£i. Khi i kh¥t thñc vÁ, th°Ýng có c¡m, canh xiêm lo, cá m¯m, d°a leo, rau, xong ngày.</p> <p class=MsoNormal>&nbsp;</p> <p class=MsoNormal>Chùa nào cing có cây cao bóng mát, chim chóc r¥t nhiÁu, không ai c¥m, nh°ng chim làm tÕ trên cây trong chùa là an toàn, ch¯c b§y chim này có tu, thÝi ó có kha khá chó, sau chó theo chç ra chã bË gi¿t khá nhiÁu. Chùa nào cing có cây Nam vÓ lá lÛn, có uôi ng¯n, cùng gia ình vÛi cây BÓ Á. Bên chùa có bàu sen, mùa hè sen Ï, tr¯ng, lá sen xanh tròn che kín m·t bàu. Trong bàu nhiÁu cá, rùa, cua, sinh sôi, dù thi¿u cá tép, dân Sóc n rau ché không bao giÝ b¯t chim cá trong khuôn viên chùa. L¡i có gi¿ng n°Ûc, có khi xây bÓn và nhà t¯m, dân Sóc gánh n°Ûc Õ §y bÓn cho LÑt t¯m. Sân chùa rÙng và s¡ch s½, mát m½, li tr» và Col sóc tha hÓ ch¡i ùa. Sáng sÛm nghe kinh, tÑi nghe kinh. </p> <p class=MsoNormal>&nbsp;</p> <p class=MsoNormal>Ông LÑt nghÉ trong h­u liêu, ng°Ýi có nhà tranh nhà lá tá túc, chim chóc làm Õ trên cây, cá rùa có bàu sen mát m» b¡i lÙi. sau chùa, g§n gi¿ng n°Ûc có vài cây kh¿ cho ma qu÷ oan hÓn n°¡ng tña tránh s¥m sét, m×i khi có lÅ chùa c¯t khúc cây chuÑi c¯m h°¡ng hoa g¡o muÑi, cúng cô hÓn ngay t¡i gÑc cây kh¿. Ai ã qua Ýi, hÏa thiêu xong, tro cÑt à vô tháp yên lành nghe kinh. ây không ph£i là ¥t Ph­t thì ß âu là ¥t Ph­t?</p> <p class=MsoNormal>&nbsp;</p> <p class=MsoNormal><center>***</center></p> <p class=MsoNormal>&nbsp;</p> <p class=MsoNormal>H°Ûng vÁ Châu Ñc, qua khÏi Phnum Chanh (V)nh Trung), xóm Phnum Bul có ngôi chùa n±m d°Ûi ruÙng b°ng. ChiÁu thé b£y vÁ quê, xe ch¡y ch­m qua sân chùa v¯ng, gà vÁ chuÓng, chó chùa sça åc åc, vài chi¿c xe bò ch­m rãi trên d°Ýng, buÓn mà muÑn ß l¡i sÑng n¡i này luôn.</p> <p class=MsoNormal>Qua khÏi c§u B°ng TiÁn, bên trái là kho£ng ruÙng trên khá rÙng, Sóc Miên, vài chåc mái nhà lá. Xa xa là núi Phú C°Ýng, ti¿p theo là núi Nen Non, có chùa Nen Non ã bÏ hoang të lâu. X°a ch¯c xóm chùa Nen Non sung l¯m mÛi c¥t nÕi ngôi chùa trên núi, ch¯c có bi¿n cÑ gì ó, dân Miên bÏ i g§n h¿t, ít ai muÑn xa Sóc xa chùa, nhút là h¡n trm nm tr°Ûc, tr°Ûc khi phóng con °Ýng này. Énh núi Nen Non có t£ng á, gõ t£ng á kêu &quot;nen', ti¿ng dÙi të xa l¡i kêu &quot;non&quot;, l¡i có vÓ á có l× tring nh° cái ch£o, luôn luôn §y n°Ûc, khi múc h¿t n°Ûc, lát sau n°Ûc l¡i §y (nghe kà l¡i, ch°a th¥y).