ÿþ<html> <head> <meta http-equiv=Content-Type content="text/html; charset=unicode"> <meta name=Generator content="Microsoft Word 12 (filtered)"> <title> </title> <style> <!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;} @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoAcetate, li.MsoAcetate, div.MsoAcetate {mso-style-link:"Balloon Text Char"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:8.0pt; font-family:"Tahoma","sans-serif";} span.BalloonTextChar {mso-style-name:"Balloon Text Char"; mso-style-link:"Balloon Text"; font-family:"Tahoma","sans-serif";} p.msochpdefault, li.msochpdefault, div.msochpdefault {mso-style-name:msochpdefault; margin-right:0in; margin-left:0in; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} .MsoChpDefault {font-size:10.0pt;} @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:1.0in 1.25in 1.0in 1.25in;} div.Section1 {page:Section1;} --> </style> <!-- copy part 1 replace </head> and <body> by: --> <meta http-equiv="page-enter" content="revealtrans(duration=2, transition=3)"> <STYLE TYPE="text/css"> a:link { color: blue; text-decoration: none } a:active { color: red; text-decoration: none } a:visited { color: blue; text-decoration: none } a:hover { color: #FF0000 ; text-decoration: underline } </STYLE> </head> <BODY bgColor="#fffacd" leftMargin=0 background="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/dragonbg2.jpg" topMargin=0 bgproperties="fixed" align="center" > <TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0 width=100% > <tr> <td width="100%"> <table vAlign=center align=center border=3 > <tr vAlign=center> <!--- **** 100% window ---> <td vAlign=top width = 950> <table background="" bgColor="#fffacd"> <tr> <td> <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 cellPadding=0 width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" > <!--- **** main body ---> <tr> <!-- Title ---> <!-- <td background="http://thatsonchaudoc.com/mucluctitle/TSCD_title2.jpg" width = "70%" height=135>--> <td background="http://thatsonchaudoc.com/mucluctitle/ButKy_title.jpg" height = 140> <TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0> <tr> <TD align="center" width=50%> <img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/HoiKy_2friend.gif" width ="70" height ="50" alt=""> </TD> <TD vAlign=right> <p> <IMG src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/bird6.gif" width = "50%" border=0> </p> </TD> <TD vAlign=right> <img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/HoiKy_2bird.gif" width ="90" height ="70" alt=""> </TD> </TR> </TABLE> </td> </tr> <!-- end Title ---> <tr > <!--- Menu Bar ---> <td align="center" > <table border="2" height ="30" cellspacing="0" cellpadding="0" background="" > <tr> <td align="center" width = 950> <p> <b> <font face="Times New Roman" size=2 color="black"> <a href="http://thatsonchaudoc.com/index.