<html>

<head>
<meta http-equiv=Content-Type content="text/html; charset=unicode">
<meta name=Generator content="Microsoft Word 12 (filtered)">
<style>
<!--
 /* Font Definitions */
 @font-face
	{font-family:"Cambria Math";
	panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;}
@font-face
	{font-family:Calibri;
	panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4;}
@font-face
	{font-family:Tahoma;
	panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;}
 /* Style Definitions */
 p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal
	{margin-top:0in;
	margin-right:0in;
	margin-bottom:10.0pt;
	margin-left:0in;
	line-height:115%;
	font-size:11.0pt;
	font-family:"Calibri","sans-serif";}
p.MsoHeader, li.MsoHeader, div.MsoHeader
	{mso-style-link:"Header Char";
	margin:0in;
	margin-bottom:.0001pt;
	line-height:normal;
	font-size:11.0pt;
	font-family:"Calibri","sans-serif";}
p.MsoFooter, li.MsoFooter, div.MsoFooter
	{mso-style-link:"Footer Char";
	margin:0in;
	margin-bottom:.0001pt;
	line-height:normal;
	font-size:11.0pt;
	font-family:"Calibri","sans-serif";}
a:link, span.MsoHyperlink
	{color:blue;
	text-decoration:underline;}
a:visited, span.MsoHyperlinkFollowed
	{color:purple;
	text-decoration:underline;}
p
	{margin-right:0in;
	margin-left:0in;
	line-height:115%;
	font-size:11.0pt;
	font-family:"Calibri","sans-serif";}
p.MsoAcetate, li.MsoAcetate, div.MsoAcetate
	{mso-style-link:"Balloon Text Char";
	margin:0in;
	margin-bottom:.0001pt;
	line-height:normal;
	font-size:8.0pt;
	font-family:"Tahoma","sans-serif";}
p.MsoNoSpacing, li.MsoNoSpacing, div.MsoNoSpacing
	{margin:0in;
	margin-bottom:.0001pt;
	line-height:normal;
	font-size:11.0pt;
	font-family:"Calibri","sans-serif";}
p.msochpdefault, li.msochpdefault, div.msochpdefault
	{mso-style-name:msochpdefault;
	margin-right:0in;
	margin-left:0in;
	line-height:115%;
	font-size:10.0pt;
	font-family:"Calibri","sans-serif";}
span.HeaderChar
	{mso-style-name:"Header Char";
	mso-style-link:Header;
	font-family:"Calibri","sans-serif";}
span.FooterChar
	{mso-style-name:"Footer Char";
	mso-style-link:Footer;
	font-family:"Calibri","sans-serif";}
span.yshortcuts2
	{mso-style-name:yshortcuts2;}
span.BalloonTextChar
	{mso-style-name:"Balloon Text Char";
	mso-style-link:"Balloon Text";
	font-family:"Tahoma","sans-serif";}
.MsoChpDefault
	{font-size:10.0pt;}
@page Section1
	{size:8.5in 11.0in;
	margin:1.0in 1.0in 1.0in 1.0in;}
div.Section1
	{page:Section1;}
 /* List Definitions */
 ol
	{margin-bottom:0in;}
ul
	{margin-bottom:0in;}
-->
</style>


<!-- copy part 1 replace </head> and <body> by: -->
<meta http-equiv=page-enter content="revealtrans(duration=2, transition=3)">
</head>

<BODY  bgColor="#fffacd"   leftMargin=0 
	background="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/dragonbg2.jpg" topMargin=0 onload=startBanner() 
 		bgproperties="fixed" align="center" >
<TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0 width=100% >
 <tr>
  <td width="100%">
   <table  vAlign=center align=center border=3 >
    <tr vAlign=center>  <!--- **** 100% window --->
  	<td vAlign=top width = 950>
   	  <table background="" bgColor="#fffacd">
    	   <tr>
	    <td>
            <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 
                        cellPadding=0 width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" >   
<!--- **** main body --->
		 <tr>  <!-- Title --->
          	   <td background="http://thatsonchaudoc.com/mucluctitle/GopNhatLSDN.jpg" height = 140>
            	<TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0>
              	  <tr>
                		<TD align="center" width=50%> 		 
	 			<p></p>
		    		</TD>
                		<TD vAlign=right>
					<p>
					<IMG src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/chimbay.gif" width = "400" border=0>
					</p> 
		    		</TD>
                		<TD vAlign=right> 
				<img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/chimbay.gif" width = "400" border=0> 

		    		</TD>

              	  </TR>

           		</TABLE>
		    </td>
		  </tr>  <!-- end Title --->		 
		 <tr >   <!--- Menu Bar --->
		    <td align="center" >
			<table border="2" height ="30" cellspacing="0" cellpadding="0"  background="" >
				<tr>
		  		  <td align="center" width = 950>
				    <p>
					<b> <font  face="Times New Roman" size=2  color="black">	
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/index.html","","menubar=no">
						<span style="text-decoration: none">Trang Chính</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/hinhanh.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Hình Ảnh</a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/hoiky.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Bút Ký </a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Truyện Ngắn</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan2.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Truyện Thật Ngắn</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/TacGiaTacPham.html">  
						<span style="text-decoration: none"> TG & Tác Phẩm </a>				
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/tho.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Thơ </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/DiTichVaDanhNhan.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Di Tích Lịch Sử và Danh Nhân </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/gopnhat.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Đời Sống: Phong Tục & Khoa Học </a>					
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/amnhac.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Sân Khấu/Nghệ Thuật</a>					
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/hopthu.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Hộp Thư </a>					
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/nhantin.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none"> Nhắn Tin </a>					
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/tintuc.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none"> Tin Tức Thân Hữu </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/TinVui.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none"> Tin Vui </a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/PhanUu.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none"> Phân Ưu </a>
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/suckhoegiadinh.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">SK và Gia Đình</a>
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/QuyTinhThuong.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Lá Lành Đùm Lá Rách</a>
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/TruyenCuoi.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Vui Cười</a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/giachanh.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Ẩm Thực/Gia Chánh</a>
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/xuan.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Trang Xuân</a>
						&nbsp;&nbsp;

	
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/TacGiaTacPham.html">  
						<span style="text-decoration: none"> Tác Giả và Tác Phẩm </a>
						&nbsp;&nbsp;



					<a href="http://thatsonchaudoc.com/banviet2/NgoTheVinh/NTV_listing.html" >  
						<b><font  face="Arial" size=1 color="9432cc">Cùng Tác Giả</font></b></a>
						&nbsp;&nbsp;


