ÿþ<html> <head> <meta http-equiv=Content-Type content="text/html; charset=unicode"> <meta name=Generator content="Microsoft Word 12 (filtered)"> <style> <!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;} @font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4;} @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} a:link, span.MsoHyperlink {color:#990000; text-decoration:none none;} a:visited, span.MsoHyperlinkFollowed {color:purple; text-decoration:underline;} p {margin-right:0in; margin-left:0in; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoAcetate, li.MsoAcetate, div.MsoAcetate {mso-style-link:"Balloon Text Char"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:8.0pt; font-family:"Tahoma","sans-serif";} p.MsoNoSpacing, li.MsoNoSpacing, div.MsoNoSpacing {mso-style-link:"No Spacing Char"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif";} span.BalloonTextChar {mso-style-name:"Balloon Text Char"; mso-style-link:"Balloon Text"; font-family:"Tahoma","sans-serif";} p.msochpdefault, li.msochpdefault, div.msochpdefault {mso-style-name:msochpdefault; margin-right:0in; margin-left:0in; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} span.NoSpacingChar {mso-style-name:"No Spacing Char"; mso-style-link:"No Spacing"; font-family:"Calibri","sans-serif";} .MsoChpDefault {font-size:10.0pt;} @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:1.0in 1.0in 1.0in 1.0in;} div.Section1 {page:Section1;} --> </style> <!-- copy part 1 replace </head> and <body> by: --> <meta http-equiv=page-enter content="revealtrans(duration=2, transition=3)"> </head> <BODY bgColor="#fffacd" leftMargin=0 background="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/dragonbg2.jpg" topMargin=0 onload=startBanner() bgproperties="fixed" align="center" > <TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0 width=100% > <tr> <td width="100%"> <table vAlign=center align=center border=3 > <tr vAlign=center> <!--- **** 100% window ---> <td vAlign=top width = 950> <table background="" bgColor="#fffacd"> <tr> <td> <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 cellPadding=0 width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" > <!--- **** main body ---> <tr> <!-- Title ---> <td background="http://thatsonchaudoc.com/mucluctitle/GopNhatLSDN.jpg" height = 140> <TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0> <tr> <TD align="center" width=50%> <p></p> </TD> <TD vAlign=right> <p> <IMG src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/chimbay.gif" width = "400" border=0> </p> </TD> <TD vAlign=right> <img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/chimbay.gif" width = "400" border=0> </TD> </TR> </TABLE> </td> </tr> <!-- end Title ---> <tr > <!--- Menu Bar ---> <td align="center" > <table border="2" height ="30" cellspacing="0" cellpadding="0" background="" > <tr> <td align="center" width = 950> <p> <b> <font face="Times New Roman" size=2 color="black"> <a href="http://thatsonchaudoc.com/index.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Trang Chính</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/hinhanh.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Hình ¢nh</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/hoiky.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Bút Ký </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">TruyÇn Ng¯n</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan2.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">TruyÇn Th­t Ng¯n</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/TacGiaTacPham.html"> <span style="text-decoration: none"> TG & Tác Ph©m </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/tho.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Th¡ </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/DiTichVaDanhNhan.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Di Tích LËch Sí và Danh Nhân </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/gopnhat.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Ýi SÑng: Phong Tåc & Khoa HÍc </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/amnhac.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Sân Kh¥u/NghÇ Thu­t</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/hopthu.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">HÙp Th° </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/nhantin.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none"> Nh¯n Tin </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/tintuc.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none"> Tin Téc Thân Hïu </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/TinVui.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none"> Tin Vui </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/PhanUu.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none"> Phân ¯u </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/suckhoegiadinh.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">SK và Gia ình</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/QuyTinhThuong.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Lá Lành ùm Lá Rách</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/TruyenCuoi.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Vui C°Ýi</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/giachanh.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">¨m Thñc/Gia Chánh</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/xuan.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Trang Xuân</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/TacGiaTacPham.html"> <span style="text-decoration: none"> Tác Gi£ và Tác Ph©m </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/banviet2/NgoTheVinh/NTV_listing.html" > <b><font face="Arial" size=1 color="9432cc">Cùng Tác Gi£</font></b></a> &nbsp;&nbsp; </font></b> </p> </td> </tr> </table> </td> </tr> <!