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Trang Chính</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/hinhanh.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Hình ¢nh</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/hoiky.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Bút Ký </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">TruyÇn Ng¯n</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan2.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">TruyÇn Th­t Ng¯n</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/TacGiaTacPham.html"> <span style="text-decoration: none"> TG & Tác Ph©m </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/tho.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Th¡ </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/DiTichVaDanhNhan.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Di Tích LËch Sí và Danh Nhân </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/gopnhat.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Ýi SÑng: Phong Tåc & Khoa HÍc </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/amnhac.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Sân Kh¥u/NghÇ Thu­t</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/hopthu.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">HÙp Th° </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/nhantin.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none"> Nh¯n Tin </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/tintuc.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none"> Tin Téc Thân Hïu </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/TinVui.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none"> Tin Vui </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/PhanUu.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none"> Phân ¯u </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/suckhoegiadinh.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">SK và Gia ình</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/QuyTinhThuong.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Lá Lành ùm Lá Rách</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/TruyenCuoi.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Vui C°Ýi</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/giachanh.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">¨m Thñc/Gia Chánh</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/xuan.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Trang Xuân</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/banviet2/NguyenKim/NK_listing.html" > <b><font face="Arial" size=2 color="9432cc">Cùng Tác Gi£</font></b></a> &nbsp;&nbsp; </font></b> </p> </td> </tr> </table> </td> </tr> <!--- End Menu Bar ---> <tr > <!