ÿþ<html> <head> <meta http-equiv=Content-Type content="text/html; charset=unicode"> <meta name=Generator content="Microsoft Word 12 (filtered)"> <style> <!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;} @font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4;} @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} h2 {mso-style-link:"Heading 2 Char"; margin-top:10.5pt; margin-right:0in; margin-bottom:10.5pt; margin-left:0in; font-size:23.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"; color:#000099;} p.MsoHeader, li.MsoHeader, div.MsoHeader {mso-style-link:"Header Char"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif";} p.MsoFooter, li.MsoFooter, div.MsoFooter {mso-style-link:"Footer Char"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif";} a:link, span.MsoHyperlink {color:blue; text-decoration:underline;} a:visited, span.MsoHyperlinkFollowed {color:purple; text-decoration:underline;} p.MsoPlainText, li.MsoPlainText, div.MsoPlainText {mso-style-link:"Plain Text Char"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Courier New";} p.MsoAcetate, li.MsoAcetate, div.MsoAcetate {mso-style-link:"Balloon Text Char"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:8.0pt; font-family:"Tahoma","sans-serif";} p.MsoNoSpacing, li.MsoNoSpacing, div.MsoNoSpacing {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif";} span.Heading2Char {mso-style-name:"Heading 2 Char"; mso-style-link:"Heading 2"; color:#000099; font-weight:bold;} span.HeaderChar {mso-style-name:"Header Char"; mso-style-link:Header; font-family:"Calibri","sans-serif";} span.FooterChar {mso-style-name:"Footer Char"; mso-style-link:Footer; font-family:"Calibri","sans-serif";} span.PlainTextChar {mso-style-name:"Plain Text Char"; mso-style-link:"Plain Text"; font-family:"Courier New";} span.BalloonTextChar {mso-style-name:"Balloon Text Char"; mso-style-link:"Balloon Text"; font-family:"Tahoma","sans-serif";} p.msochpdefault, li.msochpdefault, div.msochpdefault {mso-style-name:msochpdefault; margin-right:0in; margin-left:0in; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} span.yshortcuts {mso-style-name:yshortcuts;} .MsoChpDefault {font-size:10.0pt;} @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:1.0in 1.0in 1.0in 1.0in;} div.Section1 {page:Section1;} --> </style> <!-- copy part 1 replace </head> and <body> by: --> <meta http-equiv="page-enter" content="revealtrans(duration=2, transition=3)"> <STYLE TYPE="text/css"> a:link { color: blue; text-decoration: none } a:active { color: red; text-decoration: none } a:visited { color: blue; text-decoration: none } a:hover { color: #FF0000 ; text-decoration: underline } </STYLE> </head> <BODY bgColor="#fffacd" leftMargin=0 background="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/dragonbg2.jpg" topMargin=0 onload=startBanner() bgproperties="fixed" align="center" > <TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0 width=100% > <tr> <td width="100%"> <table vAlign=center align=center border=3 > <tr vAlign=center> <!--- **** 100% window ---> <td vAlign=top width = 950> <table background="" bgColor="#fffacd"> <tr> <td> <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 cellPadding=0 width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" > <!--- **** main body ---> <tr> <!-- Title ---> <td background="http://thatsonchaudoc.com/mucluctitle/GopNhatLSDN.jpg" height = 140> <TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0> <tr> <TD align="center" width=50%> <p></p> </TD> <TD vAlign=right> <p> <IMG src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/chimbay.gif" width = "400" border=0> </p> </TD> <TD vAlign=right> <img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/chimbay.gif" width = "400" border=0> </TD> </TR> </TABLE> </td> </tr> <!-- end Title ---> <tr > <!--- Menu Bar ---> <td align="center" > <table border="0" height ="30" cellspacing="0" cellpadding="0" background="" > <tr> <td align="center" width = "950"> <p> <b><font face="Times New Roman" size=2 color="black"> <a href="http://thatsonchaudoc.com/index.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Trang Chính</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/hopthu.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">HÙp Th° </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan2.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">TruyÇn Th­t Ng¯n</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">TruyÇn Ng¯n</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/tho.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Th¡ </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/hoiky.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Bút Ký </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/gopnhat.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Góp Nh·t </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/xuan.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Trang Xuân</a> &nbsp;&nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/suckhoegiadinh.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Séc KhÏe và Gia ình</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/TruyenCuoi.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Vui C°Ýi</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/TinVui.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none"> Tin Vui </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/PhanUu.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none"> Phân ¯u </a> &nbsp;&nbsp; <br> <a href="http://thatsonchaudoc.com/TacGiaTacPham.html"> <span style="text-decoration: none"> Tác Gi£ và Tác Ph©m </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/banviet2/NgoTheVinh/NTV_listing.html" > <b><font face="Arial" size=1 color="9432cc">Cùng Tác Gi£</font></b></a> &nbsp;&nbsp; </font></b> </font></b> </p> </td> </tr> </table> </td> </tr> <!--- End Menu Bar ---> <tr > <!--- Start Body ---> <td align="center" > <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 cellPadding=0 borderColorLight=#6b948a cellspacing="0" cellpadding="0" bgColor="white" background="" > <tr> <td> <blockquote> <div class=Section1> <p class=MsoNoSpacing style='margin-bottom:12.0pt;text-align:justify'>&nbsp;</p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><b><span style='font-size: 16.