</p> <p class=MsoNormal>&nbsp;</p> <p class=MsoNormal>Të chùa Nen Non nhìn xuÑng, bên kia lÙ, phía bên ph£i con °Ýng h°Ûng vÁ Châu Ñc, xa tít ngoài ruÙng, n¿u i xe ¡p ph£i m¥t g§n m°Ýi phút, có ngôi chùa cÕ, xóm th°a dân. X°a ch¯c hÍ sÑng nhÝ ruÙng, ruÙng này còn n±m d°Ûi ch°n núi, ch°a ph£i ruÙng b°ng, chùa Diên Râu (âm të ti¿ng Miên. Hai ngôi chùa và Sóc Miên này l» loi, xa Sóc khác, có chuyÇn khó ti¿p céu nhau, Ëa th¿ b¥t lãi, vùng ruÙng b°ng còn lau s­y ng­p §u, §y mãnh thú, Ùc xà. Chùa Truông (Mù éc) tr°Ûc nm 1930, mùa khô, cÍp voi xuÑng sông H­u Giang uÑng n°Ûc, ng°Ýi ta ph£i v× thùng thi¿c §m ù. Ëa th¿ tuy kh¯c nghiÇt, nh°ng ch¯c ruÙng mÛi khai thác, thú rëng, cá tép r¥t nhiÁu. Hai ngôi chùa, s° sãi bÏ i h¿t, xóm nghèo th°a dân. Sóc chùa Diên Râu ch°a tÛi trm nóc nhà r£i rác, nhà lá thô s¡, ch¡ng v¡ng tÑi ít ai dám ra khÏi nhà. KhÕ nhét là ban êm vã sanh, ai dám ra khÏi nhà c§m uÑc i r°Ûc må, nía êm khi au Ñm, tÑi lía t¯t èn, nhÝ ai. Ch¯c vì v­y mà ai có c¡ hÙi, cùng °Ýng, ã bÏ Sóc i, ai ß l¡i chËu ñng °ãc cé ß, të th¿ hÇ này qua th¿ hÇ khác, phú ph°Ûc cho trÝi. Chùa Diên Râu c¥t lâu l¯m rÓi, g§n nhét cing h¡n trm nm, cÙt kèo còn xài °ãc, ngói Õ §y chánh iÇn ch°a ai dÍn. d¹p. T°ãng Ph­t ngÓi trên bàn, màn che b¡c&nbsp; màu lÕ chÕ, Ph­t im lìm nhìn vô th°Ýng, ho¡i diÇt ngay tr°Ûc m¯t. Bàu sen chùa cÏ mÍc chen vÛi sen, cá lúc nhúc d°Ûi bàu, n°Ûc sình hôi hám, quanh bàu còn vài hòn á la liÇt. Gi¿ng chùa v«n còn, ng°Ýi ta c§n n°Ûc uÑng. M¥y cây kh¿, chùm duÙt, xoài ã lão, bÍn tr» con tìm không th¥y trái, tre gai nhi¿u vô kÃ, mng khá nhiÁu. Chùa là chÕ cho tr» con åt m°a, ngç d°Ûi chÕ còn ngói, có bóng mát nghÉ tr°a.&nbsp; Mùa n°Ûc låt, tr» con không °ãc léo hánh tÛi g§n cÕ tháp à tro cÑt tÕ tiên, trong tháp, khi n°Ûc lên, r¯n hÕ ¥t vô tránh låt. N°Ûc m°a trên núi Õ xuÑng mang theo cát á cuÙi xuÑng ào thành r£nh lÛn, cÙt nhà sàng b±ng tre dÅ bË såp, nía êm chÑng á °ãc lúc nào hay lúc ó. Mùa h¡n cing khÕ, gi¿ng c¡n, bàu khô, ng°Ýi và thù v­t tranh né¡c trong cái lung ngoài xa, ban ngày ng°Ýi, ban êm thú rëng, m¡nh sÑng y¿u ch¿t m×i khi g·p nhau.. Ch¡ng v¡ng tÑi, voi cÍp °u tiên uÑng tr°Ûc, sau ó tÛi nai mÅn, khÉ, lÍ nÓi, tr­t tñ âu ra ó, êm khuya mùa h¡n, trÝi l·n gió, nghe ti¿ng ào ào nh° gió lÛn thÕi trên ngÍn tre là bi¿t b§y r¯n hÕ mây trên núi xuÑng lung uÑng n°Ûc. B§y&nbsp; hÕ&nbsp; mây chëng tám ông, phóng trên ngÍn tre, r¯n chúa i giía, hai con nhÏ h¡n i c·p hai bên, con nhÏ i sau hÙ vÇ..Nghe ti¿ng qu©y n°Ûc §m §m và ti¿ng phun phì phì là bi¿t m¥y ông mây ang t¯m, ùa dßn d°Ûi lung, nía êm nghe ti¿ng rào rào ghê rãn trên Ít tre là bi¿t m¥y ông mây vÁ núi. N±m trong nhà lá mong manh mÛi th¥y cái c£m giác sã cÍp, voi, r¯n. Thú rëng nhÝ §y ç théc n nên bi¿t iÁu, ban êm ra ki¿m mÓi, n no rÓi vÁ hang ngç, sÑng theo lu­t tñ nhiên</p> <p class=MsoNormal>G¡ch ngói chùa Diên Râu bà nhiÁu, mùa m°a n°Ûc Íng trên sàng gÕ, muÝi m¥y nm nay không ai héng thú sía chía. Thú rëng bÛt&nbsp; nhiÁu, voi cÍp bË b¯n tÛi tuyÇt chçng. Dân Sóc mß mang, trÓng thêm uãc mùa ­u xanh sau mùa lúa, m×i công °ãc vài cà ròn ­u xanh, l¥y xe bò chß ra °Ýng lÙ, ón xe hàng chß ra Châu Ñc bán cho các tiÇm buôn Tàu, °ãc ra tÉnh, trí óc mß mang thêm, rÓi tiÇn t·n dành dåm nên khá d§n.</p> <p class=MsoNormal>Sóc có dân, có chùa mà thi¿u ông Sãi thì không thành Sóc., nh° bía n d° thËt cá mà thi¿u c¡m. Dân Sóc ôn áo tìm s° sãi vÁ tå trì chùa à có lÅ lÙc vÛi nguÝi ta. Chùa quanh vùng Áu có Låc Cru, sãi c£ già éc Ù tu lâu, bi¿t thuÑc men, có tài chía bËnh tà, gß bùa. NhiÁu ông lÑt bi¿t phép th§n thông d«n ng°Ýi xuÑng âm phç tìm thân nhân quá vãng. M¥y ông låc tr» ch°a dç éc và trình Ù kinh kÇ,, h¡n nïa m¥y ông ch°a c¯c tu lâu, có khi vài tháng xu¥t ra l¥y vã. Vài vË låc ß Trà Vinh có ¿n nhìn ngôi chùa ngói Õ trong xóm nhà cô l­p heo hút duÛi ám ruÙng d°Ûi ch°n núi, xa lÙ cái, mÕi l§n ra tÉnh hay vÁ qu­n Áu b¥t tiÇn. M¥y låc nhìn rÓi l¯t §u.G§n muÝi lm nm, chùa Diên Râu hoang tàn, h¿t thú tÛi nguòi, so ra ß vÛi thú rëng còn dÅ sÑng h¡n vÛi ng°Ýi. Chi¿n tranh ¿n, x°a, ban ngày ng°Ýi ch¿t vì cÍp beo r¯n không th¥y, bây giÝ bom ¡n còn hãi hùng thêm, c£ ngày l«n êm. Dân sóc sÑng giía hai l±n ¡n, không uãc ai chß che ngoài t¥m phên lá và bÝ ¥t.</p> <p class=MsoNormal>Sóc nghèo iù hiu khó sÑng, khó di chuyÃn, thi¿u an ninh mà v«n có ng°Ýi Tàu tÛi sinh c¡ l­p nghiÇp, ây cing có khói lía mà, h¡n nïa ng°Ýi Tàu và ng°òi Miên dÅ hòa hãp. Có mÙt thanh niên lÛn lên trong sóc n§y, gÑc nguÝi Phúc Ki¿n, lên Nam Vang hÍc rÓi tu luôn, thành vË cao tng. ang trå trì chùa lÛn trên Miên, ng°Ýi trß vÁ sóc Diên Râu thm m¹, bà m¹ th°ong nhÛ con quá nên ng°Ýi ß l¡i sóc à g§n gii. Dân sóc reo hò °ãc vË cao tng gÑc xé sß vÁ trå trì, </p> <p class=MsoNormal>&nbsp;</p> <p class=MsoNormal>C£ m¥y xóm chung quanh, luôn c£ xóm Nen Non xúm nhau sía sang l¡i ngôi chùa vài tháng xong. Dân sóc nhÙn nhËp h³n lên, tâm hÓn hÍ yên Õn, mÕi sáng có dËp tranh nhau i ch°n ¥t éng t°Ûc nhà chÝ ng°Ýi i qua kh¥t thñc, lÑt chm bai, s° Ù c¡m, à có c¡ hÙi cúng duÝng. Të ây hÍ °ãc c¡ hÙi th¡ bum làm phuóc cúng d°Ýng, tâm hÓn yên Õn. Sau nhiÁu nm