<html>

<head>
<meta http-equiv=Content-Type content="text/html; charset=unicode">
<meta name=Generator content="Microsoft Word 11 (filtered)">
<title> </title>

<style>
<!--
 /* Style Definitions */
 p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal
	{margin:0in;
	margin-bottom:.0001pt;
	font-size:12.0pt;
	font-family:"Times New Roman";}
h2
	{margin-right:0in;
	margin-left:0in;
	font-size:18.0pt;
	font-family:"Times New Roman";
	font-weight:bold;}
a:link, span.MsoHyperlink
	{color:blue;
	text-decoration:underline;}
a:visited, span.MsoHyperlinkFollowed
	{color:purple;
	text-decoration:underline;}
p
	{margin-right:0in;
	margin-left:0in;
	font-size:12.0pt;
	font-family:"Times New Roman";}
p.msochpdefault, li.msochpdefault, div.msochpdefault
	{margin-right:0in;
	margin-left:0in;
	font-size:10.0pt;
	font-family:"Times New Roman";}
@page Section1
	{size:8.5in 11.0in;
	margin:1.0in 1.0in 1.0in 1.0in;}
div.Section1
	{page:Section1;}
-->
</style>

<!-- copy part 1 replace </head> and <body> by: -->

<meta http-equiv="page-enter" content="revealtrans(duration=2, transition=3)">
<STYLE TYPE="text/css">
	a:link { color: blue; text-decoration: none }
	a:active { color: red; text-decoration: none }
	a:visited { color: blue; text-decoration: none }
	a:hover { color: #FF0000 ; text-decoration: underline }
</STYLE> 
</head>

<BODY  bgColor="#fffacd"   leftMargin=0 
	background="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/dragonbg2.jpg" topMargin=0 
 		bgproperties="fixed" align="center" >
<TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0 width=100% >
 <tr>
  <td width="100%">
   <table  vAlign=center align=center border=3 >
    <tr vAlign=center>  <!--- **** 100% window --->
  	<td vAlign=top width = 950>
   	  <table background="" bgColor="#fffacd">
    	   <tr>
	    <td>
            <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 
                        cellPadding=0 width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" >   <!--- **** main body --->
		 <tr>  <!-- Title --->
          	  <!-- <td background="http://thatsonchaudoc.com/mucluctitle/TSCD_title2.jpg" width = "70%" height=135>-->
          	   <td background="http://thatsonchaudoc.com/mucluctitle/ButKy_title.jpg" height = 140>
            	<TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0>
              	  <tr>
                		<TD align="center" width=50%> 		 
	 			<img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/HoiKy_2friend.gif" width ="70" height ="50" alt="">
		    		</TD>
                		<TD vAlign=right>
					<p>
					<IMG src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/bird6.gif" width = "50%" border=0>
					</p> 
		    		</TD>
                		<TD vAlign=right> 
				<img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/HoiKy_2bird.gif" width ="90" height ="70"  alt=""> 

		    		</TD>
              	  </TR>

           		</TABLE>
		    </td>
		  </tr>  <!-- end Title --->
		  <tr >   <!--- Menu Bar --->
		    <td align="center" >
			<table border="0" height ="30" cellspacing="0" cellpadding="0"  background="" >
				<tr>
		  		  <td align="center">
				    <p>
					<b><font  face="Times New Roman" size=2  color="black">	
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/index.html","","menubar=no">
						<span style="text-decoration: none">Trang Chính</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/hopthu.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Hộp Thư </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan2.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Truyện Thật Ngắn</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Truyện Ngắn</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/tho.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Thơ </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/hoiky.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Bút Ký </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/gopnhat.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Góp Nhặt </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/suckhoegiadinh.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Sức Khỏe và Gia Đình</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/TinVui.html","","menubar=no"> 
						Tin Vui</a>
						&nbsp;&nbsp;<br>

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/banviet2/TranTrungDao/TTD_listing.html" >  
						<b><font  face="Arial" size=1 color="9432cc">Cùng Tác Giả</font></b></a>
						&nbsp;&nbsp;