--- Start Body ---> <td align="center" > <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 cellPadding=0 borderColorLight=#6b948a cellspacing="0" cellpadding="0" bgColor="white" background="" > <tr> <td> <blockquote> <div class=Section1> <p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>                  </span></p> <p class=MsoNormal align=center style='margin-bottom:6.0pt;text-align:center'><b><span style='font-size:16.0pt'>CHUYÆN ¯ÜNG RêNG- CÌP THÜI KH¨N HOANG</span></b></p> <p class=MsoNormal align=center style='margin-bottom:6.0pt;text-align:center'><b><span style='font-size:14.0pt'>NguyÅn Kim</span></b></p> <p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>   Thí hình dung vùng ¥t ph°¡ng Nam bao la, phì nhiêu màu má bây giÝ và nghe l¡i, xem l¡i nhïng lÝi truyÁn kh©u, nhïng ghi chép gi£n dË vÁ cuÙc ¥u tranh mß ¥t và sinh tÓn cça ông cha ta ôi ba trm nm vÁ tr°Ûc, th­t khó mà c£m nh­n dù chÉ mÙt ph§n gian khÕ ¥y. Câu chuyÇn này không ph£i là sñ tra céu chi ti¿t thñc h°, chÉ là thu th­p nÑi ti¿p të nhïng chuyÇn giÑng nh° truyÁn thuy¿t c§n l°u giï. Të quyÃn  Gò Công c£nh ci ng°Ýi x°a cça cå ViÇt Cúc, mÙt th§y thuÑc, mÙt nhân s) áng kính và lÝi kà thêm cça nhïng vË cao tuÕi sÑng miÇt Bình Thành, Bình Xuân& mà thêm th¯t vào ây. </span></p> <p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>   Thuß x°a, quãng °Ýng të Chã LÛn vÁ tÛi C§n °Ûc kho£ng nm chåc cây sÑ ã là gian nan l¯m. Nhïng lúc quan viên c§n i l¡i, gi¥y tÝ công vn c¥p bách& ph£i dàn lính tráng s¯p ·t mß °Ýng và phòng ngëa c°Ûp bóc liÁu l)nh hoành hoành. L·n lÙi °Ýng xa diÇu vãi chÉ nhÝ vào ôi chân céng cáp, d»o dai, i và vÁ có nhanh cing m¥t h¡n nía tháng trÝi. Sã nh¥t là khi v°ãt sông Bao Ng°ãc à vào Ëa ph­n Gò Công, vùng hoang vu nê Ëa mÛi m» §y b¥t tr¯c. Hãi hùng sóng to gió lÛn, lòng l¡ch sâu, n°Ûc ch£y m¡nh& cho nên tai n¡n ghe thuyÁn là th°Ýng xuyên. S¯p qua sông thì khách th°¡ng hÓ bày cúng c§u may, thoát lo cing mÙt mâm t¡ lÅ. Có câu hò x°a nghe r¥t o¡n tr°Ýng  Anh i chuy¿n g¡o Gò Công/ Anh vÁ Bao Ng°ãc bË giông ét buÓm& / Anh ¡i!/ ThuyÁn anh cao nh°ng sóng c£ nh­n chìm/ Em trông sông bao nhiêu khúc& n×i niÁm ruÙt au& hò ¡& Phía bên kia sông thuÙc vÁ Gò Công, miÇt Bình Xuân, Bình Thành& toàn rëng và r¡ch, không cây to chÛn chß nh° miÁn trên, chÉ lùm båi cây lúp xúp nh°ng ch±ng chËt, um tùm. Nhïng con r¡ch nhÏ nh° r¡ch Rô, r¡ch Lá, r¡ch Bng& nÑi liÁn nhau và n thông ra sông Tra. R¡ch h©m sâu, tm tÑi bßi tàng lá dëa n°Ûc sum suê ken dày cùng cây hoang d¡i che l¥p hai bên bÝ. ây cing là lãnh Ëa cça cá s¥u, chúng ngang dÍc tung hoành b¯t thú, b¯t ng°Ýi n thËt. Có mÙt anh gÑc ng°Ýi Cà Mau vì thÝi th¿ sao ó mà chÑng xuÓng cùng éa con trai chëng sáu tuÕi vÁ c¥t chòi bên o¡n r¡ch Rô, l§n hÓi Ñn cçi Õi g¡o. S¡ s©y, éa nhÏ bË s¥u b¯t l·n chìm m¥t, ng°Ýi ta th¥y mà không bi¿t làm sao céu kËp, kêu trÝi Á quy¿t là con s¥u mii Ï hung dï nh¥t b§y. Ng°Ýi cha không khóc, ngày êm c·m cåi mài mác dài, mác ng¯n, ánh bÇn dây thëng, dây chão, không ai bi¿t làm chi. Ba ngày sau, §u éa nhÏ t¥p mé, anh bÍc áo ôm vào lòng rÛt n°Ûc m¯t mÙt hÓi rÓi em chôn. G§n mÙt tháng trÝi, anh theo dõi