					</font></b> 
	
				    </p>
		  		  </td>
				</tr>
     			    </table>	
	    	        </td>
       	     </tr>  <!--- End Menu Bar --->

		  <tr >   <!--- Start Body --->

		    <td align="center" >
			  <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 
                        		cellPadding=0  borderColorLight=#6b948a cellspacing="0" cellpadding="0" bgColor="white"    background=""  >
				<tr>
				 <td>
<blockquote>


<div class=Section1>

<p class=MsoNoSpacing><b><span style='font-size:24.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
color:#C00000'><br>XAYABURI: CON CỜ DOMINO </span></b></p>

<p class=MsoNoSpacing><b><span style='font-size:18.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
color:#C00000'>TRONG CHUỖI ĐẬP MEKONG HẠ LƯU</span></b></p>

<p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNoSpacing><b><span style='font-size:14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Gửi
Nhóm Bạn Cửu Long &amp; VN2020 Mekong Group</span></b></p>

<p class=MsoNoSpacing><i><span style='font-size:14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></i></p>

<p class=MsoNormal><i><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;
font-family:"Times New Roman","serif"'>Nếu không trì hoãn được ít nhất một thập
niên, Xayaburi như con cờ Domino đầu tiên đổ xuống, sẽ kéo theo những bước khai
thác ồ ạt các con đập hạ lưu khác và hậu quả tác hại trước mắt và lâu dài ra
sao trên toàn hệ sinh thái Sông Mekong và  Đồng Bằng Sông Cửu Long là không sao
lường trước được. </span></i></p>

<p class=MsoNoSpacing><b><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>NGÔ
THẾ VINH </span></b></p>

<p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNoSpacing><b><span style='font-size:14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>LỊCH
SỬ CHUỖI ĐẬP MEKONG HẠ LƯU</span></b></p>

<p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-right:.5in'><span style='font-size:13.0pt;
line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>Từ những thập niên 40s,
các nhà xây đập Mỹ đã quan tâm tới tiềm năng thủy điện của con sông Mekong. 
Năm 1957, giữa thời kỳ chiến tranh lạnh, với bảo trợ của Liên Hiệp Quốc, một Ủy
Ban Sông Mekong [Mekong River Committee] được thành lập bao gồm 4 nướcThái Lan,
Lào, Cam Bốt  và Nam Việt Nam với văn phòng thường trực  đặt tại Bangkok. Ủy
Ban Sông Mekong thời đó đã có một kế hoạch vĩ mô phát triển toàn diện nhằm cải
thiện cuộc sống cho toàn thể cư dân sống trong lưu vực, trong đó phải kể tới
chuỗi những con đập thủy điện trên vùng Hạ Lưu sông Mekong. Cho dù có một nửa
chiều dài sông Mekong chảy qua Vân Nam nhưng Trung Quốc lúc đó còn là một quốc
gia khép kín và đãkhông được nhắc tới. </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-right:.5in'><span style='font-size:13.0pt;
line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>Nhưng rồi, Chiến Tranh
Việt Nam đã lan rộng ra cả ba nước Đông Dương qua hơn ba thập niên, nên kế hoạch
xây dựng các đập thủy điện lớn chắn ngang sông Mekong vùng Hạ Lưu và các chương
trình khai thác khác đã phải gián đoạn, khiến cho con sông Mekong còn giữ được
sự nguyên vẹn thêm một thời gian nữa. </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-right:.5in'><span style='font-size:13.0pt;
line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>Ngày 05 tháng 04 năm
1995, tại Chiang Rai Thái Lan, Ngoại trưởng Nguyễn Mạnh Cầm đại diện cho Việt
Nam đã là người đặt bút ký tên trên bản <i>“Hiệp Ước Hợp Tác Phát Triển Bền Vững
Hạ Lưu Sông Mekong”</i> với một danh xưng mới là Ủy Hội  Sông Mekong / Mekong
River Commission thay vì Ủy Ban / Mekong River Committee như trước đây. [9]</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-right:.5in'><span style='font-size:13.0pt;
line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'>Có một điều lệ thay đổi
cơ bản của Ủy Hội Sông Mekong, là không một quốc gia nào có <i>quyền phủ quyết
/ veto power</i> như quy định của Ủy Ban Sông Mekong trước kia.Người viết cũng
đã đưa ra nhận địnhcách đây hơn một thập niên là Ủy Hội Sông Mekong có thể coi
là một <i>“biến thể và xuống cấp”</i>so với Ủy Ban Sông Mekong. [10] </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:15.0pt;line-height:19.2pt'><span
style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";color:#333333'>Sau
đó những con đập Hạ Lưu từ thời Ủy Ban Sông Mekong đã được các cơ quan tham vấn
Canada và Pháp tái đề xuất và được Ban Thư Ký Sông Mekong ấn hành năm 1994.
Nhưng rồi toàn thể các dự án ấy bị gác lại vì quá tốn kém và cả do mối e ngại
về tác hại rộng rãi trên môi trường và ảnh  hưởng trực tiếp tới các cộng đồng
cư dân ven sông. <br>
Kể từ đầu năm 2006, các công ty Thái Lan, Mã Lai và Trung Quốc lại được phép
tiếp tục thực hiện những cuộc khảo sát về tính khả thi / feasibility của những
con “đập dòng chảy / run-of-river” thuộc Lưu Vực Dưới sông Mekong; thứ tự những
dự án đập ấy từ bắc xuống nam: </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:60.0pt;text-indent:-.25in;line-height:
normal'><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
color:#333333'>1.<span style='font:7.0pt "Times New Roman"'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
</span></span><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
color:#333333'>Đập Pak Beng, Lào 1,320 MW; bảo trợ dự án: công ty “Trung Quốc”
Datang International Power Generation Co. và chánh phủ Lào.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:60.0pt;text-indent:-.25in;line-height:
normal'><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
color:#333333'>2.<span style='font:7.0pt "Times New Roman"'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
</span></span><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
color:#333333'>Đập Luang Prabang, Lào 1,410 MW; bảo trợ bởi PetroVietnam Power
Co. và chánh phủ Lào.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:60.0pt;text-indent:-.25in;line-height:
normal'><b><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
color:#C00000'>3.<span style='font:7.0pt "Times New Roman"'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
</span></span></b><b><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
color:#C00000'>Đập Xayaburi, 1.260 MW, tỉnh Xayaburi, Lào; bảo trợ bởi công ty
Thái Lan Ch. Karnchang và chánh phủ Lào.</span></b></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:60.0pt;text-indent:-.25in;line-height:
normal'><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
color:#333333'>4.<span style='font:7.0pt "Times New Roman"'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
</span></span><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
color:#333333'>Đập Pak Lay, Lào, 1,320 MW tỉnh Xayaburi; bảo trợ bởi công ty
“Trung Quốc” Sinohydro Co. tháng 6, 2007 để khảo sát của dự án.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:60.0pt;text-indent:-.25in;line-height:
normal'><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
color:#333333'>5.<span style='font:7.0pt "Times New Roman"'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
</span></span><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
color:#333333'>Đập Xanakham, Lào, 1,000MW; bảo trợ bởi công ty “Trung Quốc”
Datang International Power Generation Co.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:60.0pt;text-indent:-.25in;line-height:
normal'><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
color:#333333'>6.<span style='font:7.0pt "Times New Roman"'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
</span></span><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
color:#333333'>Đập Pak Chom, biên giới Lào Thái, 1,079 MW</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:60.0pt;text-indent:-.25in;line-height:
normal'><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
color:#333333'>7.<span style='font:7.0pt "Times New Roman"'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
</span></span><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
color:#333333'>Đập Ban Koum, biên giới Lào Thái, 2,230 MW, tỉnh Ubon
Ratchathani; bảo trợ bởi Italian-Thai Development Co., Ltd và Asia Corp
Holdings Ltd. và chánh phủ Lào.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:60.0pt;text-indent:-.25in;line-height:
normal'><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
color:#333333'>8.<span style='font:7.0pt "Times New Roman"'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
</span></span><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
color:#333333'>Đập Lat Sua, Lào, 800 MW; bảo trợ bởi Charoen Energy and Water
Asia Co. Ltd. /Thái Lan và chánh phủ Lào.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:60.0pt;text-indent:-.25in;line-height:
normal'><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
color:#333333'>9.<span style='font:7.0pt "Times New Roman"'>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
</span></span><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
color:#333333'>Đập Don Sahong 360 MW, tỉnh Champasak, Lào: được bảo trợ bởi
công ty Mã Lai Mega First Berhad Co.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:60.0pt;text-indent:-.25in;line-height:
normal'><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
color:#333333'>10.<span style='font:7.0pt "Times New Roman"'> </span></span><span
style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";color:#333333'>Đập
Stung Treng, Cam Bốt, 980 MW; bảo trợ bởi chánh phủ Nga</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-left:60.0pt;text-indent:-.25in;line-height:
normal'><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
color:#333333'>11.<span style='font:7.0pt "Times New Roman"'> </span></span><span
style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";color:#333333'>Đập
Sambor, Cam Bốt; bảo trợ bởi công ty “Trung Quốc”/ China Southern Power Grid
Co./ CSGP. </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Bắc Kinh đã sở hữu 14 con đập Vân Nam thuộc Lưu Vực
Trên, nay lại có mặt thêm nơi trong 4 dự án thuộc vùng Hạ Lưu. Chính công ty Trung
Quốc Datang International Power Generation Co. đã có liên hệ trong công trình
xây con đập Myitsone 6,000 MW Miến Điện trên sông Irrawaddy lớn nhất Đông Nam Á
gây rất nhiều tranh cãi.  Riêng Việt Nam là quốc gia ở cuối nguồn nhưng vì lợi
lộc, cũng bảo trợ cho dự án đập Luang Prabang 1,410 MW lớn hơn con đập Xayaburi.
[1]</span></p>