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";color:#C00000'>MEKONG-CìU LONG 2011</span></b></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><b><span style='font-size: 16.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";color:#C00000'>NHÌN XA NìA TH¾ Kö TÚI </span></b></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:16.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";color:#C00000'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";color:#C00000'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing align=right style='text-align:right'><i><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";color:#C00000'>Xin chào nhau giïa con °Ýng</span></i></p> <p class=MsoNoSpacing align=right style='text-align:right'><i><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";color:#C00000'>Mùa xuân phía tr°Ûc miên tr°Ýng phía sau </span></i></p> <p class=MsoNoSpacing align=right style='text-align:right'><i><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";color:#C00000'>Bùi Giáng</span></i></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:14.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";color:#C00000'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><b><span style='font-size: 14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";color:#C00000'>NGÔ TH¾ VINH </span></b></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><i><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></i></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><i><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></i></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><i><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>DªN NH¬P: </span></i></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><i><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>V­y mà ã 54 nm kà të ngày Liên HiÇp QuÑc khai sinh æy Ban Sông Mekong [1957] và cing ã 16 nm kà të ngày thành l­p æy HÙi Sông Mekong[1995]. Trung QuÑc ã và ang ti¿p tåc xây nhïng con ­p thçy iÇn khÕng lÓ ch¯n ngang dòng chính th°ãng nguÓn sông Mekong, Thái Lan có k¿ ho¡ch chuyÃn dòng l¥y n°Ûc të sông Mekong, và nay l¡i có thêm dñ án 12 con ­p h¡ l°u. </span></i></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><i><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></i></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><i><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>¿n nay 2011, Trung QuÑc ã hoàn t¥t 4 trong sÑ 14 dñ án ­p Vân Nam. Con ­p thé 5 NÍa Trác Ù / Nuozhado lÛn nh¥t cing ang °ãc ti¿n hành xây c¥t cùng vÛi con ­p thé 6 Công Qu£ KiÁu / Gongguoqio. Sau con ­p TiÃu Loan, chÉ trong vòng 2 nm nïa, , khi con ­p NÍa Trác Ù khÕng lÓ hoàn t¥t, có thà nói vÁ tÕng thà Trung QuÑc ã hoàn t¥t k¿ ho¡ch chu×i ­p b­c thÁm Vân Nam và làm chç dòng sông Mekong. </span></i></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><i><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></i></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i><span style='font-size:13.0pt; color:black'>Không có d¥u hiÇu các dñ án xây ­p thçy iÇn trên suÑt dÍc chiÁu dài sông Mekong s½ ch­m l¡i. Tuy chÉ vÛi 4 con ­p Vân Nam, các quÑc gia h¡ nguÓn ã b¯t §u chËu nhïng h­u qu£  nhãn tiÁn : nhïng c¡n li b¥t th°Ýng trong Mùa M°a, nhiÁu khúc sông c¡n dòng trong Mùa Khô và n¡n nhiÅm m·n tr§m trÍng h¡n n¡i Óng B±ng Sông Cíu Long. Ngót 70 triÇu c° dân trong L°u vñc Sông Mekong và g§n 20 triÇu dân vùng BSCL ang và s½ ph£i làm gì à thích nghi và sÑng còn?</span></i></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i><span style='font-size:13.0pt; color:black'>æy HÙi Sông Mekong / MRC ã chéng tÏ vô hiÇu và không có mÙt nghiên céu cå thà nào vÁ các bi¿n Õi h¡ nguÓn do tác Ùng të các con ­p Vân Nam. Các quÑc gia Mekong không thà trông chÝ các ho¡t Ùng thi¿u hiÇu qu£ cça MRC lâu h¡n nïa, mà ph£i tñ céu mình.</span></i></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i><span style='font-size:13.0pt; color:black'>ó là nÙi dung bài vi¿t cça nhà vn Ngô Th¿ Vinh, tác gi£ cuÑn Mekong Dòng Sông Ngh½n M¡ch .</span></i></p> <p class=MsoNoSpacing align=center style='text-align:center'><b><span style='font-size:18.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>****</span></b></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><b><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></b></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><b><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>GI¤C MØNG LÚN KHÔNG THÀNH </span></b></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>R¥t sÛm të th­p niên 40 th¿ k÷ tr°Ûc, các nhà xây ­p Mù ã quan tâm tÛi tiÁm nng thçy iÇn cça con sông Mekong. Nm 1957, giïa thÝi kó chi¿n tranh l¡nh, vÛi b£o trã cça Liên HiÇp QuÑc, mÙt æy Ban Sông Mekong [Mekong River Committee] °ãc thành l­p bao gÓm 4 n°Ûc Thái Lan, Lào, Cam BÑt và Nam ViÇt Nam vÛi mÙt vn phòng th°Ýng trñc ·t t¡i Bangkok. Khi so¡n th£o k¿ ho¡ch phát triÃn sông Mekong, Liên HiÇp QuÑc ã chia L°u Vñc LÛn sông Mekong [GMS, Greater Mekong Subregion] thành hai tiÃu l°u vñc cách nhau bßi khu Tam Giác Vàng:<b>&nbsp; </b></span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><b><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></b></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><b><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>L°u Vñc Trên (Upper Basin)</span></b><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'> thuÙc Vân Nam Trung QuÑc. </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><b><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>L°u Vñc D°Ûi (Lower Basin)</span></b><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'> thuÙc 4 quÑc gia h¡ nguÓn. </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>K¿ ho¡ch phát triÃn L°u Vñc D°Ûi sông Mekong cça Liên HiÇp QuÑc nh° mÙt  Gi¥c MÙng LÛn §y tham vÍng, nh±m c£i thiÇn cuÙc sÑng cho toàn thà c° dân sÑng trong vùng h¡ l°u. </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><i><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>[ Cho dù có mÙt nía chiÁu dài sông Mekong ch£y qua Vân Nam nh°ng Trung QuÑc lúc ó còn là mÙt quÑc gia khép kín và ít °ãc nh¯c tÛi.]