--- End Menu Bar ---> <tr > <!--- Start Body ---> <td align="center" > <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 cellPadding=0 borderColorLight=#6b948a cellspacing="0" cellpadding="0" bgColor="white" background="" > <tr> <td> <blockquote> <div class=Section1> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> </span><b><span style='font-size:18.0pt;color:#943634'>SÔNG MEKONG TR¯ÚC NGUY C </span></b></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><b><span style='font-size:18.0pt; color:#943634'>2012 VÚI  TINH TH¦N MEKONG </span></b></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><b><span style='font-size:18.0pt; color:#943634'>L¯U VðC CHÚNG TA CÙNG PHÁT TRIÂN </span></b></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></i></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i><span style='font-size:13.0pt'>Các quÑc gia thành viên ký k¿t cùng Óng ý là  b±ng mÍi cÑ g¯ng phòng tránh, làm nh¹ hay gi£m thiÃu nhïng h­u qu£ tác h¡i trên môi tr°Ýng& do phát triÃn và xí dång L°u vñc Sông Mekong. </span></i><span style='font-size:13.0pt'>iÁu 7 trong <span style='color:#262626'>&quot;HiÇp ¯Ûc Hãp Tác Phát TriÃn BÁn Vïng L°u Vñc Sông Mekong&quot;</span> 1995</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i><span style='font-size:13.0pt; color:#262626'>  Sông Mekong ang bË e dÍa nghiêm trÍng vì sñ l¡m dång nguÓn n°Ûc và h­u qu£ cça bi¿n Õi khí h­u. N¿u không có mÙt chính sách khai thác th­n trÍng và hãp lý các nguÓn tài nguyên sông Mekong, con sông hùng v) này không thà nào sÑng còn . </span></i><span style='font-size:13.0pt;color:#262626'>Abhisit Vejjajiva,Hua Hin MRC Summit 2010</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Gíi Nhóm B¡n Cíu Long&amp; VN 2020 Mekong Group</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><b><span style='font-size:14.0pt'>BS NGÔ TH¾ VINH</span></b></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><b><span style='font-size:13.0pt'>NÔ BÙNG THæY IÆN VÙNG H  L¯U </span></b></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Khai thác thçy iÇn không ph£i chÉ có trên con sông Lancang  tên nía chiÁu dài sông Mekong thuÙc lãnh thÕ Trung QuÑc, mà ngay vùng h¡ l°u cing ang có hiÇn t°ãng <i> nÕ bùng thçy iÇn / explosion of hydropower </i>.  ChÉ riêng n°Ûc Lào nhÏ bé[diÇn tích chÉ lÛn h¡n tiÃu bang Utah cça Mù, dân sÑ kho£ng 6.5 triÇu, ít h¡n c£ dân sÑ thành phÑ Sài Gòn]v­y mà ã có h¡n 77 dñ án ­p trên các phå l°u và dòng chính sông Mekong, ho·c ã hoàn t¥t, ho·c ang xây ho·c s¯p °ãc triÃn khai. Ph§n lÛn l°ãng iÇn s£n xu¥t të xé TriÇu ThÛt Voi <i> Lane Xang  the land of a million elephants </i> nàylà nh±m thu vÁ ngo¡i tÇ, Óng thÝi áp éng nhu c§u nng l°ãng ngày càng gia tng [10-15% m×i  nm] cça hai n°Ûc láng giÁng là Thái Lan và ViÇt Nam. </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> So vÛi tr°Ûc ây, khai thác thçy iÇn sông Mekong nay có ph§n dÅ dàng h¡n khi mà nguÓn tiÁn §u t° có thà ¿n të nhïng ngân hàng th°¡ng m¡i Ëa ph°¡ng thay vì ph£i °ãc tài trã të các tÕ chéc tài chánh quÑc t¿ lÛn nh° Ngân hàng Th¿ giÛi / World Bank, Ngân hàng Phát triÃn Á châu / ADB. </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> Nh°ng rõ ràng v«n có r¥t nhiÁu khi¿m khuy¿t trong các dñ án ­p h¡ l°u trên dòng chính sông Mekong. Thé nh¥t là kh£ nng iÁu hãp xí dång n°Ûc ra sao cùng vÛi chu×i ­p th°ãng nguÓn cça Trung QuÑc, và không ai tr£ lÝi °ãc là liÇu có ç n°Ûc hay không à v­n hành các turbines quanh nm nh±m b£o £m công su¥t cho m×i con ­p [ cing là b£o £m lãi nhu­n ]; khi mà công ty xây ­p chÉ bi¿t vÁ xây dñng nh°ng l¡i không có kù nng vÁ thçy iÇn. </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> GiÛi lãnh ¡o các quÑc gia Mekong, ph§n do thi¿u hiÃu bi¿t ho·c cÑ tình không bi¿t / <i>wilful ignorance </i> theo ngôn të cça Milton Osborne, [5] nên chÉ th¥y nhïng lãi nhu­n tr°Ûc m¯t, mà không quan tâm gì tÛi h­u qu£ nghiêm trÍng lâu dài mai sau. C° dân trong l°u vñc sông Mekong liÇu có h¡nh phúc h¡n không vÛi nhïng b°Ûc phát triÃn không bÁn vïng / <i>unsustainable development</i> nh° hiÇn nay. Nh° vÛi ng°Ýi dân Lào hiÁn hòa, të bao nhiêu ngàn nm nay  Con Sông M¹ / Mea Nam Khong [ tên Lào Thái cça con sông Mekong ] luôn luôn là m¡ch sÑng cça hÍ vÛi phong phú nguÓn cá và lúa g¡o. Nay thì n¿p sÑng cÕ truyÁn và an bình ¥y bË £o lÙn, ang bË các chánh trË gia / hay úng h¡n là thiÃu sÑ lãnh ¡o xem dân hÍ nh° quá l¡c h­u, nên c§n mau chóng  canh tân , b±ng t­n khai thác nguÓn thçy iÇn cho dù có nhïng b±ng chéng là hÍ ang gi¿t ch¿t Con Sông M¹ ¥y. Nông và ng° dân Lào thì không °ãc bi¿t vÁ mÑi hiÃm hÍa, hÍ l¡i không có ti¿ng nói và n¿u có thì vÛi mÙt chánh quyÁn  không dân chç ti¿ng nói ¥y cing ch³ng °ãc l¯ng nghe. </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><b><span style='font-size:13.0pt'>Tê CON ¬P XAYABURI TÚI DON SAHONG</span></b></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> Xayaburi ã và ang gây nhiÁu tranh cãi vì là con ­p dòng chính §u tiên vùng h¡ l°u ang °ãc Lào và Thái Lan xây dñng. T°ßng cing nên ghi l¡i ây là cho dù HÙi NghË æy HÙi Sông Mekong ß Siem Reap [ 12/08/2011 ] ã có quy¿t Ënh t¡m hoãn dñ án ­p Xayaburi, nh°ng Lào thì không bày tÏ mÙt cam k¿t là s½ ng°ng xây con ­p này. Surasak Glahan, phát ngôn viên cça æy HÙi Sông Mekong / MRC cho bi¿t là :  Trong HÙi nghË Siem Reap, phái oàn Lào ã không Á c­p gì tÛi dñ án ­p Xayaburi. Và æy HÙi Sông Mekong và các quÑc gia thành viên khác ã chính théc gíi vn th° tÛi chánh phç Lào yêu c§u cung c¥p thông tin vÁ con ­p Xayaburi nh°ng <i>không °ãc mÙt hÓi âm.