|
Mừng Xuân Mậu Tý 2008
Hàn Lâm Nguyễn-Phú-Thứ
Giáo Sư
& Nhà Văn
Huy Chương
và Hội Viên :
Bắc Đẩu Bội Tinh (2007)
Chevalier dans
l’Ordre de la Légion d’Honneur
Đệ Ngũ Đẳng Hàn Lâm (2003)
Chevalier dans
l’Ordre des Palmes Académiques
Pháp Quốc
Kính chúc quý bà con đồng được AN
VUI & THỊNH ĐẠT
nhứt
là SỨC KHỎE được DỒI DÀO
|
MỪNG XUÂN NHỚ TẾT QUÊ HƯƠNG TA
Hàn Lâm Nguyễn Phú Thứ
Mừng Đông đất
khách nhớ Xuân sang,
Kính chúc mọi nhà
được bình an,
Nợ nước tình nhà
nhân lễ Tết,
Đem lại an lạc
cho dân gian.
Tôi nhớ phần đông gia đình Việt Nam
đều sống bằng nghề nông, nhứt là ở miền Tây Nam Phần Việt Nam, cho nên sau vụ
lúa chánh xong vào khoảng giữa tháng 11 âm lịch hoặc trễ lắm là rằm tháng chạp,
kế đến lo trồng hoa màu phụ như : Khoai, bắp, đậu.v.v. cho nên trong dân gian
có câu :
Tháng chạp là
tháng trồng khoai,
Tháng giêng trồng
đậu,
Tháng hai trồng
cà,
Tháng ba cày vỡ
rung ra,
Tháng tư làm mạ,
mưa sa đầy đồng...
Quả
đúng vậy, quý bà con nhà nông chúng ta ngày xưa, làm việc tùy theo từng mùa, từng
tiết, cho nên thường phân chia một năm có bốn mùa rất giản dị chia đều nhau, mỗi
mùa có 3 tháng tính theo âm lịch như sau :
- Mùa Xuân bắt đầu
mùng một Tết tháng giêng cho đến cuối tháng ba.
- Mùa Hạ từ đầu
tháng tư cho đến cuối tháng sáu.
- Mùa Thu từ đầu
tháng bảy cho đến cuối tháng chín.
- Mùa Đông từ đầu
tháng mười cho đến cuối tháng chạp.
Trong
khi đó, đất nước chúng ta thời tiết ở miền Nam không rõ ràng như miền Bắc, mặc
dù vậy, cũng tính từng mùa theo năm dương lịch như sau :
- Mùa Xuân bắt đầu lập Xuân là ngày 5 tháng 2 đến ngày 6 tháng 5, giữa
mùa Xuân có ngày 21 tháng 3 thì đêm và ngày bằng nhau. Đó
là ngày Xuân phân.
- Mùa Hạ bắt
đầu lập lập Hạ là ngày 6 tháng 5 đến ngày 8 tháng 8, giữa mùa Hạ có ngày
22 tháng 6 là ngày dài nhứt trong năm. Đó là ngày Hạ Chí.
- Mùa Thu
băt đầu lập Thu là ngày 8 tháng 8 đến ngày 8 tháng 11, giữa mùa Thu có
ngày 23 tháng 9 thì đêm và ngày bằng nhau. Đó là ngày Thu Phân.
Đối với
mùa Thu, ở các nước Âu Châu những chiếc lá thường đổi màu vàng, rồi từ từ rơi rụng
trông rất đẹp, tuy nhiên, nếu chúng ta có dịp đến nước Gia Nã Đại (Canada) vào
mùa này, thì sẽ thấy cái màu đỏ thẩm của lá toàn thân cây, tạo thành một
vùng tuyệt đẹp hơn hẳn Âu Châu.
- Mùa Đông bắt đầu lập Đông là ngày 8
tháng 11 đến ngày 5 tháng 2, giữa mùa Đông có ngày 22 tháng 12 là ngày ngắn nhứt
trong năm. Đó là ngày Đông Chí.
