ÿþ<html> <head> <meta http-equiv=Content-Type content="text/html; charset=unicode"> <meta name=Generator content="Microsoft Word 11 (filtered)"> <title> </title> <style> <!-- /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman";} p {margin-right:0in; margin-left:0in; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman";} p.msochpdefault, li.msochpdefault, div.msochpdefault {margin-right:0in; margin-left:0in; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman";} @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:1.0in 1.25in 1.0in 1.25in;} div.Section1 {page:Section1;} --> </style> <!-- copy part 1 replace </head> and <body> by: --> <meta http-equiv="page-enter" content="revealtrans(duration=2, transition=3)"> <STYLE TYPE="text/css"> a:link { color: blue; text-decoration: none } a:active { color: red; text-decoration: none } a:visited { color: blue; text-decoration: none } a:hover { color: #FF0000 ; text-decoration: underline } </STYLE> </head> <BODY bgColor="#fffacd" leftMargin=0 background="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/dragonbg2.jpg" topMargin=0 bgproperties="fixed" align="center" > <TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0 width=100% > <tr> <td width="100%"> <table vAlign=center align=center border=3 > <tr vAlign=center> <!--- **** 100% window ---> <td vAlign=top width = 950> <table background="" bgColor="#fffacd"> <tr> <td> <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 cellPadding=0 width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" > <!--- **** main body ---> <tr> <!-- Title ---> <!-- <td background="http://thatsonchaudoc.com/mucluctitle/TSCD_title2.jpg" width = "70%" height=135>--> <td background="http://thatsonchaudoc.com/mucluctitle/ButKy_title.jpg" height = 140> <TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0> <tr> <TD align="center" width=50%> <img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/HoiKy_2friend.gif" width ="70" height ="50" alt=""> </TD> <TD vAlign=right> <p> <IMG src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/bird6.gif" width = "50%" border=0> </p> </TD> <TD vAlign=right> <img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/HoiKy_2bird.gif" width ="90" height ="70" alt=""> </TD> </TR> </TABLE> </td> </tr> <!-- end Title ---> <tr > <!--- Menu Bar ---> <td align="center" > <table border="0" height ="30" cellspacing="0" cellpadding="0" background="" > <tr> <td align="center"> <p> <b><font face="Times New Roman" size=2 color="black"> <a href="http://thatsonchaudoc.com/index.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Trang Chính</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/hopthu.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">HÙp Th° </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan2.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">TruyÇn Th­t Ng¯n</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">TruyÇn Ng¯n</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/tho.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Th¡ </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/hoiky.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Bút Ký </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/gopnhat.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Góp Nh·t </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/xuan.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Trang Xuân</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/hinhanh.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Hình ¢nh</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/suckhoegiadinh.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">SK và Gia ình</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/TruyenCuoi.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Vui C°Ýi</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/TinVui.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none"> Tin Vui </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/PhanUu.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none"> Phân ¯u </a> <br> <a href="http://thatsonchaudoc.com/TacGiaTacPham.html"> <span style="text-decoration: none"> TG & Tác Ph©m </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/banviet2/PhanXuanSinh/PXS_listing.html" > <b><font face="Arial" size=2 color="9432cc">Cùng Tác Gi£</font></b></a> &nbsp;&nbsp; </font></b> </p> </td> </tr> </table> </td> </tr> <!--- End Menu Bar ---> <tr > <!