thói quen ki¿m n cça b§y s¥u, chú ý nh¥t là con mii Ï. TÑi nÍ, b¡n làm nghÁ nghe ti¿ng v«y vùng ngoài r¡ch liÁn vác rìu, xách ch)a ra xem. MÙt vùng n°Ûc ng§u bÍt xoáy, cuÙc ¥u tranh sinh tí ang diÅn ra. Anh ng°Ýi Cà Mau bám ch·t mình con s¥u lÛn ã bË trói hai chân tr°Ûc, trÓi lên håp xuÑng giïa ánh uÑc cùng ti¿ng hò la trã lñc. Lúc lâu sau thì im l·ng, anh ta g¯ng l¿t vô bÝ thì ng¥t xÉu. ám b¡n lÛp lo h¡ ¥m, xoa bóp thuÑc r°ãu cho anh, lÛp hì håc cÙt dây kéo con s¥u mii Ï vÁ n¡i lÁu tr¡i. Sáng ra, mÍi ng°Ýi lÙt da x» thËt con s¥u, còn anh gi¿t s¥u chÉ héng chén máu ra r°Ûi lên m£õ con trai, Ñi nén nhang kh¥n vái. UÑng cùng anh em ly r°ãu, anh bùi ngùi chia sÑ cçi ã Ñn còn l¡i cho anh em rÓi të giã, ch³ng ai bi¿t ng°Ýi cha th°¡ng con và §y lòng can £m kia s½ trôi gi¡t vÁ âu?. L¡i có chuyÇn ngôi miÅu x°a  bên kia r¡ch Gò Công còn di tích cái vÏ lúa trông tña vÏ b§u khô, màu xám mÑc, tÓn t¡i g§n& hai trm nm. TÛi chuyÇn con cá bÑng mú lÛn ào hang mé r¡ch, bÁ hoành °Ûc chëng nh)nh h¡n cái mái chéa n°Ûc, g·p ng°Ýi s¡ ý là táp nuÑt luôn. May mà mÙt thÝi gian sau nó i âu m¥t, ông già bà lão cho r±ng nó theo hang thông ra sông lÛn, biÃn rÙng.  D°Ûi sông, d°Ûi r¡ch là v­y, còn trên bÝ thì n¡n tai rình r­p té phía; sñ né tránh hay chÑng cñ chuyÇn  s¥u tha hùm b¯t qu£ khó nhÍcvô cùng!</span></p> <p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>   Dân té xé tå vÁ l­p tr¡i, dñng lÁu n¡i gò nÕng mà ß, ph§n nhiÁu là ng°Ýi lá c¡ th¥t chí ho·c nghèo túng, trÑn xâu trÑn thu¿, gÍi chung là  dân l­u .. HÍ th°Ýng chÍn n¡i xa xa sông r¡ch mÙt chút, có viÇc c§n - mà cing hi¿m- v°ãt qua thì m°ãn xuÓng ho·c nhiÁu ng°Ýi liÁu m¡ng lÙi nhanh qua. Còn trên bÝ thì hùm beo, heo rëng, r¯n rít& lúc nào cing l¥p ló chñc chÝ giáp m·t à nhe nanh, nh£ nÍc. Anh em hãp séc d§u dãi n¯ng s°¡ng khai kh©n ¥t, Ñn cây rëng bán, dñng lÁu g§n nhau à cùng làm n ma ødÅõ bÁ t°¡ng trã, hÓi ó gÍi chung hÍ là  b¡n rìu . LÁu lãp lá dëa n°Ûc, dñng rào bao bÍc hai ba lÛp b±ng cây cóc, cây chà là& v¡c nhÍn. Aên uÑng kham khÕ, m¯m muÑi qua ngày, có iÁu sñ bao bÍc nhau à chÑng trÙm c°Ûp, thú dï thì hÍ cùng mÙt lòng. Vùng nhiÁu cây rëng, ¥t phì nhiêu cách b¿n v°ãt sông Bao Ng°ãc cá ba ngàn mét, x°a gÍi Truông Cóc vì lo¡i cây này chen chúc dày ·c bao Ýi. MÙt n¡i hiÃm Ëa mà lôi cuÑn anh em lang b¡t, gan góc tå vÁ khai thác làm n, dñng nên làng xóm phÓn thËnh sau này. Cing có con °Ýng mòn ¥t, °Ýng Truông, ch¡y ngo±n ngoèo, ng°Ýi ta dÍn cây c¥y lúa, nhà cía tuy th°a thÛt mà ít lo l¯ng. Rëng truông Cóc tr£i rÙng xa bÑn h°Ûng, cây bËt bùng ngút m¯t, các lo¡i thú rëng chia nhau mà ß. ·c biÇt, truông r¥t nhiÁu cÍp, l¡i °a lai vãng cùng ng°Ýi. ChiÁu chiÁu, nhóm b¡n rìu ngó ra mé rëng th¥y cÍp nÑi uôi nhau i lòng vòng ki¿m n. Th¥y thì b¥m nhau nhìn, không ai dám nói ùa, nói xóc bßi tin r±ng cÍp r¥t thính tai. M×i sáng, chÝ m·t trÝi lên cao mÍi ng°Ýi mÛi hè nhau xách mang dång cå i làm mÙt l°ãt. TÛi n¡i thì viÇc ai n¥y làm, lâu lâu