Ở nước Pháp, một năm cũng có bốn
mùa như nước Việt Nam chúng ta, được phân chia trong năm 2007 như sau :
- Mùa Xuân bắt đầu ngày thứ hai 21-03
đến 20-06.
- Mùa Hạ bắt đầu ngày thứ tư 21-06 đến
22-09.
- Mùa Thu bắt đầu ngày thứ bảy 23-09
đến 21-12.
- Mùa Đông bắt đầu
ngày thứ sáu 22-12 đến 19-03-2008
Trở lại, Phong
Tục Lễ Tết Nguyên Đán, chúng ta biết chữ Tết là do chữ Tiết mà ra, tức thời
tiết, còn Nguyên Đán tức là bắt đầu năm mới. Hằng năm, cứ 4 mùa luân chuyển
trong năm, hết Xuân đến Hạ rồi Thu và sang Đông, cho nên cứ hết mùa Đông thì bắt
đầu đón mùa Xuân năm mới và có một con vật trong Thập Nhị Địa cầm tinh khác nối
tiếp, ví như năm Đinh Hợi chấm dứt, thì năm Mậu Tý bắt đầu 24 giờ
đêm giao thừa thứ tư, 06-02-2008 rạng ngày mùng một Tết, nhằm thứ
năm, 07-02-2008, để cầm tinh đến 24 giờ đêm chủ nhựt 25-01-2009 chấm
dứt, thì đến năm Kỷ Sửu được bàn giao.
Khi nói đến
Tết, thường quý bà con đồng hương mình lo từ sau vụ lúa mùa, tức khoảng
giữa tháng chạp, bắt đầu lo xay lúa, xay nếp để chuẩn bị tráng bánh, bánh
tráng thì tráng ban ngày, nào bánh tráng trắng hay ngọt có rắc mè để nướng
hay ăn sống, bánh tráng mỏng để gói chả giò, làm bánh cuốn... bánh tráng làm bằng
bột gạo, thông thường vào khoảng mùng mười, mười một tháng chạp thì bắt đầu
làm. Còn ban đêm, thì quết bánh phồng liên hồi, tạo âm thanh vui nhộn, vì nhà
này làm dần công nhà kia, bánh phồng làm bằng nếp. Ngoài ra, các bà nội trợ
cũng bắt đầu chọn ngày để làm dưa cải, dưa kiệu, cà rốt, củ cải... để cho kịp
chua ăn Tết, cũng như còn phải mua sắm quần áo mới cho cả nhà từ mấy tháng trước.
Nhà nào có trồng những cây mai trước nhà, cũng chuẩn bị lặt lá mai từ hôm rằm
tháng chạp, để nó nở đúng vào dịp Tết, gia đình tôi, Ông Bà nội và song thân
tôi có trồng những loại huỳnh mai 5 cánh, bạch mai rồi tứ quý... cho nên vào dịp
Tết chúng nó đua nhau nở rộ, các màu vàng, đỏ trắng rất đẹp mắt.
Chiều 23 tháng chạp âm lịch hằng năm,
mỗi nhà thường tổ chức lễ tiễn đưa ông bà Táo về chầu trời, để tấu trình mọi việc
dưới trần gian cũng như việc trong nhà, ông bà Táo cũng được chủ nhà mua sắm quần
áo mới, với con cá chép sống (thông thường mua những loại cá làm bằng giấy do
người Hoa làm bán, không biết phong tục này đã có tự bao giờ. Nếu quý bà con đồng
hương muốn tìm hiểu thêm Táo Công Hai Ông Một Bà, xin đọc quyển Hạ từ
trang 404 đến 405 trong tác phẩm Tử Vi & Địa Lý Thực
Hành của Nguyễn Phú Thứ).
