<html>

<head>
<meta http-equiv=Content-Type content="text/html; charset=unicode">
<meta name=Generator content="Microsoft Word 12 (filtered)">
<title> </title>
<style>
<!--
 /* Font Definitions */
 @font-face
	{font-family:"Cambria Math";
	panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;}
@font-face
	{font-family:Tahoma;
	panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;}
@font-face
	{font-family:"VNI Times";}
@font-face
	{font-family:Consolas;
	panose-1:2 11 6 9 2 2 4 3 2 4;}
 /* Style Definitions */
 p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal
	{margin:0in;
	margin-bottom:.0001pt;
	font-size:12.0pt;
	font-family:"VNI Times";}
h2
	{mso-style-link:"Heading 2 Char";
	margin-right:0in;
	margin-left:0in;
	font-size:18.0pt;
	font-family:"Times New Roman","serif";
	font-weight:bold;}
a:link, span.MsoHyperlink
	{color:blue;
	text-decoration:underline;}
a:visited, span.MsoHyperlinkFollowed
	{color:purple;
	text-decoration:underline;}
p.MsoPlainText, li.MsoPlainText, div.MsoPlainText
	{mso-style-link:"Plain Text Char";
	margin:0in;
	margin-bottom:.0001pt;
	font-size:10.0pt;
	font-family:"Courier New";}
p
	{margin-right:0in;
	margin-left:0in;
	font-size:12.0pt;
	font-family:"Times New Roman","serif";}
p.MsoAcetate, li.MsoAcetate, div.MsoAcetate
	{mso-style-link:"Balloon Text Char";
	margin:0in;
	margin-bottom:.0001pt;
	font-size:8.0pt;
	font-family:"Tahoma","sans-serif";}
span.PlainTextChar
	{mso-style-name:"Plain Text Char";
	mso-style-link:"Plain Text";
	font-family:Consolas;}
p.msochpdefault, li.msochpdefault, div.msochpdefault
	{mso-style-name:msochpdefault;
	margin-right:0in;
	margin-left:0in;
	font-size:10.0pt;
	font-family:"Times New Roman","serif";}
span.BalloonTextChar
	{mso-style-name:"Balloon Text Char";
	mso-style-link:"Balloon Text";
	font-family:"Tahoma","sans-serif";}
span.Heading2Char
	{mso-style-name:"Heading 2 Char";
	mso-style-link:"Heading 2";
	font-weight:bold;}
.MsoChpDefault
	{font-size:10.0pt;}
@page Section1
	{size:8.5in 11.0in;
	margin:1.0in 1.25in 1.0in 1.25in;}
div.Section1
	{page:Section1;}
-->
</style>
<!-- copy part 1 replace </head> and <body> by: -->

<meta http-equiv="page-enter" content="revealtrans(duration=2, transition=3)">
<STYLE TYPE="text/css">
	a:link { color: blue; text-decoration: none }
	a:active { color: red; text-decoration: none }
	a:visited { color: blue; text-decoration: none }
	a:hover { color: #FF0000 ; text-decoration: underline }
</STYLE> 
</head>

<BODY  bgColor="#fffacd"   leftMargin=0 
	background="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/dragonbg2.jpg" topMargin=0 
 		bgproperties="fixed" align="center" >
<TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0 width=100% >
 <tr>
  <td width="100%">
   <table  vAlign=center align=center border=3 >
    <tr vAlign=center>  <!--- **** 100% window --->
  	<td vAlign=top width = 950>
   	  <table background="" bgColor="#fffacd">
    	   <tr>
	    <td>
            <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 
                        cellPadding=0 width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" >   <!--- **** main body --->
		 <tr>  <!-- Title --->
          	  <!-- <td background="http://thatsonchaudoc.com/mucluctitle/TSCD_title2.jpg" width = "70%" height=135>-->
          	   <td background="http://thatsonchaudoc.com/mucluctitle/ButKy_title.jpg" height = 140>
            	<TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0>
              	  <tr>
                		<TD align="center" width=50%> 		 
	 			<img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/HoiKy_2friend.gif" width ="70" height ="50" alt="">
		    		</TD>
                		<TD vAlign=right>
					<p>
					<IMG src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/bird6.gif" width = "50%" border=0>
					</p> 
		    		</TD>
                		<TD vAlign=right> 
				<img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/HoiKy_2bird.gif" width ="90" height ="70"  alt=""> 

