<html>

<head>
<meta http-equiv=Content-Type content="text/html; charset=unicode">
<meta name=Generator content="Microsoft Word 12 (filtered)">
<title> </title>
<style>
<!--
 /* Font Definitions */
 @font-face
	{font-family:"Cambria Math";
	panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;}
@font-face
	{font-family:"VPS Times";
	panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;}
 /* Style Definitions */
 p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal
	{margin:0in;
	margin-bottom:.0001pt;
	font-size:12.0pt;
	font-family:"Times New Roman","serif";}
p.MsoBodyTextIndent2, li.MsoBodyTextIndent2, div.MsoBodyTextIndent2
	{mso-style-link:"Body Text Indent 2 Char";
	margin:0in;
	margin-bottom:.0001pt;
	text-align:justify;
	text-indent:56.7pt;
	font-size:12.0pt;
	font-family:"VPS Times","serif";}
p.msochpdefault, li.msochpdefault, div.msochpdefault
	{mso-style-name:msochpdefault;
	margin-right:0in;
	margin-left:0in;
	font-size:10.0pt;
	font-family:"Times New Roman","serif";}
span.BodyTextIndent2Char
	{mso-style-name:"Body Text Indent 2 Char";
	mso-style-link:"Body Text Indent 2";
	font-family:"VPS Times","serif";}
.MsoChpDefault
	{font-size:10.0pt;}
@page Section1
	{size:8.5in 11.0in;
	margin:1.0in 1.25in 1.0in 1.25in;}
div.Section1
	{page:Section1;}
-->
</style>


<!-- copy part 1 replace </head> and <body> by: -->
<meta http-equiv=page-enter content="revealtrans(duration=2, transition=3)">
</head>

<BODY  bgColor="#fffacd"   leftMargin=0 
	background="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/dragonbg2.jpg" topMargin=0 onload=startBanner() 
 		bgproperties="fixed" align="center" >
<TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0 width=100% >
 <tr>
  <td width="100%">
   <table  vAlign=center align=center border=3 >
    <tr vAlign=center>  <!--- **** 100% window --->
  	<td vAlign=top width = 950>
   	  <table background="" bgColor="#fffacd">
    	   <tr>
	    <td>
            <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 
                        cellPadding=0 width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" >   
<!--- **** main body --->
		 <tr>  <!-- Title --->
          	   <td background="http://thatsonchaudoc.com/mucluctitle/GopNhatLSDN.jpg" height = 140>
            	<TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0>
              	  <tr>
                		<TD align="center" width=50%> 		 
	 			<p></p>
		    		</TD>
                		<TD vAlign=right>
					<p>
					<IMG src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/chimbay.gif" width = "400" border=0>
					</p> 
		    		</TD>
                		<TD vAlign=right> 
				<img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/chimbay.gif" width = "400" border=0> 

		    		</TD>

              	  </TR>

           		</TABLE>
		    </td>
		  </tr>  <!-- end Title --->		 
		 <tr >   <!--- Menu Bar --->
		    <td align="center" >
			<table border="2" height ="30" cellspacing="0" cellpadding="0"  background="" >
				<tr>
		  		  <td align="center" width = 950>
				    <p>
					<b> <font  face="Times New Roman" size=2  color="black">	
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/index.html","","menubar=no">
						<span style="text-decoration: none">Trang Chính</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/hinhanh.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Hình Ảnh</a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/hoiky.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Bút Ký </a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Truyện Ngắn</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan2.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Truyện Thật Ngắn</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/TacGiaTacPham.html">  
						<span style="text-decoration: none"> TG & Tác Phẩm </a>				
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/tho.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Thơ </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/DiTichVaDanhNhan.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Di Tích Lịch Sử và Danh Nhân </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/gopnhat.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Đời Sống: Phong Tục & Khoa Học </a>					
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/amnhac.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Sân Khấu/Nghệ Thuật</a>					
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/hopthu.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Hộp Thư </a>					
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/nhantin.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none"> Nhắn Tin </a>					
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/tintuc.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none"> Tin Tức Thân Hữu </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/TinVui.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none"> Tin Vui </a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/PhanUu.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none"> Phân Ưu </a>
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/suckhoegiadinh.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">SK và Gia Đình</a>
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/QuyTinhThuong.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Lá Lành Đùm Lá Rách</a>
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/TruyenCuoi.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Vui Cười</a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/giachanh.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Ẩm Thực/Gia Chánh</a>
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/xuan.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Trang Xuân</a>
						&nbsp;&nbsp;

	
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/TacGiaTacPham.html">  
						<span style="text-decoration: none"> Tác Giả và Tác Phẩm </a>
						&nbsp;&nbsp;



					<a href="http://thatsonchaudoc.com/banviet2/NguyenPhuThu/NPT_listing.html" >  
						<b><font  face="Arial" size=1 color="9432cc">Cùng Tác Giả</font></b></a>
						&nbsp;&nbsp;


					</font></b> 
	
				    </p>
		  		  </td>
				</tr>
     			    </table>	
	    	        </td>
       	     </tr>  <!--- End Menu Bar --->

		  <tr >   <!--- Start Body --->

		    <td align="center" >
			  <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 
                        		cellPadding=0  borderColorLight=#6b948a cellspacing="0" cellpadding="0" bgColor="white"    background=""  >
				<tr>
				 <td>
<blockquote>

<div class=Section1>

<p class=MsoBodyTextIndent2 style='margin-bottom:6.0pt;text-indent:0in'><span
lang=NL style='font-size:13.0pt'><br>
<br>
</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><b><span lang=EN-GB
style='font-size:14.0pt'>TƯỞNG NHỚ 47 NĂM TỪ TRẦN CỦA</span></b></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><b><span lang=EN-GB
style='font-size:14.0pt'>BÀ NAM PHƯƠNG HOÀNG HẬU</span></b></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span lang=EN-GB
style='font-size:14.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><b><span lang=EN-GB
style='font-size:14.0pt'>Hàn Lâm Nguyễn-Phú-Thứ</span></b></p>