</i></span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Nay tên con ­p Don Sahong cing ang r¥t °ãc l°u ý và nh¯c tÛi; tuy là con ­p nhÏ n¡i cñc nam cça ¥t Lào, sát biên giÛi Cam BÑtkho£ng cáchchÉ h¡n 1 km, nh°ng l¡i °ãc xây dñng ngay trên t<span style='color:#262626'>hác Khone, n¡i °ãc coi nh° mÙt khu b£o tÓn sinh thái phong phú nh¥t / global diversity value, n¡i có triÃn vÍng °ãc xem là vùng <i>¥t ng­p Ramsar / Ramsar Wetlands</i> có t§m quan trÍng toàn c§u </span></span><span style='font-size:13.0pt'>[Ramsar Convention on Wetlands là mÙt thÏa °Ûc liên quÑc gia °ãc ký k¿t t¡i Ramsar  [02/ 02/ 1971] bÝ nam biÃn Caspian cça Iran, vÛi måc ích b£o tÓn và khai thác bÁn vïng các vùng ¥t ng­p qua sñ hãp tác të các c¥p Ëa ph°¡ng, c¥p vùng, quÑc gia và quÑc t¿ ].</span><span style='font-size:13.0pt;color:#262626'> Và h¡n th¿ nïa, thác Khone cing là trÍng iÃm cça các loài di ng° të BiÃn HÓ Cam BÑt ng°ãc dòng lên r¥t xa trên khúc sông Mekong th°ãng nguÓn Lào Thái à sinh s£n. à qua thác,các loài cá ph£i b¡i qua các kênh n°Ûc /channels thác Khone  n¡i có hàng ngàn £o nhÏ vÛi ch±ng chËt nhïng kênh r¡ch nh°ng chÉ có vài kênh n°Ûc chính là cá có thà lÙi qua °ãc à lên th°ãng nguÓn, trong ó quan trÍng nh¥t ph£i kà tÛi con kênh Hou Sahong dài 7 km të £o Don Sahong ¿n £o Don Sadam, vì kênhn°Ûc này rÙng và cing ç n°Ûc quanh nm à cá có thà lÙi ng°ãc dòng ngay c£ trong mùa khô.Dñ án Don Sahong cing có thà làm tuyÇt chçng / extinction hai loài cá hi¿m qúy Pla Beuk / Pangasianodon gigas và Irrawaddy Dolphin, °ãc coi là hai chçng lo¡i quan trÍng / <i>flagship species </i>biÃu t°ãng cho sñ lành m¡nh cça hÇ sinh thái Sông Mekong. </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; color:#262626'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span style='font-size:13.0pt'><img width=443 height=296 id="Picture 2" src="GN_SongMeKongTruocNguyCo2012_files/image001.jpg" alt="H1A__Pla_Beuk_Catfish.jpg"></span><span style='font-size:13.0pt'><br> <i><span style='color:#262626'>Cá Pla Beuk / Pangasianodon gigas </span></i><br> <i><span style='color:#262626'> [nguÓn: Tan S. Bunwath / WWF Cambodia]</span></i></span></p> <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span style='font-size:13.0pt'><br> <i><span style='color:#262626'><img width=380 height=212 id="Picture 3" src="GN_SongMeKongTruocNguyCo2012_files/image002.jpg" alt="H1B__Mekong_Dolphin.jpg"></span></i><br> <i><span style='color:#262626'>Cá Irrawaddy Dolphin Mekong</span></i><br> <i><span style='color:#262626'> [nguÓn: Kratie Province Government, Cambodia]</span></i></span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> <span style='color:#262626'>ã có r¥t nhiÁu chéng cÛ là con ­p thçy iÇn Don Sahong, tuy chÉ cao kho£ng 30-32 m vÛi công su¥t 240-360 MW [nhÏ nh¥t so vÛi 11 dñ án dòng chính vùng h¡ l°u] nh°ng l¡i có tác h¡i vô l°Ýng trên toàn hÇ thçy sinh thái nh¥t là Ñi vÛi nguÓn cá phong phú cça con sông Mekong, vì ây là iÃm quy tå tÑi a cça các oàn di ng° / migratory fish trên sông Mekong.  Ph§n lÛn l°ãng cá mà ng° dân Lào và Thái l°Ûi b¯t °ãc trên th°ãng nguÓn cing là të các oàn di ng° lÙing°ãc dòng të thác Khone. Kà c£ nguÓn cá cça các phå l°u lÛn sông Mekong nh° sông Mun [Thái], sông Xedon, sông Xebanghieng [Lào] cing phå thuÙc vào các oàn di ng° tëvùng ghÁnh thác này. [4] </span></span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> <span style='color:#262626'>GiÛi am hiÃu và theo dõi tình hình n°Ûc Lào, nh­n Ënh tr°Ýng hãp con ­p Don Sahong có mÙt lËch sí lâu dài h¡n nhiÁu, ph£n ánh mÙt nÁn cai trË r¥t phéc t¡p theo lãnh Ëa cça xé Lào. Nhà n°Ûc Lào tuy là mÙt chánh quyÁn £ng trË, £ng CÙng S£n Lào, giÑng mô hình ViÇt Nam  nh°ng v«n không tránh °ãc nét phong ki¿n gia ình trË trong hÇ thÑng ¥y. iÃn hình là quyÁn lñc cça gia ình Siphadone phía Nam Lào. Khamtay Siphadone tuy không còn là tÕng thÑng Lào [1998  2006], nh°ng gia ình ông thì të tr°Ûc ó và c£ sau này v«n cé thÑng l)nh mÙt tiÃu v°¡ng quÑc phía Nam, trong ó có vùng thác Khone hay còn có tên gÍi là Té Thiên £o / See Phan Done thuÙc tÉnh Champasak. R¥t sÛm, vào giïa th­p niên 90s, gia ình Siphadone ã cho phép công ty Mã Lai xây dñng mÙt trung tâm du lËch tráng lÇ phía trên vùng thác Khone: bao gÓm mÙt khách s¡n 5 sao vÛi 2,000 buÓng, mÙt sân Golf 18 l× vÛi hai sòng bài và c£ mÙt sân bay có thà ón lo¡i ph£n lñc c¡ Boeing 737.  Dñ án ¥y ph£i t¡m ng°ng do cuÙc khçng ho£ng tài chánh Á Châu 1997. Nh°ng rÓi mÙt k¿  ho¡ch khác cing có liên hÇ tÛi dñ án khu du lËch, do ng°Ýi con trai cça Khamtay Siphadone, nguyên thÑng Ñc tÉnh Champasak, ký k¿t vÛi mÙt công ty Mã Lai khác có tên là Mega First Corporation Berhad, ti¿n hành xây ­p thçy iÇn Don Sahong ngay trên thác Khone nh±m cung c¥p iÇn cho khu du lËch mà ph§n lÛn sß hïu là cça gia ình Siphadone và c£ bán iÇn cho Cam BÑt và Thái Lan. </span></span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> <span style='color:#262626'>Th¥y °ãc mÑi hiÃm nguy cça con ­p Don Sahong trñc ti¿p Ñi vÛi vña cá cça Cam BÑt nên cuÑi nm 2007, æy ban QuÑc gia Mekong Cam BÑt / <i>Cambodian National Committee</i> ã gíi th° ph£n Ñi tÛi chánh phç Lào, nh°ng <i>hoàn toàn  không °ãc hÓi âm .</i> Tháng 11, cing nm 2007 t¡i HÙi nghË Siem Reap, phái oàn Cam BÑt và các tÕ chéc NGO mÙt l§n nïa lên ti¿ng ph£n Ñi dñ  án ­p Don Sahong, và yêu c§u áp éng të Ban Th° ký æy hÙi Sông Mekong / MRC Secretariat, và sau ó thì MRC cing gíi b£n l°ãng giá vÛi <i> nhïng nh­n Ënh chÉ trích / critical </i> vÁ con ­p Don Sahong tÛi chánh phç Lào, và mÙt l§n nïa bË chánh phç Lào <i> coi nh° không có </i> và v«n cé ti¿n hành ký k¿t b£n Hãp Óng Dñ án Phát triÃn / Project Development Agreement vÛi công ty Mã Lai Mega First à ti¿p tråc triÃn khai con ­p thçy iÇn Don Sahong. </span></span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; color:#262626'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span style='font-size:12.0pt'><br> <i><span style='color:#262626'><img width=239 height=384 id="Picture 1" src="GN_SongMeKongTruocNguyCo2012_files/image003.jpg" alt="H2__Don_Sahong_Dam.jpg"></span></i><br> <i><span style='color:#262626'>­p Thçy iÇn Don Sahong 240-360 MW trên Thác Khone</span></i><br> <i><span style='color:#262626'> [nguÓn: Milton Osborne, The Mekong River Under