					</font></b> 
	
				    </p>
		  		  </td>
				</tr>
     			    </table>	
	    	        </td>
       	     </tr>  <!--- End Menu Bar --->
		  <tr >   <!--- Start Body --->

		    <td align="center" >
			  <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 
                        		cellPadding=0  borderColorLight=#6b948a cellspacing="0" cellpadding="0" bgColor="white"    background=""  >
				<tr>
				 <td>
<blockquote>
 


<div class=Section1>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>


<p class=MsoNormal><b><span style='font-size:14.0pt'>Trần Trung Đạo </span></b></p>

<p class=MsoNormal><b><span style='font-size:18.0pt'>Vu Lan nghĩ về Mẹ và Quê
Hương</span></b></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<table class=MsoNormalTable border=0 cellspacing=0 cellpadding=0 align=left
 style='border-collapse:collapse;margin-left:6.75pt;margin-right:6.75pt'>
 <tr style='height:184.55pt'>
  <td width=272 valign=top style='width:203.9pt;padding:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
  height:184.55pt'>
  <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><img width=250
  height=309 src="BK_VuLanNghiVeMeVaQueHuong_files/image001.jpg"></p>
  <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span
  style='font-size:10.0pt'>(Ảnh Mẹ Bồng Con của Họa Sĩ Vi Vi)</span></p>
  </td>
 </tr>
</table>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>Một danh ngôn mà chúng ta
thường nghe “thế giới có rất nhiều kỳ quan, nhưng kỳ quan tuyệt vời và vĩ đại
nhất vẫn là trái tim người mẹ” Thật vậy, bao nhiêu thơ viết về mẹ cũng không
đủ, bao nhiêu nhạc hát về mẹ cũng không vừa. Biển Thái Bình bao la, nước sông
Hằng cuồn cuộn nhưng không sao có thể so sánh được với tấm lòng của mẹ. Bản
nhạc nào viết về mẹ cũng hay, bài thơ nào viết về mẹ cũng cảm động bởi vì ngôn
ngữ dành cho mẹ là ngôn ngữ của trái tim.</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>Mẹ là biểu tượng trọn vẹn và
tuyết đối của tinh thần Chân Thiện Mỹ. Nếu có một người để chúng ta có thể san
sẻ những điều thầm kín, riêng tư nhất, thì người đó phải là mẹ. Nếu có một
người có thể tha thứ cho chúng ta dù phạm phải bất cứ một lỗi lầm gì, người đó
sẽ là người mẹ. Tôi tin, nếu chúng ta biết dành ý nghĩ đầu tiên của một ngày,
thay vì để nghĩ đến chuyện hơn thua, danh lợi nhưng là để nghĩ về mẹ, nghĩ về
khuôn mặt của mẹ, tiếng cười của mẹ, lời dặn dò của mẹ hay thậm chí chỉ để gọi
tiếng mẹ thôi, chúng ta sẽ có một ngày an lành và hạnh phúc.</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>Mẹ là người mang ta đến cuộc
đời, và cũng là nơi ta trở về. Người đàn bà chân mang đôi dép ngược, khoát
chiếc mền rách, như trong một câu chuyện thiền mà chúng ta có thể đã từng nghe
kể, dù bao mùa mưa nắng vẫn không than van, không oán trách, vẫn chờ đơi ngày
về của đứa con mãi mê trên đường đi tìm chân lý. Nếu chân lý mà chàng trai trẻ
kia đi tìm là tình thương và sự thật thì chân lý sẽ không ở đâu xa mà trái lại
vô cùng gần gủi. Trong tấm thân gầy yếu nhỏ nhoi của người mẹ chứa đựng cả một
đại dương của hy vọng, tình yêu, sự thật và lòng vị tha sâu thẳm.</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>Hơn mười năm trước, tôi có
viết một bài thơ về mẹ, trong đó có hai câu đã trở thành quen thuộc:</span></p>

<p class=MsoNormal><em><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></em></p>