khát khao trông ãi, hÍ d°Íc dÁn bù vË cao tng tài nng éc Ù, kông ai nói ra, vË s° sãi n§y h¡n b¥t cé các&nbsp; vË khác trong vùng. Ng°Ýi ta gÍi s° là LÑt Tà ( nguyêntên là LÑt tà Bi ,s° cå Bi. T¥t c£ các vË s° sãi trong vùng , tu lâu éc Ù cao, nhai tr§u bÏm b»m, n tr§u hút thúc là chuyÇn bình thuÝng. M¥y s° gÑc Miên r·c, da en s­m, dáng d¥p bình dân. LÑt Tà Bi gÑc Tàu tr¯ng tr»o, tÑt nguÝi, n nói nhÏ nh¹, giÍng Hoàng gia Nam Vang. LÑt có trình Ù hÍc v¥n, rành ti¿ng Pháp, ti¿ng Phúc Ki¿n và ti¿ng ViÇt, tuy ti¿ng ViÇt còn giÍng Miên. Lôt ang trå trì chùa lÛn và chéc s¯c trong Hoàng&nbsp; gia, vì có hi¿u nên bÏ n¡i an Õn vÁ Ù sóc nghèo n§y, ch¯c có duyên tiÁn ki¿p. LÑt Ta có phép th§n thông,d«n nguÝi xuÑng âm phç i thi¿p thm thân nhân, LÑt c§m sãi chÉ d«n i, LÑt bi¿t ng°Ýi ó i ¿n âu, lúc nào kéo hÓn vÁ. </p> <p class=MsoNormal>Ngay të ngày §u vÁ trå trì chùa Diên Râu, LÑt Ta bË an ninh&nbsp; Qu­n kêu lên kêu xuÑng iÁu tra, hm dÍa, tr£ lÝi sao cing không vëa ý hÍ</p> <p class=MsoNormal>Të ngày LÑt Ta vÁ, buÕi tr°a, dân cày&nbsp; ghé chùa nghÉ ng¡i, mang c¡m vô chùa n, làm công qu£ l·t v·t, có ng°Ýi àn ông Miên, r¥t</p> <p class=MsoNormal>hiÁn theo làm Tà Cha, Ç tí giúp ß, vì Col sóc ít quá, bÍn nó ph£i chn bò c¯t cÏ. M¥y cây kh¿ bên gi¿ng xum xê trß l¡i, oan hÓn vÁ n°ong tña, chim chóc cing vÁ làm Õ trên cây, nhét là bàu sen, n°Ûc trong th¥y cá, sen nß bông tr¯ng, hÓng, lá xanh m°Ût, cá tå vÁ lung Ûp móng.</p> <p class=MsoNormal>Sáng sÛm, ti¿ng tång Pali tr§m hùng vang vang ánh théc dân Sóc d­y i ruÙng r©y. êm khuya, ti¿ng kinh che chß cho ng°òi yên ¥m bÛt sã, yên tâm ngç. Thú rëng hình nh° nghe kinh rÓi hiÁn h¡n, ít khi qu¥y phá h¡i ng°Ýi.</p> <p class=MsoNormal>Hàng ngày, buÕi sáng úng giÝ, LÑt ta d«n Ç të i kh¥t thñc, i chëng vài cn nhà bình bát ã §y c¡m, LÑt ph£i thay phiên i cho ç nhà à ai cing có c¡ hÙi cúng d°Ýng, vÁ sÛt cho m¥y éa col sóc n. LÑt d·n Ç tí, &quot; HÙt c¡m à na tín thí trong bình bát n·ng l¯m nghe &quot;. Sau khi kh¥t thñc, LÑt tång kinh rÓi mÛi thÍ trai. BuÕi tr°a, LÑt lo s¡n sía chánh iÇn, quét dÍc cÕ tháp, th°Ýng khi °ãc mÝi vÁ nhà tång kinh c§u an, hay tåbg cho ng°Ýi ch¿t hÏa thiêu, khi trË bËnh tà cho ng°Ýi bË qu÷ nh­p, tråc con qu÷ ra, gi£i bùa cho ng°Ýi bË ng£i hành, bË th°. LÑt c§m bát ñng n°Ûc, tång kinh, nhún chùm bông iÇp ta, bông cau, r©y quanh chùa. Có êm, LÑt i mÙt mình vô núi d·n thú dï, &quot; n no rÓi, vÁ hang nghÉ i, à dân ng°Ýi ta làm n.