Threat]</span></i></span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; color:#262626'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt; color:#262626'>Thç t°Ûng Cam BÑt Hun Sen cing ã tÛi Lào [03/2008] à th£o lu­n vÁ dñ án ­p Don Sahong do £nh h°ßng di h¡i trñc ti¿p tÛi Cam BÑt. Nh°ng sau ó, theo Milton Osborne vÛi lý do th­t khó hiÃu là æy ban QuÑc gia Mekong Cam BÑt nh­n °ãc chÉ thË là ph£i ng°ng chÉ trích công khai / public criticism dñ án ­p Don Sahong [5]. </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i><span style='font-size:13.0pt; color:#262626'>[T°ßng cing nên ghi l¡i ß ây là Cam BÑt cing có dñ án ­p thçy iÇn Sambor  cùng vÛi Don Sahong, °ãc coi nh°mÙt trong hai  tí huyÇt Ñi vÛi các loài cá sông Mekong] </span></i></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> <span style='color:#262626'>iÁu ó có ngh)a là dñ án ­p Don Sahong s½ v«n cé °ãc ti¿n hành và chánh phç Lào thì °ãc chia 20% cÕ ph§n / shares cça dñ án. Don Sahong tuy nhÏ h¡n c£ nhïng con ­p phå l°u trên ¥t Lào, nh°ng l¡i có t§m quan trÍng cça mÙt <i> phát súng thi ân / coup de grâce </i>Ñi vÛi c£mÙt nguÓn cá n°Ûc ngÍt phong phú nh¥t cça hành tinh này, có ngh)a làm m¥t 80% nguÓn protein cça hàng triÇu c° dân phå thuÙc vào nguÓn cá [3 triÇu t¥n/ nm], và s½ £nh h°ßng lâu dài h¡n nïa tÛi tình tr¡ng dinh d°áng vÑn ã thi¿u thÑn të bao nm rÓi. </span></span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i><span style='font-size:13.0pt'> Cho dù các quÑc gia Mekong khác nói gì i nïa, thì hÍ  ây là Lào và Thái, v«n quy¿t tâm ti¿n tÛi trong nm 2012 này. </span></i><span style='font-size:13.0pt'> MÙt cñu viên chéc trong phân bÙ thçy iÇn Lào, phát biÃu vÛi yêu c§u °ãc ©n danh, là chánh phç Lào ã dét khoát có quy¿t Ënh xây con ­p Xayaburi. </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Piaporn Deetes, iÁu hãp viên truyÁn thông Thái Lan cça tÕ chéc M¡ng l°Ûi Sông QuÑc t¿ / IRN ã nh­n Ënh:</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> <i>  CÑ tình ho¡t Ùng bên ngoài t§m theo dõi cça æy HÙi Sông Mekong, Thái Lan và Lào ã gây tÕn th°¡ng cho tinh th§n hãp tác vùng và nhïng nguyên t¯c cça HiÇp Ënh Sông Mekong 1995; và cing không có gì ng¡c nhiên vÁ sñ v­n Ùng m¡nh m½ cça công ty xây ­p Ch.Karnchang à ti¿n tÛi, và cing là iÁu khó có thà ch¥p nh­n °ãc khi chánh phç Thái ã cúi mình tr°Ûc t­p oàn xây ­p thay vì ph£i b£o vÇ quyÁn lãi cça dân chúng. </i></span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> Phillip Hirsch, giám Ñc Úc Châu cça Trung Tâm Tài Nguyên Mekong, thuÙc ¡i hÍc Sydney cho r±ng <i> Không chÉ có nhïng m¥t mát vÁ hÇ sinh thái; nhïng con ­p còn có nhïng £nh h°ßng tác h¡i to lÛn vÁ ph°¡ng diÇn kinh t¿. Theo mÙt cuÙc kh£o sát mÛi ây, cái giá vÁ kinh t¿ ph£i tr£ cho tÕn th¥t vÁ môi tr°Ýng có thà lên tÛi  274 tÉ MK. </i>[8]</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> <span style='color:#262626'>Không nhïng th¿,  Lào còn thông báo cho æy hÙi Sông Mekong / MRC dñ Ënh ti¿n hành các dñ án khác trên dòng chính và phå l°u sông Mekong. T°ßng nh° r¥t vô lý nh°ng iÁu ¥y thì v«n cé x£y ra !  </span></span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> Và rõ ràng, nh° mÙt m«u éng sí riêng l» cça nhà n°Ûc Lào, nh°ng có tính cách liên tåc và nh¥t quán:<i><span style='color:#262626'>Không nghe, không hÓi áp, v«n ti¿n hành</span></i><span style='color:#262626'>: ó là cách hành xí không thà gÍi là vn minh trong bang giao quÑc t¿ ß th¿ k÷ 21 này. Chánh phç Lào ã chéng tÏ là không tôn trÍng tinh th§n cça </span><i>iÁu 7 trong <span style='color:#262626'>&quot;HiÇp ¯Ûc Hãp Tác Phát TriÃn BÁn Vïng L°u Vñc Sông Mekong&quot;</span> 1995 </i>ã ký k¿t và ¡n ph°¡ng <span style='color:#262626'>chÍn quyÁn lãi riêng t° ng¯n  h¡n nh°ng vÛi cái giá ph£i tr£ cça các n°Ûc lân bang. Cho ¿n nay nhïng khuy¿n cáo và kh£ nng iÁu hãp cça MRC ã h¡n mÙt l§n tÏ ra vô hiÇu. </span></span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> <b>Tê NGHIÊN CèU  L¯ÚI B®T VÀ NUÔI C¤Y 2008 </b></span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> Cách ây h¡n 3 nm [12/2008] Ban Th° Ký æy HÙi Sông Mekong cho ¥n hành b£n nghiên céu vÛi nhan Á  L°Ûi B¯t và Nuôi C¥y /  Catch and Culture ã nêu ra 5 câu hÏi v¥n n¡n nh° sau: </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br>  (1) ·c tính và t§m quan trÍng cça các oàn di ng° / fish migration trên sông Mekong ra sao?  (2) ¢nh h°ßng rào ch¯n cça nhïng con ­p trên các oàn di ng° ra sao?  (3) HiÇu qu£ cça các °Ýng d«n cá / fish-passage facilities ra sao vÛi các oàn di ng° lÙi ng°ãc dòng? (4) HiÇu qu£ cça các °Ýng d«n cá / fish-passage facilities ra sao vÛi các oàn di ng° xuôi dòng? (5) Làm sao Án bù thiÇt h¡i cho ng° dân bË m¥t mát nguÓn cá do nhïng con ­p? </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> Gi£i áp và cing là k¿t lu­n cça b£n nghiên céu cho r±ng:  (a) NguÓn cá và tài nguyên con sông Mekong có t§m quan trÍng c¡ b£n Ñi vÛi nÁn kinh t¿ và xã hÙi cça các quÑc gia Mekong và nhïng cÙng Óng c° dân vùng h¡ l°u; (b) Khác vÛi nhïng con ­p phå l°u, nhïng con ­p dòng chính sông Mekong nh¥t là vÛi nhïng con ­p n¡i khúc giïa và khúc d°Ûi sông Mekong vùng h¡ l°u s½ có £nh h°ßng tác h¡i lÛn lao h¡n nhiÁu;(c) Các chuyên gia cça nhóm nghiên céu cho r±ng  kh£ nng ch¿ t¡o lo¡i  turbines thân thiÇn vÛi cá / fish friendly turbines hay °Ýng d«n cho cá cho dù vÛi tên gÍi gì i nïa [ nh° b­c thang cá / fish ladders, thang nâng cá / fish lifts, hay °Ýng d«n cá / fish passages ] thì hiÇu qu£ chÉ có trên lý thuy¿t do t§m vóc quá lÛn lao cça các oàn di ng° trên dòng chính sông Mekong.  