<p class=MsoNormal><em><span style='font-size:13.0pt'>Ví mà tôi đổi thời gian
được</span></em><i><span style='font-size:13.0pt'><br>
<em>Đổi cả thiên thu tiếng mẹ cười.</em></span></i></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>Bài thơ ra đời trong một đêm
mưa, sau lần điện thoại đầu tiên với mẹ tôi từ Việt Nam. Giọng của mẹ như vọng
lại từ một thế giới khác xa xôi. Tôi viết rất nhanh, nhanh hơn khi viết những
bài thơ khác nhiều. Những dòng chữ, những câu thơ đúng ra là từ mơ ước, thao
thức đã ấp ủ trong tâm thức tôi từ lâu lắm, chỉ chờ dịp để tuôn ra. Tôi không
làm thơ, tôi chỉ chép như có một người nào đang nhắc nhở bên tai mình. Nguyên
văn bài thơ như thế này:</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><strong><i><span style='font-size:13.0pt'>Đổi Cả Thiên Thu
Tiếng Mẹ Cười</span></i></strong></p>

<p class=MsoNormal><i><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></i></p>

<p class=MsoNormal><i><span style='font-size:13.0pt'>Nhấc chiếc phone lên bỗng
lặng người<br>
Tiếng ai như tiếng lá thu rơi<br>
Mười năm mẹ nhỉ, mười năm lẻ<br>
Chỉ biết âm thầm thương nhớ thôi</span></i></p>

<p class=MsoNormal><i><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></i></p>

<p class=MsoNormal><i><span style='font-size:13.0pt'>Buổi ấy con đi chẳng hẹn
thề<br>
Ngựa rừng xưa lạc dấu sơn khê<br>
Mười năm tóc mẹ màu tang trắng<br>
Trắng cả lòng con lúc nghĩ về</span></i></p>

<p class=MsoNormal><i><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></i></p>

<p class=MsoNormal><i><span style='font-size:13.0pt'>Mẹ vẫn ngồi đan một nỗi
buồn<br>
Bên đời gió tạt với mưa tuôn<br>
Con đi góp lá nghìn phương lại<br>
Đốt lửa cho đời tan khói sương</span></i></p>

<p class=MsoNormal><i><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></i></p>

<p class=MsoNormal><i><span style='font-size:13.0pt'>Tiếng mẹ nghe như tiếng
nghẹn ngào<br>
Tiếng Người hay chỉ tiếng chiêm bao<br>
Mẹ xa xôi quá làm sao vói<br>
Biết đến bao giờ trông thấy nhau</span></i></p>

<p class=MsoNormal><i><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></i></p>

<p class=MsoNormal><i><span style='font-size:13.0pt'>Đừng khóc mẹ ơi hãy ráng
chờ<br>
Ngậm ngùi con sẽ dấu trong thơ<br>
Đau thương con viết vào trong lá<br>
Hơi ấm con tìm trong giấc mơ</span></i></p>

<p class=MsoNormal><i><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></i></p>