</span></i><span style='font-size:13.0pt;font-family: "Times New Roman","serif"'> </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>Nh°ng rÓi, Chi¿n Tranh ViÇt Nam ã lan rÙng ra c£ ba n°Ûc ông D°¡ng qua h¡n ba th­p niên, nên k¿ ho¡ch xây các ­p thçy iÇn lÛn nh° Pa Mong, Sambor, Khemmerat trên dòng chính sông Mekong vùng h¡ l°u, và các ch°¡ng trình khai thác khác ã ph£i gián o¡n, khi¿n cho con sông Mekong còn giï °ãc sñ nguyên v¹n thêm mÙt thÝi gian nïa. </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><b><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>VªN CÒN NHîNG CÁNH ÒNG CH¾T</span></b></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'>&nbsp;</p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>Chi¿n tranh ViÇt Nam ch¥m dét nm 1975, nh°ng v«n còn mÙt cuÙc chi¿n diÇt chçng diÅn ra trên Xé Chùa Tháp. Không có Cam BÑt, mÙt æy Ban Mekong Lâm ThÝi [Mekong Interim Committee] °ãc thành l­p [1978], vÛi ho¡t Ùng h¡n ch¿. Cing trong thÝi gian này, Thái Lan có k¿ ho¡ch chuyÃn dòng sông Mekong nh±m °a mÙt l°ãng n°Ûc lÛn b¡m t°Ûi cho vùng ông b¯c Thái khô h¡n nh°ng g·p sñ chÑng Ñi cça ViÇt Nam. Thái Lan i tÛi phç nh­n tính cách pháp lý cça æy Ban Sông Mekong, viÇn lý do là tÕ chéc này ã l×i thÝi không còn phù hãp vÛi nhïng thay Õi vÁ chánh trË, kinh t¿ và xã hÙi trong vùng. Trong iÁu kiÇn phân hóa nh° v­y, æy Ban Mekong Lâm ThÝi h§u nh° bË tê liÇt.</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'>&nbsp;</p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><b><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Tê æY BAN 1957 TÚI æY HØI SÔNG MEKONG 1995</span></b></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'>&nbsp;</p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>B°Ûc vào thÝi bình, con sông Mekong ã trß thành måc tiêu khai thác cça 6 quÑc gia trong toàn L°u Vñc LÛn Sông Mekong [GMS, còn °ãc gÍi là TiÃu Vùng Sông Mekong Mß RÙng]. Cùng là nhïng quÑc gia ven sông nh°ng m×i n°Ûc l¡i có nhïng °u tiên phát triÃn khác nhau vÛi nhïng quyÁn lãi ôi khi mâu thu«n. Do ó, phåc hÓi mÙt tÕ chéc iÁu hãp liên quÑc gia t°¡ng tñ nh° æy Ban Sông Mekong tr°Ûc ây là c§n thi¿t.</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>Ngày 05 tháng 04 nm 1995, chÉ có 4 n°Ûc hÙi viên gÑc thuÙc L°u Vñc D°Ûi cça æy Ban Sông Mekong ã hÍp t¡i Chiang Rai, b¯c Thái, à cùng ký k¿t mÙt  <i>HiÇp ¯Ûc Hãp Tác Phát TriÃn BÁn Vïng H¡ L°u Sông Mekong </i> và Õi sang mÙt tên mÛi là æy HÙi Sông Mekong [Mekong River Commission] vÛi mÙt thay Õi c¡ b£n trong HiÇp ¯Ûc mÛi này  thay vì nh° tr°Ûc ây, m×i hÙi viên trong æy Ban Sông Mekong có quyÁn phç quy¿t b¥t cé mÙt dñ án nào bË coi là có £nh h°ßng tác h¡i tÛi dòng chính sông Mekong  thì nay, theo nÙi quy mÛi không mÙt mÙt quÑc gia nào có quyÁn nh° v­y. </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>æy HÙi Sông Mekong gÓm 3 c¡ c¥u: [1] HÙi Óng ¡i DiÇn [c¥p bÙ tr°ßng], [2]&nbsp; æy Ban H×n Hãp, [3]&nbsp; Vn Phòng Th°Ýng Trñc. Nay có vn phòng ·t t¡i V¡n T°ãng. Khác vÛi tham vÍng chi¿n l°ãc ban §u cça æy Ban Sông Mekong, måc tiêu cça æy HÙi Sông Mekong có ph§n khiêm tÑn và thu h¹p h¡n bao gÓm (3): </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>_ Ba Ch°¡ng Trình Nòng CÑt [core programmes]: (a) Ch°¡ng Trình Sí Dång N°Ûc, (b) Ch°¡ng Trình Phát TriÃn L°u Vñc, (c) Ch°¡ng Trình Môi Tr°Ýng.</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>_ Nm Ch°¡ng Trình Khu Vñc [5 sector]: 1/ Canh Nông, 2/ Thçy Lâm, 3/ Ng° nghiÇp, 4/ Giao Thông và 5/&nbsp; Du lËch. </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>_ MÙt Ch°¡ng Trình YÃm Trã [Capacity Building Programme]</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>æy HÙi Sông Mekong °ãc b£o trã bßi các tÕ chéc quÑc t¿, hÙi t° nhân, các viÇn nghiên céu và tÕ chéc quÑc gia. Sau 16 nm ho¡t Ùng [1995-2011], æy HÙi chÉ ¡t °ãc vài thành qu£ r¥t khiêm tÑn nh° i tÛi thÏa thu­n chia x» thông tin giïa 4 n°Ûc thành viên, thi¿t l­p °a vào sí dång  m¡ng l°Ûi internet tiên oán li låt và theo dõi dòng ch£y Mùa Khô; và ký k¿t °ãc mÙt thÏa °Ûc [tháng 4, 2002] nh±m trao Õi r¥t h¡n ch¿ các dï kiÇn thçy vn vÛi Trung QuÑc v.v. Nhìn chung, thì hiÇu nng và uy tín cça æy HÙi ã không °ãc ánh giá cao bßi chính các c¡ quan b£o trã và cing là mÙt th¥t vÍng cho các tÕ chéc ho¡t Ùng môi sinh. </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'>&nbsp;</p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><b><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>L¯U VðC TRÊN  LANCANG NGH¼N M CH</span></b><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'> </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'>&nbsp;</p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>Lancang Jiang / sông Lan Th°¡ng, tên Trung QuÑc cça con sông Mekong thuÙc L°u Vñc Trên [Upper Basin]. Chi¿n l°ãc ngn sông Lan Th°¡ng à xây 14 con ­p b­c thÁm Vân Nam cça B¯c Kinh ã có të th­p niên 70. Trong h¡n ba th­p niên, Trung QuÑc ã ào ¡t khai thác con sông Lan Th°¡ng, b±ng cách xây các ­p thçy iÇn khÕng lÓ ch¯n ngang dòng chính. </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing align=center style='text-align:center'><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'><img width=503 height=440 src="GN_MekhongNhinXaNuaTheKyToi_files/image001.jpg" alt=mapSongMK.jpg></span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>Tuy chÉ mÛi có 4 con ­p hoàn t¥t [M¡n Loan / Manwan 1,500 MW, ¡i Chi¿u S¡n / Dachaoshan 1350 MW, C£nh HÓng / Jinhong1,350 MW, TiÃu Loan / Xiaowan 4,200 MW] trong dñ án M°Ýi BÑn Con ­p Vân Nam, v­y mà ch°a bao giÝ trong Mùa Khô, mñc n°Ûc con sông Mekong l¡i có thà xuÑng th¥p ¿n nh° v­y. [Hình 1]</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>Þ mÙt sÑ n¡i, có nhïng khúc sông h§u nh° c¡n dòng và tr¡ áy. NguÓn cá và nông nghiÇp ã trñc ti¿p bË £nh h°ßng. Không chÉ ¡n gi£n vì  thi¿u m°a , sñ kiÇn sông Mekong c¡n dòng nm 1993 mà không vào Mùa Khô, trùng hãp vÛi thÝi iÃm Trung QuÑc b¯t §u l¥y n°Ûc vào con ­p thçy iÇn M¡n Loan ngang dòng chính sông Mekong. </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>à có ç n°Ûc cho 4 ­p thçy iÇn ang ho¡t Ùng, Trung QuÑc ã th°Ýng xuyên óng các cía ­p khi¿n mñc n°Ûc sông ã xuÑng tÛi méc th¥p nh¥t. B¯c Kinh ã không cung c¥p thông tin vÁ chu kó v­n hành cça các con ­p ¥y à các quÑc gia h¡ l°u có thà kËp thÝi éng xí và Ñi phó.