		    		</TD>
              	  </TR>

           		</TABLE>
		    </td>
		  </tr>  <!-- end Title --->
		 <tr >   <!--- Menu Bar --->
		    <td align="center" >
			<table border="2" height ="30" cellspacing="0" cellpadding="0"  background="" >
				<tr>
		  		  <td align="center" width = 950>
				    <p>
					<b> <font  face="Times New Roman" size=2  color="black">	
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/index.html","","menubar=no">
						<span style="text-decoration: none">Trang Chính</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/hinhanh.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Hình Ảnh</a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/hoiky.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Bút Ký </a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Truyện Ngắn</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan2.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Truyện Thật Ngắn</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/TacGiaTacPham.html">  
						<span style="text-decoration: none"> TG & Tác Phẩm </a>				
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/tho.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Thơ </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/DiTichVaDanhNhan.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Di Tích Lịch Sử và Danh Nhân </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/gopnhat.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Đời Sống: Phong Tục & Khoa Học </a>					
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/amnhac.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Sân Khấu/Nghệ Thuật</a>					
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/hopthu.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Hộp Thư </a>					
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/nhantin.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none"> Nhắn Tin </a>					
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/tintuc.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none"> Tin Tức Thân Hữu </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/TinVui.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none"> Tin Vui </a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/PhanUu.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none"> Phân Ưu </a>
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/suckhoegiadinh.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">SK và Gia Đình</a>
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/QuyTinhThuong.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Lá Lành Đùm Lá Rách</a>
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/TruyenCuoi.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Vui Cười</a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/giachanh.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Ẩm Thực/Gia Chánh</a>
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/xuan.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Trang Xuân</a>
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/banviet2/TranTrungDao/TTD_listing.html" >  
						<b><font  face="Arial" size=1 color="9432cc">Cùng Tác Giả</font></b></a>
						&nbsp;&nbsp;

					</font></b> 
	
				    </p>
		  		  </td>
				</tr>
     			    </table>	
	    	        </td>
       	     </tr>  <!--- End Menu Bar --->
		  <tr >   <!--- Start Body --->

		    <td align="center" >
			  <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 
                        		cellPadding=0  borderColorLight=#6b948a cellspacing="0" cellpadding="0" bgColor="white"    background=""  >
				<tr>
				 <td>
<blockquote>
 

<div class=Section1>

<p class=MsoNormal><b><span style='font-size:18.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'><br>Những
Ngày Ở Vĩnh Điện</span></b></p>

<p class=MsoNormal><b><span style='font-size:14.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Trần
Trung Đạo</span></b></p>

<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span
style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'><br>
<img width=567 height=372 id="Picture 6"
src="NhungNgayOvinhDien_files/image001.jpg" alt=vd21.jpg></span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'><br>
Tôi đến Vĩnh Điện sau Tết Mậu Thân. Cuộc chiến khốc liệt đã tạm lắng dịu. Vĩnh
Điện là thành phố thứ ba tôi đến kể từ ngày tôi rời làng Mã Châu tơ lụa. Tôi
phải đến vì trường trung học Duy Xuyên ở quê tôi vừa dời ra đó mặc dù không có
ai quen. Vĩnh Điện là một thị trấn nhỏ nằm trên quốc lộ số một và ngay trên ngã
ba đường đi Hội An, Đà Nẵng và Tam Kỳ. Thị trấn chạy dài khoảng một cây số với
nhiều quán mì Quảng, tiệm ăn, quán Café và cữa hàng tơ vải. Vĩnh Điện là nơi
lớn lên của nhiều nhà thơ xứ Quảng nỗi danh sớm và cũng qua đời rất sớm. Từ thị
trấn giữa đàng đó, nhà thơ quá cố Nguyễn Nho Nhượng đã in tập thơ có cái tựa
đầy định mệnh Tiếng Nói Giữa Hư Vô trước khi qua đời vào tuổi 23. Và cũng từ
nơi đó, nhà thơ Nguyễn Nho Sa Mạc đã viết những bài thơ về cái chết của anh.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Từ khi biết đọc
thơ, tôi bị ám ảnh bởi những câu thơ của Nguyễn Nho Sa Mạc, tên thật là Nguyễn
Nho Bửu, sinh năm 1944, đã viết như một lời trăn trối trong bài Mùa xuân 21:</span></p>