<p class=MsoNormal style='margin-top:12.0pt;margin-right:0in;margin-bottom:
6.0pt;margin-left:0in;text-align:justify'><b><span lang=EN-GB style='font-size:
13.0pt'>(Trích dẫn tác phẩm Tìm Hiểu Vua Bảo Ðại của Gs Nguyễn Phú Thứ)</span></b></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><img
width=140 height=294 src="DTLS_NamPhuongHoangHau_files/image001.jpg"
align=left hspace=12 alt="Nam Phuong Hoang Hau ngoi"><span style='font-size:
13.0pt'> </span><span style='font-size:13.0pt'>Căn cứ theo quyển NGUYỄN PHÚC Tộc
Thế Phả đã xuất bản tại Huế (Việt-Nam), phát hành năm 1995: Bà NGUYỄN THỊ LAN
còn tên thánh là Marie Thérèse tức Nam Phương Hoàng Hậu. </span><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>Bà là con của Long Mỹ Quận Công Nguyễn Hữu
Hào, người tỉnh Gò Công. Bà sanh ngày 17 tháng 10 âm lịch năm Giáp Dần nhằm
ngày thứ tư 04 tháng 12 dương lịch năm 1914. Năm Ðinh Mão (1927) bà du học tại
Pháp, học tại trường Couvent des Oiseaux ở Paris. Năm Nhâm Thân (1932) bà trở về
nước và gặp vua Bảo Ðại trong một chuyến nghỉ mát ở Ðà Lạt. Ngày 6 tháng 2 năm
Giáp Tuất (20-3-1934) bà tấn cung vào ở điện Kiến Trung. Ngày 10 tháng 2 năm
Giáp Tuất (24-3-1934) được phong là Nam Phương Hoàng Hậu, lễ tấn phong được cử
hành long trọng tại điện Dưỡng Tân. Năm Kỷ Mão (1939) bà theo vua Bảo Ðại sang
Pháp cùng với ba con. Trong chuyến đi này bà cùng vua ghé La Mã và được Ðức
Giáo Hoàng đón tiếp. Sau khi vua Bảo Ðại thoái vị, bà sang sống tại Pháp và ở đấy
với các con cho đến lúc mất. Bà sinh được 2 Hoàng Tử và 3 Công Chúa :</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>- Nguyễn Phúc Bảo Long, sinh năm Ất Hợi
(1936) được phong Hoàng Thái Tử vào năm Kỷ Mão (1939), hiện sống tại Pháp.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>- Nguyễn Phúc Bảo Thắng, sinh năm Quý Mùi
(1943).</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>- Nguyễn Phúc Phương Mai, sinh năm Ðinh Sửu
(1937).</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>- Nguyễn Phúc Phương Liên, sinh năm Mậu Dần
(1938).</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>- Nguyễn Phúc Phương Dung, sinh năm Tân Tỵ
(1942).</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>Ðược biết thêm, Bà Nguyễn Thị Lan con của
Ông Nguyễn Hữu Hào, theo đạo Thiên Chúa Giáo từ lâu đời, thuộc thành phần đại
điền chủ rất giàu có danh tiếng và trí thức. Ông Nguyễn Hữu Hào không những có
ruộng đất ở Gò Công thuộc tỉnh Long An (Nam Phần Việt Nam) mà còn nhiều đồn điền
trồng Trà và Cà Phê ở Lâm Ðồng, Ðà Lạt nữa. Bà Nguyễn Thị Lan là cháu Ngoại của
Ông Lê Phát Ðạt tức Huyện Sỹ một trong những nhà giàu có nhất Nam Phần, là người
đã bỏ tiền ra xây cất nhà thờ rất nguy nga ở cuối đường Võ Tánh Sàigòn trước
kia, thường gọi là nhà thờ Huyện Sĩ mãi đến nay vẫn còn. Ngôi mộ của Ông Ngoại
Bà được chôn trong khu vực nhà thờ này. Năm 1926, Bà Nguyễn Thị Lan, mới 12 tuổi
được gia đình cho sang Pháp du học tại trường Couvent des Oiseaux, là một trường
nữ danh tiếng dành cho những gia đình giàu có tại Pháp, để đào tạo nhiều bậc mệnh
phụ phu nhân, do các nữ tu điều khiển. Bà là một trong những nữ sinh học giỏi tại
trường này, đến năm 1930, Bà được bầu Hoa Hậu khi mới 16 tuổi trăng tròn, nhân
dịp hội chợ do trường tổ chức. Có người kể rằng chính vua Bảo Ðại khi còn du học
tại Paris (Pháp Quốc) cũng đến tham dự hội chợ này, nên chứng kiến tận mắt sự
thành công và danh tiếng của Bà. Mùa Hè năm 1932, sau khi đậu tú tài xong, Bà
trở về nước bằng chuyến tàu Pháp tên D'Artagnan, của hãng Messagerie Maritime
và gặp vua Bảo Ðại cũng hồi loan sau khi hoàn tất việc học, để tiếp nối vua cha
Khải Ðịnh trị vì thiên hạ. Trong một buổi dạ vũ được tổ chức trên tàu, Ông Lê
Phát An là cậu của Bà đã từng quen biết vua Bảo Ðại (Hoàng Ðế), nên dẫn Bà đến
yết kiến nhà vua. Bà đã làm đúng nghi thức triều yết Hoàng Ðế mà Bà đã được nhà
trường hướng dẫn từ trước.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>Bà đã quỳ gối và xưng tên của mình trước
khi nói lời chúc tụng Hoàng Ðế (chi tiết này chính Bà Nam Phương Hoàng Hậu kể lại
cho Ông Nguyễn Tiến Lãng). Hoàng Ðế Bảo Ðại rất cảm động trước tư cách và nhan
sắc của Bà. Từ đó, ngài thường tìm dịp nói chuyện với Bà.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><b><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>&lt;&lt;... Trong những năm cuối cùng của Bảo
Ðại ở Pháp, vào lúc đã ở tuổi trưởng thành, họ cho một nữ sinh tên là Marie
Thérèse Nguyễn Thị Lan, con một nhà phú hộ theo Thiên Chúa Giáo là Ông Nguyễn Hữu
Hào ở Nam Kỳ, đi Pháp du học. Tất nhiên Cô Marie Thérèse phải là một tiểu thư
dù không hoàn toàn sắc nước hương trời thì vẫn có được cái đẹp kiều diễm đài
các để có thể làm rung động trái tim của một nhà vua trẻ đang đến tuổi rạo rực
tình yêu đôi lứa. Trong thời kỳ Bảo Ðại còn bận học hành, họ chưa cho đôi trai
tài gái sắc gặp nhau mà đợi đến khi Bảo Ðại thấy mình đã trưởng thành và có
trách nhiệm với quốc dân thì họ mới tổ chức cho Marie Thérèse Nguyễn Thị Lan gặp
Bảo Ðại. Ban đầu họ cho Cô Lan lân la gần Bảo Ðại mỗi khi Ông đứng một mình
trên boong tàu nhìn ngắm sóng nước trùng dương. Cho đến khi hai người đã vượt
khỏi giai đoạn khách sáo thì họ bắt đầu tổ chức cho đôi uyên ương khắng khít
nhau hơn trong những buổi dạ hội trên chuyến tàu xuyên đại dương bất tận.Ạ&gt;&gt;</span></b></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>Ðây là chứng minh Bà Nguyễn Thị Lan gặp được
vua Bảo Ðại trên tàu, qua hai tác giả đã dẫn thượng, từ đó đưa đến hôn nhân.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>Theo Ông Tôn Thất An Cựu viết bài Nam
Phương Hoàng Hậu Bà Hoàng Cuối Cùng của triều Nguyễn đã được đăng trong Việt
Báo Giai Phẩm Xuân Tân Tỵ 2001 nơi trang 23, tại Nam California Hoa Kỳ, xin
trích dẫn như sau : &lt;&lt;... Mãi cho đến gần một năm sau (tức khoảng năm
1933), nhân dịp vua Bảo Ðại nghỉ mát tại Ðà Lạt và do sự sắp đặt của Toàn Quyền
Ðông Dương, viên Ðốc Lý (tức Thị Trưởng sau này) thành phố Ðà Lạt tổ chức một
buổi dạ tiệc tại khách sạn Palace (sau gọi khách sạn Lang bian) để tìm cách cho
hai người gặp nhau. Tối hôm đó, trong chiếc áo lụa màu thiên thanh, Nguyễn Thị
Lan đã xuất hiện trước Hoàng Ðế Bảo Ðại để rồi chiếm trọn trái tim của một người
có địa vị cao nhất nước.&gt;&gt;</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>Trong khi đó, quyển Việt Nam Máu Lửa Quê
Hương Tôi của Hoành Linh Ðỗ Mậu, viết như sau :</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><b><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>&lt;&lt;... Chỉ tội nghiệp cho Bà Từ Cung
Thái Hậu, vì trong lúc con mình ở nơi đất khách quê người, thì Bà đã lo nghĩ đến