Khoảng các ngày 24, 25, 26 Tết, thường
các đàn ông con trai làm việc lu bù, nào sơn phết nhà cửa, hàng rào, cửa ngõ,
đánh bóng những bộ lư hương bằng đồng, dọn dẹp trang hoàng tủ thờ... Tất cả phải
làm thật mới để đón mừng Xuân Tết đến, nhà nào có đất ruộng, thì lo tát đìa bắt
cá ăn Tết. Hằng năm, ông bà nội và ba má tôi sau khi chọn một cặp cá lóc biết
nói (lớn nhứt) để cúng đất đai vào chiều 30 Tết, đặc biệt đáo lệ hằng năm, cặp
cá lóc này chỉ đánh vảy cho thật sạch, mà không chặt kỳ và đuôi để nấu cháo
cúng. Riêng các đàn bà, con gái thì trổ tài làm bánh mứt đủ loại như: Bánh
chưng, bánh tét, bánh ít, bánh kẹp, báng gan, bánh bông lan, bánh in... Mứt thì
cũng có đủ loại mứt như: Khóm, hạt Sen, Me, Mãng cầu... thật đủ màu đẹp mắt. Đặc
biệt các ông bà cụ già thường đi rảo chợ bông để mua nào là : Vạn Thọ, Mai,
Cúc, Thược Dược, Huệ, một vài chậu Thủy Tiên, cành Đào... để đem về tỉa, gọt
xén để trồng cho kịp nở hoa đúng vào mùng một Tết. Ngoài ra, còn đến mấy chỗ
ông thầy đồ, để chọn lựa mua những đôi liễn nào ưng ý đem về dán trước nhà hoặc
hai bên bàn thờ hay bàn thông thiên trước sân nhà hoặc là nơi đền miếu cũng được
trang hoàng một cách trang trọng, bởi các câu liễn đơn cử ví như sau: Phước
dư Đông Hải - Tứ hải giai huynh đệ - Xuân đáo hoan hỷ - Phúc thọ khang ninh -
Công thành danh toại.
Thịt mở dưa hành câu
đối đỏ
Nêu cao pháo nổ bánh
chưng xanh...
hoặc là :
Tân niên hạnh phúc
bình an tiến,
Xuân nhật vinh hoa
phú quí lai.
(Năm mới hạnh phúc
bình an đến,
Ngày Xuân vinh hoa
phú quí về)
Địa sanh tài thế
nghiệp quang qui,
Thiên thủ phúc gia
thanh hiện thái.
(Đất sanh tài
nghiệp đời sáng lạng,
Trời ban phúc nhà
tiếng tốt tươi.)
Thiên tăng tế
nguyệt niên tăng thọ,
Xuân mãn càng
khôn phúc mãn đường.
(Trời thêm năm
tháng tuổi thêm thọ,
Xuân khắp đất trời
phúc khắp nhà.)
Môn đa khách đáo
thiên tài đáo,
Gia hữu nhân lai
vạn vật lai.
(Cửa nhiều khách đến nhiều tiền đến,
Nhà có người vào lắm vật vào.)
Sơn thủy thanh cao xuân bất tận,
Thần tiên lạc thú cảnh trường sanh.
(Phong cảnh thanh cao xuân mãi mãi,
Thần tiên vui thú cảnh đời đời.)
Khi viết đến đây, tôi lại nhớ nhà
thơ Vũ Đình Liên thời xa xưa ở miền Bắc Việt Nam, đã làm bài thơ như sau :
Mỗi năm hoa Đào
nở,
Lại thấy ông đồ
già,
Bày mực tàu giấy
đỏ,
Bên phố đông
người qua... v.v
Ngoài ra,
các ông bà cụ già còn mua thêm chữ liễn như : Phước, Lộc, Thọ... để về dán vào
các trái Dưa Hấu, Bưởi, Dừa... Viết đến đây, tôi nhớ lại người Hoa cũng có
phong tục như thế, nhưng lại dán ngược chữ Phước, có ý nghĩa là Phước Đáo (Nếu
quý bà con đồng hương muốn tìm hiểu thêm Phước Đáo = Phước Đến, xin đọc quyển
Thượng từ trang 87 đến 89 trong tác phẩm Tìm Hiểu Tử Vi Đẩu Số Và Địa Lý
của Nguyễn Phú Thứ).
Kế đến,
sang hàng Trà, để lựa mua các loại trà ngon có danh tiếng như: Trà Sen, Trà
Cúc, Trà Lài... để trước cúng ông bà, mừng giao thừa, sau biếu bạn bè hoặc mời
khách thưởng xuân.