<p class=MsoNormal><i><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Chiều
cuối năm ngồi trên tầng phố cũ<br>
Trời quê hương nhiều mây trắng sa mù<br>
Hai mươi tuổi những ngày nuôi mộng đỏ<br>
Đã xanh rồi cây trái mọc suy tư </span></i></p>

<p class=MsoNormal><i><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Thân
với máu xin thắp làm sương khói<br>
Giữa trần gian về tìm lại con người<br>
Vũng tóc đó tháng ngày qua cỏ úa<br>
Lửa của đời thiêu đốt tuổi hai mươi</span></i></p>

<p class=MsoNormal><i><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Con
mắt trũng hôn vào lòng đất ấm<br>
Cọng rác khô da thịt cũng khô cằn<br>
Thiên nhiên vẫn mặt-trời-trên-cao-mọc<br>
Người tìm chi khu vườn cũ gía băng ?</span></i></p>

<p class=MsoNormal><i><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Tôi
gọi nhỏ tên người sa nước mắt<br>
Ở trên đời vừa đúng hai mươi năm<br>
Máu sẽ khô- xin tim này đừng rụng<br>
Giữa hư vô phần mộ nhỏ yên nằm</span></i></p>

<p class=MsoNormal><i><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Lũ
bạn tôi đứa còng lưng nằm ngủ<br>
Đứa vùng lên trong số phận lưu đày<br>
Mỗi trái tim hằn vết thương chia cắt<br>
Nỗi nhục này cho con cháu mai sau</span></i></p>

<p class=MsoNormal><i><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Tôi
thì vẫn tháng ngày xa phiêu lãng<br>
Giữa lênh đênh tìm nắm một bàn tay<br>
Trời tháng giêng những ngày sầu nổi gío<br>
Nhớ Sài gòn thương Hà Nội mây bay.</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i><span style='font-size:13.0pt;
font-family:"Times New Roman","serif"'><br>
</span></i><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Trong
bài Sinh Nhật, một sinh nhật cuối cùng trên dương gian, anh viết như nuối tiếc
cho kiếp người ngắn ngủi của mình:</span></p>

<p class=MsoNormal><i><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'><br>
Hỡi ơi khi ở trong lòng mẹ<br>
Ta muốn đi cho trọn kiếp người</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'><br>
</span></i><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Anh
Nguyễn Nho Sa Mạc mất năm 1964, tròn hai mươi tuổi.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Nơi nhộn nhịp
nhất của thị trấn Vĩnh Điện vẫn là bến xe Vĩnh Điện, trạm dừng và chuyễn xe của
khách đi về nhiều ngã khác nhau. Phía trong ngã ba là nơi ở của nhà thơ và nhạc
sĩ Đynh Trầm Ca, tác giả của nhạc phẩm quen thuộc Ru Con Tình Cũ. Ngày đó tôi
chưa biết anh, nhưng sau này khi lớn lên mỗi khi về lại Vĩnh Điện, tôi thường
theo bạn tôi, Phan Dạ Lynh đến căn nhà tôn bên phải Chi Thông Tin để nghe anh
hát. Tôi vẫn nhớ chiếc giường đơn sơ của anh đặt ở cuối căn phòng khá tối. Anh
hát rất hay và có nhiều nhạc phẩm hay hơn bài Ru Con Tình Cũ nhưng lại không
được biết đến nhiều. </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Cầu Vĩnh Điện
bắt qua nhánh sông Thu êm ả chảy về cữa Đà Nẵng. Trung học Nguyễn Duy Hiệu đẹp,
được xây gần phía bên kia chân cầu hướng đi Đà Nẵng. Như hầu hết các trường trung
học khác ở miền Trung, sân trường Nguyễn Duy Hiệu trồng nhiều phượng đỏ. Ngay
trước cỗng trường ngày đó có một cây phượng nhỏ, xinh xinh nhưng gầy yếu. Tôi
để ý đến cây phượng này nhiều nhất vì cảm thấy số phận của nó có chút gì đó
giống tôi, nhỏ nhoi và đứng lẻ loi ngay trên lối vào trường. Vì cô độc lẻ loi
nên cây phượng nhỏ trở thành chỗ dựa lưng, chỗ chờ đợi và chỗ dựng xe của đám
học trò. Nhìn tấm thân trầy trụa của cây phượng nhỏ, ngày đó tôi đã thấy cảm
thương. Năm ngoái, có dịp hỏi thăm về trường cũ, tôi rất vui sau gần bốn mươi
năm, cây phượng nhỏ ngày xưa vẫn còn sống và che mát cả một khoảng trống lớn
trên lối vào trường.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Sau buổi học tôi
thường dạo chơi trên con đường nhỏ chạy dọc bờ sông. Tôi thích đứng nhìn những
rặng tre già soi bóng bên sông, những chiếc ghe chỡ hàng từ phía thượng nguồn
sông Thu xuôi dòng về Đà Nẵng. Những hình ảnh thân thương đó đã để lại rất
nhiều trong những bài thơ Bao Giờ Nhỉ Tôi Về Thăm Xứ Quảng tôi viết sau này. </span></p>