<p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNoSpacing><b><span style='font-size:14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>XAYABURI
CON ĐẬP ĐẦU TIÊN </span></b></p>

<p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Là con đập dòng chính đầu tiên vùng hạ lưu sông
Mekong, cách thủ đô Vạn Tượng 350 km về phía bắc và cách con đập Cảnh Hồng /
Jinhong trong chuỗi đập bậc thềm Vân Nam của Trung Quốc 770 km và cách cố đô
Luang Prabang 150 km về phía nam. Xayaburi được coi là một trong số 300 con đập
lớn của toàn cầu. </span></p>

<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span
style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'><img
width=238 height=378 id="Picture 0"
src="GN_Xayaburi_ConCoDomino_files/image001.jpg"
alt="HÌNH I_ Những Con Đập Dòng Chính Mekong.jpg"></span></p>

<p class=MsoNoSpacing align=center style='text-align:center'><i><span
style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>[<b>HìnhI</b>–
Những Con Đập Dòng Chính Sông Mekong;</span></i></p>

<p class=MsoNoSpacing align=center style='text-align:center'><i><span
style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Source: Stimson
Center]</span></i></p>

<p class=MsoNoSpacing><i><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></i></p>

<p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Xayaburi có chiều rộng 830m, cao 49m, với hồ chứa diện
tích 49 km2, dự trù có thêm 2 thang cá / <i>fishes passes</i> và một trạm giang
chuyển <i>/ navigation lock</i>. Tổn phí xây đập là 3.5 tỉ MK với công xuất
1,260 MW,  dự trù hoạt động vào năm 2019 với 95% lượng điện sản xuất sẽ được
chuyển về tỉnh Loei Thái Lan qua một đường dẫn dây cáp dài 200km. Tiềm năng hoạt
động lâu dài của đập Xayaburi đang còn là một dấu hỏi lớn do lượng phù sa quá lớn
bị giữ lại có thể mau chóng làm cạn hồ chứa.  Diễn tiến các bước triển khai dự
án Xayaburi: </span></p>

<p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>_
Tháng 05, 2007chánh phủ Lào ký kết với công ty Ch. Karchang  Thái Lan để thực
hiện dự án đập Xayaburi.</span></p>

<p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>_
Tháng 11, 2008 công ty AF Calenco Thụy Sĩ  kết hợp với toán tham vấn Thái khảo
sát tính khả thi của con đập.</span></p>

<p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>_
Tháng 02, 2010  bản tường trình EIA / Lượng Giá Ảnh Hưởng Môi Sinh được đệ trình
cho Chánh phủ Lào.</span></p>

<p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>_
Tháng 07, 2010  Chánh phủ Lào chính thức ký kết hợp đồng bán điện từ đập
Xayaburi cho Thái Lan qua công ty EGAT / Electricity Generating Authority of
Thailand. </span></p>