ngó chëng sau l°ng cho nhau. Bïa nÍ, hÍ ang lui cui Ñn cçi thì  hai con cÍp nh¹ nhàng theo nhïng lùm båi l¡i g§n. MÙt anh chãt th¥y liÁn hÑt ho£ng la to  CÍp& CÍp! anh Móm ¡i& ch¡y cho l¹! . Con cÍp i §u nh£y bÕ chåp phç lên §u anh Móm Ënh nh­n xuÑng. Anh giÏi võ, vung hai tay lên b¥u xi¿t cÕ cÍp khi¿n nó hÏng c£ hai chân tr°Ûc lên. RÓi anh lách mình ra, thúc §u gÑi vô hông cÍp th­t m¡nh, nó xi»ng liÃng dÙi ng°ãc. Con cÍp kia nh£y chåp, anh né kËp, hai tay liên ti¿p tung nhïng cú ¥m, ¡p vào vai, bång, nó ph£i dang ra xa. Anh Móm vëa thç th¿ vëa lùi d§n l¡i, chåp rìu, rút l°ái, c§m o¡n cán chÝ ãi. Hai con cÍp l°Ým l°Ým xoay vòng quanh rÓi hè nhau t¥n công. Anh xoay trß, ti¿n thoái l¹ làng, dùng cán rìu nÇn cho ôi cÍp nhïng òn au i¿ng vào vai, l°ng, chân& Coi bÙ khó th¯ng, hai con cÍp bË no òn d¡t të të rÓi len lét phóng ch¡y m¥t. Anh em b¡n rìu nãy giÝ ch¡y núp, giÝ ra mëng và h¿t lÝi khen t·ng anh Móm. C£ kho£ng ¥t là ¥u tr°Ýng qu§n th£o ác liÇt giïa ng°Ýi và mãnh thu, cây cÏ liÇt Ëa, lông cÍp rång r¡i t¡i t£. Thuß giÝ g·p cÍp là ch¡y trÑn ho·c b­m môi gõ phèng, hò hét cho nó sã mà bÏ i, ai dám °¡ng cñ?. Anh Móm d·n thêm là tánh cÍp thù dai, mai mÑt nó có tÛi nïa thì anh em ch¡y tránh i, à mình anh Ñi Ëch. Sau chuyÇn này Ón ãi lan xa, ng°Ýi t¡ nà trÍng gÍi là ông Móm!</span></p> <p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>   NghÉ ng¡i hai, ba hôm, ông Móm rç mÍi ng°Ýi vào rëng, ai n¥y còn quá sã cÍp nên không i cùng, chÉ mÙt anh can £m chËu theo. Ông không nói gì, nai nËt gÍn gàng rÓi so¡n l¥y cây côn hÓi còn hÍc võ d¯t l°ng, vô rëng Ñn cçi nh° lÇ th°Ýng. Chëng giïa buÕi, nghe mùi khen khét tanh tanh, ti¿ng §m ë tr§m tr§m, ông Móm kêu ng°Ýi b¡n bò l§n ra r«y n¥p kù, à anh Ñi phó. Ngó ra bìa rëng th¥y b§y cÍp bÑn, nm con dàn ngang h§m hë, anh bi¿t chuyÇn ánh nhau là không tránh khÏi. Nh°ng bÛi b£n tánh can tr°Ýng, bi¿t võ nghÇ, muÑn ánh uÕi thú dï cho anh em, bà con an tâm làm n, l­p ¥p,,,;ông Móm quy¿t n thua ç tr­n này cho chúng sã. Con cÍp lÛn nh¥t xm xm i §u, hai m¯t ngó ông ch±m ch±m. Ôâng bình t)nh chÑng côn éng t¥n chÝ ãi. CÍp ­p uôi, gi°¡ng móng vuÑt nh±m cÕ ông mà chåp. Ông såp xuÑng, chËu cây côn chÑng thÑc vô hàm cÍp khi¿n nó m¥t trÛn. RÓi ông múa côn ánh liên hÓi vào §u, vai, l°ng& con v­t kém th¿. Nó rång rÝi quay ngang, ông nÇn thêm hai côn vào chân. Con cÍp b°¡i b°¡i chân tr°Ûc thÑi lui, m¯t cåp xuÑng chËu thua. Ba con cÍp kia phóng vô ti¿p éng, ông Móm càng ánh càng hng, lúc sau chúng cing ành h­m hñc quay vÁ bìa rëng, l·ng l½ i khu¥t. GÍi ng°Ýi b¡n n¥p ß r«y ra, ông Móm nhác th¥y mÙt con cÍp khác éng xa xa nhìn rÓi ch­m ch¡p quay §u, chân sau i kh­p khiÅng, g°ãng g¡o. Ôâng bi¿t ngay là con cÍp bË òn hôm tr°Ûc, giÝ kéo Óng bÍn tÛi tr£ thù, còn b£n thân thì ã sã ông mÙt n°Ûc!