Trang Chính    Hình Ảnh    Bút Ký    Truyện Ngắn    Truyện Thật Ngắn    TG & Tác Phẩm    Thơ    Di Tích Lịch Sử và Danh Nhân    Đời Sống: Phong Tục & Khoa Học    Sân Khấu/Nghệ Thuật    Hộp Thư    Nhắn Tin    Tin Tức Thân Hữu    Tin Vui    Phân Ưu    SK và Gia Đình    Lá Lành Đùm Lá Rách    Vui Cười    Ẩm Thực/Gia Chánh    Trang Xuân    Cùng Tác Giả   


CON TÉP – MÓN NGON DÂN DÃ

Nguyễn Kim

 

   Miền Tây Nam bộ vào mùa nước lũ, cá tôm từ sông xuôi dòng kinh rạch vào đồng, là môi trường thích hợp để sinh sôi. Vơi các phương tiện đánh bắt đa dạng như: chày, đóng đáy, đặt nò, lọp, cất vó…, người ta có thể thu hoạch một số lượng  tôm tép rất lớn. Thường lúc này bà con đã chuẩn bị vài chục hay hàng trăm cái lọp, tùy theo nhân lực trong nhà. Lọp phải luôn giữ sạch, không để đóng rêu. Mồi dẫn dụ tép thường là cám rang trộn xác mắm nhét vào lỗ mai cua đồng, đặt vào ngăn trước lọp. Chọn chỗ nơi cánh đồng nước, mé kinh rạch, dùng chân rà đạp cỏ lá thành vùng đặt lọp, không cho nước cuốn trôi. Kinh nghiệm đặt lọp phải xuôi dòng nước chảy, hướng dưới gió…Cảm giác thích thú là khi rà xuồng đến vị trí đặt lọp, nhấc lên nghe tiếng tép búng lách tách, thú vị làm sao. Cách bắt tép đơn giản ở kinh mương thì vo tròn cục đất sét dẻo lăn vào cám rang thơm, thả vào chong (vó nhỏ làm bằng vải mùng). Chừng mười lăm phút giở chong một lần, tép nhảy soi sói, dù nhiều hay ít cũng mừng…

   Vùng quê, con tép tươi sống được chế biến thành nhiều món ăn, tuy không đặc sắc nhưng đầy hương quê mộc mạc. Tép rang chấy mỡ hành, giã nát nấu canh bầu, xào bông điên điển, làm nhân bánh xèo, trộn bột chiên, nhúng giấm cuốn bánh tráng cùng dừa nạo, rau sống chấm tương hột xay…

   Miệt Bến Tre hay làm món tép rang nước cốt dừa. Tép bỏ đầu, rửa sạch, để ráo nước rồi cho vào nồi đã phi mỡ hành thơm với chút muối, đường, đảo đều cho thấm vàng. Vắt nước cốt dừa vô cho con tép săn lại, bóng mượt. Món này ăn với cơm nếp, cơm gạo mới hoặc với cháo trắng là hết ý!

   Một món khoái khẩu cho dân nhậu là gỏi tép trộn bắp chuối hột, đậu phộng rang, rau quế…chấm nước mắm chua ngọt. Còn muốn ăn gỏi mít thì tìm quả mít non thon đều, gọt vỏ, rửa sạch mủ, cắt dọc cho vào nồi nấu chín, bỏ cùi, thái mỏng, vắt ráo nước. Tép luộc giấm, thêm thịt ba chỉ thái nhỏ ướp chao, dầu ăn, đường…trộn chung tất cả vào nhau. Thêm rau răm, quế, ớt, đậu phộng rang đâm nhuyễn, nêm lại cho vừa miệng. Mùi vị thơm, ngọt, bùi của mít luộc, tép, thịt rất khó quên.

   Một “đặc sản” khác của miền quê là mắm tép. Lựa loại tép bạc mình dẹp, bỏ râu, rửa sạch, ướp chút rượu trắng, để ráo. Đâm tỏi, gừng, ớt trộn đều tỉ lệ ba chén tép, lưng chén muói hột, đường cát. Cho vào keo thủy tinh, tránh để tép sút đầu. Nếu không dùng muối thì thay bằng nước mắm ngon cũng được, nhưng phải đổ cho ngập tép. Hàng ngày đem keo mắm phơi nắng, chừng năm ngày tép trở màu đỏ, có mùi thơm là dùng được.Ăn mắm tép cùng thịt quay hay thịt luộc, bún, rau thơm, khế, dưa leo, chuối xanh…là đúng điệu. Được bổ sung con cá lóc nướng trui càng thêm đậm đà, khoái khẩù. Mắm tép tươi thơm ngọt, hòa quyện cùng các chất khác là một món ăn gần gũi của bà con nông thôn với hương vị đặc biệt khác xa mắm tôm. Con tép bé nhỏ, nhưng ít khi thiếu vắng trong bữa cơm gia đình…

 

NGUYỄN KIM