tương lai của dòng họ, đã nghĩ đến việc tìm bạn trăm năm cho con. Tại Huế, Bà
đã cho dò xét thân thế, phẩm hạnh, sắc đẹp của bao nhiêu tiểu thư khuê các con
những vị đại thần để Bà có lựa chọn một nàng dâu cho Hoàng Tộc, một Hoàng Hậu
tương lai cho nước An Nam. Bà đã chọn được một nữ sinh con một vị đại quan có sắc
đẹp nghiêng nước nghiêng thành mà Bà mẹ của tiểu thư đó cũng sùng mộ Ðạo Phật
như Bà (tiểu thư này sau lấy chồng họ Phạm, giáo sư trường Quốc Học Huế). Bà chỉ
đợi con mình ngự giá hồi loan chính thức điều khiển việc nước là làm lễ thành
hôn cho đôi lứa. Cuộc đời của Bà xuất thân từ nơi dân giả, phúc đức Cha Ông đẩy
đưa Bà được tiến cung làm Hoàng Hậu, nên Bà cố học hỏi cho thành người đài các
chốn cung vi, cố trau giồi đức hạnh cho thành người vợ hiền dâu thảo. Nhưng chẳng
may chồng mất sớm. Bà chỉ có một mụn con trai nên Bà thiết tha mong cho con trưởng
thành để nối nghiệp vua Cha và nối dõi tông đường. Vì thế, đối với Bà, việc tìm
kiếm một nàng dâu đức hạnh mọi bề là điều quan trọng thiết yếu nhất. Quan trọng
vì không phải chỉ thương con mà còn vì danh dự triều đại nhà Nguyễn nữa. Bà
không ngờ rằng trong lúc Bà đang sống những giây phút rộn ràng của bất kỳ một
người mẹ nào đang lo chuyện trăm năm cho con, thì người Pháp ở trong những văn
phòng của các thế lực giáo quyền và thế quyền, cũng âm thầm thực hiện âm mưu vượt
quyền hạn và giết giấc mơ của Bà để cưới vợ cho Bảo Ðại dựa vào những tiêu chuẩn
chính trị của chánh sách bảo hộ lâu dài. Bảo Ðại về nước được thời gian, việc
triều đình tạm yên, thì vợ chồng Ông Charles người giám hộ của Bảo Ðại bắt đầu
lo chuyện thành hôn cho Ông. Vào khoảng cuối năm 1933, Ông Bà Charles rủ Bảo Ðại
đi Ðà Lạt, tại khách sạn Lang Bian huy hoàng tráng lệ, Bà Charles dẫn tiểu thơ
Marie Thérèse Nguyễn Thị Lan giới thiệu với nhà vua trẻ tuổi trước sự chứng kiến
của quan Toàn Quyền Pierre Pasquier. Tất nhiên, khi đã có phù phép của chúa tể
thực dân tại Ðông Dương, thì cuộc hôn nhân chính trị giữa vua Bảo Ðại và Cô
Nguyễn Thi Lan nhất định phải thành. Nó phải thành trên nỗi đau khổ cay đắng của
Bà Từ Cung, của những vị đại thần trong Tôn Nhân Phủ và của cả Hoàng gia. Ðó là
lần đầu tiên trong lịch sử nước nhà, triều đình Việt Nam có một vị Hoàng Hậu
theo Thiên Chúa Giáo qua sự sắp đặt của các thế lực phương Tây. Sau 400 năm,
công tác truyền giáo đạt đến cao điểm bằng sự có mặt của một nữ tín đồ trong chốn
thâm cung của triều đình Việt Nam. Và Cô Marie Thérèse từ nay được mang danh hiệu
là Nam Phương Hoàng Hậu.&gt;&gt;</span></b></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>Theo giáo sư Nguyễn Lý Tưởng viết trong quyển
Thuyền Ai Ðợi Bến Văn Lâu, như sau : Trong cuốn hồi ký Le Dragon d'Anam. Bảo Ðại
có nhắc đến cuộc gặp gỡ đầu tiên với một cô gái người miền Nam, theo đạo Công
Giáo, nhân chuyến đi nghỉ mát tại Ðà Lạt vào cuối năm 1932, Ông viết :</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><b><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>“ Một biến cố khác lại xảy ra, làm cho cuộc
đời tôi có sự thay đổi quan trọng : Số là khi tôi vừa từ Pháp trở về, đã có tiếng
xì xầm trong hoàng cung để tuyển Hoàng Hậu cho tôi. Ðức Thái Hậu, cũng như các
vị thượng quan trong triều ai nấy đều có sẵn người của mình để tiến dẫn. Nhiều
lần, tôi đã nhận thấy có sự sóng gió xa xôi, nhưng tôi không để y mấy. Biết rằng
về vấn đề này, việc lựa chọn của Vua chỉ có thể đưa vào đề nghị của triều đình,
tôi đợi người ta cho những đề nghị rõ ràng. Ngược lại, như tôi đã từng nói, tôi
đã quyết định là phá tan chế độ đa thê đang thịnh hành ở Việt Nam. Khi đề cử
tôi lên làm Ðông Cung Thái Tử, không có gì là khó khăn, vì tôi là con trai độc
nhất của cha tôi, nhưng tôi từng biết, có nhiều tấn bi kịch đẫm máu xảy ra vì
chuyện tranh chấp kế vị, nhiều khi có tính cách hèn hạ xấu xa, giữa anh em ruột,
hay anh em khác mẹ, mà tôi muốn tránh vết xe đổ ấy. Hai cụ Charles cũng rất
quan tâm đến sự tìm cho tôi một người vợ. Họ mong rằng vị Hoàng Hậu này phải có
một nền học vấn như tôi. Vì vậy, nhân dịp cuối năm, tôi đi nghỉ mát ở Ðà Lạt
vài ngày, con gái của quan toàn quyền Pierre Pasquier cũng nghỉ mát ở đó. Tại đại
sảnh đường khách sạn Lang Bian, quan toàn quyền có giới thiệu với tôi một thiếu
nữ Việt Nam cùng đi với cụ Bà Charles, cô Marie Thérèse Nguyễn Hữu Hào, con gái
nhà điền chủ Nguyễn Hữu Hào, theo đạo Công Giáo, cô này mới mười tám tuổi, vừa
mãn khóa ở Couvent des Oiseaux ở Pháp. Sau lần gặp gỡ đầu tiên ấy, thường thường
chúng tôi gặp lại nhau một cách bất ngờ. Marie Thérèse rất thích thú ngày du học
tại Pháp. Cũng như tôi, có rất yêu âm nhạc và các môn thể thao. Cô có vẻ đẹp yểu
điệu của người miền Nam. Trong triều đại của chúng tôi, vì tìm kiếm người vợ
cho Vua, hướng nhiều vào con gái miền Nam. Bởi vì, đối với người Trung hay Bắc
Kỳ vẫn được coi như “đất hứa”. sau vài lần trò chuyện, một tình cảm êm dịu đã nẩy
nở ra giữa chúng tôi, và chúng tôi hứa hẹn sẽ gặp lại nhau”</span></b></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>Trên đây là nguyên văn bản dịch do Hội Nguyễn
Phước Tộc xuất bản Hoa Kỳ, trang 97...</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>Sau khi cuộc gặp gỡ tại Ðà Lạt đã được
Hoàng Ðế Bảo Ðại nhắc đến trong hồi ký của Ngài, xin trích dẫn nơi trang 98 như
sau :</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><b><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>“ Khi trở về Huế, tôi có kể lại cho mẫu
thân tôi chuyện này, và ý định của tôi. Bà không mấy hoan nghênh, khi biết cô
theo đạo Công Giáo và cũng Tây học như tôi. Bà muốn rằng tôi nên lấy được người
vợ biết tôn cổ, biết đạo tam tòng tứ đức. Mặt khác, bà cũng rất quan tâm về vấn
đề giáo dục con cái theo đạo Thiên Chúa. Thế nhưng, đây không phải chỉ là vấn đề
hoàn toàn tôn giáo, mà là một vấn đề quốc gia. Bởi vì, nếu trẻ con sinh ra do
cuộc hôn nhân này, lại theo đạo Công Giáo, thì nay mai đây, người kế vị lên làm
vua, làm sao mà có thể biết phụng thờ tôn miếu, và làm lễ tế Nam Giao? Triều
đình cũng rất bỡ ngỡ. các vị Tứ Trụ triều đình bàn cãi sôi nổi. Lần gặp gỡ về
sau, với cô Marie Thérèse, tôi ngỏ ý muốn lấy cô, tôi quyết định bất chấp cái
thủ tục cổ lổ kia, và sẽ báo cho triều đình ý định này ”</span></b></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>Về phía Cô Marie Thérèse (Nguyễn Hữu Thị
Lan), cô là người theo đạo Công Giáo. Luật đạo không cho cô lấy chồng là người
ngoại đạo nếu không được phép của Giáo Hội. Ðây là vấn đề tế nhị, cô phải yết
kiến Ðức Thánh Cha tại Vatican để xin phép. Và sự chấp thuận của Giáo Hội cũng
kín đáo, không phổ biến ra ngoài, đến nỗi nhiều vị Giám Mục, Linh Mục ở Việt-Nam