</span></p> <p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>   Anh em Ñn cçi, phát r«y nhÝ ông Móm mà bÛt ph§n lo sã, théc khuya d­y sÛm ra séc mß °Ýng, trÓng trÍt, phá rëng l§n hÓi cho quang ãng. BÍn cÍp giÝ chÉ rình mò th¥p thoáng trong sâu. Dân nghèo té xé tha ph°¡ng nghe ti¿ng ông, bàn nhau ¿n truông Cóc tính th¿ sinh nhai yên Õn. Nhïng khi ông Móm không i vào rëng thì b¡n rìu, b¡n r«y m°ãn cái áo, cái qu§n ci cça ông em máng treo ch× làm, cÍp nghe h¡i ch³ng dám léo hánh gây chuyÇn rÓi thÝi gian sau chúng bÏ i biÇt d¡ng. MÙt vùng truông Cóc gian nguy hiÃm trß nhÝ sñ ding c£m Ñi §u cça ông Móm cùng bao th¿ hÇ, hi¿n dâng mÓ hôi, x°¡ng máu mà d§n °ãc khai hoang, trù phú, l­p làng l­p ¥p sÑng an vui. Nhïng b­c cao niên giÝ c£m khái v­t Õi sai dÝi, chuyÇn x°a còn ó mà bóng ci tiÁn nhân lu mÝ, ngùi ngùi nh¯c m¥y câu th¡  RuÙng cò bay d·m dài Truông Cóc/ Cháu con ông Móm ln lóc c¡ hàn/ Ai xui khi¿n c£nh iêu tàn/ MÓ ông còn ó, hÍ hàng ch³ng th¥y vi¿ng thm& </span></p> <p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>   ¥t ai, rëng, r¡ch, doi, bàu& thuß x°a gÍi b±ng các Ëa danh liÁn l¡c vÛi nhau, g§n nh° ch°a phân Ënh Ëa giÛi rõ ràng, nh°ng ai cing hiÃu và hình dung ra °ãc °Ýng i lÑi l¡i. Nh° GiÓng Gng là mÙt khu rëng nhÏ mÍc toàn cây gng, phía d°Ûi Bàu S¥u mÙt chút và lÍt thÏm trong vùng rëng Cóc, cách ngoài Ù hai ngàn mét vÁ h°Ûng ông b¯c Gò Công. Cây gng cao lÛn nh° cây trâm b§u, gai mÍc trong thân, lú ra ngoài giÑng cña gà. H¡n 150 nm vÁ tr°Ûc, mÙt sÑ gia ình kéo tÛi qu§n tå l­p ¥p rÓi thì sß rëng nhà ai n¥y kh©n à c¥y lúa. ãi m·t trÝi lên, c£ ¥p mÛi cùng i Ñn cçi, ch·t cây, á §n nhau chuyÇn hùm beo, cá s¥u, r¯n Ùc& qu©n quanh g§n o. Sáng nÍ có hai c­u cháu tên tám NghÁ và hai S¿n cùng phát chung sß ruÙng. B¥t thình lình, cÍp rình sµn n¡i lùm båi nh£y bÕ chåp ngay §u hai S¿n ghì xuÑng. Anh kËp la lên  Ôái& bÛ c­u Tám& céu cháu vÛi! . ang dÑn cçi g§n bên, ông Tám  c§m rña nhào l¡i chém th³ng ngay l°ng cÍp. Nó o±n mình buông n¡n nhân ra, chÝn vÝn chåp è ông Tám, m¯t long lên hung tãn. Ng°Ýi cháu chÏi d­y l¥y rña chém nhiÁu nhát vào hai ùi cÍp. Con mãnh thú såm xuÑng l¿t d§n ra mé rëng bË ông Tám ch¡y theo bÓi rña thêm vào ch× hiÃm, nó mÛi chËu ch¿t. Bà con xúm l¡i lo c§m máu, khiêng anh Hai vÁ ¥p trË v¿t th°¡ng §u khá n·ng, ông Tám thì rách thËt ch× ngñcs¡ sài. Báo tin vÁ Gò Công, quan có lÝi khen và th°ßng cho hai c­u cháu mÙt sÑ tiÁn lÛn. V¿t th°¡ng cÍp vÓ cça anh Hai ph£i ¯p thuÑc, nghÉ ng¡i g§n ba tháng trÝi mÛi khÏi h³n. VÁ già, ông Hai th°Ýng chÉ cái th¹o to trên trán mà nói khoe vÛi ám thanh niên  G·p cÍp bây ëng sã, ph£i hè nhau mà ánh& Nó sã tao nên à cái d¥u này cho cháu con nh¡& mà tránh m·tù! .