Sau khi
chuẩn bị xong trong nhà, đã có đầy đủ các thứ trái cây như : Dưa Hấu, Vú Sữa, Mẵng
Cầu, Đu Đủ, Dừa Xiêm, Xoài, Cam, Quýt, Bưởi, Khóm, Chùm Sung...thì các bà nội
trợ bắt đầu chuẩn bị gói bánh Chưng, bánh Tét, bánh Ít...
Theo
phong tục Tết, nhà nào không có nồi thịt kho với: trứng Vịt, cá Lóc và nước Dừa
tươi, kế đến bánh Chưng, bánh Tét, bánh Ít, cây Nêu trước nhà (ngõ), các đôi Liễn
viết bằng mực tàu trên giấy đỏ (hồng điều), mấy phong Pháo để chuẩn bị đốt đón
giao thừa và chờ Lân đến múa trước nhà, thì xem như nhà đó không có ăn Tết, cho
nên việc gói bánh Chưng, bánh Tét, bánh Ít là món ăn chánh cổ truyền phong tục
Việt nam, các loại bánh này được gói bằng lá Vông cho bánh Chưng và bằng
lá Chuối Hột cho bánh Tét hay bánh Ít.
Bánh Chưng và bánh Tét nhân
(nhưn) mặn, thì được làm bằng thịt heo ba rọi (ba chỉ), đậu xanh bóc vỏ,
bao bởi lớp nếp ở ngoài, còn bánh Tét nhân ngọt, thường làm bằng đậu xanh bóc vỏ
trộn với đường, ngoài ra còn có bánh Tét nhân chuối xiêm nữa, một đặc điểm đáng
lưu ý, nếu chúng ta gói bánh Tét làm bằng nếp sống, khi cột bánh không được cột
chặt, vì để nếp sống nó nở ra là vừa, trái lại nếu cột chặt như gói bánh Tét
làm bằng nếp chín thì nó sẽ bị nín làm cho bánh Tét bị sống. Khi bánh chín quyện
lẫn mùi lá thật quyến rủ. Miếng bánh ngon nhứt là miếng bánh ăn ngay khi vừa nấu
chín. Tùy gia đình, thường nấu bánh vào đêm 27 hoặc 29 Tết, canh nấu suốt đêm đến
sáng mới chín, thời gian phải mất khoảng trên 5 giờ đồng hồ. Bánh chín vớt ra
cho ráo nước, rồi mới vội vàng đem biếu cho bà con, họ hàng thân tộc trong gia
đình, trong khi bánh còn nóng hổi (Nếu quý bà con đồng hương muốn tìm hiểu thêm
Sự Tích Bánh Dày & Bánh Chưng, xin đọc quyển Hạ từ trang 416
đến 418 trong tác phẩm Tử Vi & Địa Lý Thực Hành
của Nguyễn Phú Thứ).
Về lễ rước ông bà, cúng thần đất đai, thì tùy theo nơi rước ông bà sớm
là chiều ngày 28 thay vì chiều ngày 30 Tết, phần đông những gia đình theo đạo
Phật Giáo Hòa Hảo ở vùng đồng bằng châu thổ sông Hậu Giang như : Ômôn, Cao My,
Ba Rích... (Cần Thơ) Thốt Nốt (Long Xuyên), Hòa Hảo (Châu Đốc), Cái Vồn (Vĩnh
Long)... thường làm lễ rước ông bà chiều 27 hay 28 Tết (tùy theo tháng thiếu
hay đủ) và đến mùng 1 Tết cúng chay và đến mùng 2 cúng mặn lại. Bữa cơm
cúng rước ông bà là một trong những bữa cơm cuối năm ăn ngon nhứt của mọi gia
đình sau những ngày chuẩn bị Tết mệt nhọc. Trên bàn thờ ông bà, được đặt chánh
giữa nhà, thông thường có bộ lư hương bằng đồng được lau chùi sáng choang, hai
bên có chân đèn để cắm cặp đèn cầy số 1 màu đỏ, một cặp dưa hấu hạng nhứt và
kèm theo đủ loại trái cây, bánh mứt, hoa quả như: Mãng Cầu, Chùm Sung, Dừa
tươi, Đu Đủ, trái Xoài... nếu thiếu một trong mâm ngũ quả, thì có thể thay thế
bằng trái Thơm (Khóm) hay một nải Chuối Cau. Nhưng ít khi nào tìm không đủ ngũ
quả này tương trưng: Cầu Sung Vừa (Dừa) Đủ Xài (Xoài). Ngoài ra, một bàn thờ
cũng được thiết lập l thiên đặt cạnh bàn thông thiên và cây tre làm cây nêu dựng
sẵn trước cửa nhà, trên bàn thờ này cũng chuẩn bị nhang đèn hoa quả, mặt quay về
hướng chánh Nam, để phù hợp với phong tục xưa là: "Thánh Nhân Nam Diện Nhi
Thính Thiên Hạ" để đón giao thừa.