&nbsp; </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>Odd Bootha 38 tuÕi, anh lái ò b¿n Chiang Khong B¯c Thái ã ph£i than thß:  N¿u Trung QuÑc cé xây thêm ­p thì sông Mekong chÉ còn là mÙt con l¡ch. </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>Chainarong Sretthachau, giám Ñc M¡ng L°Ûi Sông ông Nam Á [Southeast Asia Rivers Network] cho r±ng  Trung QuÑc ã có quyÁn lñc à kiÃm soát dòng sông Mekong. (2)</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>Do nhu c§u iÇn cça Trung QuÑc tng 5-6% /nm, à áp éng tÑc Ù phát triÃn kinh t¿, vÛi khát vÍng vô h¡n vÁ nng l°ãng, không có d¥u hiÇu nào Trung QuÑc s½ dëng b°Ûc hay ch­m l¡i k¿ ho¡ch khai thác nguÓn thçy iÇn phong phú cça con sông Mekong.</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>Nh­n Ënh vÁ các k¿ ho¡ch khai thác sông Mekong cça Trung QuÑc, Tyson Roberts thuÙc ViÇn Nghiên Céu NhiÇt Ûi Smithsonian [Mù] ã phát biÃu:  Xây các ­p thçy iÇn, khai thông thçy lÙ, vÛi tàu bè th°¡ng m¡i quá t£i s½ gi¿t ch¿t dòng sông... Các b°Ûc khai thác cça Trung QuÑc s½ làm suy thoái hÇ sinh thái, gây ô nhiÅm tÇ h¡i, khi¿n con sông Mekong ang ch¿t d§n. (3)</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>VÛi Cam BÑt, trái tim BiÃn HÓ chÉ còn ­p khi con sông Tonle Sap còn duy trì °ãc dòng ch£y hai chiÁu theo mùa. Trong Mùa M°a, sông Mekong ph£i ç n°Ûc ch£y ng°ãc vào BiÃn HÓ, nh° mÙt  iÁu kiÇn sÑng còn cho nguÓn cá và vña lúa cça ng°Ýi dân xé Chùa Tháp. Nh°ng ch°a hÁ có b£o £m nào cho mÙt t°¡ng lai nh° v­y. </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>Nm 2005, tr°Ûc khi bay sang dñ HÙi NghË Th°ãng Énh Côn Minh, Thç t°Ûng Hun Sen ã công khai lên ti¿ng çng hÙ B¯c Kinh, Ñi vÛi k¿ ho¡ch khai thác sông Mekong, cho dù iÁu ¥y i ng°ãc l¡i ý ki¿n quan ng¡i g§n nh° báo Ùng cça các chuyên gia b£o vÇ môi sinh. [AFP, 6/29/2005]</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Và chÉ mÛi ây thôi, tháng 11, 2010, sau HÙi NghË Th°ãng Énh ACMECS ß Nam Vang,<b> </b>ông Hun Sen l¡i mÙt l§n nïa, ã bác bÏ mÍi mÑi quan ng¡i vÁ £nh h°ßng cça các ­p thçy iÇn trên th°ãng nguÓn Ñi vÛi dòng ch£y sông Mekong. Ông kh³ng Ënh chu kó li låt&nbsp; hay h¡n hán mÛi ây là h­u qu£ cça thay Õi khí h­u / climate change và khí th£i carbon / carbon emissions ché ch³ng liên hÇ gì tÛi chu×i nhïng con ­p thçy iÇn cça Trung QuÑc. <i>[The Phnom Penh Post,&nbsp; Nov 17, 2010]</i></span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>Trong khi chính mÙt hÍc gi£ uy tín Trung QuÑc, giáo s° T§n Huy / Qin Hui thuÙc ¡i hÍc danh ti¿ng Thanh Hoa / Tsinghua B¯c Kinh cing ã ph£i lên ti¿ng chÉ trích các éng xí thi¿u trong sáng cça B¯c Kinh vÁ các con ­p Vân Nam:  B£o r±ng chÉ có 14% l°u l°ãng n°Ûc të Trung QuÑc Õ ra BiÃn ông, nh°ng vÛi con ­p thé t° TiÃu Loan ã có tÛi 70% dung tích các hÓ chéa n±m trong lãnh thÕ TQ  và dung tích ¥y s½ tng tÛi 90% khi con ­p thé nm NÍa Trác Ù hoàn t¥t. Và iÁu kó là là các giÛi chéc TQ l¡i chÉ có nh¯c tÛi 3 hÓ chéa nhÏ trên sông Mekong. (9)</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>Cho dù mÙt ¥t n°Ûc Tây T¡ng ang kh¯c kho£i và không có tñ do, nh°ng éc ¡t Lai L¡t Ma vÛi t§m nhìn r¥t xa, ã chÍn °u tiên b£o vÇ môi sinh Cao Nguyên Tây T¡ng tr°Ûc c£ chánh trË. (8) Tây T¡ng v«n °ãc coi nh° Cñc Thé Ba / Third Pole cça toàn c§u, n¡i phát sinh nhïng con sông lÛn cça Châu Á. &nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoPlainText style='margin-right:.5in;text-align:justify'><b><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>CON ¬P M¸ TIÂU&nbsp; LOAN</span></b></p> <p class=MsoPlainText style='margin-right:.5in;text-align:justify'><b><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></b></p> <p class=MsoPlainText style='margin-right:.5in;text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Con ­p v) ¡i TiÃu Loan/ Xiaowan chÉ éng&nbsp; thé hai sau con&nbsp; ­p Tam Hãp/ Three Gorges Dam lÛn nh¥t th¿ giÛi trên sông D°¡ng Tí. (1)</span></p> <p class=MsoPlainText style='margin-right:.5in;text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>ây là ­p thçy iÇn thé t° nh°ng là mÙt trong hai con ­p lÛn nh¥t trong chu×i 14 con ­p b­c thÁm Vân Nam [Mekong Cascades] cça Trung QuÑc trên dòng chính sông Mekong. </span></p> <p class=MsoPlainText style='margin-right:.5in;text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>­p TiÃu Loan có 4 ¡n vË phát iÇn vÛi công su¥t lên tÛi 4,200 MW [g§n b±ng tÕng sÑ công su¥t c£ ba con ­p M¡n Loan, ¡i Chi¿u S¡n và C£nh HÓng]. [Hình 1] </span></p> <p class=MsoPlainText style='margin-right:.5in;text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoPlainText style='margin-right:.5in;text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>TiÃu Loan ã là mÙt trong hai con khçng long trên th°ãng nguÓn sông Mekong, là con  ­p cao nh¥t th¿ giÛi 292 mét b±ng chiÁu cao cça tháp Eiffel. HÓ chéa ­p TiÃu Loan nh°  Con ­p M¹ / Mother Dam có chiÁu dài tÛi 169 km, diÇn tích m·t hÓ rÙng tÛi 190 km2, dung l°ãng lên tÛi 15 tÉ m3&nbsp; n°Ûc l¥y të con sông Mekong. TÕn phí à xây ­p TiÃu Loan lên tÛi trên 4 tÉ $US. ­p TiÃu Loan ã b¯t §u ho¡t Ùng të nm 2010. TiÃu Loan n±m trong chi¿n l°ãc s£n xu¥t iÇn cça Trung QuÑc, hiÇn nay ã d°&nbsp; dùng cho thç phç Côn Minh và các khu kù nghÇ Vân Nam và nay ã có thà chuyÃn iÇn sang các tÉnh c­n duyên miÁn ông, nÑi xa tÛi Th°ãng H£i.