--- Start Body ---> <td align="center" > <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 cellPadding=0 borderColorLight=#6b948a cellspacing="0" cellpadding="0" bgColor="white" background="" > <tr> <td> <blockquote> <div class=Section1> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><b><span style='font-size:18.0pt'><br>MÙt Giai o¡n Ng­m Ngùi</span></b></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><b><span style='font-size:14.0pt'>Phan Xuân Sinh</span></b></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><b><span style='font-size:14.0pt'>&nbsp;</span></b></p> <table class=MsoNormalTable border=0 cellspacing=0 cellpadding=0 align=left style='border-collapse:collapse;margin-left:6.75pt;margin-right:6.75pt'> <tr style='height:177.6pt'> <td width=212 valign=top style='width:159.1pt;padding:0in 5.4pt 0in 5.4pt; height:177.6pt'> <p style='margin:0in;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify'><br><span style='font-size:13.0pt'><a href="http://nguoivietboston.com/wp-content/uploads/2009/07/pxsbw.jpg"><span style='text-decoration:none'><img border=0 width=205 height=274 src="MotGiaiDoanNgamNgui_files/image001.jpg" class="alignleft size-full wp-image-12955" title=pxsbw></span></a></span></p> </td> </tr> </table> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Cing nh° ph§n ông các s) quan miÁn Nam, sau 75, tôi cing ph£i i trình diÇn, m·c dù tôi ã bË th°¡ng (m¥t mÙt bàn chân ph£i trong tr­n chi¿n Mùa Hè Ï Lía 1972 t¡i Qu£ng Nam). Bßi vì tôi cé kéo dài tình tr¡ng t¡i ngi à °ãc n l°¡ng, không chËu ra hÙi Óng gi£i ngi sÛm. M×i khi chu©n bË °a tôi ra hÙi Óng, tôi l¡i khai còn au ch× n§y, au ch× nÍ nên n±m mãi t¡i Trung tâm I HÓi lñc, °ãc 29 ngày tái khám. Tính tr¡ng kéo dài nm n§y qua nm khác& ¿n khi tôi vào Sài Gòn mÛi chuyÃn qua Trung tâm III Qu£n trË, chÝ ngày ra HÙi Óng à l°ãng Ënh méc Ù tàn ph¿ thì quá muÙn. Quân Gi£i phóng ã c­n kÁ Sài Gòn. Nh° v­y sau 30 tháng 4, trên danh ngh)a tôi v«n còn t¡i ngi, nh°ng trên thñc t¿ tôi là mÙt ph¿ binh.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Khi trình diÇn t¡i tr°Ýng trung hÍc kù thu­t Don Bosco (Gò V¥p), tôi bÏ chân gi£ ß nhà, i b±ng n¡ng g× ¿n trình diÇn æy ban Quân qu£n. CuÑi ngày hÍ gÍi tôi lên c¥p cho mÙt cái gi¥y chéng nh­n có trình diÇn, cho vÁ l¡i Ëa ph°¡ng qu£n lý (vì ph¿ binh), khi nào có lÇnh gÍi ích danh tôi mÛi i c£i t¡o. Nh° v­y, hÍ th¥y tôi trß ng¡i quá cho viÇc t­p trung c£i t¡o, nên ñ¡c cho vÁ là vì v­y.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Yên tâm vÁ chuyÇn không i c£i t¡o, lúc b¥y giÝ tôi mÛi lo ¿n chuyÇn ki¿m c¡m sÑng qua ngày. Tôi và hai th±ng b¡n khác ra ngoài chã trÝi Tr°¡ng Minh Ký (Tr°¡ng Minh Gi£ng nÑi dài), thuê mÙt ch× kê mÙt cái bàn nhÏ, mua bán các các Ó v­t dång ci mà khách hàng chính lúc ó là các lính bÙ Ùi miÁn B¯c mÛi vào Sài Gòn còn r¥t ngu ng¡, ch°a bi¿t °Ýng i n°Ûc b°Ûc. MÙt cái Óng hÓ không ng°Ýi lái, mÙt cía sÕ trË giá 30 Óng bán ra g¥p ba, bÑn l§n (lâu quá không còn nhÛ giá c£ lúc ¥y), hàng bán nh° tôm t°¡i: Radio, qu¡t máy, bàn çi iÇn, Óng hÓ, máy may, v.v& không có món gì mà ¿ ©m h¿t. TÑt, x¥u, ci, mÛi, mang ra là bán °ãc ngay l­p téc. TiÁn lúc ¥y vô dÅ quá mà §u ra cing dÅ nh° v­y.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>B¡n bè cça ba éa tôi, të miÁn Trung ch¡y vào th¥t tha th¥t thÃu, ói lên ói xuÑng, té cÑ vô thân, g·p nhau giïa cái ¥t Sài Gòn ph£i giúp nhau thôi. Ch¿t thì ch¿t chùm ché không thà bÏ °ãc. Ban ngày t£n mác i kh¯p n¡i, ¿n 12 giÝ tr°a t­p trung l¡i chëng hai chåc th±ng khÑ rách áo ôm. M×i th±ng ¿n tiÇm c¡m bình dân g§n ó lãnh mÙt d)a c¡m s°Ýn, mÙt i¿u thuÑc, mÙt ly trà á, (th­t tình tåi tôi th¥y b¡n bè ói rách quá tñ nguyÇn làm chuyÇn n§y). ¿n chiÁu tÑi tr°Ûc khi dÍn d¹p ra vÁ, tôi mang tiÁn qua tr£ cho chç tiÇm c¡m bình dân ¥y. C§m cñ °ãc vài tháng nh° v­y thì h¿t vÑn, tiÁn lÝi không ç nuôi chëng ó miÇng n, h¡n nïa lúc sau không còn bán ¯t hàng nh° lúc tr°Ûc. Thêm vào ó, công an áo vàng uÕi không cho t­p trung buôn bán bên lÁ °Ýng nïa (l§n §u chúng tôi mÛi th¥y bÙ Ó vàng cça công an), ành d¹p tiÇm. B¡n bè t£n mác, m×i th±ng ph£i tñ lo thân, không dña vào nhau °ãc.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Sáng nào ba th±ng bán chã trÝi chung, cing g·p nhau ß tiÇm cà phê, bàn tính chuyÇn làm n khác. Nh°ng bí, không tìm ra ph°¡ng cách sÑng, tiÁn thì không còn. May cho tôi, ba tôi të à Nµng vào tìm vì không bi¿t tin téc cça tôi sÑng ch¿t ra sao. Ba tôi b£o ph£i vÁ à Nµng sÑng vÛi gia ình. Vì h¡n ai h¿t, ba tôi bi¿t tôi là mÙt ph¿ nhân, không thà i cày, ¡p xích lô, i lao Ùng °ãc. VÁ vÛi gia ình ùm bÍc l«n nhau, có m¯m n m¯m, có muÑi n muÑi, nh°ng tôi không chËu, vÛi lý do ¡n gi£n là ngoài ó khó sÑng, nhïng ng°Ýi th¯ng tr­n quá s¯t máu, dìm nhïng thành ph§n thuÙc diÇn s) quan nh° tåi tôi ¿n ch¿t, b¯t tåi tôi tay không i gá mìn ç toi m¡ng rÓi (bao nhiêu éa b¡n không ch¿t trong chi¿n tranh, nh°ng ã ch¿t vì i gá mìn trong lúc hòa bình). Dù sao thì ß Sài Gòn cing dÅ thß h¡n. Nhïng êm n±m ngç vÛi tôi, ba tôi nh­n th¥y iÁu tôi trình bày chí lý.