<p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>_
Tháng 04, 2011  Ủy Ban Liên Hợp Ủy Hội Sông Mekong / MRC Joint Committee ra
thông cáo báo chí là các thành viên chưa đạt được một thỏa thuận để tiến hành dự
án Xayaburi. [8]</span></p>

<p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>_
Tháng 06, 2011  chánh phủ Lào đơn phương “bật đèn xanh”cho công ty Thái Lan
Ch.Karnchang triển khai dự án. </span></p>

<p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>_ 
Khởi đầu một khủng khoảng niềm tin trong nỗ lực hợp tác vùng giữa các thành
viên để bảo vệ hệ sinh thái của con sông Mekong.</span></p>

<p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Theo nội dung của Hiệp Định 1995 của Ủy Hội Sông
Mekong / MRC tuy không một thành viên nào còn có quyền phủ quyết [ như quy định
của Ủy Ban Sông Mekong trước kia ] nhưng các dự án trên sông Mekong cũng phải
trải qua ba giai đoạn PNPCA như: (1) Thủ tục Thông báo / <i>Procedures for Notification</i>,
(2) Tham vấn trước  / <i>Prior  Consultation</i>, (3)Chuẩn thuận / <i>Agreement</i>.
Có thể nói, Xayaburi thực sự là dự án đầu tiên phải trải qua tiến trình quyết định
PNPCAtrên quy mô vùng / <i>a regional decision-making process</i>. </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Tưởng cũng nên nói thêm về những quy địnhvà khung thời
gian / time frame cho từng bước trong tiến tình PNCPA theo tinh thần Hiệp Định Ủy
Hội Sông Mekong 1995: khi có một dự án Sông Mekong, quốc gia thành viên sẽ phải
đệ nạp và thông báo cho Ủy Hội Sông Mekong đểkhởi đầu tiến trình PNPCA; (1) Ủy
Hội Sông Mekong đã được chánh phủ Lào Thông Báo chính thức về dự án Xayaburi <i>/
PN/ Procedures for Notification</i> từ tháng 09, 2010. (2) Bước thứ hai là Tham-Vấn-
Trước / <i>PC / Prior Consultation.</i>. Theo điều lệ 5.5.1 thì thời gian dành
cho Tham Vấn Trước là 6 tháng kể từ ngày nhận được Thông Báo. Nhưng cũng có
thêm một điều khoản khác 5.5.2 là nếu các nước thành viên chưa đạt được sự đồng
thuận  thì khung thời gian 6 tháng này có thể được Ủy Ban Liên Hợp Ủy Hội Sông
Mekong gia hạn thêm. </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Chánh phủ Lào thì cho rằng các tác động xuyên biên
giới / transboundary impacts của đập Xayaburi đối với các quốc gia hạ lưu là
không chắc sẽ xảy ra nên không cũng không thực tế và cần thiết khi yêu cầu kéo
dài thời gian Tham-Khảo-Trước và cho dù có thêm thời gian lâu hơn nữa, thì cũng
không thể nào thỏa mãn hết các mối quan tâm của mỗi thành viên. </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Viraphonh Viravong, trưởng phái đoàn Lào phát biểu: <i>“Chúng
tôi ghi nhận mọi  ý kiến đóng góp, chúng tôi sẽ xem xét nhằm có thể đáp ứng tất
cả những mối quan ngại.”</i>và phái đoàn đại diện Lào đãđưa ra cam kết: Sẽ tuân
thủ những hướng dẫn thiết kế sơ khởi của Ban Thư Ký Ủy Hội Sông Mekong – MRC
Secretariat, và sẽ thực hiện tối ưu theo tiêu chuẩn quốc tế nhằm giảm thiểu những 
ảnh hưởng tác động trên mọi khía cạnh như thủy lộ giao thông, các đoàn di ngư,
lượng phù sa, phẩm chất nước, hệ sinh thái nước và cả mức an toàn của con đập ở
mức độ có thể chấp nhận được <i>/ at acceptable levels</i>. </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Nhưng với các quốc gia thành viên khác như Việt Nam,
Cam Bốt và cả Thái Lan thì vẫn bày tỏ mối quan ngại về những khiếm khuyết kỹ
thuật của dự án, chưa tiên liệu được ảnh hưởng ra sao trên môi trường và trên đời
sống của các cộng đồng cư dân trong lưu vực; do đó cần có thêm những cuộc tham
khảo rộng rãi trong quần chúng. </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Phái đoàn Việt Namthì cho rằng chưa có những lượng
giá thỏa đáng về những tác động tích lũy và xuyên biên giới trên vùng hạ lưu, đặc
biệt là nơi Đồng Bằng Sông Cửu Long. Do đó thời gian 6 tháng là không đủ để các
quốc gia ven sông có thể tiến hành những cuộc nghiên cứu toàn diện và mang tính
định lượng về những tác hại tích lũy có thể có từ con đập Xayaburi. Và Việt Nam
đã đưa ra đề nghị hoãn lại dự án Xayaburi cùng với những dự án đập hạ lưu khác
ít nhất là 10 năm. </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Phái đoàn Cam Bốt cũng cho rằng phải cần nhiều thời
gian hơn nữa cho giai đoạn Tham-Vấn-Trước với các nước thành viên và cả với các
cộng đồng cư dân sao cho cách hiệu quả. Ngoài phần phát biểu về sự cần thiết có
những cuộc nghiên cứu và đánh giá toàn diện về tác động trên môi trường và ảnh
hưởng tích lũy của con đập Xayaburi;  điểm rất đặc biệt mà phía Cam Bốt nêu ra là
<i>“phần chia xẻ lợi nhuận  – benefit sharing”</i>từ con đập đối với các quốc
gia bị ảnh hưởng, cho vấn đề bảo vệ môi trường liên quốc gia cũng như lập những
<i>quỹ xã hội – social funds.</i></span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Phái đoàn Thái Lan, tuy cùng với Lào hưởng lợi nguồn
điện từ con đập Xayaburi, nhận định rằng đập thủy điện Xayaburi có tầm quan trọng
trong kế hoạch phát triển của quốc gia Lào, nhưng đồng thời cũng gây mối quan
ngại về suy thoái môi trường với các vùng đất ngập và mất đi nguồn cá và như vậy
sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới các cộng đồng cư dân sống ven sông Mekong. Jatuporn
Buruspat, Tổng Giám Đốc Vụ Tài Nguyên Nước Thái Lan đã có một phát biểu thể hiện
mối quan tâm tới xã hội công dân Thái : <i>“Chúng tôi muốn biết tới quan điểm
quần chúng và đặc biệt chú ý tới những mối quan tâm của họ.”</i>[8]</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Xayaburi là dự án đập được khởi động đầu tiêntrong
chuỗi 12 con đập hạ lưu trên dòng chính sông Mekong, cũng là con đập thứ nhấtnằm
bên ngoài lãnh thổ Trung Quốc. Theo lượng giá rất sơ khởi thì sẽ có hơn 200,000
người trực tiếp bị ảnh hưởng vì con đập, trong đó có 2,100 dân làng trên vùng
xây đập bị cưỡng bách di dời và phải tái định cư. Chưa kể tới ảnh hưởng trên
hàng chục triệu cư dân Lào, Cam Bốt và Việt Nam từ bấy lâu phụ thuộc vào nguồn
nước, nguồn cá của sông Mekong như mạch sống của họ. </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Trước những bất trắc và thiệt hại hiển nhiên ấy, câu
hỏi được đặt ra là ai đứng phía sau thúc đẩy dự án Xayaburi tiến tới? Đó chính
là các thế lực tài phiệt và các công ty năng lượng Thái Lan. Thế lực tài chánh
thì gồm 4 ngân hàng lớn: Kasikorn Bank, Bangkok Bank, Krung Thai Bank  và Siam
Commercial Bank.  Công ty xây đập là Thai Construction CompanyCh. Karnchang.
Khi con đập hoàn tất, thì 95% lượng điện sẽ chuyển về Thái Lan bán cho công ty 
EGAT / <i>Electricity Generating Authority of Thailand. </i></span></p>