<p class=MsoNormal><i><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Hải
Vân đứng ngậm ngùi bao thế kỷ<br>
Chảy về đâu lai láng nước Thu Bồn<br>
Thuở học trò tôi hay đứng ven sông<br>
Nghe nước vỗ dưới chân cầu Vĩnh Ðiện.</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'><br>
</span></i><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Ở
trung học Nguyễn Duy Hiệu tôi gặp lại nhiều thầy cô và bạn học cùng trường sau
một thời gian tản mác khắp nơi. Giáo sư hướng dẩn lớp bảy của tôi, thầy Phùng
Ngọc Nhựt, rất vui khi gặp tôi. Thầy Nhựt khoảng ba mươi tuổi, độc thân, đeo
kính cận dày. Thầy dạy Việt văn và dạy nhạc, cả hai môn tôi đều thích và học
khá nên thầy có nhiều cảm tình riêng. Thầy dắt tôi vào văn phòng và xin lỗi đã
không đến thăm tôi được khi nghe tin gia đình tôi gặp tai nạn. Tôi rất quý mến
thầy, không phải chỉ vì thầy dạy những môn tôi thích nhưng thầy hay nói về quê
hương đất nước, kể chuyện lịch sử cho chúng tôi nghe và tập chúng tôi hát những
bài hát ca ngợi đất nước mình. Như hầu hết những người cùng lứa tuổi thanh niên
lớn lên trong thời chiến, chỗ dựa duy nhất của thầy là lịch sử. Bài hát đầu
tiên thầy dạy chúng tôi hát là bài Những Nẽo Đường Việt Nam. Thầy hát không hay
lắm nhưng trong mỗi lời ca dường như thầy gởi gấm theo tâm sự của một thanh
niên lớn lên trong một đất nước đang chìm vào cảnh tương tàn, nhiễu nhương,
phân hóa:</span></p>