Riêng bàn thông thiên thường đặt chính giữa trước sân nhà, nếu ai có
dịp đến miền Tây Nam phần Việt Nam sẽ thấy, cái bàn thờ l thiên này thành lập
trên trụ cột cao, ngay vừa tầm mắt, thường có đặt bình bông, chung nước, lọ cắm
nhang và chân đèn cầy để hằng ngày cúng kiến tất cả các vị Phật, Pháp, Tăng ở
cõi mười phương thế giới và tất cả chư vị hiện đang hảnh sự tại cõi ta bà và
tây phương nữa, cho nên chữ thông thiên mọi người sẽ nghĩ ngay là thấu trời. Bởi
vì, những gia đình có bàn thông thiên, thường theo đạo Phật Giáo Hoà Hảo hay đạo
thờ ông bà, hằng ngày sáng chiều sau khi đốt nhang niệm Phật trên bàn thờ Phật
hay ông bà tổ tiên trong nhà xong, thì mới quay mặt để đi thẳng đến bàn thông
thiên để khấn nguyện với câu niệm như sau: " Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni
Phật, Nam Mô Phật Tổ, Nam Mô Thập Phương Phật, Nam Mô Thập Phương Pháp, Nam Mô
Thập Phương Tăng, Phật Thầy, Quan Thượng Đẳng Đại Thần, Trăm Quan Cựu Thần, Chư
Vị Sơn Thần, Chư Vị Năm Non Bảy Núi... cảm ứng chứng minh nay con nguyện cải hối
ăn năn, làm lành lánh dữ, qui y theo mấy Ngài, tu hiền theo Phật Đạo."
(tuy nhiên có nhiều người thêm bớt câu niệm này tùy theo căn duyên hay sức khỏe),
rồi mới lạy 4 lạy.
Riêng các trẻ con là sung sướng nhứt,
khoảng gần xế chiều 30 Tết, thì được tắm rửa sạch sẽ để thay quần áo mới, xúng
xính còn thơm mùi vải, còn người lớn thì phải lo đủ thứ kể cả mấy bao gạo, lu
nước, hũ muối cũng phải châm cho đầy, còn mấy ông bà nghiện trầu cau, thuốc hút
cũng phải đi mua cho đủ, vì ba ngày Tết ít có tiệm nào mở cửa bán.