&quot; Mùa nuÛc, r¯n hÕ chun vô&nbsp; §y tháp tránh låt, LÑt Ta tÛi tëng tháp d·n, &quot; låt lÙi tÛi ây, ß thì ta cho ß, không ai h¹p bång, mà không °ãc c¯n ai nghe &quot;. Mùa h¡n, nghe ti¿ng rào rào trên rëng tre gai , LÑt ra th³ng ngoài lung d·n b§y hÕ mây, &quot;UÑng nuÛc no, t¯m ría s¡ch s½, rÓi vÁ hang, ëng làm ng°Ýi ta sã &quot;. Të ó, thú v­t gií lÝi héa vÛi Lôt, không bao giÝ phá phách ng°Ýi. LÑt khuyên ng°Ýi không °ãc ph¡ giÛi sát.</p> <p class=MsoNormal>LÑt Ta dùng éc Ù chuyÃn nghiÇp cho ng°Ýi và muôn thú không khó, nh°ng Ëa th¿ Sóc n§y khó yên cho LÑt Ta tu hành. T¡i sao LÑt bÏ Nam Vang vÁ, LÑt l¡i n nói khác nguÝi, cái gì cing bi¿t, ng°Ýi giÏi v­y sao i tu ?.Sai Gon Nam Vang ang cng th³ng. LÑt cé bË nghi ngÝ , chính quyÁn Qu­n kêu lên hàng tu§n iÁu tra. M­t vå ông DiÇm gÑc B¯c hÏi gì LÑt không hiÃu, hÍ càng nghi ngÝ LÑt ho¡t Ùng cho bên kia. M­t vå ch°a ç b±ng chéng, LÑt không hiÃu ti¿ng ViÇt, nhì nh±ng, Nam Vang trao cho LÑt nhiÇm vå gì ? Sao ang làm S° trong Hoàng Gia sung suÛng l¡i bÏ vÁ ây sÑng trong Sóc n§y, hay LÑt muÑn liên l¡c&nbsp; vÛi bên trong l¥y tin téc cho Nam vang? êm êm du kích trên núi l¡i nghi LÑt tÛi ây dÍ thám cho Qu­n. Nm 1963, tñ nhiên xe Chi khu xuÑng b¯t LÑt lên Sai Gon à ãi ±ng, chåp hình, ký tên çng hÙ £ £o , ng báo çng hÙ ông DiÇm, chÑng nhóm s° tng biÃu tình òi tñ do Tôn giáo. LÑt có bi¿t gì âu, ti¿ng ViÇt, LÑt chÉ bi¿t nói chuyÇn hàng ngày, bàn chánh trË thì trÛt quÛt, tu hành và chánh trË. êm §u tiên vÁ chùa, du kích tÛi ngay hành tÙi ç thé, may có dân Sóc ông £o che chß, thêm nïa, ti¿ng ViÇt LÑt không rành, tr£ lÝi chán mà không ai hiÃu, vÛi nét m·t hiÁn hòa và éc Ù, cái gì cing qua. </p> <p class=MsoNormal>Chi¿n tranh b¯t §u th°Ýng xuyên, Nam Vang muÑn LÑt vÁ Miên trå trì lãnh ¡o s° sãi. Ëa iÃm n§y hìÃm trß quá, sóc n±m b¡ v¡ giía ruÙng, xa h³n Ón bót không ai b£o vÇ, nhà ph£i ào h§m. Ngoài kia là °Ýng huy¿t m¡ch, uÝng toàn ¥t cát, m°a ch£y thành r£nh, dÅ ào dÅ ¥p mô thuÝng xuyên. ChiÁu ch¡ng v¡ng, dân bË lùa cuÑc x»n Ñn cây i ¥p mô, ·t mìn vài giÝ là xong. Hôm sau, xe ò ­u dài dài chÝ phá mô. Sau trò phá mô là pháo kích. LÑt Ta nhÛ không khí thanh bình chùa Nam vang, th£nh th¡i tu hành. LÑt chÉ muÑn Ù cho xóm nhÏ n§y mà hai bên không à yên, ¡n pháo lích có nh°Ýng ai, dù là ng°Ýi tu hành, LÑt không lo cho mình, sÑng ch¿t vô th°Ýng, chÉ lo cho dân trong h§m trú ©n. Phép Ph­t che chß chùa, ¡n rÛt ngoài khuông viên, trong rëng tre gai,&nbsp; cháy ngùn ngåt. ¡n trên núi b¯n xuÑng, ¡n d°Ûi lÙ b¯n lên. Chùa hay nhà cía h° h¡i, ra chã mua v­t liÇu vÁ sía, bË nghi ra liên l¡c, không ai th°¡ng à yên cho LÑt Tà tu niÇm.