<p class=MsoNormal><i><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Những
nẽo đường Việt Nam<br>
Suốt từ Cà Mau, thẳng tới Nam Quan<br>
Ôi những nẽo đường Việt Nam<br>
Ôi những nẽo đường Việt Nam<br>
Những nẽo đường về đâu<br>
Ánh chiều chìm rơi bờ lúa nương dâu<br>
Ôi những nẽo đường về đâu …<br>
Ơ ta đắp đường làng ta<br>
Nhắn ai đi xin chớ quên quê nhà …</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'><br>
</span></i><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Buổi
chiều ngày đầu tiên trong thị trấn không có một người quen với tôi là cả một
vấn đề. Ăn đâu? Ở đâu? Cũng may, không phải chỉ mình tôi phải đương đầu với
những khó khăn đó. Phần lớn bạn học cùng quê của tôi cũng đang lang thang đi
tìm chỗ ở. </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Với tôi, hoàn
cảnh còn khó khăn hơn vì chẳng những tìm cho ra chỗ ở mà còn chỗ ở không phải
trả tiền thuê. Tôi không có nhiều tiền. Những đồng bạc chắt chiu của cô tôi đã
gần hết. Tôi và vài người bạn, đến gần tối mới tìm ra được một căn nhà gần ngã
ba Vĩnh Điện. Anh chủ nhà đi lính đóng ở Hội An và chị cũng đi theo anh. Chiều
hôm đó, trước khi đi, họ cho chúng tôi ở mà không phải trả một khoản tiền nào,
bù lại chúng tôi phải săn sóc, quét dọn, tưới cây trong vườn nhà anh chị. Tôi
còn nhớ tên của anh là Xích. Tôi và ba người bạn học, một nam hai nữ, cùng sống
trong căn nhà của anh Xích. Chị Ngà, học lớp đệ tứ, tức lớp chín bây giờ, lo
việc đi chợ, nấu ăn, bếp núc. Chúng tôi rất thân nhau. Chiến tranh làm chúng
tôi trưởng thành rất sớm. Chị Ngà mới mười lăm, mười sáu tuổi nhưng rất ra vẻ
một người chị cả. Chị làm hầu hết công việc trong nhà, kèm thêm cho chúng tôi
học, và có khi còn giúp chúng tôi giặt dủ áo quần.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Những ngày học
tạm ở trung học Nguyễn Duy Hiệu trôi qua trong vội vả. Chúng tôi chỉ học ba
ngày một tuần nhường những ngày còn lại cho trường chính. Ít ai đến thăm tôi
trong những ngày tôi ở Vĩnh Điện ngoại trừ một lần khi lớp học đang diễn ra,
thầy hiệu trưởng Nguyễn Phúc Mai đưa đến lớp chúng tôi một cụ già, thì ra là
bác ruột của tôi, anh thứ tư của cha tôi. Ông từ Sơn Chà vào tìm tôi. Bác Lễ
đứng giữa lớp học nhìn tôi vừa khóc lớn vừa kể lể. Cả lớp đều biết hoàn cảnh
của tôi nên không ai nói gì. Tôi đứng dậy theo bác tôi ra ngoài. Bác tôi hối
hận và đau lòng khi nhìn tôi bỏ nhà con trai của bác ra đi. </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Bác rất thương
tôi, nhưng giống cô tôi bác cũng chỉ ở với con trai nên cũng không làm gì được
một cách cụ thể để giúp tôi. Hai bác cháu ngồi trên tam cấp trường Nguyễn Duy
Hiệu tâm sự nhiều chuyện. Bác cũng không còn ở con trai bác nhưng qua Ngã Ba
Huế ở với con gái. Bác chỉ tôi chỗ bác chôn số tiền mặt ở Sơn Chà sau khi tản
cư từ Duy Xuyên ra và dặn cuối tuần về để đào lấy lên. Tôi không hiểu tại sao
bác không tự làm lấy mà dặn tôi phải về để đào lấy. Dù sao, cuối tuần tôi về
lại Sơn Chà ra sau vườn theo lời chỉ dẫn của bác và đào lấy lên một gói tiền
được bọc kỹ trong nhiều lớp giấy nhựa. Tôi đem nguyên gói tiền khá lớn còn dính
đất qua Đà Nẵng giao lại cho bác. Bác đếm lại kỹ càng và cất đi. Tôi thông cảm
và thương bác Lễ, với bác vì đó là tất cả những gì bác có để lo lắng cho phần
đời còn lại của chính mình.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Ở Vĩnh Điện, nhà
chúng tôi ở tương đối an ninh vì chỉ cách quận lỵ Điện Bàn một đoạn đường ngắn.
Tuy nhiên, mỗi khi có pháo kích vào quận hay đánh nhau phía trong cầu Câu Lâu,
cách quận vài cây số, chúng tôi cũng phải xuống hầm ngủ để đề phòng đạn lạc. Có
khi chúng tôi ngủ quên suốt đêm dưới hầm. </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Một lần, khi trời
vừa tối, một đơn vị quân Cộng Hòa, trên đường hành quân dừng lại ở Vĩnh Điện,
khoảng một tiểu đội được bố trí ở trong khu vực nhà chúng tôi. Nhà trở nên chật
chội, không ai ngủ được. Đám học trò chúng tôi và mấy anh lính ngồi chung quanh
