NGÀY XUÂN NÓI CHUYỆN
DƯỠNG SINH
Kính thưa quí Phu
Nhân, quí Đại Niên Trưởng, quí Anh , Chị, Em và các cháu...
Sống
lâu, sống thọ, từ cổ chí kim không ai là không muốn. Ông Khổng Tử noí: "
Nhân sinh bát thập cổ lai hi!". Thế mà, danh nhân Việt Nam ta, có người đã
từng sống trên 90 tuổi. Xin hỏi nhỏ qúi vị người ấy là ai? Dạ thưa,đó chính là
cụ TRẠNG TRÌNH Nguyễn - Bỉnh - Khiêm (1491 - 1585). Nếu nói về thân thế và sự
nghiệp cuả cụ Trạng thì rất ư là dài, Ở đây, chúng tôi chỉ gợi ý là: Làm
sao,làm cách nào mà cụ Trạng sống gần tròn một thế kỷ??Tức là 95 tuổi trời.
Về
văn thơ cụ Trạng để lại thì rất nhiều, hầu hết chúng ta đều đã học hoặc đọc
qua, xin chép lại vài bài tiêu biểu. Để xưng tụng sự nhàn hạ ở thôn quê,
đồng quê, qua bài THÚ THÔN Ở, cụ Trạng diễn tả như sau:
THÚ
THÔN Ở
Một
mai một cuốc một cần câu
Thơ
thẩn kìa ai vui thú nào
Ta
dại ta tìm nơi vắng vẻ
Người
khôn người đến chỗ lao xao
Thu
ăn măng trúc Đông ăn giá
Xuân
tắm hồ sen Hạ tắm ao
Rượu
đến gốc cây ta sẻ nhắp
Nhìn
xem phú quí tựa chiêm bao!
Hay
là than thở về nhân tình thế thái qua bài THÓI ĐỜI Cụ đã thở than như là:
THÓI
ĐỜI
Vụng
khéo nào ai chẳng có nghề
Khó
khăn phải lụy đến thê nhi
Được
thời, thân thích chen chân đến
Thất
thế, hương lân ngoảnh mặt đi
Thớt
có tanh tao, ruồi đậu đó
Sanh
không mật mỡ, kiến bò chi
Đời
nay những trọng người nhiều của
Bằng
đến tay không mấy kẻ vì!
Đọc
bài thơ nầy, làm cho chúng ta liên tưởng bài Thói Đời của nhạc sĩ Trúc Phương,
mà ca sĩ Chế Linh thường hay diễn tả:
................................................
................................................
Trong
thói đời cười ra nước mắt
Xưa
trắng tay gọi tên bằng hữu
Giờ
giàu sang quên kẻ tâm giao
Còn
gian dối cho nhau
................................................
................................................
(XƯA
và NAY y chang phải không thưa qúi vị ?)
Ngoài
thơ ca, cụ Trạng còn có nhiều Sấm ký, như câu Sấm liên quan đến sự dựng nghiệp
của chúa Nguyễn Hoàng: "Hoành sơn nhất đái vạn đại dung thân". Hoặc,
tiên tri về nhà Tây Sơn cụ Trạng có câu:
Hà
thời Biện lại vi vương
Thử
thời Bắc tận Nam trường xuất bôn
Về
việc vua Quang Trung phá tan QUÂN THANH, tức đạo quân của Tôn Sĩ Nghị, và vương
nghiệp kết thúc trong một thời gian ngắn, cụ Trạng cũng có mấy câu như sau:
Bao
giờ trúc mọc qua sông
Mặt
trời sẽ lại đỏ hồng non Tây
Đoài
cung một sớm đổi thay
Chấn
cung sao cũng sa ngay chẳng còn
Đầu
cha lộn xuống chân con
Mười
bốn năm tròn hết số thì thôi
Ứng
nghiệm vào cuộc khởi nghĩa YÊN BÁI của VNQDĐ năm 1930, Cụ viết
Tan
tác KIẾN kiều AN đất nước
Xác
xơ CỔ thụ sạch AM mây
LÂM
giang nổi sóng mù THAO cát
HƯNG
điạ tràn dâng HOÁ nước đầy
Hay
là tiên tri về Toàn quyền Pasquier tử nạn máy bay như:
Giữa
năm hai bảy mười ba
Lửa
đâu bổng cháy tám gà trên mây
Tại
đây, xin mở dấu ngoạc nhỏ để giải thích chữ TÁM GÀ như vầy: PASQUIER âm
tiếng Pháp đọc trại ra âm tiếng Việt là BÁT KÊ , KÊ là gà, BÁT KÊ là TÁM
GÀ, tức tên TQ giặc Pháp PASQUIER
Về Sấm ký của Cụ còn
nhiều...và rất nhiều...Tuy nhiên, trong phạm vi bài nói hôm nay, xin trở lại
chuyện Dưỡng Sinh Trường Thọ của cụ Trạng. Kính thưa quí vị, ngoài những thơ ca
mô tả về NHÂN TÌNH THẾ THÁI, về CHỮ NHÀN... Cụ Trạng còn có bài DƯỠNG SINH THI.