MÙt ví då vÁ thí nghiÇm thang cá ã th¥t b¡i n¡i ­p Pak Mun [Thái Lan] vào th­p niên 90 cho dù các oàn di ng° nhÏ h¡n r¥t nhiÁu, nguyên do cá sông Mekong không ph£i là chçng lo¡i cá Salmon nh° ß B¯c Mù nên không có kh£ nng nh£y ­p à vÁ nguÓn. [2]</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> </span><b><span style='font-size:13.0pt'>TÚI B¢NG L¯âNG GIÁ MÔI SINH CHI¾N L¯âC 2010 </span></b></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify;text-autospace:none'><span style='font-size:13.0pt'><br> Ti¿p theo tài liÇu<i> L°Ûi B¯t và Nuôi C¥y ,</i> Ban Th° Ký æy HÙi Sông Mekong ã yêu c§u Trung tâm QuÑc t¿ Qu£n ly Môi tr°Ýng / ICEM / <i>International Centre for Environmental Management</i>[là mÙt c¡ quan tham v¥n Ùc l­p cça Úc] h× trã cho Ban Th° ký æy HÙi Sông Mekong thñc hiÇn mÙt cuÙc kh£o sát  <i> L°ãng giá Môi tr°Ýng Chi¿n l°ãc/ SEA / Strategic Environment Assessment </i>Ñi vÛi các dñ án thçy iÇn dòng chính Sông Mekong vùng  h¡  l°u.Công trình °ãc thñc hiÇn qua nhïng cuÙc nghiên céu kéo dài h¡n 14 tháng, vÛi sñ cÙng tác mß rÙng cça Ban Th°  ky æy HÙi Sông Mekong, æy ban MekongQuÑc gia cça 4 n°Ûc thành viên, các nhóm xã hÙi dân sñ, khu vñc t° nhân và các nhóm lãi ích khác, nh±m h×  trã  Ban Th°  ky æy hÙi Sông Mekong mÙt t­p hãp nhïng thông tin c§n thi¿t. </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify;text-autospace:none'><span style='font-size:13.0pt'>B£n báo cáo có nói tÛi nhïng lãi ích të nguÓn thçy iÇnkho£ng 13,500 MW cho các ch°¡ng trình phát triÃn kinh t¿, xóa ói gi£m nghèo, và v¥n Á gi£m phát th£i khí CO2 so vÛi các dñ án khaithác nhiên liÇu hóa th¡ch.Nh°ng SEA Óng thÝi cing nêu ra nhïng £nh h°ßng lâu dài cùng vÛi nhïng nguy hiÃm tích liy / cumulative risks cça các con ­p dòng chính.Nhïng  con ­p ¥y có thà gây  tác h¡i sâu rÙng trong b°Ûc phát triÃn bÁn vïng và nhïng <i> £nh h°ßng không thà hÓi phåc </i>trên Ýi sÑng cça nhiÁu triÇu c° dân trong l°u vñc / basin. [1] </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><b><span style='font-size:13.0pt'>NHîNG ¢NH H¯ÞNG CHUÖI ¬P H  L¯U / SEA : </span></b></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> </span><span style='font-size:13.0pt'>1/ Bi¿n Õi Dòng Ch£y và B£n ch¥t cça con Sông:</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Nhïng con ­p s½ bi¿n h¡n nía chiÁu dài cça con sông vùng h¡ l°u thành mÙt chu×i nhïng hÓ chéa tù Íng và gây bi¿n Ùng dòng ch£y ß nhïng khúc sông phía d°Ûi các con ­p. Và con sông s½ không còn giï °ãc  nhËp ­p / flood pulse theo mùa, cing là y¿u tÑ sinh tí cça BiÃn HÓ và con sông Tonlé Sap. </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> </span><span style='font-size:13.0pt'>2/ ¢nh h°ßng tÛi NguÓn Cá và An toàn Thñc ph©m:</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Nhïng con ­p s½ ngn ch·n các oàn di ng° / migratory fishes, thu h¹p diÇn tích các vùng ¥t ng­p / wetland areas và làm bi¿n Õi và hçy ho¡i sinh c£nh thi¿t y¿u cça các loài cá sông Mekong. Nhïng bi¿n Ùng này s½ làm m¥t tÛi 42% l°ãng cá t°¡ng °¡ng vÛi 500 triÇu MK m×i nm. VÛi h­u qu£ là £nh h°ßng tiêu cñc tÛi ph©m ch¥t cuÙc sÑng và sñ an toàn thñc ph©m bË e dÍa nh¥t là vÛi Cam BÑt do cá là nguÓn protein chính cça a sÑ ng°Ýi dân Cam BÑt. Toán L°ãng giá Môi Tr°Ýng Chi¿n l°ãc SEA ã cho r±ngkhông có kù thu­t nào có thà thay th¿ hay bù ¯p tÕn th¥t nguÓn cá thiên nhiên phong phú này. B±ng chéng hiÃn nhiên vÁ sñ hoàn toàn th¥t b¡i cça các thang cá n¡i ­p Pak Mun trên sông Mun, mÙt phå l°u lÛn cça sông Mekong. </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center;text-autospace:none'><i><span style='font-size:13.0pt;color:black'><img width=285 height=384 id="Picture 0" src="GN_SongMeKongTruocNguyCo2012_files/image004.jpg" alt="H3__Annual_Catch.jpg"></span></i></p> <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center;text-autospace:none'><i><span style='color:black'>L°ãng cá l°Ûi b¯t kho£ng 3 triÇu t¥n mÙt nm trong L°u Vñc D°Ûi Sông Mekong</span></i><br> <i><span style='color:black'> [nguÓn: MRC 09-2008]</span></i></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>3/ e dÍa tính a d¡ng cça hÇ Thçy sinh:</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Do nhïng thay Õi làm bi¿n d¡ng con sông, gây rÑi lo¡n dòng ch£y và c£ môi tr°Ýng n°Ûc, tính phong phú và a d¡ng cça hÇ thçy sinh sông Mekong bË e dÍa, vÛi h¡n 100 loài cá bË lâm nguy / endangered species, trong ó có các chçng lo¡i quan trÍng / flagships species  biÃu t°ãng cho hÇ sinh thái lành m¡nh cça sông Mekong nh° loài cá Irrawaddy Dolphin, cá Pla Beuk khÕng lÓ / Giant Mekong Catfish n·ng tÛi h¡n 300 kg  c£ hai ang có nguy c¡ bË tuyÇt chçng / extinction. </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> </span><span style='font-size:13.0pt'>4/ Thay Õi hÇ Sinh thái Trái ¥t:</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>VÛi g§n nía diÇn tích ¥t ai trÓng trÍt và các khu rëng vùng h¡ l°u sông Mekong °ãc công nh­n là Vùng a d¡ng Sinh thái Chç y¿u / Key Biodiversity Zones; vÛi trong ó 5% là Khu B£o tÓn QuÑc gia / National Protected Areas và các Vùng ¥t Ng­p / Wetlands site °ãc b£o vÇ theo Quy °Ûc Ramsar.Nhïng con ­p gây li låt s½ nh­n chìm nhïng vùng ¥t ng­p gây £nh h°ßng trên hÇ sinh thái Ùng v­t và thñc v­t / fauna and flora cça hành tinh này. CÙng thêm vÛi hÇ thÑng trå cáp d«n iÇn và nhïng m¡ng l°Ûi °Ýng xá cing gây hçy ho¡i thêm cho sinh c£nh trong vùng. </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> </span><span style='font-size:13.0pt'>5/ TÕn th¥t Nông nghiÇp:</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>S£n xu¥t nông nghiÇp s½ tÕn th¥t h¡n 5 triÇu MK/ nm do ¥t ng­p låt të  các con ­p, do m¥t phù sa vì bË giï l¡i trong các hÓ chéa làm tng nhu c§u xí dång phân bón hóa hÍc tÕn th¥t thêm 24 triÇu MK/ nm; m¥t nguÓn canh tác v°Ýn t°ãc ven sông / riverbanks gardens tÕn th¥t 21 triÇu MK/ nm trong khi dñ án d«n thçy chÉ bù ¯p °ãc 15 triÇu MK/ nm trên 50 triÇu MK th¥t thoát vÁ kinh t¿ nông nghiÇp.  </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> </span><span style='font-size:13.0pt'>6/ Gi£m Trï l°ãng Phù sa:</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>NÓng Ù phù sa trong dòng ch£y gi£m 50%  s½ gây h­u qu£ nghiêm trÍng trong ti¿n trình chuyÃn t£i các d°áng ch¥t thi¿t y¿u nh° phÑt phát / phosphorous và ¡m ch¥t / nitrogen t°Ûi bón cho các d»o ¥t ven sông và các vùng châu thÕ [ Tonle Sap Cam BÑt, Óng B±ng Sông Cíu Long ViÇt Nam], £nh h°ßng sút gi£m trong s£n xu¥t nông nghiÇp, tÛi nguÓn cá trên sông và cá vùng c­n duyên. Gi£m l°ãng phù sa cing làm m¥t cân b±ng dòng ch£y, gây s¡t lß các bÝ sông, các vùng ven biÃn vÑn ã bË thay Õi áng kà do thay Õi khí h­u/ climate change.  </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> 7/ e dÍa cuÙc sÑng Õn Ënh, Vn hóa cÕ truyÁn và Dân c°:</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Nhïng con ­p s½ gây b¥t Õn cho cuÙc sÑng và e dÍa an toàn thñc ph©m cça h¡n  40 triÇu c° dân phå thuÙc vào nguÓn cá phong phú cça con sông Mekong; cÙng thêm vÛi £nh h°ßng m¥t ¥t ai nông nghiÇp cùng vÛi £nh h°ßng tích liy cça bi¿n Õi khí h­u càng làm tr§m trÍng thêm tình tr¡ng an ninh vÁ l°¡ng thñc trong toàn vùng. Nhïng con ­p có thà làm thay Õi v)nh viÅn n¿p sÑng vn hóa cÕ truyÁn, gia tng sñ b¥t bình ³ng d«n tÛi nghèo khó, £nh h°ßng tÛi måc tiêu thiên niên k÷ là  xóa ói gi£m nghèo të mÍi quÑc gia. </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> 8/ Và Các Á xu¥t: T¡m Hoãn 10 Nm </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>SEA cing °a ra nhïng Á xu¥t làm cách nào à triÃn khai mÙt cách tÑi °u các dñ án ­p trong phát triÃn kinh t¿, công b±ng xã hÙi và b£o vÇ môi tr°Ýng trong l°u vñc. Và do nhïng b¥t tr¯c ch°a l°Ýng °ãc cça các dñ án, SEA ã Á nghË t¡m hoãn trong 10 nm [ 2010-2020 ] à có thÝi gian nghiên céu thêm và bÕ xung nhïng khi¿m khuy¿t.  [1]</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> K¿t lu­n cça SEA / L°ãng Giá Môi Sinh Chi¿n L°ãc không thà không gây ng¡c nhiên. ó là, nhóm h°ßng nhïng lãi ích kinh t¿ cça các dñ án tr°Ûc h¿t không ph£i là dân chúng mà là mÙt thiÃu sÑ các tài phiÇt và công ty xây ­p. [6] <span style='color:#262626'>MÙt dòng chính Mekong không bË ngh½n m¡ch vì nhïng con ­p ít nh¥t trong vòng mÙt th­p niên theo yêu c§u cça toán ·c nhiÇm SEA / L°ãng Giá Môi Sinh Chi¿n L°ãc ph£i °ãc coi là mÙt mÙt thành qu£ th¯ng lãi cho mÍi phía / Win-Win Strategy, cho mÍi quÑc gia trong l°u vñc. Kho£ng thÝi gian 10 nm ¥y s½ °ãc v­n dång à kh£o sát thêm nh±m gia tng sñ hiÃu bi¿t vÁ hÇ sinh thái phéc t¡p và cing r¥t mong manh cça l°u vñc sông Mekong cùng vÛi £nh h°ßng tác h¡i cça nhïng dñ án ­p có thà gây ra. Xa h¡n nïa, là có thà tìm °ãc gi£i pháp thay th¿ cung éng nguÓn iÇn mà không c§n tÛi nhïng con ­p dòng chính / mainstream dams vÛi nhïng tác h¡i nghiêm trÍng nh° v­y. </span></span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify;text-autospace:none'><span style='font-size:13.0pt'><br> Theo <span style='color:black'>Jeremy Bird, nguyên Giám Ñc iÁu hành Ban Th° ky æy hÙi Sông Mekong, thì b£n t°Ýng trình SEA này là <i>mÙt trong nhïng báo cáo phéc t¡p nh¥t</i>°ãc ti¿n hành cho mÙt L°u Vñc Sông QuÑc T¿, và ã cho th¥y giá trË cça viÇc hãp tác giïa các n°Ûc thành viên MRC trong nhïng v¥n Á r¥t nh¡y c£m.</span>Thêm mÙt iÁu ng¡c nhiên nïa là khi cuÙc nghiên céu SEA hoàn t¥t thì MRC v«n r¥t dè d·t khi phÕ bi¿n và cho r±ng các k¿t lu­n và khuy¿n cáo cça SEAkhông ph£i là quan iÃm cça æy hÙi Sông Mekong. [Sic]  </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify;text-autospace:none'><b><span style='font-size:13.0pt;color:#262626'>2012 æY HØI MEKONG TR¯ÚC KHÚC R¼ THì THÁCH</span></b></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify;text-autospace:none'><span style='font-size:13.0pt'><br> <span style='color:#262626'>Mekong là mÙt con Sông QuÑc T¿ / International River, vÛi nguÓn tài nguyên mà t¥t c£ các quÑc gia ven sông Áu có quyÁn cùng chia x» ché không chÉ Ã phåc vå cho các nhóm tài phiÇt hay mÙt quÑc gia riêng l» nào. Nh°ng trong thñc t¿, cùng là nhïng n°Ûc ven sông nh°ng m×i quÑc gia l¡i có nhïng °u tiên vÁ phát triÃn khác nhau vÛi nhïng quyÁn lãi mâu thu«n. Có thà th¥y tr°Ûc °ãc r±ng, Trung QuÑc tr°Ûc sau s½ ti¿p tåc hoàn t¥t chu×i 14 con ­p B­c thÁm Vân Nam / Mekong Cascade cça hÍ, cho dù h­u qu£ ra sao Ñi vÛi l°u vñc d°Ûi sông Mekong / Lower Mekong Basin. Nay tÛi giai o¡n <i> nÕ bùng thçy iÇn </i>vÛi 12 dñ án ­p trên dòng chính sông Mekong vùng h¡ l°u, cho th¥y toàn hÇ sinh thái thái cça con sông Mekong ang lâm nguy. </span></span></p> <p class=MsoNormal style='margin-bottom:20.0pt;text-align:justify;text-autospace: none'><span style='font-size:13.0pt;color:#262626'>Trong quá khé, æy HÙi Sông Mekong ã khá thå Ùng tr°Ûc sñ tái phåc ho¡t cça các dñ án ­p thçy iÇn H¡ L°u. Các nhà ho¡t Ùng môi sinh kêu gÍi tinh th§n trách cça tÕ chéc liên chánh phç này.  <i>æy HÙi c§n chéng tÏ là mÙt tÕ chéc hïu ích cho qu§n chúng, ché không ph£i là cho các nhà §u t°,</i> Surichai Wankaew, giám Ñc ViÇn Nghiên céu Xã hÙi ¡i hÍc Chulalongkorn, Thái Lan nói ti¿p  <i>NhiÇm vå æy HÙi thay Õi, thay vì  t¡o thu­n/ facilitation cho viÇc xây ­p, thì nay ph£i là  diÅn àn / platform cho c° dân bË £nh h°ßng nói lên mÑi quan tâm cça hÍ</i> . Cing tr°Ûc ó, ã có h¡n 200 tÕ chéc môi sinh të 30 quÑc gia yêu c§u æy HÙi và các nhà tài trã ng°ng ngay các dñ án xây ­p.</span></p> <p class=MsoNormal style='margin-bottom:20.0pt;text-align:justify;text-autospace: none'><span style='font-size:13.0pt;color:#262626'>Nay qua công trình <i> L°ãng Giá Môi Sinh Chi¿n L°ãc / SEA ,</i>nhïng £nh h°ßng tiêu cñc vÁ kinh t¿ xã hÙi và môi sinh cça các con ­p dòng chính h¡ l°u ã  °ãc xác Ënh và công khai hóa, cing ã có thêm nhiÁu tÕ chéc ho¡t Ùng môi sinh lên ti¿ng, nêu rõ nhïng tác h¡i nghiêm trÍng và lâu dài trên hàng triÇu c° dân sÑng b±ng nguÓn n°Ûc, nguÓn cá cça dòng sông Mekong.</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify;text-autospace:none'><span style='font-size:13.0pt;color:black'>Trong mÙt giai o¡n và hoàn c£nh cñc oan nh° hiÇn nay, nh° mÙt tin vui là sau Jeremy Bird ã mãn nhiÇm, æy HÙi Sông Mekong v°a bÕ nhiÇm Hans Guttman, mÙt công dân Thåy iÃn làm Giám ôc iêu hành m¡i ta#i Ban Thu ký U y hÍi Sông Mekong.