lúc đó đã cho rằng Nam Phương Hoàng Hậu đã vi phạm luật của Giáo Hội (Theo luật
Công Giáo, hai bên nam, nữ phải đến nhà thờ làm lễ thành hôn, nếu khác tôn giáo
thì phải có phép của Giáo Hội, phải thề hứa một vợ, một chồng, các con sinh ra
phải theo Công Giáo. Ai không tôn trọng luật đó thì bị “dứt phép thông công”,
nghĩa là bị khai trừ ra khỏi Giáo Hội (excommunication = tuyệt thông) như vua
Henri 8 nước Anh và Napoléon nước Pháp).</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>Vua Bảo Ðại đã cam kết với cô : - Giữ luật
một vợ, một chồng - Giải tán tam cung lục viện - Phong cho cô làm Hoàng Hậu -
Cô được tự do về tôn giáo.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>Nhà Nguyễn từ Gia Long trở về sau, có truyền
thống không phong Hoàng Hậu. Ðây là lần đầu tiên, nhà Nguyễn đã phong cho một
người làm Hoàng Hậu.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><img
width=177 height=240 src="DTLS_NamPhuongHoangHau_files/image002.jpg"
align=left hspace=12 alt="nam_phuong_hoang_hau"><b><u><span lang=EN-GB
style='font-size:13.0pt'>Ðám cưới của vua :</span></u></b></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'> </span><span style='font-size:13.0pt'>Trang
99, vua Bảo Ðại đã viết về đám cưới của Ngài như sau : “ <b>Ngày cưới là ngày
20 tháng 3 năm 1934.</b> </span><b><span lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>Ðám
cưới được cử hành trước triều đình và các đại diện của Pháp. Ðó là một vấn đề mới
mẻ, vì xưa tới nay chưa bao giờ như vậy. Tôi cũng có quyết định tấn phong ngay
cho vợ tôi, tước hiệu là Hoàng Hậu, sau khi cưới, điều mà từ xưa, mẫu thân tôi
chỉ được phong sau khi phụ hoàng đã chết. Tôi tấn phong cho vợ tôi là Nam
Phương Hoàng Hậu, có nghĩa là “hương thơm của miền Nam”, đồng thời cũng theo một
sắc dụ, tôi cho phép Hoàng Hậu được mặc áo màu vàng da cam, vốn chỉ dành riêng
cho hoàng đế”</span></b></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>Theo báo chí thời đó cũng như lời thuật lại
của những vị cao niên thì triều đình phải cử đại diện vào Long An, quê của Nam
Phương Hoàng Hậu để rước dâu. Dọc đường từ trong Nam ra tới Huế, các địa phương
đặt bàn thờ, hương án và quan dân tức trực để đón cho đám rước Hoàng Hậu đi
qua. Tiếng pháo chào mừng nổ liên tục từ trong Nam ra tới kinh đô Huế. Trước
đây tôi có được xem ảnh của Nam Phương Hoàng Hậu chụp trong ngày bà được tấn
phong Hoàng Hậu, ảnh màu rất đẹp. Những hình ảnh đó, có lẽ không bao giờ phai mờ
trong ký ức của Hoàng Ðế Bảo Ðại. Nhà vua đã kể lại như sau : <b>“Lễ tấn phong
được cử hành ngay ở điện Cần Chánh, là nơi vẫn dùng để thiết đại triều. Trước
sân chầu có trải thảm đỏ và vàng, vẫn dùng để Hoàng Ðế bước lên. Các quan triều
thần đều tập họp đủ mặt. Hoàng Hậu vận trào phục màu vàng, đầu đội mũ kết trân
châu bảo ngọc, đi hia mũi nhọn, tay cầm hốt ngà, từ từ tiến và vào, qua hai
hàng quan triều thần chào đón, để tiến tới trước ngai vàng tôi đang ngồi đợi.
Ðây là lần đầu tiên trong lịch sử nước tôi, một thiếu nữ đã một mình tiến cung
như vậy. Khi đến trước mặt tôi, Hoàng Hậu khấn đầu làm lễ vái ba vái, rồi ngồi
sang bên phải tôi, trên chiếc ngai vàng thấp hơn. Lễ tấn phong hoàn tất rất
nhanh chóng. Tôi đưa Hoàng Hậu về điện Kiến Trung và ở đấy với tôi. Ðến chiều,
Hoàng Hậu tới triều kiến Ðức Hoàng Thái Hậu. Ðức bà rất hoan hỷ và tiếp đón niềm
nở. Một kim sách được lập cho Hoàng Hậu, và sắc chỉ tấn phong được đem ra niêm
yết ở tòa sắc chỉ”</b></span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><img
width=121 height=175 src="DTLS_NamPhuongHoangHau_files/image003.jpg"
align=left hspace=12 alt="Nam Phuong Hoang Hau"><span style='font-size:13.0pt'> </span><span
style='font-size:13.0pt'>Sự kiện Nguyễn Hữu Thị Lan được tấn phong Hoàng Hậu
ngay sau cưới là một biệt lệ đối với các bà vợ vua thuộc triều Nguyễn. </span><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>Vì mười hai đời vua Nguyễn trước kia, các
bà vợ Vua chỉ được phong tước Vương phi, đến khi chết mới được truy phong Hoàng
Hậu. Nhắc đến cuộc nhân duyên với Hoàng Hậu Nam Phương, cựu hoàng Bảo Ðại đã
ghi lại trong cuốn CON RỒNG VIỆT NAM (đã được tác giả Tôn Thất An Cựu viết như
sau) <b>:“ Sau lần hội đầu tiên ấy, thỉnh thoảng chúng tôi lại gặp nhau để trao
đổi tâm tình. Marie Thérèse thường nhắc đến những kỷ niệm ở trường Couvent des
Oiseaux một cách thích thú. Cũng như tôi, Marie Thérèse rất thích thể thao và
âm nhạc. Cô ta có vẻ đẹp dịu dàng của người miền Nam pha một chút Tây phương.
Do vậy mà tôi đã chọn từ kép Nam Phương, để đặt danh hiệu cho nàng. Các vị Tiên
Ðế của tôi cũng thường hướng về người đàn bà miền Nam. Nếu tôi nhớ không sai
thì trước Hoàng Hậu Nam Phương, có đến bảy phụ nữ miền Nam đã từng là chủ nhân
của hoàng thành Huế. Khi chọn phụ nữ miền Nam làm vợ, hình như các Tiên Ðế và
tôi đều nghĩ rằng trước kia đức Thế Tổ Cao Hoàng (tức vua Gia Long) đã được
nhân dân miền Nam yểm trợ trong việc khôi phục giang sơn. Chính đó là sự ràng
buộc tình cảm giữa Hoàng triều Huế với người dân miền Nam”</b></span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>Về phần Hoàng Hậu Nam Phương, bà đã nhắc lại
“cái thuở ban đầu lưu luyến ấy” như sau :</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><i><span
lang=EN-GB style='font-size:13.0pt'>“ Hôm đó Ông Darle, Ðốc Lý thành phố Ðà Lạt
gởi giấy mời cậu Lê Phát An tôi (Lê Phát An là anh ruột bà Nguyễn Hữu Hào) và
tôi đến dự dạ tiệc ở Hotel Palace. Tôi không muốn đi nhưng câu An tôi năn nỉ và
hứa với tôi là chỉ đến tham dự một chút và vái chào nhà Vua xong là về nên tôi
phải đi một cách miễn cưỡng và tôi cũng chỉ trang điểm sơ sài thôi. Chúng tôi đến
trễ nên buổi tiệc đã bắt đầu từ lâu. Cậu tôi kéo ghế định ngồi ngoài hiên thì
Ông Darle trông thấy, Ông ta chạy đến chào chúng tôi rồi nắm tay cậu tôi kéo
chúng tôi vô nhà. Vừa đi Ông vừa nói : “Ông và cô phải đến bái yết Hoàng Thượng
mới được”. Khi cánh cửa phòng khách vừa mở, tôi thấy vua Bảo Ðại ngồi trên chiếc
ghế bành chính giữa nhà. Ông Darle bước tới bên cạnh Vua rồi nghiêng ḿnh cúi
chào và kính cẩn nói : </span></i><i><span style='font-size:13.0pt'>- Votre
Majesté, Monsieur Lê Phát An et sa nièce, Mademoiselle Marie Thérèse. (Tâu
Hoàng Thượng, đây là Ông Lê Phát An và người cháu gái, cô Marie Thérèse).</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>Nhờ các nữ tu ở trường Couvent des Oiseaux từng chỉ dạy
nên tôi biết phải làm gì để tỏ lòng tôn kính đối với bậc Quân Vương, vì vậy tôi
đã không ngần ngại đến trước mặt Hoàng Ðế, quỳ một gối và cúi đầu sát nền nhà
cho đến khi thấy bàn tay cậu tôi kéo tôi dậy tôi mới đứng lên. Vua gật đầu chào
tôi đúng lúc tiếng nhạc vừa trổi theo nhịp điệu Tango, Ngài ngỏ lời mời và dìu
