Trang Chính    Hình Ảnh    Bút Ký    Truyện Ngắn    Truyện Thật Ngắn    TG & Tác Phẩm    Thơ    Di Tích Lịch Sử và Danh Nhân    Đời Sống: Phong Tục & Khoa Học    Sân Khấu/Nghệ Thuật    Hộp Thư    Nhắn Tin    Tin Tức Thân Hữu    Tin Vui    Phân Ưu    SK và Gia Đình    Lá Lành Đùm Lá Rách    Vui Cười    Ẩm Thực/Gia Chánh    Trang Xuân    Cùng Tác Giả   


Nhân đọc bài

      “Tháng tư tình cũ” của Đoàn Xuân Thu


Bạn hiền thân mến,

 
Thì thói đời vẫn thế mà!

Mấy bữa nay mắc chứng gì mình lại tìm đọc Lục Vân Tiên - cái anh chàng bị bò đá đau điếng. Ngày ấy em Võ Thể Loan đẹp đẽ nhu mì, ngây thơ, yếu đuối biết bao khi đứng trước một chàng Lục Vân Tiên hùng dũng “Mày tằm, mắt phụng, môi son, mười phân cốt cách vuông tròn mười phân” cho nên lời lẽ của em cũng êm ái, ngọt ngào, đầy tín thác:


Thưa rằng: Quân tử phó công
Xin thương bồ liễu chữ tòng ngây thơ
Tấm lòng thương nhớ gió mưa
Ðường xa ngàn dặm xin đưa một lời...

...Chàng dầu cung quế, xuyên dương
Thiếp xin hai chữ tào khương cho bằng
Xin đừng tham đó bỏ đăng
Chơi lê quân lựu, chơi trăng quên đèn.

Ngờ đâu, cũng từ cái miệng duyên dáng, ngọt ngào đó, lại có thể thốt ra những lời cay nghiệt, đanh thép sau đây:


Loan rằng: Gót đỏ như son
Xưa nay ai nỡ đem chôn xuống bùn
Ai cho sen muống một bồn
Ai từng chanh khế sánh phồn lựu lê
Thà không trót chịu một bề
Nỡ đem mình ngọc dựa kề thất phu
Dốc lòng chờ đợi danh nhu
Rể đâu có rể đui mù thể nay...


Vậy nên dứt tình tráo duyên. Thói đời vẫn thế mà! Phải chăng Vân Tiên nhà ta quá tin vào lời nói ngọt ngào ngày xưa? Phải chăng Vân Tiên quá khờ khạo không biết được thế thái nhân tình đen bạc nên chàng vẫn lê tấm thân tàn ma dại về nhà nhạc gia?


Không, Lục Vân Tiên không đến nỗi khờ khạo thế đâu. Bởi trong thời đại của Lục Vân Tiên, cái nền tảng đạo lý còn rất vững chắc. Những giềng mối tam cương, ngũ thường, tam tòng, tứ đức còn được mọi người tuân thủ, trân trọng và giữ gìn. Trong xã hội bấy giờ, nếu có những hạng người xấu, gian manh, hiểm độc như Trịnh Hâm, Bùi Kiệm thì cũng còn rất nhiều những con người tốt, biết trọng nghĩa, khinh  tài, như Vương Tử Trực, Hớn Minh, Ngư ông, Ông quán... Cho nên Vân Tiên vẫn còn lý do để mò về nhà nhạc gia. Và khi bị phụ bạc chàng mới có lý để ngỡ ngàng, thắc mắc.


Còn cái thói đời trong thời đại của bạn thì nó đã đen tối hết mức rồi. Cái biến cố tháng tư quái ác này đã làm cho mọi trật tự xã hội đều thay đổi, mọi chân lý bị biến thành hư ảo, chính nghĩa biến thành tà đạo, anh hùng thành quân cướp, ông biến thành thằng, thằng hoá ông. Cho nên thói đời đen bạc nay trở thành một quy luật của cuộc sống, một lẽ đương nhiên không cần tranh cãi thì còn có gì để thắc mắc, để trách móc.


Anh không chận em lại,
để hỏi gắt một câu,
thừa cái thân anh biết,
thói đời… chớ gì đâu?!
 

Chàng trai đã không trách người yêu phụ bạc bởi suy cho cùng nàng cũng chỉ là nạn nhân của cả một xã hội đã suy đồi đến tận gốc rễ. Nên chàng vẫn trân trọng, vẫn cám ơn em. Và hơn nữa, vẫn thương vẫn nhớ tình xưa mỗi độ tháng tư về....


Dẫu sao cám ơn em
để anh bỏ quê mình...

Anh nhớ tình năm cũ,
nước mắt và tháng tư,
già rồi... anh hay khóc
 

Nhưng tại sao mỗi độ tháng tư về anh khóc? Chắc chắn không phải chỉ vì mất mối tình xưa – nó quá nhỏ bé trước những mất mát lớn lao hơn – cái làm anh đắng cay và khóc là nhìn thấy quê hương mình không còn như xưa nữa. Nó đã bị huỷ diệt, băng hoại đến không còn gì cả. Và thế là anh tức tưởi khóc:


Anh rót đầy ly rượu,
cạn hết nỗi đắng cay
của một người mất nước
mất hết...còn cơn say...
 

Nghĩa Sỹ

 

Chú thích thêm: Chàng trai thời đại sau tháng tư đen “khôn” hơn thời xưa trong ca dao hoặc trong Lục Vân Tiên nhiều. Hắn chẳng hơi đâu mà chặn em lại hỏi gắt một câu, tại sao em phụ bạc anh. Đó là lý do tại sao sau này người ta không còn thấy quyển Lục Vân Tiên xuất hiện trên các kệ sách của Thư Viện và Nhà Sách. Cũng không thấy bóng dáng Lục Vân Tiên trong chương trình giảng dạy ở các Trường Học. Đó cũng là lý do vì sao sư phụ Nguyễn Đình Chiểu phải đui mù.