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>MÙt buÕi sáng ông d­y sÛm, pha trà rÓi gÍi tôi d­y à cha con nói chuyÇn, tr°Ûc khi ông vÁ l¡i quê nhà. Ông trao cho tôi mÙt cái ãy nhÏ trong ó chéa ba l°ãng vàng, ây là sÑ vàng dành dåm suÑt mÙt Ýi i d¡y hÍc cça ông. Tôi °a ba tôi ra xe ò, lòng tôi tr)u n·ng. Lúc ó tôi mÛi th¥y th°¡ng ông, vÛi sÑ tuÕi ã cao mà không còn ngh) tÛi b£n thân v«n lo l¯ng cho con dù con ã lÛn rÓi. Xe ò rÝi khÏi b¿n, nhìn theo ba, tôi r°ng r°ng nuÛc m¯t, ¿n khi xe ch¡y khu¥t, tôi mÛi ¡p xe trß vÁ.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>HÓi ó hàng tiêu dùng ã b¯t §u khan hi¿m, bao nhiêu hàng hóa trong Nam Áu chß ra B¯c, t¡o nên mÙt l× hÕng to lÛn. Không bi¿t ai gãi ý, tåi tôi b¯t §u làm xà bông bÙt. Ba th±ng Áu thuÙc lo¡i có v¥n Á vÛi ch¿ Ù mÛi, là cñu s) quan  ngåy quân , gi¥y tÝ tùy thân không có, hÙ kh©u không có, ph£i tìm mÙt th±ng có lý lËch  cách m¡ng à éng mii chËu sào. Ng°Ýi ó là b¡n cça mÙt ng°Ýi b¡n tôi, tr°Ûc nm 75 cing làm xà bông nh°ng s¡t nghiÇp, có mÙt lý lËch tuyÇt vÝi là trÑn quân dËch, cha t­p k¿t. úng vÛi mong °Ûc cça tåi tôi. M×i °a hùn vÑn ba cây vàng. Anh Hùng (ng°Ýi b¡n mÛi) không có tiÁn, nh°ng có bÙ khuôn in b£n hiÇu trên bao nylon ñng bÙt gi·t hiÇu B¡ch Long, xem nh° góp vÑn. Anh Hùng éng ra xin gi¥y phép s£n xu¥t t¡i sÑ 212 B¡ch ±ng, Ph°Ýng 24, qu­n Bình Th¡nh (Cn nhà n§y lúc §u thuê, sau tåi tôi mua luôn).</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Chúng tôi xem nh° làm mÙt canh b¡c lÛn trong Ýi. Tôi có bi¿t s¡ qua cách làm bÙt gi·t vì có hÍc cça mÙt ng°Ýi b¡n, nh°ng chÉ có ý niÇm s¡ s¡ thôi. Th¿ nh°ng khi bÑn th±ng hÍp nhau l§n cuÑi à quy¿t Ënh, à các b¡n tin t°ßng, tôi qu£ quy¿t là tôi làm °ãc bÙt gi·t. Chính lÝi héa ngu xu©n n§y làm cho tôi m¥t n m¥t ngç m¥y tháng trÝi. Tôi cing i mua hóa ch¥t vÁ làm y nh° ng°Ýi b¡n chÉ d¡y tr°Ûc ây, th¿ nh°ng bÙt gi·t cça tôi làm ra nh° mÙt thé cháo ·c, không phóng thích n°Ûc ra °ãc. Tôi mò m«m êm n§y qua êm khác, i hÏi nhïng ng°Ýi chuyên môn vÁ hóa ch¥t, l°ãm l·t ý ki¿n m×i ng°Ýi m×i ít.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Tôi không dám làm thí nghiÇm ban ngày vì sã m¥y th±ng hùn vÑn th¥y tôi quÝ qu¡ng, nên chÝ khi chúng nó vÁ nhà, tÑi tÑi tôi mÛi mang Ó ra làm. Sáng nào tôi cing th¥y tåi nó m·t mày méo x¹o, tuyÇt vÍng, xem nh° chín cây vàng i Ýi, mong gì gá g¡c l¡i cho nÕi. Th¿ nh°ng trÝi th°¡ng h¡i k» khù khÝ, tôi ã thành công cách phóng thích °ãc n°Ûc, bÙt gi·t khô ráo, nß phÓng (cám ¡n TrÝi Ph­t, cám ¡n ý ki¿n m×i ng°Ýi mÙt ít giúp tôi). êm ó mÙt mình tôi bÏ hóa ch¥t vào máy trÙn ¿n sáng, mÙt t¥n bÙt gi·t. Sáng ngày m¥y th±ng b¡n tÛi, mß cía th¥y bÙt gi·t ch¥t cao tràn ng­p, th±ng nào cing mëng ch£y n°Ûc m¯t. Tåi nó d«n tôi ra tiÇm hç ti¿u th°ßng cho mÙt tô, bù l¡i m¥y tháng chÉ n c¡m vÛi n°Ûc m¯m. Nên nhÛ lúc ó giá thành mÙt Óng, bán ra m°Ýi Óng (Lâu quá không nhÛ chính xác giá c£, nh°ng kho£ng chëng vÑn mÙt, lÝi m°Ýi).</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>NguÓn vÑn khßi §u 9 cây vàng, vëa hóa ch¥t vëa máy móc. Sau 4 tháng nguÓn vÑn lên 400 cây vàng. ChÉ có anh Hùng có vã con, còn ba éa còn l¡i Ùc thân, mÛi 26 tuÕi, sÑng trên Ñng b¡c, b¥y giÝ là lúc tiêu tiÁn cho bi¿t m·t. Ch³ng có th±ng nào bi¿t dành dåm, c¥t gi¥u. TiÁn d° i mua thêm Ó vÁ ti¿p tåc làm, càng nhiÁu càng tÑt, thuê mÙt kho hàng ch¥t Ó. Lúc ó c£ n°Ûc ói khÕ, i toàn xe ¡p. Tåi tôi m×i th±ng ch¡i mÙt chi¿c xe h¡i. Chính cái cách ch¡i trÙi n§y, ã gi¿t tåi tôi trong téc tíi sau n§y.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Tåi tôi th°Ýng mang s£n ph©m i kiÃm nghiÇm. Phòng KiÃm nghiÇm cça thành phÑ lúc ó có mÙt ng°Ýi kù s° hóa hÍc ß CÙng hòa Dân chç éc vÁ, ng°Ýi ó tr¡c tuÕi cá chúng tôi nh°ng phách lÑi và hãm h)nh, coi trÝi b±ng vung. Ông m·c áo blue tr¯ng, bên ngoài eo súng nh° mÙt tay cao bÓi. D°Ûi quyÁn cça ông n§y là vài giáo s° ¡i hÍc Sài Gòn, các kù s° cça miÁn Nam, thuÙc diÇn khoa hÍc kù thu­t. BuÕi sáng mÍi ng°Ýi x¿p hàng à cho ông ¥y iÃm danh (ß h£i ngo¡i ch¯c cing còn mÙt vài vË làm viÇc t¡i Cåc Tiêu chu©n o l°Ýng Ch¥t l°ãng Thành phÑ HCM lúc 75-76, còn nhÛ chuyÇn n§y). Thân ph­n cça k» b¡i tr­n th­t nhåc nhã, th­t tÓi tÇ.