Sau khi làm lễ đón rước ông bà và
ăn uống xong, các trẻ con thường đi xem múa Lân hoặc đi từng đoàn từ nhà này
qua nhà khác vui chơi và khoe quần áo mới, để chờ giờ đón giao thừa. Còn người
lớn, nhứt là quý bà ni trợ, phải lo nấu nồi chè, nồi nước, hoa quả, cắt bánh
Chưng, bánh Tét... để chuẩn bị đón giao thừa đúng 12 giờ đêm 30 hoặc 29 (nếu
tháng thiếu) rạng mùng 1 Tết. Boong boong... còn hai phút, rồi còn một phút, giờ
giao thừa đến, thì đài phát thanh (radio), đài truyền hình, Chùa, Đình... thi
nhau đánh hồi trống hay chuông, để báo hiệu giờ tống cựu nghinh tân để tiễn đưa
năm cũ rước năm mới vào. Thật lạ lùng thay ! Tất cả cảnh vật trở nên nghiêm
trang, rất là thiêng liêng, nhà nhà đều cúng lễ gia tiên giao thừa, treo bùa
nêu lên đọt cây tre, rồi đốt pháo. Tiếng pháo đì đùng vang rền khắp mọi nơi, có
người đốt cả phong hoặc lẻ tẻ trước nhà hay kế cận bàn thông thiên hoặc xung
quanh nhà để đuổi trừ những cái xui xẻo năm cũ và đón mừng năm mới, với ước mơ
hy vọng bước sang năm mới sẽ làm ăn phát đạt hơn, may mắn hơn và nhiều tốt đẹp
hơn năm cũ. Sau khi nhang tàn, thì hạ mâm cỗ xuống để cả nhà cùng quây quần ăn
chè, bánh mứt, hoa quả... cùng mừng bước sang năm mới. Vì thế, trong dân gian mới
có câu:
Cu kêu ba tiếng
Cu kêu,
Trông mau đến
Tết dựng nêu ăn chè.
Thế nên, phong tục Tết Việt Nam hằng
năm, thường mỗi nhà nấu một nồi chè đậu xanh để cúng giao thừa và dựng nêu.
Ngoài ra, còn cắt (bổ) dưa hấu đầu năm mữa, nếu trái dưa hấu thật đỏ, lại ngọt
dòn, thì nhà đó tin rằng năm mới sẽ có thời vận tốt cho gia đình suốt năm, còn
trái lại dưa hấu không đỏ, không ngon ngọt thì xem như năm mới không được tốt
và bị xấu cả năm. Đó là sự dị đoan của phong tục Việt Nam xa xưa. Nếu quý bà
con đồng hương muốn tìm hiểu thêm tại sao ông bà mình dùng tiếng gáy của con
chim Cu mà không dùng con vật khác? Và tại sao có trái Dưa Hấu? (xin
quý bà con đồng hương đọc quyển Thượng từ trang 97 đến 101
trong tác phẩm Tìm Hiểu Tử Vi Đẩu Số Và Địa Lý của Nguyễn Phú Thứ).
Còn trẻ con sau khi đốt pháo và ăn
uống no nê thì đi ngủ, chỉ còn người lớn tuổi ngồi nhâm nhi bên tách trà xanh để
thưởng thức cái yên lặng, cái linh thiêng huyền diệu của đêm trừ tịch với mùi
trầm hương quyện lẫn mùi pháo, rồi tưởng nhớ những người thân đã khuất
hay nhắc nhở đến một vài đứa con, đứa cháu trong gia đình vì đi làm ăn xa hay
vì công việc không thể về chung vui mừng xuân đón Tết bên tổ ấm gia đình.
Có nhiều người hay gia đình, sau
khi cúng giao thừa xong vì tin tưởng vào số tuổi để chọn giờ xuất hành đầu năm
cho hạp và làm ăn phát tài năm mới, rồi còn chọn hướng đi nơi nào trước, để
cúng chùa, cúng đình...hoặc đi hái lộc hay xin xâm đầu năm, để cho biết thời vận
trong năm đó. Việc hái lộc thường chọn một cành cây xanh tươi tốt, có nhiều mầm
non, tượng trưng cho năm mới được tài lộc sung túc.
Sáng mùng một Tết, thì thói thường
ông bà già hay chủ gia đình thường thức dậy sớm để làm lễ xong đất, nếu các con
các cháu có thức sớm hơn cũng không được mở cửa nhà, mà phải chờ đợi người gia
trưởng trong gia đình mở cửa, tất cả con cháu trong gia đình phải tề tựu trước
bàn thờ để trước làm lễ cúng ông bà tổ tiên đầu năm, sau mừng tuổi ông bà, cha
mẹ. Các con cháu được lì xì bằng những phong bì màu đỏ, bên trong có tiền mới
toanh, còn thơm mùi giấy, theo thói thường các con cháu làm tuổi nói như sau :
Con kính xin làm tuổi ông bà (hay cha mẹ) sống ba niên giai lão.