tôi ra sàn nhảy rồi chúng tôi bắt đầu nói chuyện. Về sau, khi đã trở thành vợ
chồng, Ngài mới cho tôi biết hôm đó Ngài rất chú ý cách phục sức đơn sơ của
tôi. Tôi nghĩ rằng tôi được nhà Vua lưu ý một phần do trong suốt buổi dạ tiệc
chỉ có tôi là người đàn bàViệt Nam duy nhất nói tiếng Pháp và theo đúng cung
cách lễ nghi Âu Tây đối với Ngài”.</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Ðược biết Hoàng Hậu Nam Phương đã sống với Vua Bảo Ðại
và sanh được 5 quý tử như đã dẫn, từ khi có các con Bà thường chăm sóc và dạy dỗ
cho các con nên người. Sau khi vua Bảo Ðại thoái vị, bà sang Pháp sống với các
con cho đến trút hơi thở cuối cùng tại làng Chabrignac, một vùng quê thuộc miền
Bắc nước Pháp theo như lời thuật lại sau đây : Ngày 14 tháng 9 năm 1963, vào
ngày 5 giờ chiều, cựu Hoàng Hậu Nam Phương cảm thấy mệt bèn cho người nhà đi mời
bác sĩ đến thăm mạch. Sau khi chẩn khám, bác sĩ cho biết bà bị viêm họng nhẹ,
chi uống thuốc vài hôm là khỏi. Nhưng không dè, bác sĩ vừa rời khỏi nhà chừng
vài tiếng đồng hồ thì bà cảm thấy khó thở. Người nhà bèn nhờ một người bác sĩ
khác, nhưng người bác sĩ thứ hai chưa đến kịp thì cựu Hoàng Hậu Nam Phương đã
êm ái lìa đời ngay trong đêm đó khi vừa tròn 49 tuổi. Ngoài hai người giúp việc
trong nhà, không có một người ruột thịt nào có mặt bên cạnh bà trong giờ phút
lâm chung, vì các con bà đều ở tận Paris để làm việc và đi học. Ðám tang của bà
cựu Hoàng Hậu Việt Nam lưu vong được tổ chức một cách sơ sài lặng lẽ như những
năm tháng cuối đời của bà. Hôm đưa đám, ngoài hai Hoàng Tử và ba Công Chúa đi
bên cạnh quan tài của mẹ không có một bà con nào khác. Về phía quan chức Pháp
thì chỉ có Ông quan đầu Tỉnh Brive la Gaillarde và Ông Xã Trưởng Chabrignac.
Trong suốt thời gian tang lễ cựu Hoàng Bảo Ðại cũng không có mặt, mà sau này kẻ
viết bài này trong thời gian ở Pháp được nghe kể lại, thì khi hay tin mẹ chết,
Công Chúa Phương Liên tức tốc đánh điện tín báo tin cho cựu Hoàng, nhưng gặp
lúc cựu Hoàng vắng nhà vì bận đi chơi xa với Bà Mộng Ðiệp, vì vậy mà cựu Hoàng
Bảo Ðại không hay biết gì, nên đã vắng mặt trong ngày đám táng của một người mà
có thời đã cùng Ông đầu ấp tay gối. Sự kiện đó đã gây sự hiểu lầm khiến về sau
các Hoàng Tử và Công Chúa đã ôm lòng oán hận người cha mà họ nghĩ là một người
chồng không trọn nghĩa thủy chung! Trong lần trở lại Pháp vào tháng 4 năm 1999,
do đề nghị của một người bạn thường giao thiệp với Hoàng Tử Bảo Long, từ Paris
tôi theo người bạn đi về làng Chabrignac, cách Tỉnh Brive la Gaillarde ba mươi
cây số để viếng mộ Hoàng Hậu Nam Phương. Gió chiều nghĩa trang lồng lộng thổi,
trước mắt tôi là một ngôi mộ đơn sơ với tấm bia đá hai mặt ghi hai hàng chữ tiếng
khác nhau, mặt trước viết chữ Hán, mặt sau viết chữ Pháp như dưới đây: Bìa chữ
Hán : Ðại Nam Nam Phương Hoàng Hậu Chi Mộ, có nghĩa là : “Mộ phần của Bà Hoàng
Hậu nước Việt Nam”Bìa chữ Pháp : <b>ICI REPOSE l'impératrice d'Anam Née Marie
Thérèse Nguyen Huu Thi Lan</b>, có nghĩa là : <b>“Ðây là nơi an nghĩ của Bà
Hoàng Hậu Việt Nam tên là Marie Thérèse Nguyễn Hữu Thị Lan”</b>... v.v. Ngoài
ra, tôi đã được học giả <b>Hương Giang Thái Văn Kiểm</b> đề tặng quyển Việt Nam
Anh Hoa vào dịp lễ Quốc Khánh Pháp, ngày 14 tháng 7 năm 2001 vừa qua, do Làng
Văn ấn hành, trong đó có bài viết Vua Hàm nghi và Nam Phương Hoàng Hậu, bài này
có liên quan từ bịnh cho đến từ trần của cựu Nam Phương Hoàng Hậu, xin trích dẫn
để quý bà con đồng hương tường lãm như sau : ”... <b>Kế cận lâu đài này có một
nông trại khác mang tên”Domaine de la Perche” do Hoàng Hậu Nam Phương mua với
tài chánh riêng Bà, vốn giàu có từ trước. Nông trại này không có lâu đài, nhưng
chỉ có một ngôi nhà dài khá lớn, hơn 30 phòng, chung quanh là vườn Nho và cây
ăn trái như Cam Lê và Táo, xen kẻ với vườn hoa đủ màu thi nhau nẩy nở. Bà Nam
Phương đã cho mua cơ sở xinh đẹp này từ năm 1958. Lúc Bà Bá Tước Như Lý de la
Besse hay tin này, Bà ấy làm ngạc nhiên, nhưng không hỏi hoặc thăm viếng Bà Nam
Phương, có lẽ vì một bà thuộc giòng Vua cách mạng, một bà thì thuộc giòng Vua
thân Pháp. Tuy gần nhà mà xa cửa ngõ, suốt 5 năm trời hai Bà không hề gặp nhau.
Mãi cho tới năm 1963 Bà Nam Phương lâm bệnh nặng vì một cơn nghẹt thở
(diphtérie) rất ngặt nghèo, khiến Bà phải trút linh hồn tại nhà bà trong nông
trại La Perche (Cá Mang Giổ), nhằm ngày 14 tháng 9 năm 1963, lúc Bà mới có 49
tuổi! Vua Bảo Ðại và các Hoàng Tử Bảo Long, Bảo Thăng, các Công Chúa Phương
Mai, Phương Liên và Phương Dung, các quan chức địa phương đều có mặt. Và đặc biệt
nhất là lần này bà Như Lý (con Vua Hàm Nghi) là láng giềng, cũng sang dự đám
tang. Lễ được long trọng cử hành tại nhà thờ Chabrignac. Xong lễ, quan tài được
đưa ra nghĩa địa gần bên mai táng, dưới tấm bia cẩm thạch khắc phương danh :</b></span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><img
width=121 height=137 src="DTLS_NamPhuongHoangHau_files/image004.jpg"
align=left hspace=12 alt="Mo Nam Phuong Hoang Hau copy.jpg"></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'> <b>Ici repose l'Impératrice d'Anam,</b></span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><b><span
style='font-size:13.0pt'>née Jeanne- Mariette</span></b></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><b><span
style='font-size:13.0pt'>Nguyễn Hữu Hào</span></b></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><b><span
style='font-size:13.0pt'>(4-12-1914 - 15-9-1963)</span></b></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><b><span
style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></b></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><b><span
style='font-size:13.0pt'>Tên thông thường của bà Nam Phương là Nguyễn Thị Lan.</span></b></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><b><span
style='font-size:13.0pt'>Mùa Thu năm ấy (1993) hoa rơi lá rụng đầy đường như nhớ
thương người tài hoa bạc mệnh, khách viễn du từ Paris xuất hành trong cảnh vật
đổi sao dời theo chim ô thước Nam Phi, đã tìm về nơi đồng quê nước Pháp, chen lẫn
với núi rừng, hang động âm u, khắc họa hình hài người và vật thời tiền sử
Lascaux, ẩn giấu biết bao di tích của tiền nhân, cùng với tinh hoa của giống
nòi Lạc Việt lạc bước nơi Tây Phương, mà chưa tìm ra lối về quê hương trăm
thương ngàn nhớ !</span></b></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><b><span
style='font-size:13.0pt'>Trong lúc viếng thăm mộ địa của người xưa đã in dấu
tích đậm đà trong lịch sử Việt Nam, khách viễn du ngậm ngùi hướng tâm tư về những
người đã âm thầm tạo nên lịch sử ấy, đồng thời cảm xúc ghi lại hai câu thơ than
vắn thở dài của Tùng Thiện Vương và nữ sĩ Tương Phố :</span></b></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><b><i><span