ngọn đèn dầu để nói chuyện. Về khuya, mọi người đều tìm chỗ ngã lưng, chỉ còn
mình tôi và một người lính, anh Bửu, ngồi lại. Quê anh ở Đại Lộc. Anh em chúng
tôi hỏi thăm nhau về chuyện gia đình. Anh nói nhiều về tuổi thơ vất vả của anh
ở Đại Lộc, anh nói về cha anh, người cha già bị bịnh nặng đang sống nhờ vào
đồng lương lính của anh mỗi tháng gởi về. Tôi cũng thành thật kể anh nghe về
những bất hạnh vừa xảy ra với tôi. </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Khi ngồi kể
chuyện đời mình, chính tôi cũng ngạc nhiên trong thời gian chỉ vài tháng nhưng
không biết bao nhiêu điều đã xảy ra cho tôi từ ngày rời Mã Châu, ra Đà Nẵng,
sang Sơn Chà, vào Hội An và đêm hôm đó là thị trấn Vĩnh Điện. Tôi đã đi một
chặng khá xa và có thể sẽ còn đi xa nữa. Bên ngọn đèn dầu không đủ sáng để soi
rõ mặt nhau, chúng tôi ngồi kể chuyện buồn đau trong nước mắt. Tôi kể với anh
như nhiều lần đã kể với dòng sông Thu Bồn bao dung chảy ngang qua cầu Vĩnh
Điện. Và anh cũng thế, anh cũng nói với tôi như đã từng tâm sự với vì sao nhỏ
xa xôi trong những phiên gát đêm khuya trên đồn vắng. Tôi cắn răng để khỏi khóc
òa lên trong đêm tối. Nước mắt của người lính trẻ và đứa bé mồ côi mười ba tuổi
đã nhỏ trên quê hương bất hạnh của họ. Đêm đó anh Bửu và tôi đều không ngủ. </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Gần sáng, người
lính gát đêm vào gọi anh và đơn vị ra đi. Trước khi đi anh đặt tay lên vai tôi,
dặn dò chuyện học hành và trao tôi một gói giấy nhỏ, trong đó là một phần tiền
lương lính của anh. Không nói nhưng trong lòng anh và tôi đều biết sẽ khó có
ngày gặp lại nhau. Số tiền anh cho tôi đã tiêu dùng hết từ lâu nhưng giọt nước
mắt anh nhỏ xuống trong đêm gặp gỡ ở Vĩnh Điện vẫn đọng lại trong tâm hồn tôi
hôm nay và cho đến ngày nào tôi còn sống trên đời này. Giọt nước mắt của anh là
nhựa nguyên cho cây đời tôi xanh lá. Tình thương của anh giúp tôi đứng dậy được
mỗi khi tôi quỵ xuống trước những khó khăn. Nhân cách và lòng hiếu thảo của anh
là chiếc gương đạo đức để tôi soi rọi lương tâm mình mỗi ngày. Gần bốn mươi năm
sau, tôi vẫn đi trên con đường tình thương anh đã đắp. Tôi nghĩ về anh Bửu rất
nhiều và rất mong gặp lại anh dù biết là rất khó. Ngọai trừ tên anh và câu
chuyện vừa kể, tôi không biết gì nhiều hơn. Tôi cầu mong anh đọc được những
giòng này vì tôi tin rằng nếu đọc anh sẽ nhớ ra tôi ngay.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Chúng tôi ở nhà
anh Xích được vài tháng thì anh chị trở về, có nghĩa chúng tôi lại phải dọn đi.
Sau một ngày hỏi thăm, chúng tôi cũng tìm được một nơi ở khác nhưng khá xa với
trường Nguyễn Duy Hiệu. Nơi chúng tôi, ngã ba Điện Bình, không được an ninh như
nơi ở trước. Ban đêm du kích thường hay về qua xóm. Có đêm tôi đang nằm ngủ mấy
anh du kích kéo chiếu lên khám xét. Tôi giả vờ ngủ ngon. Thấy tôi còn nhỏ họ
đắp chiếu lại và ra đi. Nhà trong xóm ngã ba Điện Bình này toàn là người già và
bọn học trò đệ nhất cấp như chúng tôi. Hầu hết thanh niên đều ra Vĩnh Điện ngủ
khi trời tối, đi lính hay ra Đà Nẵng làm ăn. Bà chủ nhà dặn dò tôi rất kỹ những
câu trả lời về tuổi tác, từ đâu tới, làm gì vì bà cũng ngại chúng tôi sẽ bị họ
bắt đem theo. Bọn tôi hiểu nên mỗi khi nghe tiếng chân bước vào nhà giữa khuya,
tôi thường co chân lên một chút để cho người ngắn hơn. </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Anh Hai, con của
cô tôi lái xe đò, tuyến đường Tam Kỳ Đà Nẵng. Cuối tuần tôi ra quốc lộ đứng chờ
xe anh để theo xe về Đà Nằng thăm cô. Đời sống của cô và gia đình vẫn thế, chật
vật trong căn nhà nhỏ. Đà Nẵng vẫn là thành phố xô bồ đông đúc mặc dù một số
lớn dân lánh nạn Mậu Thân đã trở về nguyên quán. Mỗi lần tôi về như thế cô tôi
lại cho tôi một ít tiền. Anh Hai con của cô tôi thỉnh thoảng cũng giúp đở tôi.
Vĩnh Điện cũng là nơi tôi đã tập viết những bài thơ đầu tiên của mình. Bài đầu
tiên là bài thơ tôi viết về làng tơ lụa Mã Châu, dù chỉ cách nơi tôi ở vài chục
cây số nhưng trong nổi nhớ thầm đã xa như nghìn trùng:</span></p>