</span></p> <p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>   Nhïng loài Ùng v­t hoang dã të m¡nh m» cho ¿n y¿u Ût Áu ph£i tìm cách sinh tÓn thích hãp là l½ °¡ng nhiên. Tuy nhiên, hung b¡o nh° loài cÍp cing có lúc xui rçi g·p n¡n, chËu ch¿t d°Ûi tay con ng°Ýi. Thuß x°a, tên r¡ch, gò, bàu, vàm, giÓng& hay l¥y tên ng°Ýi tiêu biÃu ho·c dña vào ·c iÃm riêng Ëa ph°¡ng mà gÍi. Nh° R¡ch Lá, R¡ch B§n, Gò Gëa, GiÓng Tháp& NguÓn gÑc tên R¡ch ChÑt (Bình Thành) thuÙc vùng rëng và r«y sình l§y, cÏ lác um tùm, dëa n°Ûc ngút m¯t, m°¡ng x»o ngang dÍc mà cá tôm nhiÁu vô sÑ. Cá chÑt lúc nhúc d°Ûi r¡ch, tràn c£ lên r«y d«y §y, dân xúc ph¡i khô, làm m¯m n quanh nm không xi¿t. Cá có ng¡nh nhÍn, âm nhéc, bâu nhau en c£ m·t r¡ch ChÑt trông giÑng bàn chông thiên nhiên, không ai dám lÙi xuÑng. Hai anh em nhà nÍ b¡i xuÓng tìm x»o ·t lÍp b¯t tôm tép, chãt th¥y trong lùm cây lÙ cái l°ng cÍp, lông v±n vÇn phát khi¿p. Th¥t kinh hÓn vía, hai anh b¥m nhau rút êm vÁ ¥p cho mÍi ng°Ýi hay. Trai tráng m¥y chåc ng°Ýi xôn xao xách côn, mác, rìu& chia  làm ba cánh truy lùng: hai  cánh hai bên, mÙt cánh dùng xuÓng i d°Ûi r¡ch. HÍ im l·ng, hÓi hÙp dò tëng b°Ûc tÛi ch× hai anh em th¥y cÍp lúc nãy thì không vét tích gì. Nghe bên kia r¡ch ra ám hiÇu, liÁn tìm cách v°ãt qua ti¿p séc. MÙt con cÍp to n±m g§n mé r¡ch, bång thß ph­p phÓng mà hai m¯t nh¯m nghiÁn, không à ý chi tÛi sÑ ông ng°Ýi ang dÍ d«m l¡i g§n. éng bao quanh cách quãng xa mÙt hÓi không th¥y con cÍp ph£n éng, ai cing l¥y làm l¡. Bïa nay nó no mÓi hay& n chay?. MÙt anh làm liÁu, nh¹ b°Ûc tÛi nÇn côn th³ng tay vô §u cÍp. Sau cú ánh kh¡i mào này, ai cing chen nhau âm, chém, ­p con cÍp ráo ri¿t. Chëng th¥y nó không cåc cña, bi¿t ã ch¿t mÛi dám xúm nhau cÙt bÑn chân, l¥y òn khiêng vÁ. Quan sát miÇng con cÍp Íc nhiÁu n°Ûc, bên k¹t tai còn dính m¥y con cá chÑt, hÍ bàn tán nghi ho·c. Có l½ con cÍp g¯ng lÙi qua r¡ch ChÑt, uÑng n°Ûc §y bång kiÇt séc, n±m yên cho con ng°Ýi h¡ thç dÅ dàng, chÛ lý nào nó cam chËu tr­n, không m£y may chÑng cñ?</span></p> <p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>   ThÝi khai phá, vùng rëng miÁn ông, miÁn Tây Nam bÙ n¡i nào cing nhiÁu mãnh thú, áng sã nh¥t là cÍp. Tuy nhiên, vÛi b£n l)nh can tr°Ýng, sñ khôn ngoan, m°u trí, các b­c tiÁn nhân cing tìm mÍi cách kh¯c phåc, g§y dñng cuÙc sÑng bình yên cho làng xóm. Nhïng chuyÇn truyÁn kh©u vÁ cÍp thì r¥t nhiÁu, chÉ ghi l¡i vài m«u nh¯c nhÛ mà thôi& </span></p> <p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><b><span style='font-size:13.0pt'> NGUYÄN KIM</span></b></p> <p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>   </span></p> </div> <!--- REPLACE LAST </HTML></BODY> ---> <div align="center"> <p> <font face="Arial" size "1" color="blue"> <a href="#" onClick="history.go(-1);return true;" onmouseover="popup()" onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Backarrow2.gif" alt="" border="0"> </a> <a href="#" onClick="history.go(-1);return true;">Trß l¡i trang tr°Ûc </a> <a href="#top" class="nav" onmouseover="popup()" onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Toparrow2.gif" alt="" border="0"> </a> <a href="#top" class="nav">Trß lên §u trang </a> </P> <p class=MsoNormal><o:p>&nbsp;</o:p></p> </div> </td> </tr> </table> </td> <!-- end windown width = 950 --> </tr> <!--- **** end 100 % Window ---> </table> </td> </tr> </TABLE> </BODY> </HTML>