<p class=MsoNormal><i><span style='font-size:13.0pt'>Nhấc chiếc phone lên bỗng
lặng người<br>
Giọng buồn hơn cả tiếng mưa rơi<br>
Ví mà tôi đổi thời gian được<br>
Đổi cả thiên thu tiếng mẹ cười.</span></i></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>Bài thơ đơn giản và dể hiểu,
không có gì phải cần bình giải. Tất cả chỉ để nói lên tâm trạng của một người
con xa mẹ, bay đi như chiếc lá xa cành, mười năm chưa về lại cội. Năm tôi viết
bài thơ, mẹ tôi, đã ngoài 60 tuổi và đang sống trong căn nhà tôn nghèo nàn ở
Hòa Hưng Sài Gòn. Căn nhà nhỏ có giàn hoa giấy đỏ đó là nơi tôi đã sống 8 năm.</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>Nhớ lại đêm cuối cùng ở Sài
Gòn, tôi đón xe xích-lô từ cửa sông về chào mẹ. Trời mưa lớn. Nhưng khi gặp mẹ,
với tâm trí ngàn ngập những lo âu, hồi hộp cho chuyến đi, tôi không kịp nói một
câu cho trọn vẹn ngoài ba tiếng “con đi nghe”. Và như thế tôi đi, đi không
ngoảnh lại, đi như chạy trốn. Để rồi hai ngày sau, khi chiếc ghe nhỏ của chúng
tôi được hải quân Mỹ cứu vớt trên biển Đông vào khuya ngày 13 tháng 6 năm 1981,
đứng trên boong chiến hạm USS White Plains nhìn về phía Nam, tôi biết quê hương
và mẹ đã ngoài tầm tay vói của mình. Đời tôi từ nay sẽ như chiếc lá, bay đi,
bay đi, chưa biết ngày nào hay cơ hội nào trở về nguồn cội.</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'> </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>Nếu có một quốc gia mà những
người dân của quốc gia đó đã phải từ chối chính đất nước mình, từ chối nơi đã
chôn nhau cắt rốn của mình, tôi nghĩ, đất nước đó không còn bao nhiêu hy vọng.
Việt Nam sau 1975 là một đất nước sống trong tuyệt vọng như thế. Dân tộc Việt Nam những năm sau 1975 là một dân tộc sống trong tâm trạng những kẻ sắp ra đi. Sài Gòn
giống như một sân ga. Chào nhau như chào nhau lần cuối và mỗi ngày là một cuộc
chia ly. Bắt tay một người quen, ai cũng muốn giữ lâu hơn một chút vì biết có
còn dịp bắt tay nhau lần nữa hay không. Gặp người thân nào cũng chỉ để hỏi “Bao
giờ anh đi, bao giờ chị đi”, và lời chúc nhau quen thuộc nhất mà chúng thường
nghe trong những ngày đó vẫn là “Lên đường bình an nhé.”</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>Đất nước tuy đã hòa bình rồi,
quê hương đã không còn tiếng súng nhưng lòng người còn ly tán hơn cả trong thời
chiến tranh. Đêm cuối ở Sài Gòn lòng tôi ngổn ngang khi nghĩ đến ngày mai. Ngày
mai sẽ ra sao? Nếu bị bắt tôi sẽ ở tù như lần trước nhưng nếu đi được thì sẽ
trôi dạt về đâu?</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>Suốt sáu năm ở lại Sài Gòn,
tôi chỉ nghĩ đến việc duy nhất là ra đi. Khi chiếc ghe nhỏ bị mắc cạn trong một
con lạch ở Hải Sơn buổi sáng ngày 11 tháng 6 năm 1981, trời đã sáng, nhiều
người, kể cả một trong hai người chủ ghe, cũng bỏ ra về, nhưng tôi thì không.
Tôi phải đi dù đi giữa ban ngày. Tôi phải tìm cho được tự do dù phải bị bắt và
ngay cả phải trả giá bằng cái chết. Tự do đầu tiên, biết đâu cũng sẽ là cuối
cùng và vĩnh viễn. Nhưng hai ngày sau, khi đứng trên boong tàu Mỹ, tôi biết
mình vừa mất một cái gì còn lớn hơn ngay cả mạng sống của mình. Đó là đất nước,
quê hương, bè bạn, con đường, tà áo, cơn mưa chiều, cơn nắng sớm, và trên tất
cả, hình ảnh mẹ. Không phải những người ra đi là những người quên đất nước hay