<p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNoSpacing><b><span style='font-size:14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>SAVE
THE MEKONG VÀ NHỮNG PETITIONS</span></b></p>

<p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Tháng 03, 2011: quyết liệt nhất phải kể tới thỉnh
nguyện thư của tổ chức <i>SavetheMekong.org</i>gửi tới 2 Thủ tướng Lào và Thái
Lan với yêu cầu “hủy bỏ / cancel” – chứ không phải trì hoãn, toàn dự án đập
Xayaburi với mối quan ngại về sự hủy hoại hệ sinh thái trong vùng, và những tàn
phá do con đập Xayaburi gây ra sẽ là một tổn thất vĩnh viễn / permanent loss đối
với nguồn sống của cư dân trong vùng và cũng là đối với một trong những con
sông quý giá nhất của hành tinh này. </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Nguồn cá phong phú của con sông Mekong chỉ đứng thứ
hai sau con sông Amazon, với hơn 1,000 chủng loại cá, và con đập Xayaburi sẽ
ngăn chặn các đoàn di ngư / migratory fishes [ hơn 23 chủng loại], đe dọa tuyệt
chủng thêm 41 loại cá khác, trong đó phải kể tới cá Pla Beuk – Mekong Giant
Catfish, cùng với loại cá Irrawaddy Dophin, được coi là <i>chủng loại quan trọng
/ flagship species </i>biểu tượng cho sự lành mạnh của hệ sinh thái sông
Mekong.  </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Ame Trandem, Giám Đốc Chương trình Đông Nam Á của tổ
chức IRN / Mạng Sông Quốc Tế cũng có một nhận định tương tự: <i>“Nếu đập
Xayaburi  được xây xong , nó sẽ mở cửa cho hàng loạt cho những con đập dòng
chính khác gây tổn hại không thể đảo nghịch trên toàn hệ sinh thái của con
sông.”</i> [4] </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Tháng 04, 2011: do sự chống đối rộng rãi của cư dân
trong cùng hạ lưu sông Mekong và cả các tổ chức môi sinh địa phương và quốc tế,
khiến các chánh phủ trong vùngđã phải hoãn đi tới quyết định về con đập
Xayaburi. Nhưng từ đó tới nay, Lào và công ty xây đập Thái Lan vẫn cứ âm thầm đơn
phương cho tiến hành dự án.</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Bằng chứng là chỉ mới đây thôi [ 09-19-2011], phóng
viên Bangkok Post khi trở lại viếng thăm hiện trường xây đập Xayaburi, để thấy
rằng mọi trang thiết bị nặng kể cả những giàn máy đào xới / backhoes vẫn liên tục
hoạt động, với hơn 90% công trình làm con đường dẫn tới vùng xây đập đã hoàn tất.</span></p>

<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span
style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'><img
width=511 height=347 id="Picture 1"
src="GN_Xayaburi_ConCoDomino_files/image002.jpg"
alt="HÌNH II_ Công Trường Đập Xayaburi vẫn hoạt  động.jpg"></span></p>

<p class=MsoNoSpacing align=center style='text-align:center'><i><span
style='font-size:12.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>[ <b>Hình II:</b>
Công trường xây Đập Xayaburi vẫn không ngưng hoạt động;</span></i></p>

<p class=MsoNoSpacing align=center style='text-align:center'><i><span
style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Source:
International River Network ]</span></i></p>