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>NhÛ có l§n tôi có hÏi ông kù s° n§y, trong phòng toàn nhïng ng°Ýi trí théc, chân y¿u, tay mÁm, ông mang súng làm gì? Ông tr£ lÝi mÙt cách x¥c x°ãc:  N¿u chúng nó không nghe lÝi, thì nÏ vào §u chúng nó . Th¿ ó, t° cách cça mÙt ng°Ýi trí théc th¯ng tr­n r¥t phách lÑi, chà ¡p nhân ph©m, hiu hiu tñ ¯c, không chËu °ãc. Nhïng ng°Ýi cô th¿ nh° các vË khoa b£ng miÁn Nam bË th¥t tr­n, ành cúi §u nh«n nhåc.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>M×i buÕi sáng, ng°Ýi éng x¿p hàng mua bÙt gi·t dài th°Ýn th°ãt ngoài °Ýng. M×i ng°Ýi °ãc nm ký lô, em ra chã bán l¡i có °ãc mÙt ngày i chã mua théc n ¡n gi£n, ¡m b¡c cho gia ình. Còn các b¡n bè cça chúng tôi thì °ãc 50 ký lô giao ß cía sau, trong sÑ ó có gia ình anh T°Ýng Linh (nhà th¡), và ông Vi H¡nh (nhà vn) còn sÑng ß ViÇt Nam. Không bi¿t các ông còn nhÛ giai o¡n khó khn n§y không? Tôi nhÛ anh T°Ýng Linh mang bà Vi H¡nh tÛi ch× s£n xu¥t bÙt gi·t B¡ch Long g·p tôi. ây là c¡ hÙi giúp á b¡n bè và ng°Ýi thân. L¥y hàng i bán, chiÁu thu tiÁn mang l¡i tr£. Có khi bË công an hÑt s¡ch thì xí xóa, l¥y cái khác i bÏ mÑi. Giai o¡n n§y c£ n°Ûc khÑn khÕ. Thú th­t, ng°Ýi ta à yên cho tåi tôi s£n xu¥t thì ph£i chi të trên xuÑng d°Ûi, n nh­u, út lót, quà cáp,& ng°Ýi éng ra làm chuyÇn n§y là anh Hùng, vì có cái mác gia ình cách m¡ng. Chi cho công viÇc cing nhiÁu, mà chi cho riêng £nh cing nhiÁu. Th¿ nh°ng tiÁn ki¿m °ãc cing khá nên lÝ i m¥y cái chuyÇn l» t» n§y.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Sau ó thì ¿n giai o¡n Õi tiÁn, anh em tôi ph£i vác hai  bao t¡ tiÁn i Õi (lo¡i bao bÑ tÝi ñng 100 kg g¡o hÓi ¥y); hai nhân viên ¿m tiÁn riêng cho tåi tôi m¥t mÙt ngày, rÓi tåi tôi lãnh 500 Óng tiÁn mÛi (lúc ¥y m×i gia ình °ãc 200 Óng. C¡ sß s£n xu¥t °ãc 500 Óng). Tåi tôi m¥t vÑ n§y khá ­m. (Anh b¡n thân hay ¿n ch× chúng tôi ch¡i, hiÇn ang sÑng t¡i Canada là TCN, bi¿t r¥t rõ vÁ tåi tôi trong giai o¡n tranh tÑi, tranh sang n§y nh¥t. Anh là Ùc gi£ cça talawas, ch¯c anh s½ Íc hÓi ký n§y.)</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Tôi cing xin nói qua vÁ khung c£nh xã hÙi Sài Gòn lúc ó. T¥t c£ Áu tê liÇt, cán bÙ ¿n tëng nhà kêu gÍi i kinh t¿ mÛi b±ng mÍi thç o¡n nh° dÍa n¡t cing có mà nn nÉ cing có, nh¥t là Ñi vÛi các gia ình quân nhân, công chéc cça ch¿ Ù ci. RÓi b¯t ép mÍi ng°Ýi mua công khÑ phi¿u, gíi tiÁn ti¿t kiÇm, i thanh niên xung phong, làm thçy lãi. MÙt ông cå bên nhà tôi, h°ßng éng gíi tiÁn ti¿t kiÇm, nghe nhïng cám d× °Ýng m­t lÍt tai. Trong nhà có gì v¡ vét h¿t, bán Ó trong nhà à có tiÁn gíi l¥y lÝi sÑng qua ngày. Sau hai nm sÑ tiÁn lÛn ông gíi vào ngân hàng, lÝi âu không th¥y, khi l¥y ra c£ vÑn l«n lÝi không ç tiÁn mua mÙt bao g¡o, gia ình ông khóc h¿t n°Ûc m¯t.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Cái dÅ sã nh¥t và tàn nh«n nh¥t là  ánh t° s£n m¡i b£n . Toàn dân miÁn Nam të giàu tÛi nghèo nh° ngÓi trên Ñng lía, không bi¿t nhà n°Ûc giß trò gì ây, mà trò gì cing të ch¿t tÛi bË th°¡ng. Không bi¿t lúc nào ng°Ýi ta óng chÑt nhà mình à kiÃm tra. Khi kiÃm tra nhà nào là nÙi b¥t xu¥t, ngo¡i b¥t nh­p. HÍ ào xÛi không chëa mÙt ch× nào, không thà gi¥u âu °ãc vÛi hÍ. RÓi tÑng nhïng gia ình n§y i kinh t¿ mÛi, l¥y nhà giao cho cán bÙ. Nhà lÛn thì giao cho c¥p lÛn, nhà nhÏ thì giao cho c¥p nhÏ. MÙt cuÙc c°Ûp bóc tr¯ng trãn và b¥t nhân. Ng°Ýi dân nuÑt h­n ê chÁ và cing chính lúc n§y phong trào v°ãt biên b¯t §u lÛn m¡nh, hÍ b¥t kà sÑng ch¿t, b¥t kà tÛi ích hay không. Ph£i trÑn thoát khÏi mÙt ch¿ Ù kinh ng°Ýi. R¥t nhiÁu gia ình treo cÕ tñ tí lúc ó vì u¥t h­n.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Ông B£y Quân (phó chç tËch qu­n Bình Th¡nh), trong mÙt buÕi hÍp công th°¡ng nghiÇp, nói vÁ chuyÇn tñ tí cça dân chúng.  So vÛi sñ hy sinh cça cách m¡ng quá to lÛn trong hai cuÙc chi¿n tranh chÑng Pháp và Mù, thì cái ch¿t l» t» cça nhïng gia ình t° s£n n§y chÉ là giÍt n°Ûc trong biÃn c£. HÍ ch¿t thì cé ch¿t, ta cé ti¿n lên. DÅ sã và khát máu ch°a? Ng°Ýi dân không có g¡o, n bo bo. Con nít tÑi nào cing t­p trung hát hò ca tång Bác HÓ, ng°Ýi lÛn i hÍp à nghe rao gi£ng sñ ¹p ½ cça ch¿ Ù, do nhïng cán bÙ të trong rëng ra chç trì, ba hoa lÛn lÑi, trình Ù hÍc v¥n ch³ng có bao nhiêu, ng°Ýi dân cé ngç gà ngç g­t.