Và có thể là: do đã sống đúng theo cách thức hàm chứa trong bài thơ Dưỡng Sinh
mà Cụ Trạng đã đạt đến thượng thọ 95 tuổi.
Và
sau đây là:
DƯỠNG
SINH THI
Tích
khí, tồn tinh, cánh dưỡng thần
Thiểu
tư, quả dục, vật lao thân
Thực
thôi bán bão, vô kiêm vị
Tửu
chỉ tam phân, mạc quá tần
Mỗi
bả hí ngôn, đa thủ tiếu
Thường
hàm lạc ý, mạc sanh sân
Nhiệt
viêm, biến trá, đô hưu vấn
Nhiệm
ngã tiêu dao quá bách xuân
Trạng
Trình NGUYỄN - BỈNH - KHIÊM
BÀI
THƠ DƯỠNG SINH
Giữ
khí, gìn tinh, với dưỡng thần
Ít
lo, bớt muốn, bớt lao thân
Cơm
ăn vừa đủ, đừng nhiều vị
Rượu
uống vài phân, chớ lắm lần
Miệng
hãy cười vui, lời thoải mái
Tâm
nên nghĩ tốt, ý lâng lâng
Giận
hờn, dối trá, hằng xa lánh
Ta
sẽ an nhàn quá tuổi trăm.
NGUYỄN
- MINH - THANH, phỏng dịch
Và
theo thể LỤC BÁT như là:
BÀI
THƠ DƯỠNG SINH
Gìn
tinh, giữ khí, dưỡng thần
Ít
lo, bớt muốn, lao thân thường thường
Ăn
vừa,đừng lắm cao lương
Rượu
ngon nhỏ nhẻ, liệt giường chớ nên
Miệng
VUI câu nói ngọt mềm
Tâm
hồn thơ thới bỏ quên giận hờn
Dẹp
lòng dối trá thiệt hơn
Trăm
năm thong thả mong ơn tuổi trời.
NGUYỄN
- MINH - THANH,phỏng
dịch
Kính
thưa Quí vị,Theo
Đạo Lão quan niệm thì, Trời có Tam bảo là: Nhật (mặt trời),
Nguyệt (mặt trăng), Tinh( những vì sao). Đất có Tam bảo
là: Thủy, Hoả, Phong.Và Con Người có Tam bảo là:
Tinh, Khí, Thần. Bất cứ ai, muốn trường thọ đều phải giữ Tinh, Khí, Thần
cho sung túc hài hoà, nhiên hậu được như ý. Mà muốn Tam bảo được hài hoà sung
túc thì phải làm sao thưa qúi vị? Dạ thưa đó là tuân thủ những điều cụ Trạng đã
dạy qua bài DƯỠNG SINH THI. Ngoài ra, Nhà Sư Tuệ Tĩnh đời Nhà Đinh cũng
có câu thơ về Dưỡng Sinh như sau:
Bế
Tinh, dưỡng Khí, tồn Thần
Thanh
tâm, quả dục, thủ chân, luyện hình
TUỆ
TĨNH Thiền sư
Tới
đây, bài Tiểu Luận xin tạm kết thúc. Hôm nay, nhân, trước thềm năm mới, kính
chúc quý Phu Nhân, quí Đại Niên Trưởng, quý bằng hữu Đồng Đẳng k22 ,
và quý Anh , Chị ,EM..., quý cháu TTNĐH mùa Xuân An Khang Thịnh Vượng, và
trường thọ như cụ Trạng Trình Nguyễn - Bỉnh - Khiêm , để có dịp trở về thăm lại,
nhìn lại hoặc ở lại CỐ - QUỐC thân yêu mà chúng ta ngày đêm hằng trăn trở
thương nhớ khôn nguôi. Trân trọng.
NGUYỄN - MINH - THANH
(
GA, Jan, 2008 )