</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><b><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>THÊM CON ¬P KHÔNG LÒ LÚN NH¤T NÌA TRÁC Ø </span></b></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><b><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></b></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>Khçng khi¿p h¡n c£  Con ­p M¹ TiÃu Loan, con ­p NÍa Tr¯c Ù / Nuozhadu °ãc khßi công të 2006, ph£i gi£i tÏa 24,000 c° dân ra khÏi khu xây ­p. HÓ chéa cça con ­p NÍa Trác Ù, có chiÁu dài 226 km, dung l°ãng hÓ chéa lên tÛi 22 tÉ m3, [TiÃu Loan 15 tÉ m3]; 30 l§n lÛn h¡n hÓ chéa con ­p Tokuyama là ­p thçy iÇn lÛn nh¥t cça Nh­t B£n, vÛi 9 ¡n vË phát iÇn dñ trù hoàn t¥t vào nm 2014, vÛi tÕng công xu¥t lên tÛi 5,850 MW,&nbsp; t°¡ng °¡ng vÛi h¡n 5 lò máy h¡t nhân lÛn / 5 large nuclear reactors. <i>[Chinese dam projects raise alarm in Asia_ theo Asahi Shimbun, 16/08/2010] </i></span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>NÍa Trác Ù tuy không cao [261.5 m] nh° ­p TiÃu Loan [293 m] nh°ng l¡i là  con ­p lÛn nh¥t trên dòng chính sông Mekong. Theo Fred Pearce, sau ­p TiÃu Loan, và con ­p NÍa Trác Ù hoàn t¥t, sông Mekong s½ trß thành tháp n°Ûc và nhà máy iÇn cça Trung QuÑc. <i>[Damming the Mekong: Major blow to an Epic River, Yale Environment 360, 22 June 2009]</i></span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><i><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></i></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>Theo Hirsch, giám Ñc trung tâm nghiên céu sông Mekong thuÙc ¡i hÍc Sydney thì:&nbsp;  Hai con ­p khÕng lÓ TiÃu Loan và NÍa Trác Ù s½ £nh h°ßng trên suÑt dòng ch£y cça con sông Mekong xuÑng tÛi t­n BSCL cça ViÇt Nam. </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><b><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>NHîNG TÔN TH¤T KHÁC Tê PH¯ NG B®C</span></b><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'> </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>Không chÉ ngn sông xây ­p, chuyÃn dòng l¥y n°Ûc, nh°ng ai cing bi¿t là L°u Vñc Trên Sông là vùng Ùng ¥t. Vào nm 1990, mÙt tr­n Ùng ¥t M6 ã x£y ra g§n n¡i xây ­p TiÃu Loan. </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>Hiroshi Hori là mÙt chuyên gia Nh­t B£n, tëng làm viÇc cho Liên HiÇp QuÑc trong æy Ban Sông Mekong, là tác gi£ cuÑn sách The Mekong: Environment and Development [United Nations University Press, Tokyo 2000], ã nh­n Ënh: <i> L°u Vñc Trên cça sông Mekong là vùng Ùng ¥t, vÛi nhïng chuyÃn Ùng Ëa ch¥n áng kà khi¿n ng°Ýi ta có lý do à sã r±ng Ùng ¥t s½ x£y ra khi xây nhïng con ­p. </i>(6) Chính các hÍc gi£ và chuyên gia môi sinh Trung QuÑc cing ã lên ti¿ng báo Ùng vÁ nguy c¡ vá ­p này. (10)</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>Thêm nïa, à cho nhïng con tàu trÍng t£i të 500 tÛi 700 t¥n chß §y hàng hóa cça Trung QuÑc có thà di chuyÃn të giang c£ng T° Mao / Simao Vân Nam xuÑng tÛi Chiang Khong, Chiang Sean Thái Lan và xa h¡n nïa tÛi t­n Luang Prabang và V¡n T°ãng cça Lào, và trên °Ýng vÁ s½ chß nhïng khoáng s£n và nguyên liÇu áp éng nhu c§u phát triÃn kù nghÇ cça Trung QuÑc. ã có mÙt k¿ ho¡ch có tên là <i> Dñ Án C£i ThiÇn Thçy LÙ Th°ãng NguÓn Sông Mekong / Navigation Channel Improvement Project on the Upper Mekong River </i> °ãc ký k¿t vào tháng 04 nm 2001 giïa 4 n°Ûc Trung QuÑc, Mi¿n iÇn, Thái Lan và Lào (không có Cam BÑt và ViÇt Nam).</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>ó là k¿ ho¡ch dùng ch¥t nÕ / dynamite phá á trên 21 o¡n ghÁnh thác à mß rÙng lòng sông Mekong të Vân Nam xuÑng tÛi Lào. Hàng trm ngàn t¥n á bË ch¥t nÕ phá vá, °ãc các oàn tàu vét [backhoe] dÓn xuÑng nhïng hÑ sâu d°Ûi lòng sông  vÑn là n¡i trú ©n có t§m quan trÍng  sÑng còn Ñi vÛi vô sÑ loài cá và cing là n¡i l°Ûi cá cça c° dân Ëa ph°¡ng trong mùa khô. </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>Dñ án phá ghÁnh thác ngay b°Ûc §u ã gây £nh h°ßng nghiêm trÍng trên sñ cân b±ng thçy hÍc, khi¿n dòng n°Ûc ch£y nhanh và si¿t h¡n, gây såp lß bÝ sông cùng phá hçy các lo¡i hoa màu trÓng ven sông, gây tác h¡i téc thÝi trên sinh c£nh và Ýi sÑng c° dân các n°Ûc Mi¿n iÇn, Thái Lan và Lào, ch°a kà tÛi £nh h°ßng dây chuyÁn trên Ýi sÑng c° dân hai n°Ûc ß xa d°Ûi nguÓn là Cam BÑt và ViÇt Nam.</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><b><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>L¯U VðC D¯ÚI  THÁI LAN CHUYÂN DÒNG </span></b></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'>&nbsp;</p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>R¥t sÛm të §u th­p niên 90, Thái Lan ã có hai k¿ ho¡ch táo b¡o nh±m chuyÃn dòng l¥y n°Ûc të con Sông M¹ / Mae Nam Khong [tên Lào Thái cça con sông Mekong] .</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>_ Dñ án KONG-CHI-MUN:</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>Të 1992, Thái ã có mÙt k¿ ho¡ch d«n thçy lÛn lao vÛi tÕn phí lên tÛi 4 tÉ Mù kim nh±m l¥y nguÓn n°Ûc të khúc sông Mekong g§n Nong Khai à chuyÃn vÁ các con ­p trên hai con sông Chi và sông Mun qua mÙt hÇ thÑng Ñng d«n / aqueduct khÕng lÓ dài 200 km. N°Ûc sông Mekong s½ °ãc dùng cho viÇc  céu h¡n nhïng cánh Óng lúa n±m trong l°u vñc hai con sông này.(6)</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>Dñ án KCM, hiÃn nhiên e dÍa nghiêm trÍng trên dòng ch£y sông Mekong, nên ViÇt Nam ã lên ti¿ng ph£n kháng. Lào cing bày tÏ mÑi quan ng¡i, vì k¿ ho¡ch chuyÃn n°Ûc s½ khi¿n con sông c¡n dòng gây trß ng¡i giao thông. BÙ tr°ßng Môi sinh Cam BÑt, ti¿n s) Mak Moreth ã báo Ùng vÁ h­u qu£ nghiêm trÍng do dñ án chuyÃn n°Ûc cça Thái Lan càng làm suy gi£m dòng ch£y sông Mekong n¡i h¡ nguÓn. (6) </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>_ Dñ án KOK-ING-NAN: </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>ChÉ hai nm sau, të 1994, Thái Lan có thêm mÙt k¿ ho¡ch lÛn thé hai: Dñ án Kok-Ing-Nan, l¥y n°Ûc të hai phå l°u lÛn cça sông Mekong là sông Kok và sông Ing vùng Chiang Rai b¯c Thái. (7)&nbsp; ây là mÙt dñ án táo b¡o, tÕn phí lên tÛi 1.5 tÉ Mù kim, nh±m chuyÃn n°Ûc të hai phå l°u cho ch£y qua nhïng °Ýng h§m / tunnels khÕng lÓ dài h¡n 100 km vào con sông Nan [sông Nan là mÙt phå l°u cça sông Chao Phraya]. L°ãng n°Ûc të hai con sông Kok và sông Ing còn °ãc ti¿p cho con ­p lÛn Sirikit, quanh nm thi¿u n°Ûc. N°Ûc të hÓ chéa Sirikit không chÉ ho¡t Ùng phát iÇn mà còn cung c¥p n°Ûc t°Ûi cho nhïng cánh Óng bao la vùng châu thÕ Sông Chao Phraya ang bË khô h¡n, và c£ cung éng n°Ûc cho các khu kù nghÇ và 10 triÇu c° dân sÑng ß thç ô Bangkok. </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>Nh°ng cho dù ba n°Ûc lân bang có lên ti¿ng ph£n Ñi, thì Thái Lan cing v«n tëng b°Ûc thñc hiÇn k¿ ho¡ch cça mình. </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><b><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>L¯U VðC D¯ÚI  THÊM 12 CON ¬P MEKONG</span></b></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><b><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></b></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Các dñ án ­p thçy iÇn ch¯n ngang sông Mekong vùng H¡ l°u ã có të thÝi æy Ban Sông Mekong. Cing vË trí nhïng&nbsp; con ­p ¥y ã °ãc các c¡ quan tham v¥n Canada và Pháp tái Á xu¥t và Ban Th° Ký Sông Mekong ¥n hành nm 1994. Nh°ng rÓi các dñ án ¥y bË t¡m gác l¡i vì quá tÑn kém và c£ do mÑi e ng¡i vÁ tác h¡i rÙng rãi trên môi sinh. </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Kà të §u nm 2006, các công ty Thái Lan, Mã Lai và Trung QuÑc, °ãc phép ti¿p tåc thñc hiÇn nhïng cuÙc kh£o sát vÁ tính kh£ thi cça 6 con ­p sau ó tng lên tÛi 11 rÓi 12 con  ­p dòng ch£y / run-of-river &nbsp;thuÙc L°u Vñc D°Ûi; thé tñ 11 dñ án ­p të b¯c xuÑng nam: </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 1/ ­p Pak Beng, Lào 1,320 MW; b£o trã dñ án: công ty  Trung QuÑc Datang International Power Generation Co. và chánh phç Lào.