người ở lại bám lấy quê hương mới chính là người yêu nước. Không. Càng đi xa,
càng nhớ thương đất nước, càng thấm thía được ý nghĩa của hai chữ quê hương.
Không ai hiểu được tâm trạng người ra đi nếu không chính mình là kẻ ra đi.</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>Nói như thế không có nghĩa là
tôi hối hận cho việc ra đi. Không, tôi phải đi. Nhưng chọn lựa nào mà chẳng kèm
theo những hy sinh đau đớn. Bài hát Sài Gòn Vĩnh Biệt, tôi thỉnh thoảng nghe
trên đài VOA khi còn ở Việt Nam như những mũi kim đâm sâu vào tâm thức. Bao
nhiêu điều hai ngày trước tôi không hề nghĩ đến đã bừng bừng sống dậy. Bao
nhiêu kỷ niệm tưởng đã chìm sâu trong ký ức đã lần lượt trở về. Tự do, vâng,
tôi cuối cùng đã tìm được tự do nhưng đó chỉ là tự do cho chính bản thân mình.
Những gì tôi đánh mất còn lớn hơn thế nữa.</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>Nhớ lại đêm thứ hai trên
biển, khi biết chiếc ghe chiều dài vỏn vẹn mười mét rưỡi nhưng chứa đến 82
người của chúng tôi vừa cặp vào thành tàu chiến của Mỹ thay vì Ba-Lan hay
Liên-Xô như mọi người trên ghe lo sợ, ai cũng hân hoan mừng rỡ. Đám bạn tôi, có
đứa thậm chí còn hô lớn “USA, USA” và ôm chầm lấy những người lính hải quân Mỹ
đang dang tay đỡ từng người bước lên khỏi chiếc cầu dây đang đong đưa trên
sóng. Tôi cũng vui mừng, biết ơn và cảm động nhưng không ôm chầm hay hô lớn.
Lòng tôi, trái lại, chợt dâng lên niềm tủi thẹn của một người tỵ nạn. Chiếc cầu
dây mong manh tôi bám để leo lên chiến hạm, trở thành chiếc cầu biên giới,
không chỉ cách ngăn giữa độc tài và tự do, của quá khứ và tương lai, mà còn
giữa có quê hương và thiếu quê hương. Tôi nghĩ thầm, cuối cùng, tôi cũng như
nhiều người Việt Nam khác, lần lượt bỏ đất nước ra đi mà thôi. Dù biện minh
bằng bất cứ lý do gì, tôi cũng là người có lỗi với quê hương.</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>Tôi nhớ đến mẹ, người mẹ Hòa
Hưng vất vả nuôi nấng bảy đứa con, trong đó tôi là con lớn nhất, trong một hoàn
cảnh hết sức khó khăn. Mẹ tôi bán bánh bèo ở đầu đường để nuôi chúng tôi ăn
học. Mẹ tôi tình nguyện đi kinh tế mới ở Sông Bé để các em tôi còn được phép ở
lại Sài Gòn học hết bậc phổ thông. Mẹ tôi đi mót lúa, mót khoai gởi về nuôi
nấng chúng tôi trong những ngày đói khổ.</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>Trong tâm trí tôi, hình ảnh
bà mẹ Hòa Hưng, đêm đầu tiên trong căn nhà không vách trên vùng Kinh Tế Mới,
khoảng 20 cây số phía Nam thị trấn Đồng Xoài vào năm 1976. Cánh rừng vừa được
khai hoang vội vã này không ai nghĩ một ngày sẽ được gọi bằng một cái tên rất
đẹp, khu Kinh Tế Mới. Kinh Tế Mới là những căn nhà lá mỗi chiều chỉ hơn mười
mét do những bàn tay học trò của thanh niên xung phong dựng lên, nối nhau chạy
dọc theo cánh rừng hoang. </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>Tôi kính yêu me. Mẹ Hòa Hưng
là người săn sóc tôi trong những tháng ngày khó khăn nhất của tôi và người đã
thôi thúc tôi viết nên bài thơ Đổi Cả Thiên Thu Tiếng Mẹ Cười trong đêm mưa hơn
mười năm trước. Tuy nhiên, mẹ của Đổi Cả Thiên Thu Tiếng Mẹ Cười không phải là
người đã mang tôi vào cuộc đời này.</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'> </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>Người mẹ sinh ra tôi đã chết