<p class=MsoNormal><i><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'>Tôi
viết bài thơ gởi về đất Mã<br>
Thuở dại khờ vụng dại trên môi<br>
Thuở mẹ ru tôi tiếng hát vào đời<br>
Để tôi lớn trong tháng ngày ươm mộng.<br>
</span></i><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'><br>
Tôi trở lại Vĩnh Điện để học xong niên học. Ngày cuối cùng của niên khóa, thầy
hiệu trưởng Nguyễn Phúc Mai thông báo sang năm trường sẽ dời xuống Hội An. Tôi
từ biệt Vĩnh Điện, thị trấn giữ lại của tôi những kỷ niệm không quên với anh
Bửu. Biết bao giờ sẽ được gặp lại nhau, và dù mai mốt tôi có về chăng nữa, bốn
mươi năm, Vĩnh Điện thân yêu biết có còn nhân ra thằng bé học trò bơ vơ năm
xưa.</span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt;font-family:"Times New Roman","serif"'><br>
<b>Trần Trung Đạo</b></span></p>

<p class=MsoNormal><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p>

</div>

<!--- REPLACE LAST </HTML></BODY> --->

<div align="center">

<p> <font  face="Arial" size "1" color="blue">

	<a href="#" onClick="history.go(-1);return true;" 
		onmouseover="popup()" 
		onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Backarrow2.gif" alt="" border="0"> 
	</a>

	<a href="#" onClick="history.go(-1);return true;">Trở lại trang trước 
	</a>

	<a href="#top" class="nav" 
		onmouseover="popup()" 
		onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Toparrow2.gif" alt="" border="0"> 
	</a>

	<a href="#top" class="nav">Trở lên đầu trang 
	</a>
      
</P>

<p class=MsoNormal><o:p>&nbsp;</o:p></p>

</div>

	    </td>
    	   </tr>
	  </table>
      </td>  <!-- end windown width = 950 -->
  



    </tr> <!--- **** end 100 % Window --->
   </table>
  </td>
 </tr>
</TABLE>
</BODY>
</HTML>