</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 2/ ­p Luang Prabang, Lào 1,410 MW; b£o trã bßi Petrovietnam Power Co. và chánh phç Lào.</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 3/ ­p Xayabouri, Lào, 1.260 MW, tÉnh Xayabouri, Lào; b£o trã bßi công ty Thái Lan Karnchang và chánh phç Lào.</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 4/ ­p Pak Lay, Lào, 1,320 MW tÉnh Xayaburi; b£o trã bßi công ty  Trung QuÑc Sinohydro Co. tháng 6, 2007 à kh£o sát cça dñ án.</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 5/ ­p Xanakham, Lào,&nbsp; 1,000MW; b£o trã bßi công ty  Trung QuÑc Datang International Power Generation Co.</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 6/ ­p Pak Chom, biên giÛi Lào Thái, 1,079 MW </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 7/ ­p Ban Koum, biên giÛi Lào Thái,&nbsp; 2,230 MW, tÉnh Ubon Ratchathani; b£o trã bßi Italian-Thai Development Co., Ltd và Asia Corp Holdings Ltd. và chánh phç Lào.</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 8/ ­p Lat Sua, Lào,&nbsp; 800 MW; b£o trã bßi Charoen Energy and Water Asia Co. Ltd. /Thái Lan và chánh phç Lào.</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 9/ ­p Don Sahong 360 MW, tÉnh Champasak, Lào: °ãc b£o trã bßi&nbsp; công ty Mã Lai Mega First Berhad Co.</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 10/ ­p Stung Treng, Cam BÑt,&nbsp;&nbsp; 980 MW; b£o trã bßi chánh phç Nga</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 11/ ­p Sambor, Cam BÑt;&nbsp; b£o trã bßi công ty  Trung QuÑc / China Southern Power Grid Co./ CSGP. </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; B¯c Kinh ã sß hïu 14 con ­p b­c thÁm Vân Nam thuÙc L°u Vñc Trên, nay l¡i có m·t thêm n¡i trong 4 dñ án thuÙc khu vñc H¡ L°u. Riêng ViÇt Nam do chÉ th¥y lãi lÙc ng¯n h¡n, cing b£o trã cho dñ án ­p Luang Prabang 1,410 MW. VÛi chÍn lña theo  tiêu chu©n n°Ûc ôi ¥y / double standard , Hà NÙi s½ ch³ng thà còn kêu ca °ãc gì tr°Ûc Liên HiÇp QuÑc khi nói vÁ tác h¡i cça chu×i ­p Mekong Ñi vÛi ViÇt Nam. </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><b><span style='font-size:13.0pt'>æY HØI SÔNG MEKONG THI¾U TRÁCH NHIÆM</span></b></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Do nhïng l°ãng giá £nh h°ßng vÁ xã hÙi và môi sinh cça tëng con ­p không °ãc công khai hóa, ã có nhiÁu tÕ chéc ho¡t Ùng môi sinh lên ti¿ng, nêu rõ nhïng tác h¡i nghiêm trÍng và lâu dài trên hàng triÇu c° dân sÑng b±ng nguÓn n°Ûc, nguÓn cá cça dòng sông Mekong.&nbsp; </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>VÛi nh­n Ënh MRC ã r¥t thå Ùng tr°Ûc sñ tái phåc ho¡t cça các dñ án ­p thçy iÇn H¡ L°u. Không nhïng th¿ MRC ã không có thông báo gì cho c° dân ven sông mÑi hiÃm nguy cça nhïng con ­p ¥y, và c£ tránh phÕ bi¿n nhïng tin téc b¥t lãi cça các dñ án ­p. Ng°Ýi ta tñ hÏi vÁ t°¡ng lai và vai trò tÕ chéc này có còn hiu ích gì không trong ti¿n trình b£o vÇ dòng Sông Mekong?</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Các nhà ho¡t Ùng môi sinh kêu gÍi tinh th§n trách cça tÕ chéc liên chánh phç này. <i> æy HÙi c§n chéng tÏ là mÙt tÕ chéc hïu ích cho qu§n chúng, ché không ph£i là cho các nhà §u t°, </i> Surichai Wankaew, giám Ñc ViÇn Nghiên céu Xã hÙi ¡i hÍc Chulalongkorn, Thái Lan nói ti¿p  NhiÇm vå æy HÙi thay Õi, thay vì  t¡o thu­n/ facilitation cho viÇc xây ­p, thì nay ph£i là  diÅn àn / platform cho c° dân bË £nh h°ßng nói lên mÑi quan tâm cça hÍ . Cing tr°Ûc ó, ã có h¡n 200 tÕ chéc môi sinh të 30 quÑc gia yêu c§u æy HÙi và các nhà tài trã ng°ng ngay các dñ án xây ­p. </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>MÙt kháng th° gíi æy HÙi Sông Mekong và các C¡ quan Tài trã nhân cuÙc hÍp t¡i Siem Reap vào ngày 15/11/2007:  Chúng tôi, nhïng nhóm công dân vi¿t lá th° này à bày tÏ mÑi quan tâm vÁ sñ tái phåc ho¡t các ch°¡ng trình xây ­p trong vùng H¡ l°u sông Mekong, cùng vÛi sñ b¥t lñc cça æy HÙi thñc hiÇn ThÏa °Ûc Mekong 1995 trong tình hình nghiêm trÍng hiÇn nay. </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>L½ ra æy HÙi có thà lên ti¿ng khuy¿n cáo ngn ch·n các dñ án xây ­p cça các quÑc gia ven sông nh°ng hÍ thì v«n cé im l·ng mÙt cách áng ng¡c nhiên. Nhïng cuÙc kh£o sát cça các công ty Thái Lan, Mã Lai và Trung QuÑc bao giÝ cing nói tÛi nhïng lãi lÙc cça các con ­p nh°ng l¡i r¥t ít quan tâm tÛi £nh h°ßng lâu dài trên sinh c£nh môi tr°Ýng và&nbsp; tr°Ûc m¯t là hàng bao nhiêu chåc ngàn c° dân ven sông s½ ph£i di dÝi &nbsp;tÛi mÙt n¡i và mÙt t°¡ng lai vô Ënh. </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;&nbsp; Mekong là mÙt con Sông QuÑc T¿, vÛi nguÓn tài nguyên mà t¥t c£ các quÑc gia ven sông Áu có quyÁn cùng chia x» ché không chÉ Ã phåc vå cho các nhóm tài phiÇt hay mÙt quÑc gia riêng l» nào.