</p> <p class=MsoNormal>êm nào ång, thi thà be bét máu khiêng à t¡m trong chùa chÝ khiêng i, ai dám c£n ngn? LÑt ta và dân ph£i lau khô v¿t máu Ã ß bË nghi chéa ch¥p, l¡i bË b¯t ra chã mua thuÑc, dám cãi không ?HÙt c¡m àn na tín thí §y n·ng quá. MÙt anh lính Miên xé khác hành quân qua xóm n§y, cßi gi§y, bÏ nón, i chân ¥t, kính c©n dâng ph§n c¡m g¡o x¥y thËt hÙp à vô bình bát LÑt, ch¯p tay xá rÓi ra i. LÑt ta éng th­t lâu trong c¡n n¯ng oi nÓng Íc kinh chúc phúc. SÑng trong vùng nghiÇt ng£ n§y, LÑt Ta chéng ki¿n sñ sinh tí hàng ngày. LÑt Ta muÑn nh° béc t°ãng ¤n Ù, tuãng ba con khÉ, không nghe, không nói, không th¥y, cing không °ãc. êm tÑi trÝi, toán ng°Ýi quen m·t th¥p thoáng qua rëng ánh théc dân sóc ra ào °Ýng. Sáng sau, chuy¿n xe §u tiên i làm n ch¡y qua, nÕ §m lên, xe nhà binh tÛi, súng nÕ pháo kích, LÑt Ta lên qu­n trình diÇn An ninh, êm ¿n du kích iÁu tra...Không th¥y, không nghe, không nói tron tr°Ýng hãp n§y không dÅ dàng .</p> <p class=MsoNormal>êm m°a gió mËt mù, gió hú trong núi Két núi bà Ùi Õ vÁ, ti¿ng Nen Non vang dÙi trên chùa núi liên hÓi, chuyÇn gì nïa ây. M°a t§m t£ trên mái chùa, gió nh° xô s­p cía chùa. LÑt Ta ang ngÓi x¿p mon tång kinh trong chùa, c§u cho n¡n nhân tr­n ánh êm qua siêu thoát, LÑt không phân biÇt bên nào, t¥t c£ Áu ch¿t téc t°ßi, c§n siêu Ù, ai cing là chúng sanh.</p> <p class=MsoNormal>Ti¿ng gió rung cía s§m s­p nh° ti¿ng ai kêu céu. LÑt mß cía, luÓng gió ào nh° xô ng£ LÑt, gió ¡nh quá, ng°Ýi Tà cha ph£i khó khn óng l¡i và cài song cía.LÑt ti¿p tåc tång kinh, hi¿p i, th¥y nhóm ng°Ýi áo en, áo tr­n, mình m«y bê b¿t máu, thân thà rách nát, xô ©y nhau tràn vô chánh iÇn, rên rÉ, &quot; LÑt Ta oi, LÑt Ta Íc kinh cho chúng con suÑt êm nay, l¡nh quá, LÑt Ta ¡i, ói quá LÑt Ta ¡i, cho chúng con n c¡m. LÑt Ta Íc kinh g¥p rút liên tåc. êm m°a ó ng°Ýi Ç tí ngç thi¿p i, Lôt Ta Íc luôn qua thÝi kinh công phu sáng, ti¿ng súng th°a d§n. Buddhan saranan gachami. Dhaman saranan gachami. Sanghan</p> <p class=MsoNormal>saranan gachami.</p> <p class=MsoNormal>Sau khi thÍ thñc, LÑt d·n ng°Ýi Ç tí mang ph§n c¡m xÛt riêng, à trên khúc b¹ chuÑi, nhang èn h°¡ng hoa cúng cô hÓn d°Ûi gÑc cây kh¿. Lôt tång kinh lâu l¯m. Ç tí l¥y làm l¡, ây âu phài ngày cúng cô hÓn. LÑt nói, &quot; HÍ ói l¯m, ph£i cho hÍ n no liÁn bây giÝ. </p> <p class=MsoNormal>Ngoài lÙ, xe HÓng th­p tñ khiêng xác chß i, trong khu rëng tre xác ng°Ýi n±m rãi rác, khe n°Ûc màu o Ï ch£y vÁ lung, m¥y êm liÁn, r¯n hÕ mây không xuÑng lung uÑng n°Ûc.