Kể từ mùng một đến mùng ba Tết, mọi
người rất kiêng cử, không được giận hờn, gắt gỏng, la rầy, không tạo chuyện
buồn phiền, vì e rằng sẽ xui cả năm, không được hái trái cây và cũng không được
quét nhà đổ rác đi, vì theo truyền thuyết, khi quét nhà đổ rác, tiền bạc sẽ ra
như rác vậy.
Trong ca dao Việt Nam cũng có câu :
"Mùng một Tết nhà, mùng hai Tết thầy, mùng ba Tết bạn" Nên tôi dù có
bận rộn đi thăm và chúc Tết họ hàng cũng như các thầy cô của tôi vào sáng mùng
hai Tết, nhưng xế trưa cũng phải trở về nhà để ông bà nội, ba má và các em đi
thăm bà con hoặc đi chơi xa, bởi vì tôi là đứa cháu đích tôn của ngôi nhà thờ
ông bà nội tôi đang ở và sau là để đón tiếp bạn bè hay đồng nghiệp, học trò cũ
thân quý của tôi.
Đến sáng mùng ba Tết, trên bàn thờ
lúc nào cũng được thắp nhang, hương khói nghi ngút, đèn sáng trưng. Mùi trái
cây, mùi hương, mùi pháo tất cả hòa lẫn nhau tạo nên một hương vị đặc biệt của
riêng những ngày Tết dân tộc Việt Nam. Những cành Mai, cành Đào trên bàn thờ
hay ở góc nhà cùng vài chậu Vạn Thọ, Thược Dượt... đang khoe sắc tỏa ra hương
thơm ngào ngạt cũng góp phần tạo nên không khí Tết năm xưa.
Tết là mùa sum hợp, nghỉ ngơi. Đối
với bà con ở nông thôn, việc ăn Tết càng quan trọng hơn, vì trong năm hết làm
những vụ lúa mùa, còn phải trồng hoa màu phụ, ví như phải canh trồng dưa hấu
hay trồng bông hoa hoặc trồng trầu cau... để đón Tết nữa, cho nên công việc nhà
nông làm theo từng mùa, từng tiết, quanh năm suốt tháng thật bận rộn, vất vả với
công việc đồng áng và đôi khi không được nghỉ ngơi những ngày cuối tuần, như những
người làm việc khác ở thành thị hay công chức hoặc trong ngành giáo dục...Vì vậy,
trong dịp Tết là cơ hội để nghỉ ngơi, bỏ tất cả mọi công việc để mừng Xuân hưởng
Tết, nào là ăn uống linh đình, giải trí, thăm viếng... Tết ở nông thôn vui lắm,
có khi kéo dài đến nửa tháng, mới chọn ngày tốt để làm lễ hạ nêu, trong khi dân
thành thị thì trái lại, chỉ ăn Tết nhiều lắm bảy ngày, nhưng thường là ăn Tết đến
hết ngày mùng bốn hoặc mùng sáu là hạ nêu và làm lễ khai trương cửa hàng buôn
bán, ít ai đầu năm chịu làm lễ khai trương vào ngày mùng năm, bởi vì ngày mùng
năm là ngày lẻ, nên mọi người cho là không tốt. (Nếu quý bà con đồng hương muốn
tìm hiểu thêm Phong Tục Tết Việt Nam, xin đọc quyển Hạ từ trang 399
đến 455 trong tác phẩm Tử Vi & Địa Lý Thực Hành của Nguyễn
Phú Thứ).
Mặc dầu
đã hết Tết, nhưng cái âm hưởng những ngày Tết vẫn kéo dài đâu đó, trên những gốc
mai vàng rực rỡ trước sân nhà, những xác pháo khắp mọi đường đất nước quê
hương, trên nụ cười hớn hở của đám trẻ thơ và trên những bàn Bầu, Cua, Cọp....
Hàn Lâm Nguyễn Phú Thứ
Mừng Xuân Mậu Tý 2008