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Trong cuÙc hÍp t¡i Siem Reap tháng 11/2007 vÛi tham dñ cça MRC và các nhà tài trã bao gÓm: Ngân hàng Th¿ giÛi /WB, Ngân Hàng Phát TriÃn Á Châu/ ADB, và các quÑc gia nh° Úc, Ph§n Lan, Pháp, éc, Hòa Lan, Thåy S)&nbsp; và Mù. Các nhà tài trã ã khuy¿n cáo MRC vÛi ngôn të m¡nh m½ vÁ:&nbsp; (a) sñ c§n thi¿t ph£i kiÇn toàn c¡ c¥u MRC, (b) và cing ·c biÇt quan tâm tÛi sñ thi¿u áp éng và thi¿u kh£ nng lãnh ¡o cça MRC Ñi vÛi nhïng ch°¡ng trình phát triÃn trong ó có lãnh vñc khai thác khai thác thçy iÇn& </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Chúng tôi cing ·c biÇt quan tâm tÛi thi¿u sót là ã không tham kh£o qu§n chúng và các t° nhân §u t°; cing nh° sñ thi¿u quan tâm tÛi £nh h°ßng tích liy cça nhïng con ­p trên ng° nghiÇp và sñ an toàn vÁ l°¡ng thñc trong&nbsp; vùng. Chúng tôi yêu c§u MRC cung c¥p thông tin vÁ nhïng ph°¡ng cách thông báo/ notification, tr°Ûc giai o¡n tham kh£o à i tÛi thÏa °Ûc . </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Rõ ràng là sñ phê phán të phía các tÕ chéc b£o vÁ môi sinh chç y¿u là të Thái Lan và Cam BÑt [r¥t ti¿c là ã không có ViÇt Nam], ã khi¿n các  C¡ Quan Tài Trã Xây ­p §y th¿ lñc nh° ADB/ Ngân Hàng Phát TriÃn Á Châu, WB/ Ngân Hàng Th¿ giÛi ph£i trùn b°Ûc và c£ l¯ng nghe. </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><b><span style='font-size:13.0pt'>MØT TI¾N TRÌNH KHÔNG TH ¢O NGHÊCH</span></b></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Xây ­p hay không xây ­p, câu tr£ lÝi ó chÉ là v¥n Á thÝi gian? RÓi ra các n°Ûc ang phát triÃn cing trß thành nhïng xã hÙi tiêu thå, do sñ c§n thi¿t áp éng nhu c§u vÁ nng l°ãng iÇn cho phát triÃn, có thà dñ oán vÛi xác xu¥t cao, là chu×i 12 con ­p L°u Vñc D°Ûi sông Mekong sÛm hay muÙn, mau hay ch­m cing s½ °ãc ti¿n hành và hoàn t¥t trong vòng nía §u cça th¿ k÷ 21. Riêng L°u Vñc Trên, nh°ng sÛm h¡n Trung QuÑc s½ hoàn t¥t 14 con ­p Vân Nam. </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>TÕng sÑ dñ trù s½ là 24 con ­p trên suÑt dòng chính sông Mekong. ó là mÙt ti¿n trình khó mà £o nghËch. CÑt lõi cça v¥n Á là <b>làm sao khai thác thçy iÇn sông Mekong mÙt cách bÁn vïng / sustainable hydropower development,</b>&nbsp; vÛi nhïng iÁu kiÇn kh£ d) tÑi °u trong khi hoàn c£nh và nhu c§u m×i quÑc gia trong L°u Vñc thì r¥t khác. </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Ví då, chÉ riêng n¡i L°u Vñc D°Ûi, n°Ûc Lào c§n t­n dång khai thác nguÓn thçy iÇn à xu¥t c£ng l¥y vÁ nguÓn ngo¡i tÇ nh±m thoát ra c£nh nghèo khó. Xayaburi có thà con ­p dòng chính §u tiên cça Lào cho dù °ãc TÕ chéc L°ãng giá Môi sinh Chi¿n l°ãc / SEA / Strategic Environment Assessment khuy¿n cáo là nên hoãn l¡i m°Ýi nm nïa à có thêm thÝi gian kh£o sát. Thái Lan thì luôn luôn c§n thêm iÇn nh°ng ph£i Ñi §u vÛi các tÕ chéc môi sinh và xã hÙi dân sñ r¥t m¡nh nên s½ ch­m h¡n. Cam BÑt vÛi chính quyÁn Hun Sen, b¥t ch¥p h­u qu£ môi sinh, nên s½ không có mÙt c£n trß nào à ti¿n tÛi 2 con ­p dòng chính Sambor và Stung Treng. </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Óng B±ng Sông Cíu Long vÛi Sông TiÁn Sông H­u tuy không có tiÁm nng thçy iÇn, nh°ng ViÇt Nam cing ã t­n khai thác các phå l°u lÛn sông Mekong nh° ­p Yali [Gia Lai-Kontum] trên sông Se San, và mÛi ây là con ­p Se San 2, Stung Treng trên lãnh thÕ Cam BÑt. [VNEconomyNews.com]</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><b><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>NHÌN XA H N NìA TH¾ Kö TÚI</span></b></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'>&nbsp;</p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>ã qua th­p niên §u cça th¿ k÷ 21, vÛi kù thu­t cao, vÛi lòng tham cça con ng°Ýi, ch³ng khó khn gì à gi¿t ch¿t mÙt dòng sông, hçy diÇt c£ mÙt hÇ sinh thái phong phú nh°ng cing r¥t ° là mong manh cça hành tinh này.</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>LiÇu ai s½ thñc sñ trách nhiÇm  duy trì dòng ch£y tÑi thiÃu cça con sông Mekong trong mùa khô à n°Ûc m·n të ngoài BiÃn ông không ti¿p tåc l¥n vào sâu và xa h¡n nïa vào BSCL? Cing nh° làm sao à có dòng ch£y ç m¡nh trong mùa li à có n°Ûc ch£y ng°ãc të con sông Tonle Sap vào BiÃn HÓ, à duy trì nhËp ­p trái tim cça Cam BÑt. Và cho ¿n nay, không ai có thà °a ra mÙt lÝi gi£i áp. MÙt câu hÏi lÛn vÁ chéc nng cça æy HÙi Sông Mekong, ph£i chng ó chÉ là mÙt tÕ chéc hïu danh vô thñc? Bßi vì æy HÙi ch°a hÁ là mÙt think tank / mÙt trung tâm trí tuÇ, ch°a hÁ mÙt tÕ chéc uy tín có t§m vóc à °ãc coi là ç séc Ñi trÍng vÛi các t­p oàn t° b£n xây ­p quÑc t¿ và nh¥t là vÛi n°Ûc lÛn Trung QuÑc. </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'>&nbsp;</p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>Khßi §u, të æy Ban tÛi æy HÙi Sông Mekong, tr°Ûc sau v«n là hai tÕ chéc hình thành bßi 4 n°Ûc thuÙc L°u Vñc D°Ûi Sông Mekong. Nay vÛi các k¿ ho¡ch khai thác v) mô lan rÙng suÑt chiÁu dài sông Mekong trên c£ hai L°u Vñc, thì nhïng iÁu lÇ và t§m vóc cça æy HÙi ã không còn phù hãp tình hình hiÇn t¡i. Rõ ràng không thà  dùng thúng úp voi : con voi ¥y là Trung QuÑc và cái thúng là t§m vóc cça æy HÙi Sông Mekong hiÇn nay. &nbsp;&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'>&nbsp;</p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>Do ó ang có manh nha mÙt sáng ki¿n të HÙi Sinh Thái ViÇt: ti¿n tÛi v­n Ùng hình thành mÙt TÕ Chéc Lancang-Mekong mß rÙng: LMRC / Lancang-Mekong River Commission vÛi 6 quÑc gia bao gÓm c£ Myanmar và Trung QuÑc vÛi nhïng iÁu lÇ mÛi trong  Tinh Th§n Sông Mekong nh° mÙt m«u sÑ chung có thà ch¥p nh­n °ãc bßi mÍi phía. Bßi vì mÙt TÕ chéc Sông Mekong cho dù vÛi danh x°ng nào i nïa mà không bao gÓm nía chiÁu dài khúc sông Lancang-Mekong th°ãng nguÓn, không có sñ tham dñ cça Trung QuÑc nh° mÙt thành viên chính théc, tÕ chéc ¥y s½ hoàn toàn vô ngh)a. </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>N¿u không có mÙt b°Ûc ngo·t, mÙt n× lñc céu nguy c¥p thÝi, thì trong mÙt t°¡ng lai không xa, con Sông Mekong-Cíu Long, s½ chÉ còn là mÙt dòng sông ch¿t, chÉ Ã s£n xu¥t thçy iÇn, dùng làm thçy lÙ giao thông và tÇ h¡i h¡n nïa còn là cÑng rãnh Ã Õ xuÑng các ch¥t ph¿ th£i kù nghÇ të tÉnh Vân Nam Trung QuÑc xuÑng tÛi các quÑc gia h¡ nguÓn. </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><b><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>ÒNG THÁP M¯ÜI, ÒNG CÀ MAU VÀ MØT XA LØ BIÂN ÔNG</span></b></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><b><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></b></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>ã qua rÓi të cuÑi th¿ k÷ tr°Ûc, mÙt thÝi kó  làm ch¡i n thiÇt n¡i Óng B±ng Sông Cíu Long do °ãc thiên nhiên °u ãi. N¿u bi¿t r±ng, nía sau cça th¿ k÷ 21 này, s½ không còn mÙt vña lúa cho c£ n°Ûc, Sông TiÁn Sông H­u s½ là hai con sông ch¿t vì thi¿u nguÓn n°Ûc ngÍt do nhïng con ­p th°ãng nguÓn