<p class=MsoNormal><i><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;
font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></i></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Viraphonh Viravong Tổng Giám đốc Điện Lực Nhà nước
Lào đã cố gắng giải thích và bào chữa cho sự kiện rất nghịch lý và như một vi
phạm này: <i>“ Dĩ nhiên là chỉ khi nào công trình đập Xayaburi được khởi động,
con đường dẫn mới được xử dụng. Bằng không thì mọi tiện nghi sẽ thuộc về chánh
quyền sở tại, giúp họ có đường xá đi tới những làng mạc thôn bản.”</i> [3] </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>LƯỢNG GIÁ MÔI SINH THIÊN LỆCH</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Chỉ mới đây thôi, vào tháng 5, 2011 chánh phủ Lào đã
lại thuê công ty Thụy Sĩ có tên là Poyry Energy AG thực hiện“chỉ trong vòng  3
tháng”,  một cuộc khảo sát Lượng Giá Ảnh Hưởng Môi Sinh / EIA của con đập
Xayaburi – như thêm một đáp ứng chiếu lệ theo yêu cầu của MRC / Ủy Hội Sông
Mekong, chuẩn bị cho bước “quyết định cấp vùng”  nên hay không nên khởi công
xây con đập Xayaburi vào cuối năm nay. Số phận con đập Xayaburi  sẽ được quyết
định trong hội nghị Ủy Hội Sông Mekong  tại Siem Reap, Cam Bốt trong 3 ngày 7,
8, 9 tháng 12, 2011. </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Chỉ trong thời gian ngắn ngủi ấy, tuy phải đối đầu với
bao nhiêu bất trắc, với những vấn nạn chưa có câu trả lời nhưng  Poyry đã đi tới
ngay kết luận mang tính phỏng đoánrằng ảnh hưởng tác hại của con đập là không
đáng kể trên cư dân Lào và cả các quốc gia kế cận và cho rằng Lào có thể tiến
hành xây con đập. </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Poyry đã tự quảng cáo là một công ty tham vấn và kỹ
thuật toàn cầu <i>/ global consulting and engineering company</i>,với phẩm chất
cao nhất đưa tới giải pháp toàn diện; cókhả năng chuyên sâu trong các lãnh vực
năng lượng, kỹ nghệ, thiết kế đô thị, nước và môi trường. Poyry có tới 7,000
chuyên viên với mạng lưới văn phòng trên 50 quốc gia. Cổ phiếu trị giá của công
ty năm 2010 lên tới 682 triệu Euro.  </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Lào chọn thuê Poyry do công ty này đã có một quá
trình liên hệ với các dự án đập trong vùng hạ lưu sông Mekong. Poyry cũng đã và
đang có liên hệ với công ty xây đập Thái Lan Ch. Karnchangtrong dự án đập Nam
Ngum-2 và cũng dễ hiểu là tại sao, Poyry luôn luôn đưa ra những<i> “lượng giá
thuận lợi”</i> cho cho người bạn đối tác làm ăn lâu dài của mình, cho dù có những
bằng chứng hiển nhiên là trái ngược. [4] </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Nam Ngum-2 là con đập thứ hai trên sông Nam Ngum, một
phụ lưu chính của sông Mekong, công suất 615 MW, cách con đập Nam Ngum-1 35 kmvề
phía thượng nguồn, cũng do công ty Poyry lượng giá ảnh hưởng môi sinh và  tính
khả thi / feasibility của con đập.  Toàn thể lượng điện từ Nam Ngum-2 cũng sẽ
được chuyển nhượng  cho Thái Lan / EGAT/ Electricity Generating Authority of Thailand.
</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Năm 1971, đập Nam Ngum-1 hoàn tất:  có thể nói Lào
là quốc gia đầu tiên và sớm nhất có đập thủy điện trong lưu vực Sông Mekong giữa
những năm giông bão của cuộc chiến tranh Việt Nam. </span></p>

<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span
style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:"Times New Roman","serif"'><img
width=536 height=358 id="Picture 2"
src="GN_Xayaburi_ConCoDomino_files/image003.jpg"
alt="HÌNH III_ Đập Nam Ngum-1 1971.jpg"></span></p>

<p class=MsoNoSpacing align=center style='text-align:center'><i><span
style='font-size:12.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>[ <b>Hình III</b>
– Nam Ngum-1Đập Thủy Điện đầu tiên của Lào 1971 trên một phụ lưu chính sông
Mekong;</span></i></p>

<p class=MsoNoSpacing align=center style='text-align:center'><i><span
style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>  Source: photo
by Ngô Thế Vinh 12/2000]<a name="_GoBack"></a></span></i></p>

<p class=MsoNoSpacing><i><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></i></p>

<p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Bốn mươi năm sau đập Nam Ngum-1  [ 1971- 2011 ]Lào vẫn
là một đất nước kém phát triển và nghẻo nhất so với các quốc gia trong vùng.
Chiến lược của Lào là sẽ trở thành một <i>“xứ Kuwait thủy điện Đông Nam Á.” </i></span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Nam Viyaketh, Bột trưởng Công Thương của chánh phủ
Lào tuyên bố: <i>“Nếu mọi nguồn năng lượng được khai thác, Lào sẽ trở thành Chuỗi
Bình Phát Điện của Đông Nam Á – Battery of Southeast Asia, chúng tôi sẽ bán nguồn
điện ấy cho các nước láng giềng và Lào sẽ trở nên giàu có.”</i> [11]  Nhưng còn
rủi ro thì ra sao đối với Con Sông Mẹ  –  <i>Mae Nam Khong </i> như mạch sống của
người dân Lào thì vẫn còn là những ẩn số. </span></p>

<p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNoSpacing><b><span style='font-size:14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>XAYABURI
VÀ HIỆU ỨNG DOMINO </span></b></p>