style='font-size:13.0pt'>Tóc bạc gấm mây sầu xã tắc,</span></i></b></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><b><i><span
style='font-size:13.0pt'>Nước loạn canh tàn khóc bể dâu!</span></i></b></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Trích dẫn hai tài liệu trên đây, nhằm để quý bà con biết
được cựu Hoàng Hậu Nam Phương, thọ 49 tuổi, sau khi bị bịnh ngặt nghèo bất thần
rồi từ trần ngày 14 tháng 9 năm 1963 tại nhà ở nông trại La Perche, thuộc Xã
Chabrignac, Tỉnh Brive la Gaillarde và được mai táng ngày hôm sau tức 15 tháng
9 năm 1963.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Trở lại, mối tình vương giả của Vua Bảo Ðại với Hoàng
Hậu Nam Phương, tôi đã đọc được bài viết của Ông Nguyễn Nam Phổ, đăng trong nội
san Thu Ðông tháng 11 năm 1999 do Hội Ái Hữu Trung Học Trương Vĩnh Ký Paris
phát hành, xin trích dẫn từ trang 30 đến trang 32 như sau :</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><b><span
style='font-size:13.0pt'>Tài liệu 1 : Năm 1932, sau khi du học tại Pháp, Hoàng
Ðế Bảo Ðại hồi loan chấp chánh, có một thiếu nữ con nhà khuê các đồng hành trên
chuyến tàu d'Artagnan. </span></b><span style='font-size:13.0pt'>Ðó là, cô Mariette
Jeanne Nguyễn Thị Hữu Lan, ái nữ Ông Pierre Nguyễn Hữu Hào và là cháu ngoại Ông
Huyện Sĩ, kêu Ông Lê Phát An bằng cậu ruột. Cô LAN học trường Couvent des
Oiseaux bên Pháp, vừa đậu tú tài toàn phần về thăm quê hương nhân dịp nghỉ hè.
Có người cho biết, chính cựu Khâm Sứ Trung Kỳ CHARLES cha đở đầu của Hoàng Ðế Bảo
Ðại đã sắp xếp để Cô LAN đi cùng chuyến tàu với nhà vua. Khâm Sứ CHARLES là bạn
thân lâu đời của gia đình Pierre Nguyễn Hữu Hào. Sau một tháng lênh đênh trên
biển cả, tàu d'Artagnan cặp bến Vũng Tàu (Cap St Jacques). Cô LAN được đại gia
đình xuống đón, riêng Hoàng Ðế Bảo Ðại thì sang chiến hạm Dumont D'Urville để
ra Ðà Nẵng (Tourane). Một tháng sau, Ông Bà Khâm Sứ CHARLES đưa Hoàng Ðế Bảo Ðại
lên Ðà Lạt dự tiệc để gặp cô gái xinh đẹp và quí phái.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><b><span
style='font-size:13.0pt'>Tài Liệu 2 : Mùa hè năm 1932, sau khi đổ tú tài toàn
phần, Cô Nguyễn Thị Lan ái nữ của Ông Nguyễn Hữu Hào, bên Pháp về nghỉ hè. </span></b><span
style='font-size:13.0pt'>Dịp này, Ông Lê Phát An sắp xếp với Toàn quyền
P.Pasquier để vua Bảo Ðại và cô Lan gặp nhau trong dạ tiệc do Khâm Sứ Trung Kỳ
khoản đãi. Khách quý gồm Hoàng Ðế Bảo Ðại vừa hồi loan cùng hàng trăm tiêu thơ
khuê các con gái của các quan đại thần trong triều đình, tìm cách ra mắt để được
tiến cử. Cô Nguyễn Thị Hữu Lan cùng cậu là Ông Lê Phát An tới khách sạn rất sớm,
Cô Lan ngồi chơi trên bãi cỏ trước khách sạn. Khi Hoàng Đế Bảo Đại và đoàn tùy
tùng đi ngang, Cô Lan đứng dậy chào theo phép xã giao tây phương. Sững sờ trước
vẻ đẹp quí phái và dáng dấp thanh lịch của cô gái, Hoàng Ðế Bảo Ðại dừng lại hỏi
chuyện. Sau đó hai người tiếp tục trò chuyện suốt buổi dạ tiệc, cùng nhau khiêu
vũ và mối tình nẩy nở từ đó.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><b><span
style='font-size:13.0pt'>Xin lưu ý : </span></b><i><span style='font-size:13.0pt'>Ngày
xưa triều Nguyễn không đi hỏi và cưới vợ, chỉ có con gái của các vị đại thần tiến
cử mà thôi. Vì vua là thiên tử không quỳ lại một ai.</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Cuộc hôn nhân giữa Hoàng Ðế Bảo Ðại và Cô Nguyễn Thị Hữu
Lan lúc đầu gặp trở ngại vì hoàng tộc, nhứt là Ðức Từ Cung, Hoàng mẫu của Hoàng
Ðế không tán thành. Lý do phản đối là vì Cô Lan có đạo Thiên Chúa, sợ rằng khi
trở thành Hoàng Hậu sẽ không chịu thờ phụng các tiên đế. Cuối cùng vụ này cũng
được giải quyết thỏa mãn. Ðức Giáo Hoàng chấp thuận cho Cô Lan kết hôn với
Hoàng Ðế Bảo Ðại một người khác tôn giáo. Ai giữ đạo nấy, nhưng các con sinh ra
phải được rửa tội. Sau hôn lễ, Hoàng Ðế Bảo Ðại phong cho Ông Lê Phát An tước
An Ðịnh Vương và nhạc phụ Ông Pierre Nguyễn Hữu Hào tước Long Mỹ Quận Công. Ðây
là lần cuối cùng của nhà Nguyễn phong cho một người xuất thân từ hàng dân giả.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><b><span
style='font-size:13.0pt'>Xin lưu ý :</span></b><i><span style='font-size:13.0pt'>
Kể từ vua Minh Mạng về sau, chức tước Hoàng Hậu bị bãi bỏ, vì sợ tiếm ngôi nên
vua Minh Mạng đặt ra “ngũ bất lập” là </span></i><span style='font-size:13.0pt'>:<i>
</i>1.-<i><u> </u></i></span><span style='font-size:13.0pt'>Bất lập Hoàng Hậu.
2.- Bất lập Ðông Cung. 3.- </span><span lang=DE style='font-size:13.0pt'>Bất lập
Tể Tướng. 4.- Bất phong Vương Tước. 5.- Bất tuyển Trạng Nguyên.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>Từ đó, cấp bậc các bà vợ vua được chia làm “cửu
giai” cũng như các cấp bậc của ngạch quan lại được chia làm “cửu phẩm”. Người đứng
đầu trong cửu giai là Hoàng Quý Phi, đến đời vua Bảo Ðại mới lập lại chức vị
Hoàng Hậu tức là “Nam Phương Hoàng Hậu”. Phương ngữ này, trong Nam Việt Nam thường
nghe các cụ bô lảo hay nói những nhà giàu có bậc nhứt, nhì, ba, tư : 1.- Huyện
Sĩ, 2.- Tổng Ðốc Phương, 3.- Bá hộ Xường tức là Lý Thành Nguyên, 4.- Vua Khải Ðịnh.
Nói tắc lại : Nhứt Sĩ, nhì Phương, tam Xuờng, tứ Ðịnh (không biết có phải như vậy
không? Quý vị nào biết rõ hơn, xin vui lòng bổ túc cho được đầy đủ)...</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>Hoàng Ðế Bảo Ðại là vị vua cuối cùng của triều
Nguyễn, do ảnh hưởng của đời sống và văn hóa tây phương, đã thay đổi hẳn cách
ăn uống cũng như nghi lễ phức tạp cổ truyền và không khí gia đình trong bửa ăn
được đặc biệt chú ý. Nhà vua cũng ngồi ăn chung với Hoàng Hậu Nam Phương và các
Hoàng Tử cùng Công Chúa. Ðây quả thật là một cuộc canh tân lớn chưa từng có
trong hoàng tộc các vua chúa đời xưa...</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>Như chúng ta đã biết, trong quyển <b>Con Rồng
Việt Nam</b> của Vua Bảo Ðại, do Ông Tôn Thất An Cựu viết, mà tôi đã trích dẫn ở
trước ”... <i>Nếu tôi nhớ không sai thì trước Hoàng Hậu Nam Phương, có đến bảy
phụ nữ miền Nam đã từng là chủ nhân của Hoàng thành Huế ...”</i></span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>Ðể hiểu biết thêm tận tường những phụ nữ miền
Nam được tiến cung, xin trích dẫn từ trang 30 đến trang 31, bài viết của Ông
Nguyễn Nam Phổ được đăng trong Nội San Xuân 2001 của Hội Ái Hữu Trung Học
Trương Vĩnh Ký Paris phát hành như sau :</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>Tám Vị Phụ Nữ Miền Nam Việt Nam Trong Cung
Ðình Huế</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>Sau khi bị quân Tây Sơn truy đuổi, Thái Tử
Nguyễn Ánh phải bôn tẩu ra Phú Quốc chiêu binh mãi mã với ý chí phục quốc. Nhờ