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Tôi nhÛ mÙt l§n ß c° xá Thanh a, trong êm trao tr£ quyÁn công dân cho nhïng  ngåy quân, ngåy quyÁn trong ó có tôi. Khi gÍi tôi ra trình diÇn tr°Ûc dân chúng, mÙt ng°Ýi hàng xóm không quen bi¿t có ý ki¿n vÁ tôi:  Anh n§y là ng°Ýi tÑt, hay giúp á bà con chòm xóm. Tôi Á nghË tr£ quyÁn công dân cho £nh à i b§u cí . Óng bào bên d°Ûi v× tay r§n r§n. Khi ra vÁ, tôi tìm tÛi ông n§y à nói lÝi c£m ¡n. Ông n§y nói nhÏ vào tai tôi:  Khi anh lên, không có ai bi¿t anh là ai, nên không có ý ki¿n. Th¥y v­y tôi éng lên nói cho xong chuyÇn à vÁ nhà ngç sÛm còn mai ph£i i làm. Ché à cù c°a cú céa bi¿t khi nào xong . úng, dân Sài Gòn ph§n ông hÍ rÙng l°ãng vÛi nhïng ng°Ýi thuÙc ch¿ Ù ci. Qu£ th­t dân chúng quá ngán ng©m nhïng buÕi hÍp nh° th¿ n§y, c¯n rng chËu ñng. SÑng trong sñ gi£ dÑi, n nói gi£ dÑi, làm viÇc gi£ dÑi v.v& të cán bÙ cho tÛi dân chúng ai cing bi¿t nh° v­y, nh°ng rm r¯p tuân theo nh° th­t.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Sau khi c¡ sß làm bÙt gi·t cça tåi tôi thành công, chúng tôi i mua mÙt c¡ sß lÛn h¡n t¡i sÑ 9 °Ýng inh BÙ L)nh, Ph°Ýng 24, Bình Th¡nh. ây là mÙt building lÛn cça ông chç hãng tôn lãp nhà b±ng nhña, vì sa c¡ th¥t th¿ và cing s¯p sía i Pháp nên ông bà ó bán l¡i cho tåi tôi. Chúng tôi dÍn c¡ sß làm bÙt gi·t vÁ ây, còn cn nhà trên °Ýng B¡ch ±ng chúng tôi thành l­p tÕ hãp làm bÙt tr» em hiÇu ông Ph°¡ng. Chúng tôi gÍi b¡n bè góp vÑn, ai có tiÁn thì tr£, ai không có tiÁn thì chúng tôi cho m°ãn vÑn tr£ sau (ây là mÙt quy¿t Ënh sáng suÑt, tránh khÏi mÙt tai hÍa giáng xuÑng §u chúng tôi sau n§y). Building n§y n±m giïa hai building cça hai ng°Ýi Áu nÕi ti¿ng. Nhà sÑ 7 cça ông NguyÅn Quang Minh (hiÇn nay ß Pháp), ti¿n s) kinh t¿, TÕng Giám Ñc ViÇt Nam Th°¡ng tín cça ông NguyÅn T¥n Ýi. Cn nhà sÑ 11 cça ông M°Ýi Th¡, Phó Chç tËch æy ban Nhân dân Thành phÑ.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Nhà ông ti¿n s) Minh mß cái quán cà phê tr°Ûc cÕng vào nhà, ông éng pha cà phê cho khách. Th­t ch¡nh lòng cho mÙt trí théc bË th¥t sçng, ai vào gÍi cà phê, ông  d¡ r¥t lÛn và khúm núm b°ng cà phê ra cho khách. (Ngoài tåi tôi ra, không ai bi¿t ây là mÙt trí théc danh ti¿ng cça miÁn Nam tr°Ûc 75. Sau n§y ông v°ãt biÃn qua Mã Lai, °ãc chính phç Pháp ti¿p nh­n ngay.) Th¿ nh°ng ông có mÙt hành Ùng r¥t ding c£m. MÙt l§n ông M°Ýi Th¡ cho ng°Ýi qua mÝi ông qua nhà, nhÝ ông gi£ng gi£i vÁ kinh t¿ cça t° b£n m×i êm. Ông th³ng thëng të chÑi nêu lý do vì séc khÏe ông ph£i ngç sÛm, con m¯t ban êm lem nhem và sách vß bË tËch thu, không còn tài liÇu. Ng°Ýi em cÙt chèo vÛi ông, anh NguyÅn Ti¿n Kh£i (em cça bác s) NguyÅn Ti¿n H÷, nhà chính trË tên tuÕi cça miÁn Nam tr°Ûc 75, anh Kh£i bây giÝ cing ang sÑng t¡i Pháp) nói vÛi tôi r±ng, làm sao ông gi£ng gi£i kinh t¿ cho mÙt ng°Ýi mà trình Ù ch°a qua tiÃu hÍc. Të chÑi cho nó khÏi lôi thôi.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Ông Phó Chç tËch Ph°Ýng 24, Bình Th¡nh tên Minh, vào c¡ sß tåi tôi m°ãn chi¿c xe Renault 10 (chi¿c xe n§y tåi tôi mua l¡i cça ông Giám Ñc hãng Renault Sài Gòn, tr°Ûc khi ông vÁ Pháp bán l¡i), à ám c°Ûi cho éa con. Có mÙt ng°Ýi b¡n m°ãn xe n§y i à L¡t ch°a vÁ. Anh Hùng nói vÛi ông là xe ã cho m°ãn không có ß ây. Ông Minh ngh) r±ng tåi tôi làm khó không cho ông m°ãn, ông ghim chuyÇn n§y trong lòng, rÓi lãi dång lúc Chç tËch Ph°Ýng i v¯ng ông mang mÙt oàn kiÃm kê ¿n óng chÑt c¡ sß bÙt gi·t B¡ch Long, lúc ó phong trào c£i t¡o th°¡ng nghiÇp ang ß cao iÃm, không ai có thà c£n trß °ãc, m·c dù chúng tôi thuÙc diÇn công nghiÇp (téc là n¡i s£n xu¥t cça c£i v­t ch¥t), không ß trong diÇn c£i t¡o. oàn kiÃm kê này làm viÇc c£ tu§n lÅ, ng°Ýi tr°ßng oàn nói chuyÇn vÛi tôi là ông Minh ra lËnh óng chÑt ß ây, vì nghi ngÝ ây là c¡ sß mua gian bán l­n. Khi vào mÛi bi¿t ây là c¡ sß s£n xu¥t, tr°ßng oàn có trình lên c¥p trên nh°ng vì ã óng chÑt rÓi không thà rút lui. Thi hành tr°Ûc, khi¿u n¡i sau. Nh° v­y vì thù v·t cá nhân, bi¿n công cuÙc c£i t¡o th°¡ng nghiÇp thành mÙt cuÙc tr£ thù. Tåi tôi t°ßng r±ng mÙt Phó Chç tËch Ph°Ýng mà làm °ãc gì, th¿ nh°ng khi n±m trong danh sách ã bË c£i t¡o mÛi bi¿t t¥t c£ Áu do ph°Ýng báo cáo lên trên, phát sinh nhïng nhà buôn bán mÛi mà ch°a kËp báo cáo, ngay téc kh¯c d«n d¯t các toán kiÃm kê óng chÑt (c¡ sß cça tåi tôi ß trong tr°Ýng hãp n§y).</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>D) nhiên ph°Ýng không x¡ múi gì °ãc nhïng Ó tËch thu, xe cça thành phÑ tÛi chß i. T¥t c£ cái gì có trong c¡ sß Áu bË v¡ vét, tåi tôi b°Ûc ra mình không vÛi vài bÙ áo qu§n ci và chu©n bË i vùng kinh t¿ mÛi. Të nhïng ng°Ýi có nhà l§u, xe h¡i, tiÁn b¡c vào ra nh° n°Ûc, sau mÙt êm trß thành nhïng k» b§n cùng, thân tàn ma d¡i. Nhïng ng°Ýi thân, b¡n bè ci mÙt ph§n sã liên låy, mÙt ph§n sã nhÝ v£, không ai dám g·p tåi tôi. éng ngoài °Ýng nhìn oàn xe chß Ó ¡c cça mình i n¡i khác, anh em ôm nhau r¡i n°Ûc m¯t. ChË vã cça anh Hùng có m¥y l°ãng vàng cça hÓi môn cha m¹ à l¡i, khi làm biên b£n tËch thu à câu:  kim khí màu vàng , ché không xác Ënh ó là vàng. Anh Hùng th¯c m¯c chuyÇn n§y thì ông tr°ßng oàn gi£i thích, không có Ó phân lo¡i cho nên không thà xác nh­n là vàng °ãc, ghi nh° v­y cho c¥p trên gi£i quy¿t. Tôi ngh) trong bång khi mà tÛi kho nhà n°Ûc toàn là Ó Óng, vàng th­t ã vào tay cán bÙ.