khi tôi còn rất nhỏ. Nhỏ đến nỗi tôi gần như không biết mặt mẹ mình. Trong tuần
hoàn của vũ trụ, giọt nước còn biết mẹ mình là mây, chiếc lá còn biết mẹ mình
là cây, còn tôi thì không. Tôi là đứa bé cô độc, một con người cô độc, không
anh em, không chị em. Tôi lớn lên một mình với cha tôi trong cảnh gà trống nuôi
con trong căn nhà tranh nhỏ ở làng Mã Châu, quận Duy Xuyên. Đêm đêm nằm nghe
cha kể chuyện thời trai trẻ buồn nhiều hơn vui của đời ông. Những ngày tản cư
lên vùng núi Quế Sơn. Những ngày sống trong túp lều tranh dưới hàng tre Nghi
Hạ. Và dưới hàng tre Nghi Hạ nắng hanh vàng đó, cha mẹ tôi đã gặp nhau, đã chia
nhau ly nước vối chua chua thay cho chén rượu tân hôn nồng thắm. Dù sao, bên
khung cửi vải, bên lò ươm tơ, họ đã cùng nhau dệt một ngày mai đầy hy vọng. Mặt
trời rồi sẽ mọc bên kia rặng tre già, mặt trăng rồi sẽ tròn bên kia giòng sông
Thu, những ngày chiến tranh, tản cư cực khổ sẽ qua đi nhường bước cho hòa bình
sẽ đến.</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>Nhưng rồi chiến tranh như một
định nghiệp, đeo đuổi theo số phận của đất nước chúng ta, đeo đuổi theo số phận
của đời tôi. Năm tôi 13 tuổi, chiến tranh đã cướp đi cha tôi, người thân yêu
cuối cùng của tôi. Chiến tranh lan tràn đến làng Mã Châu, đẩy tôi ra khỏi xóm
lụa vàng thân quen để làm người du mục trên quê hương đổ nát của mình. Từ đó
tôi ra đi. Từ chặng đường đầu tiên trên căn gác hẹp trong con hẻm 220 Hùng
Vương Đà Nẵng, đến chùa Viên Giác Hội An, xóm nghèo Hòa Hưng, trại tỵ nạn
Palawan và hôm nay trên nước Mỹ, nơi cách chặng đầu tiên trong hành trình tỵ
nạn của tôi hàng vạn dặm.</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>Hình ảnh duy nhất của tôi về
mẹ là ngôi mộ đầy cỏ mọc dưới rặng tre già ở làng Mã Châu. Ngày tôi còn nhỏ,
mỗi buổi chiều khi tan trường tiểu học, trên đường về tôi thường ghé thăm mộ
mẹ. Nhổ những bụi cỏ hoang, trồng thêm những chùm hoa vạn thọ. Tôi ưu tư về
cuộc đời và về thân phận của mình ngay từ thuở chỉ vừa năm, bảy tuổi. Tại sao
tôi chỉ có một mình? Tại sao mọi người đều lần lượt bỏ tôi đi? Nếu mai mốt ba
tôi cũng đi thì tôi sẽ sống với ai? Lớn lên tôi sẽ làm gì? Tại sao đất nước tôi
lại có chiến tranh? Những người du kích bên kia sông là ai? Và ở đó những buổi
chiều vàng, bên ngôi mộ nhỏ của mẹ, tôi để lòng tuôn chảy những suy tư, dằn vặt
đang bắt đầu tích tụ. Từ khi năm bảy tuổi tôi đã linh cảm cuộc đời tôi sẽ là
những ngày đầy biến cố. Tôi đã nghĩ đến chuyện một ngày nào đó tôi sẽ đi xa
khỏi rặng tre già, khỏi ngôi làng tơ lụa Mã Châu dường như thôn làng nhỏ bé này
sẽ không đủ lớn để chứa hết những buồn đau, u uất của tôi. Nếu tuổi thơ là tuổi
hồn nhiên với những cánh diều bay, với những con bướm vàng thơ mộng thì tôi đã
không có tuổi thơ. Tuổi thơ tôi là một chuổi ngày ưu tư và chờ đợi một điều gì
sắp đến.</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>Mẹ tôi qua đời vì bịnh trong
một xóm nhà quê nghèo khó nên không có ngay cả một tấm hình để lại cho tôi. Cha
tôi thường bảo, tôi giống cha nhiều hơn giống mẹ. Tôi cũng chẳng có cậu hay dì
nên tôi lại càng không thể tìm đâu ra được một nét nào của mẹ trong những người
thân còn sống. Vì không biết mẹ, nên mẹ trở thành tuyệt đối. Khi nhìn ánh trăng