</p> <p class=MsoNormal>Dân Sóc hÏi sao êm ó LÑt tång kinh tÛi sáng., hÍ còn nghe ti¿ng nhiÁu ng°Ýi Íc theo, ti¿ng hÍ tång kinh vang rÁn, dù trÝi m°a lÛn, dân Sóc Nen Non cing nghe nÓn nÙt và ti¿ng xào x¡c cça cây kh¿. Të ó vÁ sau, dân Sóc v«n th°Ýng nghe trong chùa có ti¿ng nhiÁu ng°Ýi tång kinh chung vÛi LÑt Tà Bi nh°ng ng°Ýi Ç tí quà quy¿t chÉ có LÑt tång kinh thôi.</p> <p class=MsoNormal>Chi¿n tranh ch¥m dét, LÑt ti¿p tåc tu hành, c¡ duyên Ù cho Sóc Diên Râu và Sóc Nen Non £ tròn, máu ít Õ, h­n thù ít i, ng°Ýi dân chÉ lo ruÙng v°Ýn. Bao nhiêu thng tr§m LÑt nh­n chËu, nh° h¡nh cça ¥t,&nbsp; ¥t nh­n t¥t c£. Bây giÝ không ai nh¯c và iÁu tra Lôt Tà Bi là ai, Lôt Tà Bi là LÑt Tà Bi. Dân Sóc bË dÝi i xa, khi hÍ trß vÁ, Lôt Tà Bi ã viên tËch, hóa Ù xong rÓi i.</p> <p class=MsoNormal>&nbsp;</p> <p class=MsoNormal>Vi¿t thêm. Nm 1963, ch°a quen, mà m×i khi ghé Tri Tôn, LÑt Tà Bi Áu ghé thm tôi. LÑt không hiÃu gì vÁ chánh trË. Tôi r¥t ít khi vÁ quê, nh°ng l¡ là m×i l§n vÁ Áu g·p LÑt të Diên Râu xuÑng chã. LÑt hÏi thm séc kho», trao Õi vài câu chuyÇn, lúc ó ti¿ng ViÇt ch°a giÏi. LÑt i chân ¥t, che dù, n nói nhÏ nh¹.</p> <p class=MsoNormal>&nbsp;Tôi ít có duyên vÛi các vË cao tng. Þ Sai Gon tôi chÉ kính trÍng hai vË tng, th§y Thích Minh Châu&nbsp; ( dËch kinh A Hàm ), th§y Anurudha, ng°Ýi éc, tu trong cn nhà tôn nhÏ, nuÛc ng­p lÏm bÏm, §y mu×i mòng ß §u xa lÙ Hàng Xanh. Th§y hm không cho tôi vô cÑc th§y, n¿u tôi không chëa r°ãu. Xé tôi, tôi trÍng LÑt tà Bi ngang vÛi hai vË trên.</p> <p class=MsoNormal>&nbsp;</p> <p class=MsoNormal><u>Chú thích.</u></p> <p class=MsoNormal>LÑt: ti¿ng Miên gÍi các vË s° sãi.</p> <p class=MsoNormal>LÑt Ta : S° cå, ng°Ýi tu lâu, cao tng.</p> <p class=MsoNormal>LÑt Ta Bi, : s° cå tên Bi.</p> <p class=MsoNormal>&nbsp;</p> <p class=MsoNormal>Brisbane. PA Hospital</p> <p class=MsoNormal>23:10 April 20th, 2007.</p> </div> <div align="center"> <p> <font face="Arial" size "1" color="blue"> <img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Backarrow2.gif" alt="" border="0"> <a href="#" onClick="history.go(-1);return true;">Trß; l¡i trang tr°Ûc </a> <img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Toparrow2.gif" alt="" border="0"> <a href="#top" class="nav">Trß lên §u trang </a> </P> </div> </td></tr></table> </body> </html> </body> </html>