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Ngày x°a b°Ûc ¿n æy ban Nhân dân Ph°Ýng, mÍi ng°Ýi chào hÏi nhau nh° ng°Ýi thân. Còn bây giÝ ra ph°Ýng chÝ ãi gi¥y tÝ, ngÓi trong góc ch³ng ai thèm hÏi han, ai cing muÑn tránh né. Nhïng bÙ m·t thân thiÇn ngày nào, bây giÝ thay Õi mÙt cách nhanh chóng, l¡ l«m. Chúng tôi là lo¡i tÙi ph¡m cça ch¿ Ù, không có thuÑc  ba con nm à mÝi nhân viên, nên hÍ nhìn mình b±ng c·p m¯t xa l¡. Cing may chi¿c xe Renault 10 cho mÙt ng°Ýi b¡n m°ãn i Hà NÙi nên không bË tËch thu. ChÉ tËch thu bÑn chi¿c xe ang ­u trong hãng. Tåi tôi chÝ ãi i kinh t¿ mÛi, n¡i tåi tôi chÍn là Ph°¡ng Lâm (Ënh Quán).</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Trong khi chÝ ãi, mÙt ng°Ýi b¡n rç tåi tôi i Cai L­y ch¡i, luôn tiÇn mua mÙt  thùng g¡o (kho£ng chëng 10 ký lô) à dành vÁ n, ¿n tr¡m Tân H°¡ng kiÃm soát th¥y tåi tôi chß g¡o, nên xe bË giï l¡i. Hai ngày sau tåi tôi xuÑng Mù Tho nh­n l¡i xe thì °ãc bi¿t chi¿c xe Renault 10 bË tËch thu. Chß chÉ 10 kí g¡o mà tËch thu mÙt chi¿c xe, ó là hành Ùng n c°Ûp. Tåi tôi làm ¡n khi¿u n¡i nh°ng không có n¡i nào gi£i quy¿t. SÑ ph­n cça chi¿c xe không m¥t trong kiÃm kê thì m¥t trong tr°Ýng hãp c°Ûp c¡n n§y. Vëa rÓi vÁ ViÇt Nam nhìn c£nh dân oan cça m¥y tÉnh phía Nam lên Sài Gòn kiÇn tång ¥t ai, tôi ngh) l¡i chuyÇn th°a kiÇn cça mình mà th°¡ng cho hÍ, có ngÓi mòn ít qu§n, tÑn tiÁn tÑn cça, chÉ thiÇt thân cho mình thôi. Làm sao con ki¿n mà kiÇn cç khoai cho °ãc. Các c¥p chính quyÁn không có ai th°¡ng xót, m·t hÍ l¡nh nh° bng. ChÉ có dân chúng qua l¡i thông c£m n×i au cça hÍ, nh°ng ch³ng giúp °ãc gì.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>SÑng trong n°Ûc giïa thÝi iÃm ó có quá nhiÁu b¥t tr¯c cho dân chúng, các ông Tôn éc Th¯ng, Lê Du©n, Tr°Ýng Chinh, ráng gân cÕ gào thét:  Yêu n°Ûc là yêu chç ngh)a xã hÙi . Nh°ng dân chúng Áu thÝ ¡, ng¡ ngác, ói rát ruÙt, áo qu§n te tua, làm sao ti¿n nhanh, ti¿n m¡nh °ãc. C× xe cé ì ¡ch ch¡y không nÕi. Sao con °Ýng b°Ûc ¿n xã hÙi chç ngh)a dài và nhiêu khê quá v­y, bi¿t bao giÝ mÛi tÛi °ãc n¡i ó. Ýi cha tÛi Ýi con Áu còng l°ng kéo lê cuÙc Ýi vô s£n v«n ch°a th¥y °ãc mÙt chút ánh sáng le lói n¡i chân trÝi, chÉ i mãi trong tm tÑi. Th­t quá ngao ngán và mÇt mÏi. °Ýng phÑ Sài Gòn các xe ch¡y b±ng xng sía l¡i, g¯n mÙt cái thùng phía sau ch¡y b±ng than nh° hÓi §u th¿ k÷ 20. MuÑn b°Ûc qua thiên °Ýng, ph£i b°Ûc qua ng°áng cía Ëa ngåc tr°Ûc, úng v­y.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Tåi tôi sía so¡n lên °Ýng i kinh t¿ mÛi thì bÑ cça anh Hùng ngoài B¯c vào. Ông thuÙc lo¡i cách mang nm 30 còn l¡i (téc là nhïng £ng viên kó cñu cça thÝi mÛi thành l­p £ng). Ông th¥y con cháu ông s¯p sía rÝi thành phÑ, cing au lòng nên ông mang ¡n g·p th³ng ông Sáu Dân (Võ Vn KiÇt) kêu céu cing m¥t m¥y ngày. MÙt buÕi chiÁu nÍ, ông hÛn hß mang gi¥y vÁ, t¡m hoãn cho tåi tôi i kinh t¿ mÛi, vì ây thuÙc diÇn công nghiÇp, °ãc ß l¡i thành phÑ ti¿p tåc s£n xu¥t.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Anh em tåi tôi bám vào BÙt tr» em ông Ph°¡ng ã thành l­p tr°Ûc ây. Chß vã con trên chi¿c xe ¡p i làm (lúc n§y tôi ã có cháu §u lòng), bây giÝ mÛi th¥y sáng m¯t cho cái chuyÇn phùng xòe cça tuÕi tr», khi bË tÑng ra khÏi hãng B¡ch Long không có éa nào còn tiÁn. Không có n¡i ß, ch¡y ôn ch¡y áo m°ãn tiÁn mua mÙt cái nhà nhÏ trong con h»m chã Cây ThË , Ph°Ýng 11, Qu­n Bình Th¡nh. ThÁ trong bång, sau n§y làm n kh¥m khá cing không bao giÝ mua nhà to cía rÙng, chÉ mua vëa ç ch× cho vã con chui rúc ra vào.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Vã chÓng cùng làm trong hãng bÙt nuôi tr» ông Ph°¡ng, ây là mÙt tÕ hãp úng ngh)a. Tình tr¡ng sïa cho tr» em khan hi¿m, BÙt ông Ph°¡ng áp éng kËp thÝi, m×i ngày s£n xu¥t hàng t¥n bÙt. Nhïng gia ình i thm nuôi các anh em trong tr¡i c£i t¡o ¿n ·t hàng cing nhiÁu. Tinh th§n m¥y éa tåi tôi b¯t §u khôi phåc, chia lÝi cho m×i thành viên trong tÕ hãp cing khá, nên cuÙc sÑng cing b¯t §u khßi s¯c. (TÕ hãp ông Ph°¡ng sau n§y có 40 thành viên.)