tròn trong ngày rằm tháng Bảy, tôi nghĩ đó là khuôn mặt dịu dàng của mẹ, nhìn
nước chảy ra từ dòng suối mát tôi nghĩ đến dòng sữa mẹ, nhìn áng mây trắng bay
trên nền trời tôi nghĩ đến bàn tay mẹ, nhìn những vì sao trên dải thiên hà tôi
nghĩ đến đôi mắt mẹ. Nói chung, hình ảnh nào đẹp nhất, tinh khiết nhất, thiêng
liêng nhất, đều được tôi nhân cách hóa nên hình ảnh mẹ. Vẻ đẹp của mẹ tôi là vẻ
đẹp không những tuyệt vời mà còn tuyệt đối.</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>Tôi về thăm mộ mẹ lần cuối
vào năm 1980 trước ngày vượt biển. Ngôi mộ đầy cỏ mọc hoang vu. Sau 1975, ngay
cả người sống cũng không ai chăm nom đừng nói gì chuyện chăm nom cho người đã
chết. Hôm đó, tôi ngồi nơi tôi đã từng ngồi trong thời thơ ấu và kể cho mẹ nghe
đoạn đời chìm nổi của mình. Tôi nói với mẹ rằng tôi sẽ ra đi khỏi nước và hứa
sẽ về dù biết nói như thế chỉ để an ủi hương hồn mẹ mà thôi. Tôi cầu mong mẹ
phò hộ cho đứa con duy nhất của mẹ được bình an trong những ngày sóng gió sắp
xảy ra. </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>Ôi đời mẹ như một vầng trăng
khuyết<br>
Vẫn nghìn năm le lói ở đầu sông.</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>Vâng, vầng trăng bên dòng
sông Thu Bồn từ đó không còn tròn như trước nữa.</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'> </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>Ai cũng có một cuộc đời để
sống. Nỗi bất hạnh nào rồi cũng nguôi ngoai. Vết thương nào cũng lành đi với
thời gian. Tuy nhiên có một nỗi bất hạnh sau bao nhiêu năm dài vẫn còn, đó là
bất hạnh của dân tộc Việt Nam. Điều làm tôi đau xót nhiều hơn cả, không phải vì
tôi mất mẹ, không phải vì tôi xa mẹ nhưng chính là sự chịu đựng của hàng triệu
bà mẹ Việt Nam triền miên suốt mấy chục năm qua, từ chiến tranh sang đến cả hòa
bình.</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>Trên thế giới này, bà mẹ Nga,
mẹ Ý cũng thương con như một bà mẹ Việt Nam. Trong lúc tình yêu của một bà mẹ ở
quốc gia nào cũng bao la, cũng rộng lượng, cũng vô bờ bến, tôi vẫn tin một bà
mẹ Việt Nam thì khác hơn nhiều. Bà mẹ Việt Nam, ngoài là biểu tượng cho tất cả
những nét đẹp của quê hương, đất nước, tình thương, còn là những hình ảnh đầy
thương tích, tủi buồn nói lên sự chịu đựng, gian nan, khổ cực không thể nào đo
lường hết được. Hình ảnh bà mẹ giăng tấm vải dầu trên một góc đường Trần Hưng
Đạo để che nắng che mưa cho bầy con thơ dại đang đói khát. Hình ảnh bà mẹ chết
đói sau khi ghe của mẹ đi lạc nhiều tuần trên biển. Hình ảnh bà mẹ chết trong
mỏi mòn tuyệt vọng dưới gốc me già trên góc phố Sài Gòn vào một ngày mưa bão.
Hình ảnh bà mẹ chết cô đơn trong chiếc thuyền chài nghèo nàn. Tất cả hình ảnh
đau thương đó đã trở thành mối ám ảnh thường xuyên trong tâm trí tôi. Ám ảnh
nhiều đến nổi, dù viết về bất cứ chủ đề gì, thể loại gì, văn hay thơ, cuối cùng
tôi cũng trở về với hình ảnh mẹ. Mỗi bước chân tôi đi trên đường đời mấy chục
năm qua vẫn còn nghe vọng lại tiếng khóc của những người phụ nữ Việt Nam bất
hạnh, đã khóc trong chiến tranh, khóc trong hòa bình, khóc trong bàn tay hải
tặc giữa biển Đông và khóc trên xứ người hiu quạnh.</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>Mơ ước lớn nhất của tôi, vì
thế, không phải cho tôi mà cho những người mẹ đang chịu đựng, để các mẹ có cơ