<p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Hiệu ứng Domino là một chuỗi phản ứng tiếp theo một
biến động đầu tiên tạo nên những chuyển biến tương tự nơi vùng kế cận và cứ tiếp
tục phản ứng như vậy theo chuỗi / in linear sequence. Tượng hình là một chuỗi
những con cờ Dominoes, được xếp thẳng đứng và khi quân cờ Domino đầu tiên bị đổ
xuống sẽ tạohiệu ứng xô ngã con cờ tiếp theo và cứ tiếp tục một chuỗi phản ứng
như vậy cho tới con cờ Domino đứng chót. </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Đập Xayaburi sẽ là quân cờ Domino đầu tiên ấy, nếu
không trì hoãn được ít nhất một thập niên tới năm 2020, theo như khuyến cáo của
Ủy Hội Sông Mekong / Mekong River Commission [ 1995 – Present ], sẽ có hiệu ứng
kéo theo những bước khai triển ồ ạt của chuỗi những con đập hạ lưu khác và hậu
quả ra sao trên hệ sinh thái sông Mekong và nơi Đồng Bằng Sông Cửu Long phải
nói là không lường trước được. </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><b><span style='font-size:14.0pt;line-height:115%;
font-family:"Times New Roman","serif"'>LÀM GÌ TRONG MƯỜI NĂM TỚI 2010 – 2020?</span></b></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Một năm qua đi kể từ ngày Ủy Hội Sông Mekong ra khuyến
cáo về Lượng Giá Môi Trường Chiến Lược / Strategic Environmental Assessment
2010 : sẽ không có con đập hạ lưu nào khởi công trong vòng 10 năm tới để có
thêm thời gian cho những cuộc khảo sát nghiên cứu. Ts Lê Đức Trung, trưởng đoàn
Việt Nam trong thông cáo báo chí 14-04-2011, cũng chính thức đề nghị trì hoãn dự
án Xayaburi và các dự án thủy điện khác trên dòng chính sông Mekong ít nhất là
10 năm cho dù chánh phủ Lào vẫn nhấn mạnh quá trình PNPCA đã hoàn chỉnh.  </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Mười năm ấy 2010-2020 chẳng phải là một thời gian
dài cho một chiến lược môi sinh nhằm bảo vệ sông Mekong và Đồng bằng Sông Cửu
Long. Cách đây ngót một thập niên, khi viết về Đại Học Cẩn Thơ [14], người viết
đã có nhận định là không thể thụ động ngồi chờ nguồn thông tin do bên ngoài tùy
tiện  cung cấp mà vì lý do sống còn, chúng ta phải hết sức tích cựcvà trực tiếp
đi tìm kiếm những gì mà chúng ta cần biết – đó là những dữ kiện khách quan. Điều
ấy đòi hỏi cho một chiến lược bảo vệ môi sinh với tầm nhìn xa, với một đội ngũ
chuyên viên không những chỉ có trình độ mà còn có lòng thiết tha với công việc
chuyên môn của họ.  </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Người viết tiếp sau đó cũng đưa ra những đề xuất – đến
nay tuy đã hơn 10 năm nhưng vẫn còn nguyên tính thời sự và khẩn trương đối với
tình hình hiện tại.  </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Đại Học Cần Thơ – từng được mệnh danh là Ngọn Hải
Đăng của Đồng Bằng Sông Cửu Long,  rất cần có Phân Khoa Sông Mekong như  một <i>“think
tank” </i>một trung tâm nghiên cứu giảng dạy và là nguồn cung cấp chất xám.  Ban
giảng huấn ngoài thành phần cơ hữu của nhà trường, sẽ bao gồm các chuyên gia của
Ủy Hội Sông Mekong, Ủy Hội Sông Mississippi, nhóm Chuyên Viên Tham vấn Quốc tế
bên cạnh MRC. Họ sẽ được mời như những Giáo Sư Thỉnh Giảng. Tài liệu giảng của
họ sẽ là nguồn thông tin vô cùng quý giá do từ  những đúc kết qua thực tiễn. </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Chọn lọc tuyển sinh không phải chỉ có Việt Nam mà cả
từ các quốc gia trong lưu vực, hướng tới đào tạo các kỹ sư môi sinh [trình độ
Master of Science] được tiếp cận với thực tiễn bằng những chuyến du khảo /
fieldtrips qua các trọng điểm của con sông Mekong, qua các con đập, và không thể
thiếu một thời gian thực tập  <i>“on-the-job training”</i> tại các cơ sở của Ủy
Hội Sông Mekong. Họ sẽ ra trường với một tiểu luận tốt nghiệp về những đề tài
khác nhau liên quan tới hệ sinh thái của con sông Mekong. </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Về phương diện chánh quyền, cần thiết lập ngay một mạng
lưới <i>“Tùy viên Môi sinh”</i>[Đã có những tùy viên quân sự, tùy viên văn hóa,
tại sao không thể có tùy viên môi sinh ]đặc trách sông Mekong trong các Tòa Đại
sứ và Sứ quán tại các quốc gia trong lưu vực: như tòa lãnh sự Việt Nam ở Côn
Minh Vân Nam, bốn tòa đại sứ Việt Nam ở Miến Điện, Thái  Lan, Lào và Cam Bốt. Họ
sẽ là tai mắt, là những trạm quan sát sống cho Phân Khoa Sông Mekong, Ủy Ban
Sông Mekong Việt Nam và Bộ Bảo Vệ Môi Trường.</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Trong một cuộc phỏng vấn 02-10- 2011 của đài Á Châu
Tự Do / RFA [13], trả lời câu hỏilà chánh phủ các nước hạ nguồn sông Mekong cần
phải làm gì để cứu vãn môi sinh và sinh kế cho toàn bộ dân cư trong khu vực hạ
lưu?   </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Kỹ sư Phạm Phan Long, thuộc Hội Sinh Thái Việt /
Viet Ecology Foundation đã phát biểu: là ngoài quyết định ngưng xây đập
Xayaburi và các con đập khác trên sông Mekong,cần thêm những biện pháp khác mà
các nước hạ lưu có thể làm, bao gồm:<i>thiết lập quỹ“Mekong Fund” bảo vệ môi
trường và cứu trợ hạn hán, lũ lụt;  phục hồi rừng và thảm thực vật; phát triển
nông ngư nghiệp, sống với hạn hán và sống với mặn như đã sống với phèn và sống
với lũ; phát triển hoạt động kinh tế huấn nghệ bớt dựa vào thiên nhiên sông hồ;
trong 10 năm tới nghiên cứu thủy điện theo tiêu chuẩn quốc tế và cần có dung
tích hồ chứa dành riêng cho ưu tiên chống lụt và giảm hạn.</i> [13] </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Đây cũng là quan điểm của phái đoàn Cam Bốt khi nói
tới <i>“chia xẻ lợi nhuận – benefits sharing”</i> từ các con đập như một đền bù
cho những thiệt hại trên các cộng đồng cư dân ven sông. <i>“Mekong Fund”</i>sẽ
là một quỹ bảo hiểm cho mọi rủi ro cho dù lớn hay nhỏ, trong tiến trình  khai
thác nguồn tài nguyên từ con Sông Mekong, trong đó có tài nguyên nước và những
con đập thủy điện. </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Một câu hỏi cấp thiết đặt ra cho Ủy Ban Sông Mekong
Việt Nam:  làm sao để kịp thời  đưa ra những <i>tiêu chuẩn cơ bản – baseline
criteria</i>, những <i>thông số khoa học – scientific parameters</i>không phải
chỉ riêng cho con đập Xayaburi mà cả những con đập khác trong tiến trình PNPCA
như (1) bảo đảm lưu lượng tối thiểu trong mùa khô hạn, (2) lưu lượng tối đa
trong mùa mưa lũ với con sông Tonle Sap chảy hai chiều, (3) bảo đảm nguồn cá và
đường di chuyển của các đoàn di ngư, (4) phẩm chất nước và trữ lượng phù sa cho
Đồng Bằng Sông Cửu Long, (5) và quan trọng là sự cam kết tuân thủ cùng với những
biện pháp theo dõi và chế tài khi bất cứ một thành viên nào <i>vi phạm – out of
line</i>  các tiêu chuẩn cơ bản ấy. </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;line-height:115%;font-family:
"Times New Roman","serif"'>Cũng vẫn câu hỏi ấy, đặt ra cho Ủy Ban Sông Mekong
Việt Namlà:tiến trình PNPCA sẽ diễn tiến ra sao nếu đó là dự án đập Luang
Prabang 1,410 MW của PetroVietnam Power Co. – thay vì là con đập Xayaburi với công
ty Ch. Karnchang Thái Lan; người viết cho rằng Việt Nam cũng đang liều lĩnh <i>đi
trên những tảng băng mỏng – walks on thin ice</i>, và với tiêu chuẩn nước đôi –
<i>double standard</i>, Việt Nam sẽ không dễ dàng gì để có những câu trả lời
thuyết phục và thỏa đáng. </span></p>