</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Lúc n§y quân Ùi Khmer Ï khu¥y nhiÅu biên giÛi tây nam. BÙ Ùi chu©n bË t¥n công Campuchia. MÙt buÕi sáng, mÙt chi¿c xe bÙ Ùi Õ tr°Ûc cía BÙt ông Ph°¡ng, mÙt sÑ s) quan b°Ûc vào muÑn g·p Ban Chç nhiÇm. Anh T°Ýng Linh (nhà th¡) lúc ó là tÕ tr°ßng BÙt ông Ph°¡ng ti¿p chuyÇn. Sau mÙt hÓi anh Linh gÍi tôi ra cho bi¿t là Quân khu 7 muÑn ·t mÙt sÑ bánh l°¡ng khô phát cho binh s) (kèm theo m«u l°¡ng khô cça Tàu). Tôi tr£ lÝi có thà làm °ãc, chÉ t°¡ng tñ ché không giÑng h³n nh° bánh cça Tàu (lúc ó tôi giï ph§n kù thu­t s£n xu¥t). T¥t c£ Áu Óng ý. Tu§n sau hÍ tÛi l¥y m«u à vÁ trình lên c¥p trên. Th­t tình thì l°¡ng khô n§y cing bao gÓm hàm l°ãng dinh d°áng ¡i khái, không có gì ·c biÇt l¯m, nên cing không òi hÏi kù thu­t và ch¥t l°¡ng cao.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Qu­n Bình Th¡nh c¥p cho tåi tôi mÙt c¡ sß rÙng rãi ß °Ýng inh BÙ L)nh (c¡ sß n§y tr°Ûc ây là ViÇn bào ch¿ thuÑc Tây cça d°ãc s) Ph¡m Doãn iÁm) à s£n xu¥t l°¡ng khô. Chúng tôi ph£i trang bË thêm máy ép bánh, máy s¥y, máy rang ngi cÑc, máy xay v.v& trong thÝi gian ng¯n nh¥t, à áp éng vÛi nhu c§u c§n cho bÙ Ùi ti¿n ánh Campuchia. ViÇc s£n xu¥t cing trôi ch£y không trß ng¡i. Chëng mÙt tháng thì phòng s¥y bË cháy, lía bÑc lên ngùn ngåt thiêu råi mÙt khu nhà s£n xu¥t. ¿n lúc n§y mÛi th¥y mÇt. Nhïng ng°Ýi có m·t t¡i hiÇn tr°Ýng lúc cháy ph£i trình diÇn công an iÁu tra vì bË nghi ngÝ phá ho¡i, c£n trß sñ ti¿n quân cça bÙ Ùi vào Campuchia (d°Ûi con m¯t cça ng°Ýi cÙng s£n, cái gì cing có thà nghi ngÝ và cái gì cing nhuÙm màu s¯c chính trË). Nghe tin n§y éa nào cing sã té ái, vì lòi ra toàn là thé  ngåy quân, ngåy quyÁn cça ch¿ Ù ci. oàn kiÃm tra cça Quân khu 7 tÛi xác nh­n ây là  sñ cÑ kù thu­t, ph£i dÍn d¹p ngay và trang bË kËp thÝi à tái s£n xu¥t (bên công an ph£i ng°ng iÁu tra). Trong lúc sía chía c¡ sß thì bÙ Ùi ã ti¿n vào Nam Vang, Quân khu 7 thông báo cho bi¿t là ch¥m dét hãp Óng. Tåi tôi mëng h¿t lÛn, thoát ra °ãc cái vòng kim cô si¿t mình vào toàn nhïng chuyÇn không âu, m¥t n m¥t ngç m¥y tháng trÝi.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Trong giai o¡n n§y c£ n°Ûc lâm vào tình tr¡ng bi át. Hàng hóa cça thân nhân të h£i ngo¡i gíi vÁ bË h£i quan låc xét mÙt cách t­n tình và thô b¡o; à tìm dollar c¥t gi¥u, các típ kem ánh rng °ãc tháo ra, qu­y nát. Không có Óng dollar nào chui lÍt °ãc. Méc thu¿ trên nhïng thùng hàng hóa gíi vÁ th­t n·ng nÁ và tùy tiÇn. Sau khi ¿n tay ng°Ýi nh­n chÉ còn vào kho£n 20% - 30%. Tình tr¡ng c¥m v­n gây cho ng°Ýi dân nghèo m¡t rÇp. Giïa lúc n§y ß phía B¯c, lính Trung QuÑc tràn qua biên giÛi  d¡y cho cÙng s£n ViÇt Nam mÙt bài hÍc vì ã tráo trß, quên công ¡n hÍ giúp tr°Ûc ây. Không bi¿t £ng CÙng s£n có nh­n bài hÍc n§y không, ché còn nhân dân thì lãnh ç. Vëa ói, vëa gi·c giã h¿t biên giÛi phía Nam, ¿n biên giÛi phía B¯c, ng°Ýi dân khÑn Ñn trm bÁ.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Vài nm sau tôi th¥y tình hình có v» Õn Ënh, tôi muÑn vÁ nhà mß mÙt c¡ sß làm kem ánh rng (còn vã tôi v«n làm ß ông Ph°¡ng). Tôi l¥y hiÇu là kem ánh rng Mimosa. Tr°Ûc khi mß c¡ sß tôi ph£i làm m«u à i kiÃm nghiÇm. Không bi¿t t¡i sao công an ph°Ýng cé vài ngày i xét nhà tôi mÙt l§n, liên tåc nh° v­y c£ tháng. L§n cuÑi hÍ hÏi th³ng tôi vì th¥y nhïng m«u kem à trên bàn không có nhãn hiÇu. Tôi b£o vÛi hÍ là tôi chu©n bË s£n xu¥t kem ánh rng, nên ph£i làm m«u kiÃm nghiÇm. Khi tôi ra ph°Ýng xin phép thì bà Thùy Trâm (dân Qu£ng Nam,) bí th°, cho tôi bi¿t là ph°Ýng ã nghe dân chúng báo cáo là tôi làm kem gi£. Hèn gì công an xét nhà tôi bao nhiêu l§n mà không th¥y gì c£ là vì v­y. B¯t §u tôi mÛi th¥y sã sñ kiÃm soát kh¯t khe trong dân chúng, tai m¯t cça hÍ kh¯p n¡i, nhét cí nhét Ùng không qua °ãc hÍ.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Lúc ó kem ánh rng khan hi¿m trên thË tr°Ýng, nh¥t là các tÉnh phía B¯c. Tôi ký hãp Óng vÛi th°¡ng nghiÇp cung c¥p kem cho các tÉnh. Giá thành trong hãp Óng quá th¥p, vì v­y kem ánh rng ch¥t l°ãng r¥t tÓi, à mÙt thÝi gian lâu s½ bË khô. VÛi giá c£ quá th¥p nh° v­y không thà nào tÑt °ãc. Nh°ng th°¡ng nghiÇp quÑc doanh c§n nh° v­y, có còn h¡n không. Th¿ nh°ng v«n bán °ãc và s£n xu¥t Áu ·n. Không có cái gì tÑt h¡n và cing không có lo¡i nào khác h¡n à mua, buÙc lòng dân chúng ph£i mua Ó  dÏm n§y à dùng.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>MÙt iÁu khó và gi¿t ch¿t nhïng nhà s£n xu¥t lúc ó là ngân hàng. Các công ty th°¡ng nghiÇp tr£ b±ng check, c§m cái check nÙp vào ngân hàng thì không °ãc lãnh tiÁn ra ngay vì nhiÁu lý do. Ngân hàng không có tiÁn, ch¿ Ù quan liêu bè phái, hÑi lÙ cía sau v.v& ng°Ýi s£n xu¥t trm bÁ khó khn. Óng b¡c càng ngày càng m¥t giá, t¥t c£ tính toán b±ng giá vàng trên thË tr°Ýng. Mua hàng hóa s£n xu¥t trË giá b±ng vàng, nh°ng khi bán hàng cça mình cho nhà n°Ûc thì trË giá b±ng tiÁn. Sñ khác biÇt n§y gây cho nhiÁu c¡ sß s£n xu¥t ph£i khánh t­n (giá vàng lên nhanh quá, theo không kËp). Tôi ã khÑn Ñn khÕ sß r¥t nhiÁu trong thÝi gian n§y. Làm n qu§n qu­t nh°ng rÑt cuÙc ch³ng còn gì, bao nhiêu tiÁn vã chÓng dành dåm Áu m¥t s¡ch (kho£n thÝi gian n§y ch¯c anh ào Hi¿u hiÃu rõ, vì lúc ó £nh có tham gia làm kem ánh rng ß mÙt ch× khác.)