hội được sống trong một đất nước không còn hận thù, rẻ chia, ganh ghét, một đất
nước chan chứa tình đồng bào, một đất nước thật sự tự do, ấm no, hạnh phúc.
“Đổi cả thiên thu tiếng mẹ cười” trong một ý nghĩa rộng hơn là ước mơ của tôi,
của anh chị, của cô chú và của tất cả những ai còn nghĩ đến sinh mệnh của dân
tộc, về một ngày đẹp trời cho đất nước mình. Quá nhiều máu và nước mắt đã đổ
trên mảnh đất linh thiêng và thống khổ Việt Nam. Mỗi người Việt Nam, hơn bao giờ hết hãy trở về với mẹ như trở về với chính cội nguồn uyên nguyên của dân
tộc mình. Trong đêm rằm tháng Bảy này, xin hãy cùng nhau thắp lên những ngọn
nến, dù nhỏ, dù đơn sơ nhưng được làm bằng chất liệu dân tộc, nhân bản và khai
phóng đã được tổ tiên chúng ta hun đúc sau hơn bốn ngàn năm lịch sử. </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>Đời tôi là những cơn mưa dài.
Mưa khi tôi rời làng Mã Châu, mưa trong đêm đầu tiên trong căn gác trên đường
Hùng Vương Đà Nẵng, mưa dưới gốc đa già ở Chùa Viên Giác, mưa khi tôi vừa đặt
chân đến Sài Gòn lần đầu tiên và mưa lớn trong đêm tôi rời đất nước ra đi.
Nhưng tôi chưa bao giờ tuyệt vọng, chưa bao giờ cảm thấy cuộc đời là hố thẳm.
Tôi không sống trong hôm qua, trái lại mỗi ngày là một chặng đường mới của đời
mình. Tôi bình tĩnh đến độ hồn nhiên khi đón nhận những khắc nghiệt đến với đời
tôi và tôi rất lạc quan trong khả năng chuyển hóa hoàn cảnh của chính mình.</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'> </span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>Trong cuộc đời này, tôi đã
nhiều lần vấp ngã nhưng nhiều người cũng đã giúp vực tôi dậy, lau khô những vết
thương trên thân thể và trong cả tâm hồn. Tôi mang ơn xã hội nhiều đến nỗi biết
mình sẽ không bao giờ trả hết. Tôi biết ơn những người đã che chở cho tôi và
cũng cám ơn cả những người đã dạy tôi hiểu giá trị của gian lao, thử thách. Cám
ơn đất nước đã cho tôi được làm người Việt Nam, cám ơn mẹ Duy Xuyên mang tôi
đến thế gian nầy, cám ơn mẹ Hòa Hưng nuôi nấng tôi trong những ngày bà con thân
thuộc đã ruồng bỏ tôi, cám ơn cây đa già chùa Viên Giác che mát cho tôi suốt
năm năm dài mưa nắng. Nếu một mai tôi ra đi không kịp viết điều gì, thì đây,
những kỷ niệm của một lần ghé lại.</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal><b><span style='font-size:14.0pt'>Trần Trung Đạo</span></b></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:9.0pt'>Nguồn: nguoivietboston.com</span></p>

</div>

<!--- REPLACE LAST </HTML></BODY> --->

<div align="center">

<p> <font  face="Arial" size "1" color="blue">

	<a href="#" onClick="history.go(-1);return true;" 
		onmouseover="popup()" 
		onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Backarrow2.gif" alt="" border="0"> 
	</a>

	<a href="#" onClick="history.go(-1);return true;">Trở lại trang trước 
	</a>

	<a href="#top" class="nav" 
		onmouseover="popup()" 
		onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Toparrow2.gif" alt="" border="0"> 
	</a>

	<a href="#top" class="nav">Trở lên đầu trang 
	</a>
      
</P>

<p class=MsoNormal><o:p>&nbsp;</o:p></p>

</div>

	    </td>
    	   </tr>
	  </table>
      </td>  <!-- end windown width = 950 -->
  



    </tr> <!--- **** end 100 % Window --->
   </table>
  </td>
 </tr>
</TABLE>
</BODY>
</HTML>

