Trang Chính    Hình Ảnh    Bút Ký    Truyện Ngắn    Truyện Thật Ngắn    TG & Tác Phẩm    Thơ    Di Tích Lịch Sử và Danh Nhân    Đời Sống: Phong Tục & Khoa Học    Sân Khấu/Nghệ Thuật    Hộp Thư    Nhắn Tin    Tin Tức Thân Hữu    Tin Vui    Phân Ưu    SK và Gia Đình    Lá Lành Đùm Lá Rách    Vui Cười    Ẩm Thực/Gia Chánh    Trang Xuân    Cùng Tác Giả   


NHỚ HÀNG BẦN VEN SÔNG

NGUYỄN KIM

 

   Vùng Tiền Giang, Gò Công quê nội tôi có rất nhiều kinh rạch, nét đặc trưng của miền Tây Nam bộ. Hệ thống sông ngòi thuận lợi cho giao thông, điều tiết nguồn nước sản xuất, sinh hoạt… Đó là nói chung về kinh tế, còn về cảm xúc tâm hồn lắng đọng trong từng con người thì có lẽ trong ký ức ai cũng có một dòng kinh, một khúc sông đầy kỷ niệm. Người Tiền Giang xa quê, mỗi lúc hồi tưởng nơi chôn nhau cắt rún chắc không quên được những bến đò ngang quen thuộc có bóng mát cây cao, có ghe xuồng xuôi ngược sông nước hiền hòa…


   Nhà tôi ở bên này sông Gò Công, phía dưới cầu Long Chánh thị xã một chút, bên kia gọi là xóm Đạo. Thuở ấy nhà cửa không nhiều, bến sông rộng có cây cầu ván cho bà con gánh nước về sử dụng. Đó cũng là nơi bọn trẻ chúng tôi thường ra chơi, tắm sông hoặc câu cá. Chỉ với vỏ lon sửa bò quấn cuộn dây nhợ có miếng chì nhỏ, lưỡi câu và mớ mồi trùn, ngồi câu đôi giờ là giật được khá nhiều cá chốt, cá mang ếch… Xách giỏ cá về nhà, thấy con mình mẩy hôi bùn má rầy đôi câu rồi thôi. Chiều ăn cơm có món cá chốt kho sả, má gắp bỏ vào chén con những cặp trứng cá vàng thơm như để thưởng công. Giờ má mất rồi, mỗi lần nhìn dòng sông lại nhớ dáng má đứng trông con bên hè nhà. Có khi hẹn nhau lúc nước đứng lớn, bọn tôi tắm sông lặn hụp chán chê lại thả trôi theo dòng lên phía Kinh Hàn từ thời Tây, nay không còn sử dụng. Mấy ông chài lưới thỉnh thoảng lặn xuống mò nơi kẹt đá bắt tôm càng nướng nhậu. Phía bên này có một bãi bồi khá rông, các loại cây chịu mặn như bần, mắm mọc vươn cao, chen chúc dưới gốc là cốc kèn, ô rô, mái dầm… Chơi trốn tìm trong lùm bụi hoang sơ rồi bắt vọp, bắt còng cho tới lúc lạnh gần tím môi mới kéo nhau về. Thường thì mười đứa phải ít nhất năm đứa bị đòn vì tội tắm sông không có người lớn trông chừng.


   Bần mọc ven sông nhiều lắm, có những cây cao hơn mười mét, trái lớn trái nhỏ lủng lẳng đầy cành. Bông bần, búp bần mới hé nhị xinh xinh, màu trắng pha chút hồng phấn, nhụy hoa xòe ra phơ phất những sợi li ti trắng bạc theo gió rơi đầy mặt sông. Bần chín rụng thơm lạ lùng, mùi hương phảng phất cả không gian bãi bồi vắng vẻ. Lội bùn lòng vòng, ngó quanh quất chọn những trái bần thật to bằng miệng chén, xanh mướt và nặng trịch để trèo lên hái về khoe cùng chúng bạn. Chấm muối ớt ăn vị chua thanh thanh, nhai cùng hạt hơi chát, vừa đủ ê răng…

 

Con Rạm

   Lên trung học dám lội sông xa hơn, ra tới ngã ba cặp mé tránh chỗ xoáy nước rồi bám vào chân Cầu Cây để vớt rạm. Khoảng tháng 9, tháng 10 âm lịch từng đàn rạm trôi xuôi dòng nước, bọn tôi dùng rổ, dùng vợt lưới đón bắt. Cũng phải nhanh tay bởi chúng lặn hụp, né tránh rất tài tình. Rạm nhỏ hơn cua đồng, mình dẹt, vỏ mỏng, không hung hăng như còng. Con đực nhiều thịt, mỡ trắng đục, béo. Con cái thì mai đầy gạch son, hấp dẫn hơn. Rạm làm được nhiều món như rang mỡ hành, nấu canh chua lá me, nướng than, chiên giòn… Nhưng chúng tôi chỉ khoái rang với chút muối ớt, ăn kẹp cùng bần chua xắt lát, đơn giản mà lại gọn gàng. Thêm vài năm sau, lớn thêm một chút, đôi khi ra mé sông tôi có chú ý tới một… cô gái ở bờ bên kia, có lẽ trạc tuổi, nhìn không rõ mặt. Cô hay mặc chiếc áo màu hoa cà, tóc kẹp dài, ngồi rửa chén hay giặt giủ chi đó. Những cây bần ven bờ tôi nhìn quen mắt, cảm thấy gần gũi lạ lùng. Riết rồi cô gái ấy cũng biết có kẻ xa lạ trộm nhìn, tôi ngó qua chừng một lúc thì cô đứng lên thu dọn đồ rồi… quay lưng. Tôi mơ mộng vẩn vơ chưa tới khai trường thì cô vắng biệt, sau mới biết nhà cô dọn đi xa. Tới giờ vẫn chưa biết tên, chưa nhìn tận mặt mà lâu lâu lại nhớ. Chắc tình cảm đầu đời hay vấn vương, ít nhạt phai chăng?


   Dòng sông giờ cũng còn, nhưng khác xưa nhiều lắm. Nước đục lờ màu uế tạp, lục bình dày đặc ngoi tìm chút nắng, cống đập ngăn dòng không biết được đang ròng hay lớn. Bãi bồi bị lấn chiếm để xây cất nhà ở, hàng cây bần, cây mắm… biến mất dần. Kỷ niệm cũ chắp vá trong cơn mơ thảng thốt, đứt đoạn mà thôi. Lục tìm những câu ca dao, đọc thầm cho riêng mình nghe… “Chiều chiều xuống bến ba lần/ Trông em không thấy, thấy bần xơ rơ”. Rồi tự thấm thía lời ủi an ngọt dịu “Lẻ đôi em chịu lẻ đôi/ Hoa tàn em cũng đợi, bần trôi em cũng chờ”. Bên kia sông nhà cửa san sát, bến nước cùng những cây bần quen mắt không còn nữa. Lại thì thầm câu ca dao đầy xót xa, thương cảm “Neo ghe vô dựa gốc bần/ Em thương anh nói vậy chớ biết mình đặng gần hay không?”…

 

NGUYỄN KIM