</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Lúc b¥y giÝ mÛi ngh) tÛi chuyÇn v°ãt biÃn, ch¡y ra Ph°Ûc TÉnh (Bà RËa - Ving Tàu) mua ghe, vài anh em hùn vÑn. ¿n ngày lên °Ýng thì mÛi bi¿t mình bË l°Ýng g¡t. Tàu ã chß nhóm ng°Ýi khác ra kh¡i tr°Ûc mÙt êm, úng giÝ ra ch× h¹n, chÝ dài cÕ v«n biÇt tm. BË công an phát hiÇn ch¡y trÑi ch¿t, mÙt sÑ bË b¯t. Ch°a có lúc nào ngao ngán lòng ng°Ýi nh° v­y. L¥y tiÁn xong chÉ iÃm cho công an ¿n b¯t, không tin vào ai °ãc. TiÁn cça không còn, vÁ l¡i Sài Gòn làm l¡i cuÙc Ýi, chÝ ãi ông già vã b£o lãnh cho ch¯c n.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>HÓ s¡ b£o lãnh cho gia ình, tôi nÙp vào nm 1979, th¿ nh°ng không bi¿t l¡c n¡i âu. Nhïng ng°Ýi nÙp hÓ s¡ sau tôi Áu l§n l°ãt ra i. Tôi làm ¡n khi¿u n¡i t¡i vn phòng BÙ NÙi vå ß °Ýng NguyÅn Trãi, Sài Gòn, nhiÁu l§n, nh°ng không th¥y tr£ lÝi. ¿n khi có ch°¡ng trình HO, tôi mang hÓ s¡ ¿n trung tâm dËch vå cça BÙ NÙi vå (ây là n¡i làm tiÁn mÙt cách tr¯ng trãn, nh°ng r¥t °ãc viÇc), vài tháng sau hÍ báo cho bi¿t là tôi s½ °ãc c¥p visa và chu©n bË phÏng v¥n. Còn hai cái £i quan trÍng mà tôi ph£i b°Ûc qua là thu¿ và nhà ¥t.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Tôi là ng°Ýi có éng tên trên vài c¡ sß làm n sau n§y, nên ph£i thanh toán t¥t c£ nã n§n thi¿u thu¿ tr°Ûc khi rÝi khÏi ¥t n°Ûc. MÙt nhân viên ra cho tôi bi¿t là tôi còn thi¿u thu¿ nhiÁu quá nên ch°a thà c¥p gi¥y cho tôi °ãc (mÙt cú ánh phç §u tr°Ûc, cho tôi choáng váng m·t mày). Ngày hôm sau, có ng°Ýi làm trong phòng thu¿ quen vÛi tôi tÛi nhà cho bi¿t là tôi ph£i chi mÙt ít tiÁn, vài ngày sau tÛi nh­n gi¥y chéng nh­n không thi¿u thu¿. GiÝ phút n§y hÍ òi bao nhiêu cing ph£i bóp bång °a, ché không còn con °Ýng nào khác h¡n. RÓi ¿n nhà ¥t cing v­y. Qua xong hai cái £i n§y, rÓi ¿n cái £i phi tr°Ýng. Không bi¿t mình có bË giï l¡i không? ¿n khi máy bay c¥t cánh mÛi bi¿t mình không viÇc gì, mÛi thß phào. (Tôi ra i cùng mÙt lúc vÛi các anh chË c£i t¡o HO 4 - tháng 6 nm 1990.)</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Të nm 1975 ¿n 1990, tôi ã sÑng úng 15 nm trong xã hÙi chç ngh)a. Tôi ã chéng ki¿n nhïng chi¿c xe tng T54 phá s­p cÕng chính Dinh Ùc L­p (xem nh° thành trì cuÑi cùng ViÇt Nam CÙng hòa bË xô ngã). Tôi ã sÑng trong mÙt ¥t n°Ûc hòa bình, ng°Ýi dân không còn lo sã súng ¡n, nh°ng sã sñ Ñ kõ, sñ phân biÇt, sñ kó thË. Tôi ã ngåp l·n trong mÙt cuÙc sÑng §y rçi ro, ch¥p nh­n nhïng miÇt thË lÛn lÑi cça k» th¯ng tr­n. HÍ °ãc quyÁn chà ¡p nhân ph©m cça ng°Ýi khác, rêu rao v½ vÝi mÙt chç ngh)a xa l¡ và b¯t dân chúng thu§n phåc nh° nhïng tín Ó.</span></p> <p style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Tôi ã chéng ki¿n c£nh  ngn sông c¥m chã , chéng ki¿n nhïng anh em, b¡n bè cça mình i hÍc t­p c£i t¡o, i kinh t¿ mÛi, i v°ãt biên. Chéng ki¿n mÙt xã hÙi bng ho¡i, tham nhing có tÕ chéc, chèn ép dân chúng à hÑi lÙ, bao che cho nhau nhïng viÇc làm vô ¡o éc. Nhïng c£nh  sía sai, sai sía , hy sinh h¿t lÛp n§y ¿n lÛp khác v.v& , còn nhiÁu thé không kà h¿t. Nh°ng bao giÝ tôi cing mong, v«n tin t°ßng mÙt ngày nào ó nhïng tÇ n¡n ¥y không còn bao trùm trên §u dân chúng. MÙt giai o¡n  không ¹p mà tôi ã b°Ûc qua, s½ trôi vào quên lãng, chôn kín, và xem ây nh° mÙt l§m l×i, lËch sí không l·p l¡i.</span></p> <p style='text-align:justify'><strong><span style='font-size:13.0pt'>Houston</span></strong><strong><span style='font-size:13.0pt'>, 23/7/2009</span></strong></p> <p><i><span style='font-size:11.0pt'>© 2009 Phan Xuân Sinh<br> © 2009 talawas blog</span></i></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p> </div> <!--- REPLACE LAST </HTML></BODY> ---> <div align="center"> <p> <font face="Arial" size "1" color="blue"> <a href="#" onClick="history.go(-1);return true;" onmouseover="popup()" onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Backarrow2.gif" alt="" border="0"> </a> <a href="#" onClick="history.go(-1);return true;">Trß l¡i trang tr°Ûc </a> <a href="#top" class="nav" onmouseover="popup()" onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Toparrow2.gif" alt="" border="0"> </a> <a href="#top" class="nav">Trß lên §u trang </a> </P> <p class=MsoNormal><o:p>&nbsp;</o:p></p> </div> </td> </tr> </table> </td> <!-- end windown width = 950 --> </tr> <!--- **** end 100 % Window ---> </table> </td> </tr> </TABLE> </BODY> </HTML>