những di dân gốc miền Trung trước kia theo chân các Chúa Nguyễn vào Nam, khai
khẩn đất hoang lập làng lập ấp, hưởng ứng lời kêu gọi, nên chẳng bao lâu Thái Tử
Nguyễn Ánh tập hợp được lực lượng khá hùng mạnh, để từ đó cho đến 25 năm sau
đánh chiếm Quy Nhơn, rồi Thuận Hóa, thống nhứt sơn hà và tức vị lên ngôi Hoàng
Ðế năm 1802. Là một nhân vật đa tài văn võ kiêm toàn, nhưng cũng rất đa tình, vị
Vua sáng lập triều NGuyễn có hai mươi mốt bà vợ, nhưng có một điều rất lạ là một
người tài hoa lỗi lạc và đam mê như Thái Tử Nguyễn Ánh mà suốt 25 năm lặn lội ở
miền Nam, gần gũi các cận thần người Nam như các Ông : Nguyễn Huỳnh Ðức, Lê
Quang Ðịnh, Phạm Ðăng Hưng ... v.v. Ngài lại không có mối tình nào gắn bó ở miền
Nam, nơi đã cưu mang mình và cũng chính nhờ đất và người miền Nam, Ngài đã
thành công viên mãn và dựng nên cơ nghiệp lớn lao.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>Trái lại, hậu duệ của Ngài là vua MINH Mạng ở
tại miền Trung, trong khi đã có nhiều bà vợ lại có bốn phụ nữ miền Nam được tiến
cung để hầu hạ mình rồng là các bà :</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>1.- Tả Thiên Nhân Hoàng Hậu Hồ Thị Hoa (1791 -
1801), người Huyện Bình An, Tỉnh Biên Hòa. Con gái của Phúc Quốc Công Hồ Văn
Bôi. Vì tên Bà là Hoa, cho nên những gì có chữ HOA đều phải nói trại ra. Chẳng
hạn cầu HOA ở Gia Ðịnh phải gọi là cầu BÔNG. Cửa Ðông Hoa ở Huế phải gọi là cửa
Ðông Ba. Tuồng hát bội Phàn Lê Hoa phải đổi thành Phàn Lê Huê ... v.v Bà Hoàng
Hậu này không có con.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>2.- Thục Tấn Nguyễn Thị Bảo (1801 -1851), người
Gia Ðịnh. Con của Ông Quan Tư Không Nguyễn Khắc Thiệu. Bà sinh hạ được một
Hoàng Tử là Miên Thẩm (1818-1904) và ba Công Chúa là Vĩnh Trinh (1816-1892), Trinh
Tân (1824-1904) và Tỉnh Hòa (1830-1882). Về sau cả bốn người con này đều trở
thành những nhà thơ nổi tiếng ở thần kinh với các biệt hiệu : Tùng Thiện Vương,
Quy Ðức, Mai Am và Huệ Phố, đã để lại cho đời nhiều bài thơ rất giá trị.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>3.- Hoà Tấn Nguyễn Thị Khuê tự Bích Chi, người
Huyện Phú Lộc, Tỉnh Gia Ðịnh; Con gái quan Chưởng Cơ Nguyễn Văn Thanh, trấn thủ
Tỉnh Quảng Nam. Bà sinh được bốn Hoàng Tử và sáu Công Chúa.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>4.- Cung Tần Nguyễn Thị Xuân, người Gia Ðịnh.
Con gái Chinh Ðội Nguyễn Văn Châu. Bà sinh được một Hoàng Tử là Miên Ký, người
giỏi văn chương dưới triều Tự Ðức, được phong tước Cẩm Quốc Công Hậu duệ vua
Minh Mạng là vua Thiệu Trị có ba bà vợ người miền Nam là :</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>1.- Hoàng Thái Hậu Từ Dũ (1810-1901) tức là Bà
Phạm Thị Hằng tự Nguyệt (theo Việt Nam Tự Ðiển của Lê Văn Ðức viết Phạm Thị
Hàng tự Hào), người Huyện Tân Hòa, Tỉnh Gò Công. Con quan Lễ Bộ Thượng Thơ Phạm
Ðăng Hưng. Bà là người hiền thục, đoan trang nên được Thuận Thiên Cao Hoàng Hậu
tuyển vào cung làm vợ cho Hoàng Tử Miêng Tông tức vua Thiệu Trị sau này. Bà
sinh được hai Công Chúa và một Hoàng Tử là Hồng Nhậm tức vua Tự Ðức sau này. Bà
sống qua 10 đời vua, kể từ Gia Long là thời gian Bà chào đời cho đến lúc băng
hà năm 1901 đời vua Thành Thái năm thứ 13. Một Bà Hoàng đã chứng kiến nhiều sự
việc lịch sử xảy ra trong cung đình cũng như trên đất nước.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>2.- Lệnh Phi Nguyễn Thị Nhâm, người An Giang.
Con của Quận Công Nguyễn Văn Nhân. Bà Nhâm được tuyển vào cung cùng một thời
gian với Bà Phạm Thị Hằng, nhưng vì Bà chỉ sinh hạ một Hoàng Nữ là An-Thạnh
Công Chúa, nên chỉ đưọc phong tước Lệnh Phi.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>3.- Ðức Tần Nguyễn Thị Huyền, người miền Nam
nhưng gốc Thừa Thiên. Con của Cai Cơ Nguyễn Ðức Xuyên. Bà sinh được một Hoàng Tử
là Hồng Diêu (1845-1875) là Hoàng Tử thứ 25 của vua Thiệu Trị.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>Hậu duệ vua Thiệu Trị là vua Tự Ðức có một Bà
vợ miền Nam là Học Phi Nguyễn Thị Hương, người Vĩnh Long. Bà không có sinh được
con nên nhận công tử Ưng Hạo tự Ðăng, sinh năm 1870, con Mệ Hường Cai làm con
nuôi. Sau khi vua Tự Ðức băng hà , Ưng Hạo được tôn làm vua tức vua Kiến Phúc.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>Người phụ nữ miền Nam sau cùng vào cung đình
Huế là Bà Nguyễn Hữu Thị Lan (1941-1963), người Gò Công. Con của đại điền chủ
Nguyễn Hữu Hào. Bà là Hoàng Hậu sau cùng triều Nguyễn...</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>Tám vị phụ nữ miền Nam trong cung đình triều
Nguyễn, như đã kể trên đây, thì Bà Từ Dũ được sử sách nhắc nhở đến nhiều nhất,
vì Bà là người có nhiều ảnh hưởng đối với các vua : Thiệu Trị, Tự Ðức, Hiệp
Hòa, Kiến Phúc, Hàm Nghi. Trong số các phi tần, Bà được Hoàng Tử Miên Tông khi
lên ngôi vua, phong làm Chánh Phi và được phép ngồi phía sau bức màn nghe những
lời vua bàn bạc với các Quan Ðại Thần. Ngoài việc giúp vua về chánh trị, Bà còn
trông nom sắp đặt mọi việc trong cung với tư cách một nữ quan cao cấp. Bà rất
nhân từ với các phi tần dưới quyền, không bao giờ ganh tỵ hay đố kỵ và thương
yêu con của các phi tần khác như chính con của Bà, nên vua Thiệu Trị thường ban
lời khen ngợi. Theo sách “Ðại Nam Chính Biên Liệt Truyện” thì trước khi băng
hà, vua Thiệu Trị đã nói với các đại thần : Quí Phi là nguyên phối của Trẫm,
công, dung, ngôn, hạnh rất mực đoan trang, phước đức hiển minh, sau này con
cháu ắt hưởng phúc dài lâu, lại tận tụy giúp Trẫm trong bảy năm cầm quyền. Ý trẫm
muốn sắc lập Hoàng Hậu cho chính vị trong cung, nhưng tiếc thay chưa kịp. Vì vậy,
năm 1848 vua Tự Ðức làm lễ tấn tôn Bà là HoàngThái Hậu. Bà Từ Dũ Hoàng Thái Hậu
mất ngày mùng năm, tháng tư năm Tân Sửu (1901), năm Thành Thái thú 13, thọ 93
tuổi. Bà được an táng bên phải lăng vua Thiệu Trị (Bệnh viện sản khoa ở đường Cống
Quỳnh Sàigòn được đặt tên Từ Dũ là để ghi nhớ công đức của Hoàng Thái Hậu Từ Dũ
Ðúng ra tên hiệu của Bà là Từ Dụ, theo nghĩa chữ Hán là Nhân từ và Ðộ lượng.
Nhưng về sau, không hiểu do một sự lầm lẫn nào đó, người ta viết chũ Dụ thành
Dũ và trở thành thói quen không thay đổi ?).</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>Ðể hiểu thêm cuộc đời của Bà Nam Phương Hoàng
Hậu, chúng ta đã thấy Bà sanh ngày 17 tháng 10 âm lịch, năm Giáp Dần, nhằm ngày
thứ sáu, 4 tháng 12 dương lịch năm 1914 và Bà từ trần lúc giờ Dậu, ngày 27
tháng 7 âm lịch, năm Quý Mão, nhằm ngày thứ bảy, 14 tháng 9 dương lịch năm 1963
khoảng 5 giờ chiều. Căn cứ tổng quát dành cho những người có năm sanh 1914 Giáp
Dần như Bà, có hành thuộc Ðại Khê Thủy tức mạng Thủy và theo luật thuận hạp hay
khắc kỵ của Ngũ Hành, tuổi Giáp Dần, có Can tức Trời là Giáp thuộc hành Mộc và