</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify;text-autospace:none'><span style='font-size:13.0pt;color:black'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center;text-autospace:none'><span style='font-size:13.0pt'><br> <i><span style='color:black'><img width=320 height=247 id="Picture 4" src="GN_SongMeKongTruocNguyCo2012_files/image005.jpg" alt="H4__Hans_Guttman_.jpg"></span></i><br> </span><i><span style='color:black'>Hans Guttman, tân Giám ôc iêu hành, Ban Thu ký U y hÍi Sông Mekong</span></i></p> <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center;text-autospace:none'><i><span style='color:black'>[nguÓn: MRC]</span></i></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify;text-autospace:none'><span style='font-size:13.0pt;color:black'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify;text-autospace:none'><span style='font-size:13.0pt;color:black'>Guttman, °ãc ánh giá là có kh£ nang qua n trË, vÛi 20 nm sÑng trong khu vñc, t°ng iêu hãp 50 co quan phát triê n ta#i cácquÑc gia Mekong khác nhau Óng thÝi cing làm vi¹c v¡i Liên minh các Vùng ât Ng¡p / Wetlands Alliance, t°nglàngu¡i °ngâuChuongtrìnhMôitru¡ngtrong6namt° 2001ên2007. V¡i hon mÍt chu#c bài vi¿t ã u¡#c công bô, ông còn u¡#c biêt ên trong vùng là mÍt chuyên gia hàng âu vê qua n lý các nguôn tài nguyên nu¡c ¡  Luu v°#c Mekong.</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify;text-autospace:none'><span style='font-size:13.0pt;color:black'>Guttmanb¯t §u a m nh¡n nhi¹m ky 3 nam të ngày 14 tháng 11 nam 2011, ê  lãnh a#o mÍt Íi ngu gôm 150 nhân viên và giám sát 2 van phòng cu a Ban Thuký¡  V¡n T°ãng và Nam Vang giïa mÙt thÝi kó ang ngÕn ngang nhïng áp lñc và thí thách. [10]</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><b><span style='font-size:13.0pt'>MØT TINH TH¦N SÔNG MEKONG</span></b></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify;text-autospace:none'><span style='font-size:13.0pt'><br> <span style='color:black'>Ng°Ýi ta hy vÍng vÛi nhïng kinh nghiÇm ã có të U y hÍi Sông Mekong të nhiÁu nm, ba o a m cho Guttman có u¡#c s°# hiê u biêt vê nh°ng vân ê mang tính quyêt i#nh ôi v¡i tô  ch°c này, se giúp ông lãnh a#o mÍt cách hi¹u qua  vào th¡i iê m cam go trên mÍt vùng <i>chính trË Ëa d° / geopolitics</i>ang có r¥t nhiÁu bi¿n Ùngvà c£ phân hóa nh° hiÇn nay.</span></span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify;text-autospace:none'><span style='font-size:13.0pt;color:black'>Hai thí thách tr°Ûc m¯t và b°Ûc thé ba lâu dài cça Guttman, cing là cça toàn c¡ ch¿ æy HÙi Sông Mekong sau quá trình ho¡t Ùng h¡n 16 nm [1995-2012] là làm sao: </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify;text-autospace:none'><span style='font-size:13.0pt;color:black'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify;text-autospace:none'><span style='font-size:13.0pt;color:black'>(1) Thuy¿t phåc các quÑc gia thành viên æy HÙi Sông Mekong tôn trÍng tinh th§n </span><span style='font-size:13.0pt; color:#262626'>&quot;HiÇp ¯Ûc Hãp Tác Phát TriÃn BÁn Vïng L°u Vñc Sông Mekong&quot;</span><span style='font-size:13.0pt'> 1995 <i> Các quÑc gia thành viên ký k¿t Óng ý là  b±ng mÍi cÑ g¯ng phòng tránh, làm nh¹ hay gi£m thiÃu nhïng h­u qu£ tác h¡i trên môi tr°Ýng& do phát triÃn và xí dång L°u vñc Sông Mekong. </i>Theo iÁu 7 Mekong 1995. </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br>  (2) Thuy¿t phåc °ãc chánh phç Lào tôn trÍng mÙt tr­t tñ vùng, b±ng cách tuân thç theo Á nghË cça SEA là t¡m hoãn t¥t c£ các dñ án ­p dòng chính trong 10 nm à có thÝi gian nghiên céu thêm và bÕ xung nhïng khi¿m khuy¿t. <span style='color:black'>(3) HiÇn thñc  K¿ ho¡ch Chi¿n l°ãc 2011-2015 / MRC Strategic Plan ,tng c°Ýng và mß rÙng hãp tác vÛi các quÑc gia th°ãng nguÓn Lancang-Mekong trên quy mô  Toàn L°u Vñc /Whole of basin approach , chç y¿u là Trung QuÑc, n°Ûc sß hïu g§n nía chiÁu dài con sông Mekong nh°ng l¡i të chÑi làm thành viên cça æy HÙi Sông Mekong mß rÙng. [9] </span></span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify;text-autospace:none'><span style='font-size:13.0pt'><br> Thñc hiÇn và v°ãt °ãc qua °ãc các b°Ûc thí thách trên s½ là mÙt thành qu£ to lÛn không ph£i chÉ cça cá nhân ông Hans Guttman, mà cing là  <i>lý do hiÇn hïu / raison d être </i> cça tÕ chéc có danh x°ng là æy HÙi Sông Mekong. </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify;text-autospace:none'><span style='font-size:13.0pt'><br> NhiÇm vå cça Guttman cing s½ dÅ dàng h¡n n¿u có thêm nhiÁu ti¿ng nói cça các các nhóm xã hÙi dân sñ. Ngo¡i trë Thái Lan, ti¿ng nói các nhóm xã hÙi dân sñ cça 3 quÑc gia Mekong còn l¡i ph£i nói là r¥t y¿u Ût. Riêng vÛi ViÇt Nam, tuy ph£i gánh chËu t¥t c£ h­u qu£ suy thoái cça con Sông Mekong vì là quÑc gia cuÑi nguÓn, n¿u v­n Ùng à có °ãc mÙt triÇu chï ký trong sÑ ngót 20 triÇu c° dân Óng B±ng Sông Cíu Long, thì ó s½ là <i> mÙt ch¥n Ùng trong toàn vùng </i>. Nh°ng ¿n bao giÝ thì nhïng ng°Ýi dân MiÁn Tây quanh nm cñc nhÍc, sÑng d°Ûi méc nghèo khó ¥y ¥y mÛi c¥t lên °ãc ti¿ng nói và ¿n bao giÝ thì ti¿ng nói cça hÍ mÛi °ãc l¯ng nghe. </span></p> <p class=MsoNormal style='margin-bottom:20.0pt;text-align:justify;text-autospace: none'><span style='font-size:13.0pt'><br> Con Sông Mekong s½ là mÙt sãi dây nÑi k¿t các quÑc gia ché không ph£i là nguyên nhân gây chia r½. Nm 2012, s½ là mÙt nm cça °Ûc vÍng hàn g¯n/ healing process nhïng Õ vá, phåc hÓi niÁm tin,ti¿n tÛi triÃn vÍng hãp tác trong  Tinh Th§n Sông Mekong / Mekong Spirit nh° mÙt m«u sÑ chung à cùng nhau phát triÃn, cùng nhau h°Ûng tÛi mÙt t°¡ng lai thËnh v°ãng chung và hòa bình cho toàn vùng. </span></p> <p class=MsoNoSpacing style='line-height:115%'><span style='font-size:13.0pt; line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNoSpacing style='line-height:115%'><b><span style='font-size:13.0pt; line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>NGÔ TH¾ VINH, MD</span></b></p> <p class=MsoNoSpacing