<p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNoSpacing><b><span style='font-size:14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>NGÔ
THẾ VINH</span></b></p>

<p class=MsoNoSpacing><i><span style='font-size:14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>21–11–2011
        </span></i></p>

<p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNoSpacing><span style='font-size:12.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>THAM
KHẢO:</span></p>

<p class=MsoNoSpacing><i><span style='font-size:12.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>1/Mekong
– Cửu Long 2011 A Look Forward into the Next Half Century; Ngo The Vinh, Viet
Ecology Foundation  01- 11- 2011</span></i></p>

<p class=MsoNoSpacing><i><span style='font-size:12.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>http://www.vietecology.org/Article.aspx/Article/63</span></i></p>

<p class=MsoNoSpacing><i><span style='font-size:12.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>2/
Illegal Construction on the Xayaburi Forges Ahead; Ame Trandem, International
Rivers 08-04- 2011</span></i></p>

<p class=MsoNoSpacing><i><span style='font-size:12.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>3/
 Bangkok Post Updated on Xayaburi Construction; Bangkok Post Sunday,  09 -18-
2011</span></i></p>

<p class=MsoNoSpacing><i><span style='font-size:12.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>4/Petition
to Cancel the Xayaburi Dam. Ame Trandem, Southeast Asia Program Director,
International Rivers, 11- 09- 2011  http://salsa.democracyinaction.org/o/2486/p/dia/action/public/?action_KEY=8547</span></i></p>

<p class=MsoNoSpacing><i><span style='font-size:12.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>5/
Laos Uses New Report to Greenwash the Xayaburi Dam; Press Release International
Rivers, 09- 11- 2011 http://www.internationalrivers.org/en/2011-11-8/laos-uses-new-report-greenwash-xayaburi-dam</span></i></p>

<p class=MsoNoSpacing><i><span style='font-size:12.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>6/
 Southeast Asian Dam Still a Carbon Source Ten Years Later; Katy Yan,
International Rivers 10- 26- 2011http://www.internationalrivers.org/en/blog/katy-yan/2011-10-26/southeast-asian-dam-still-carbon-emitter-ten-years-later</span></i></p>

<p class=MsoNoSpacing><i><span style='font-size:12.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>7/
US Senate Hearing Recognizes Mainstream Dam Threat to Mekong River;
International Press Release 09- 24- 2010http://www.internationalrivers.org/en/2010-9-23/us-senate-congressional-hearing-recognizes-mainstream-dam-threat-mekong-river</span></i></p>

<p class=MsoNoSpacing><i><span style='font-size:12.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>8/
Lower Mekong Countries Take Prior Consultationn on Xayaburi Project to
Ministerial Level. MRC Vientiane Lao PDR, 04- 19- 2011, </span></i><a
href="http://www.mrcmekong.org/news-and-events/news/lower-mekong-countries-take-prior-consultation-on-xayaburi-project-to-ministerial-level/"><i><span
style='font-size:12.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>http://www.mrcmekong.org/news-and-events/news/lower-mekong-countries-take-prior-consultation-on-xayaburi-project-to-ministerial-level/</span></i></a></p>

<p class=MsoNoSpacing><i><span style='font-size:12.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>9/
Agreement on the Cooperation for the Sustainable Development of the Mekong
River Basin, Chiang Rai, Thailand, 04- 05- 1995</span></i></p>

<p class=MsoNoSpacing><i><span style='font-size:12.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>10/
 Nửa Thế Kỷ 1957-2007 Từ Ủy Ban Sông Mekong Tới Ủy Hội Sông Mekong; Ngô Thế
Vinh 06- 2007, Thế Kỷ 21, No. 219, July 2007</span></i></p>

<p class=MsoNoSpacing><i><span style='font-size:12.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>11/
Laos Turns to HydroPower to be Asia’s Battery; Jared Ferrie, The Christian
Science Monitor, July 2, 2010</span></i></p>

<p class=MsoNoSpacing><i><span style='font-size:12.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>12/
 Mekong Tipping Point: Hydropower Dams, Human Security and Regional Stability;
Richard P. Cronin, Timothy Hamlin; The Henry L. Stimson Center 2010 </span></i></p>

<p class=MsoNoSpacing><i><span style='font-size:12.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>13/ 
Lancang-Mekong Initiative; A Foundation for the Long Term Cooperation and
Prosperity for China and ASEAN, Pham Phan Long, Feb 2011, </span></i><a
href="http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/How-To-Save-The-Mekong-River-part-2-02102011054706.html?searchterm=None"
target="_blank"><span class=yshortcuts2><span style='font-size:12.0pt'>http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/How-To-Save-The-Mekong-River-part-2-02102011054706.html?searchterm=None</span></span></a><span
style='font-size:12.0pt'><br>
</span><i><span style='font-size:12.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>14/Viện
Đại Học Cần Thơ, Đồng Bằng Sông Cửu Long và Con Sông Mekong; Ngô Thế Vinh, Thế
Kỷ 21 06- 2002</span></i><br>
<br>
</p>

<p class=MsoNormal>&nbsp;</p>

</div>


<!--- REPLACE LAST </HTML></BODY> --->

<div align="center">

<p> <font  face="Arial" size "1" color="blue">

	<a href="#" onClick="history.go(-1);return true;" 
		onmouseover="popup()" 
		onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Backarrow2.gif" alt="" border="0"> 
	</a>

	<a href="#" onClick="history.go(-1);return true;">Trở lại trang trước 
	</a>

	<a href="#top" class="nav" 
		onmouseover="popup()" 
		onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Toparrow2.gif" alt="" border="0"> 
	</a>

	<a href="#top" class="nav">Trở lên đầu trang 
	</a>
      
</P>

<p class=MsoNormal><o:p>&nbsp;</o:p></p>

</div>

	    </td>
    	   </tr>
	  </table>
      </td>  <!-- end windown width = 950 -->
  



    </tr> <!--- **** end 100 % Window --->
   </table>
  </td>
 </tr>
</TABLE>
</BODY>
</HTML>