có Chi tức Ðất là Dần cũng thuộc hành Mộc. Do vậy, người có tuổi Giáp Dần như
Bà, có cùng hành Mộc, xem như Trời và Ðất tương hòa, tương đắc với nhau, cho
nên những người có tuổi Giáp Dần thuộc phái Nam rất vững vàng cho sự sống của
cuộc đời, bởi vì tuổi Giáp Dần này thuộc Dương. Trái lại, những người có tuổi
Giáp Dần thuộc phái Nữ như Bà, thì không thuận hạp như phái Nam, từ đó cuộc đời
của những người phái Nữ không được ổn định như ý.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>Về màu sắc thì người tuổi Giáp Dần nên dùng là
màu Vàng chen lẫn màu Ðỏ. Trái lại, màu xanh lá cây rất khắc kỵ.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>Vì thế, cuộc đời của Bà khi sống trong Hoàng
Thành Huế với Vua Bảo Ðại rất thuận hạp vương lên, bởi vì trong cung điện thường
dùng đa phần dùng màu Vàng và màu Ðỏ.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>Khi Bà sang Pháp, Bà lập nông trại để trồng
các loại trái cây đủ loại và nhiều hoa kiểng rất đẹp. Nhưng khổ thay! xung
quanh Bà rất nhiều màu xanh lá cây, là màu độc hại khắc kỵ với tuổi Giáp Dần của
Bà.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>Ngoài ra, Bà lập gia đình với Vua Bảo Ðại,
sanh năm 1913 Quý Sửu, có hành thuộc Tang Ðố Mộc tức mạng Mộc và căn cứ theo luật
thuận hạp hay khắc kỵ của Ngũ Hành, thì Bà tuổi Giáp Dần sanh năm 1914 kết hợp
với tuổi Quý Sửu sanh năm 1913, thì được tương sanh rất tốt cho đôi vợ chồng,
vì không bị khắc kỵ. Nhưng khổ thay! Người tuổi có mạng Thủy sanh người tuổi có
mạng Mộc. Vì, mạng Thủy bị sanh xuất và mạng Mộc được sanh nhập. Vì thế, tuổi của
Bà không được tốt, mà chỉ làm lợi cho Vua Bảo Ðại, để rồi Bà không thể chống lại
số mạng, một đời tài hoa trọn vẹn thủy chung với chồng, nhưng bạc mệnh của Bà.
Ðó là, tuổi tổng quát dành cho những người có tuổi Giáp Dần như Bà Nam Phương
Hoàng Hậu.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>Xuyên qua những dẫn chứng vừa qua, để tạm kết
thúc bài này, có thể tóm lược như sau : Bà Nam Phương Hoàng Hậu có tên thánh
Marie Thérèse, họ Nguyễn, húy danh Thị Lan, con nhà Nguyễn Hữu, thân phụ của Bà
là Long Mỹ Quận Công Nguyễn Hữu Hào.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>Bà sanh ngày 17 tháng 10 âm lịch, năm Giáp Dần,
nhằm ngày thứ sáu, 4 tháng 12 dương lịch năm 1914, quê quán Gò Công thuộc Tỉnh
Long An, miền Nam Việt-Nam.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>Năm Ðinh Mão (1927) Bà sang Pháp khi được 13 tuổi
(có báo viết năm 1926 Bà sang Pháp khi được 12 tuổi, không biết hư thật thế
nào?), để học tại trường Couvent des Oiseaux ở Paris.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>Mùa Hè năm Nhâm Thân (1932) sau khi đậu tú
tài, Bà trở về nước, có người cho biết, chính cựu Khâm Sứ Trung Kỳ CHARLES cha
đở đầu của Hoàng Ðế Bảo Ðại đã sắp xếp để đi cùng chuyến tàu với vua Bảo Ðại.
Khâm Sứ CHARLES là bạn thân lâu đời của gia đình Pierre Nguyễn Hữu Hào. Sau đó,
gặp vua Bảo Ðại trong chuyến nghỉ mát ở Ðà Lạt.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>Ngày 6 tháng 2 năm Giáp Tuất (20-3-1934) bà tấn
cung vào ở điện Kiến Trung, (có sách viết ở điện Cần Chánh, không biết hư thật
thế nào?). Ngày 10 tháng 2 năm Giáp Tuất (24-3-1934) được phong là Nam Phương
Hoàng Hậu, có nghĩa là “hương thơm của miền Nam”, lễ tấn phong được cử hành
long trọng tại điện Dưỡng Tân.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>Bà sinh được 2 Hoàng Tử và 3 Công Chúa :</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>- Nguyễn Phúc Bảo Long, sinh năm Ất Hợi (1936)
được phong Hoàng Thái Tử vào năm Kỷ Mão (1939), hiện sống tại Pháp.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>- Nguyễn Phúc Bảo Thắng, sinh năm Quý Mùi
(1943).</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>- Nguyễn Phúc Phương Mai, sinh năm Ðinh Sửu
(1937).</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>- Nguyễn Phúc Phương Liên, sinh năm Mậu Dần
(1938).</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>- Nguyễn Phúc Phương Dung, sinh năm Tân Tỵ
(1942).</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>Năm Kỷ Mão (1939) bà theo vua Bảo Ðại sang
Pháp cùng với ba con. Trong chuyến đi này bà cùng vua ghé La Mã và được Ðức
Giáo Hoàng đón tiếp.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>Sau khi vua Bảo Ðại thoái vị, Bà sang sống tại
Pháp với các con và Bà từ trần lúc giờ Dậu, ngày 27 tháng 7 âm lịch, năm Quý
Mão, nhằm ngày thứ bảy, 14 tháng 9 dương lịch năm 1963 khoảng 5 giờ chiều, thọ
49 tuổi, sau khi bị bịnh ngặt nghèo bất thần tại nhà ở nông trại La Perche, thuộc
Xã Chabrignac, Tỉnh Brive la Gaillarde và được mai táng ngày hôm sau tức 15
tháng 9 năm 1963.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>Một đặc điểm khác biệt như đã dẫn ở các trang
trước là tên Thánh đặt nơi mộ phần của Bà khác nhau :</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>Năm 1993 là Jeanne Mariette (xin xem lại trang
258 trong quyển Việt Nam Anh Hoa của học giả Hương Giang Thái Văn Kiểm), giống
như tác giả Nguyễn Nam Phổ đã viết nơi trang 123 dẫn thượng.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>Tháng 4 năm 1999, Ông Tôn Thất An Cựu đến thăm
mộ phần của Bà, thì thấy là Marie Thérèes.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>Nhưng thiết nghĩ dù có hai tên Thánh, nhưng chỉ
có một Bà Nam Phương Hoàng Hậu duy nhất mà thôi. Hơn nữa, chúng ta không có ở cận
kề bên Bà, thì không thấu đáo được vấn đề việc thay đổi hay thêm một tên Thánh
khi Bà mong muốn, chỉ có các Hoàng Tử hay các Công Chúa con của Bà hoặc những
người thân trong Hoàng Tộc mới biết đâu là sự thật.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'><b>Hàn Lâm Nguyễn-Phú-Thứ</b></span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
lang=DE style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'>&nbsp;</p>

</div>

<!--- REPLACE LAST </HTML></BODY> --->

<div align="center">

<p> <font  face="Arial" size "1" color="blue">

	<a href="#" onClick="history.go(-1);return true;" 
		onmouseover="popup()" 
		onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Backarrow2.gif" alt="" border="0"> 
	</a>

	<a href="#" onClick="history.go(-1);return true;">Trở lại trang trước 
	</a>

	<a href="#top" class="nav" 
		onmouseover="popup()" 
		onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Toparrow2.gif" alt="" border="0"> 
	</a>

	<a href="#top" class="nav">Trở lên đầu trang 
	</a>
      
</P>

<p class=MsoNormal><o:p>&nbsp;</o:p></p>

</div>

	    </td>
    	   </tr>
	  </table>
      </td>  <!-- end windown width = 950 -->
  



    </tr> <!--- **** end 100 % Window --->
   </table>
  </td>
 </tr>
</TABLE>
</BODY>
</HTML>