style='line-height:115%'><span style='font-size:13.0pt; line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>California  27/01/2012</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify;line-height:150%'><span style='font-size:13.0pt;line-height:150%'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><b><i><u><span style='font-size: 14.0pt'>Tham Kh£o:</span></u></i></b></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify;text-autospace:none'><span style='font-size:13.0pt'><br> 1/ Strategic Environmental Assessment of Mainstream Dams, MRC, Vientiane, Lao PDR, 17th Aug 2010 - 31st Dec 2010, <a href="http://www.mrcmekong.org/news-and-events/consultations/strategic-environmental-assessment-of-mainstream-dams/"><i><span style='color:#000090'>http://www.mrcmekong.org/news-and-events/consultations/strategic-environmental-assessment-of-mainstream-dams/</span></i></a></span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> 2/ Catch and Culture  Fisheries Research and Development in the Mekong Region; MRC Vol 14, N.3; Dec 2008 </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><a href="http://ns1.mrcmekong.org/download/programmes/fisheries/Catch_Culture_vol14.3.pdf"><i><u><span style='color:#000090'>http://ns1.mrcmekong.org/download/programmes/fisheries/Catch_Culture_vol14.3.pdf</span></u></i></a></span></p> <p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>3/ <a href="http://www.mrcmekong.org/assets/Publications/technical/tech-No25-modelling-cumulative-barrier.pdf"><span style='color:windowtext'>Modeling The Cumulative Barrier And Passage Effects Of Mainstream Hydro Power Dams On Migratory Fish Populations In The LMB</span></a></span></p> <p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'><a href="http://www.mrcmekong.org/assets/Publications/technical/tech-No25-modelling-cumulative-barrier.pdf"><span style='color:windowtext'>MRC Technical Paper No. 25</span></a>; Dec 2009</span></p> <p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'><a href="http://www.mrcmekong.org/assets/Publications/technical/tech-No25-modelling-cumulative-barrier.pdf"><i><span style='color:#000090'>http://www.mrcmekong.org/assets/Publications/technical/tech-No25-modelling-cumulative-barrier.pdf</span></i></a></span></p> <p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:13.0pt'><br> </span><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>4/ The Don Sahong Dam: Potential Impacts on Regional Fish Migrations, Livelihoods and Human Health; Ian G. Baird, PhD  POLIS Project on Ecological Governance, University of Victoria, August, 2009</span></p> <p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'><a href="http://polisproject.org/PDFs/Baird%202009_Don%20Sahong.pdf"><i><span style='color:#000090'>http://polisproject.org/PDFs/Baird%202009_Don%20Sahong.pdf</span></i></a></span></p> <p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'><br> 5/ The Mekong, River Under Threat; Milton Osborne, Lowy Institute for Internationa; Policy 2009 <a href="http://www.lowyinstitute.org/Publication.asp?pid=1188"><i><span style='color:#000090'>http://www.lowyinstitute.org/Publication.asp?pid=1188</span></i></a></span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> 6/ Testimony of Aviva Imhof, Campaign Director, International Rivers Before the Senate Committee on  Challenge to Water and Security in Southeast Asia , Sept 23, 2010 <a href="http://foreign.senate.gov/imo/media/doc/Imhof.pdf"><i><span style='color:#000090'>http://foreign.senate.gov/imo/media/doc/Imhof.pdf</span></i></a></span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> 7 / Foretelling the Mekong River s Fate: Key Findings of the MRC s Strategic Environmental Assessment on Mekong Mainstream Dams; IRN January 21, 2011<a href="http://www.internationalrivers.org/en/node/6129"><i><span style='color:#000090'>http://www.internationalrivers.org/en/node/6129</span></i></a></span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>8/ Mekong Battle Delayed; Tom Fawthrop, The Diplomat, December 31, 2011 <a href="http://the-diplomat.com/2011/12/31/mekong-battle-delayed/"><i><u><span style='color:#000090'>http://the-diplomat.com/2011/12/31/mekong-battle-delayed/</span></u></i></a></span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify;text-autospace:none'><span style='font-size:13.0pt'><br> <span class=MsoHyperlink>9/ MRC Annual Report 2010, MRC 2011 </span><a href="http://www.mrcmekong.org/assets/Publications/governance/Annual-Report-2010.pdf">http://www.mrcmekong.org/assets/Publications/governance/Annual-Report-2010.pdf</a></span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify;text-autospace:none'><span style='font-size:13.0pt'><br> <span class=MsoHyperlink>10/ </span>MRC appoints new Chief Executive Officer; Vientiane, Lao PDR, 14th Nov 2011<a href="http://www.mrcmekong.org/news-and-events/news/mrc-appoints-new-chief-executive-officer/"><i><span style='color:#000090'>http://www.mrcmekong.org/news-and-events/news/mrc-appoints-new-chief-executive-officer/</span></i></a></span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> <br> </span></p> </div> <!--- REPLACE LAST </HTML></BODY> ---> <div align="center"> <p> <font face="Arial" size "1" color="blue"> <a href="#" onClick="history.go(-1);return true;" onmouseover="popup()" onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Backarrow2.gif" alt="" border="0"> </a> <a href="#" onClick="history.go(-1);return true;">Trß l¡i trang tr°Ûc </a> <a href="#top" class="nav" onmouseover="popup()" onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Toparrow2.gif" alt="" border="0"> </a> <a href="#top" class="nav">Trß lên §u trang </a> </P> <p class=MsoNormal><o:p>&nbsp;</o:p></p> </div> </td> </tr> </table> </td> <!-- end windown width = 950 --> </tr> <!--- **** end 100 % Window ---> </table> </td> </tr> </TABLE> </BODY> </HTML>