nh°ng l¡i d° Ù m·n do BiÃn ông dâng cao, vÛi h­u qu£ là s½ không còn mÙt NÁn Vn Minh MiÇt V°Ýn. </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>Tr°Ûc kËch b£n ¥y, câu hÏi ·t ra là, làm gì? Câu tr£ lÝi ch¯c ch¯n òi hÏi r¥t nhiÁu trí tuÇ cça mÙt dân tÙc, khßi i të nhïng ý t°ßng mÛi, të ó mß ra nhïng cuÙc tranh lu­n. </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>HÍc °ãc gì të Hòa Lan Vùng ¥t Th¥p të m¥y th¿ k÷ tr°Ûc vÛi mÙt hÇ thÑng ê ­p nhân t¡o và thçy lãi nh±m giï ¥t và ngn m·n të B¯c H£i, cÙng thêm vÛi hiÇu qu£ ngn li låt, t¡o thêm ¥t canh tác. HiÇp hÙi Kù s° Công chánh Mù / American Society of Civil Engineers ã vinh danh các công trình cça Hòa Lan nh° mÙt trong B£y Kó quan cça Th¿ giÛi. </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>HÍc °ãc gì të Con ê BiÃn Saemageum dài nh¥t th¿ giÛi mÛi ây cça Hàn QuÑc. Là mÙt béc tr°Ýng thành dÍc theo bÝ biÃn ông ti¿p giáp vÛi Hoàng H£i, ch¯n ngang hai cía sông&nbsp; Dongjin và Manggyeong.&nbsp; Dñ án °ãc khßi công të 1991 và hoàn t¥t 2010, nh° mÙt kó công vÁ xây dñng °ãc coi nh° mÙt trong nhïng kó tích t¡o mÙt vùng ¥t mÛi / land reclamation&nbsp; lÛn nh¥t, lÛn h¡n c£ công trình Zuiderzee cça Hòa Lan. </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>iÁu tr°Ûc tiên hÍc °ãc të cça hai dân tÙc mÙt Âu mÙt Á ¥y, ó là sñ hình thành mÙt  ý t°ßng lÛn cùng vÛi ý chí và quy¿t tâm thñc hiÇn, trong nhïng nghËch c£nh và vË trí Ëa d° r¥t khác biÇt. </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>Trong hai bài tÛi, nh° mÙt gãi ý, ng°Ýi vi¿t s½ bàn tÛi tiÁm nng sÑng còn cça Óng B±ng Sông Cíu Long vÛi hai vùng tring Óng Tháp M°Ýi và Óng Cà Mau nh° hai hÓ chéa n°Ûc ngÍt lÛn (11); và k¿ ho¡ch xây dñng mÙt con ê biÃn chi¿n l°ãc ngn m·n nh° mÙt Xa LÙ BiÃn ông. S½ không có cái giá à m·c c£ và thÝi gian thì có thà h¡n giÛi h¡n mÙt Ýi ng°Ýi, à b£o vÇ vùng ¥t Ënh mÇnh nh°ng là mÙt linh Ëa cça dân tÙc ViÇt. </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><b><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>NGÔ TH¾ VINH</span></b></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>California, 11-01-2011 </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>[Source: http//www.vietecology.org] </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><b><i><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Tham kh£o:</span></i></b></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><i><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>1/ Progress In Water Management at the Mekong River Ba­sin, MRC Presentation at Third WWF, INBO Official Session, Mar 20, 2004</span></i></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><i><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>2/ Mekong River At Risk, Barry Wain, FEER, Aug 26, 2004</span></i></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><i><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>3/ Chinese Dam Project may spell disaster for mighty Mekong river, Denis Gray, Nov 2, 2002, (AP)</span></i></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><i><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>4/ Hunsen backed China s often-criticized development plans for the Mekong river Phnom Penh, Jun 29, 2005, (AFP)</span></i></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><i><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>5/ Chinese Premier Wen Jiabao opened the Second Greater Mekong Subregion Summit, Beijing, Jul 4, 2005, (AFP) </span></i></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><i><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>6/ The Mekong, Environment and Development, Hiroshi Hori, United nations, University Press, Tokyo 2000</span></i></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><i><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>7/ Kok-Ing-Nan Water Diversion Project, Mekong Watch: Japanese ODA to Thailand,FY 2001</span></i></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><i><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>8/ Dalai Lama says prioritise climate change over politics in Tibet; Guardian.co.uk_ The US Embassy cables 10 August 2009</span></i></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><i><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>9/ On the Mekong, a better way. Qin Hui, Economic Observer. Where China and the World Discuss the Environment. December 25, 2010. </span></i></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><i><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";color:#111111'>10/ Chinese environmentalists and scholars appeal for dam safety assessments in geologically unstable south-west China,, </span></i><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'><a href="https://probeinternational.org/referenced/chinese-environmentalists-and-scholars-appeal-dam-safety-assessments-geologically-unstabl"><i>https://probeinternational.org/referenced/chinese-environmentalists-and-scholars-appeal-dam-safety-assessments-geologically-unstabl</i></a><i><span style='color:#111111'>.</span></i></span></p> <p class=MsoNoSpacing style='text-align:justify'><i><span style='font-size: 13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";color:#111111'>11/ Vùng ¥t Ng­p Óng Tháp M°Ýi. Tr§n Ng°¡n Phiêu, Th¿ K÷ 21 sÑ 219, July 2007</span></i></p> <p class=MsoNormal style='margin-bottom:12.0pt;text-align:justify;text-indent: .5in'><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p> </div> <!--- REPLACE LAST </HTML></BODY> ---> <div align="center"> <p> <font face="Arial" size "1" color="blue"> <a href="#" onClick="history.go(-1);return true;" onmouseover="popup()" onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Backarrow2.gif" alt="" border="0"> </a> <a href="#" onClick="history.go(-1);return true;">Trß l¡i trang tr°Ûc </a> <a href="#top" class="nav" onmouseover="popup()" onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Toparrow2.gif" alt="" border="0"> </a> <a href="#top" class="nav">Trß lên §u trang </a> </P> <p class=MsoNormal><o:p>&nbsp;</o:p></p> </div> </td> </tr> </table> </td> <!-- end windown width = 950 --> </tr> <!--- **** end 100 % Window ---> </table> </td> </tr> </TABLE> </BODY> </HTML>