<html>

<head>
<meta http-equiv=Content-Type content="text/html; charset=unicode">
<meta name=Generator content="Microsoft Word 11 (filtered)">
<title> </title>

<style>
<!--
 /* Font Definitions */
 @font-face
	{font-family:"VNI Times";}
 /* Style Definitions */
 p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal
	{margin:0in;
	margin-bottom:.0001pt;
	font-size:12.0pt;
	font-family:"VNI Times";}
a:link, span.MsoHyperlink
	{color:blue;
	text-decoration:underline;}
a:visited, span.MsoHyperlinkFollowed
	{color:purple;
	text-decoration:underline;}
p.MsoPlainText, li.MsoPlainText, div.MsoPlainText
	{margin:0in;
	margin-bottom:.0001pt;
	font-size:10.0pt;
	font-family:"Courier New";}
p
	{margin-right:0in;
	margin-left:0in;
	font-size:12.0pt;
	font-family:"Times New Roman";}
p.msochpdefault, li.msochpdefault, div.msochpdefault
	{margin-right:0in;
	margin-left:0in;
	font-size:10.0pt;
	font-family:"Times New Roman";}
@page Section1
	{size:8.5in 11.0in;
	margin:1.0in 1.25in 1.0in 1.25in;}
div.Section1
	{page:Section1;}
-->
</style>


<!-- copy part 1 replace </head> and <body> by: -->

<meta http-equiv="page-enter" content="revealtrans(duration=2, transition=3)">
<STYLE TYPE="text/css">
	a:link { color: blue; text-decoration: none }
	a:active { color: red; text-decoration: none }
	a:visited { color: blue; text-decoration: none }
	a:hover { color: #FF0000 ; text-decoration: underline }
</STYLE> 
</head>

<BODY  bgColor="#fffacd"   leftMargin=0 
	background="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/dragonbg2.jpg" topMargin=0 
 		bgproperties="fixed" align="center" >
<TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0 width=100% >
 <tr>
  <td width="100%">
   <table  vAlign=center align=center border=3 >
    <tr vAlign=center>  <!--- **** 100% window --->
  	<td vAlign=top width = 950>
   	  <table background="" bgColor="#fffacd">
    	   <tr>
	    <td>
            <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 
                        cellPadding=0 width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" >   <!--- **** main body --->
		 <tr>  <!-- Title --->
          	  <!-- <td background="http://thatsonchaudoc.com/mucluctitle/TSCD_title2.jpg" width = "70%" height=135>-->
          	   <td background="http://thatsonchaudoc.com/mucluctitle/ButKy_title.jpg" height = 140>
            	<TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0>
              	  <tr>
                		<TD align="center" width=50%> 		 
	 			<img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/HoiKy_2friend.gif" width ="70" height ="50" alt="">
		    		</TD>
                		<TD vAlign=right>
					<p>
					<IMG src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/bird6.gif" width = "50%" border=0>
					</p> 
		    		</TD>
                		<TD vAlign=right> 
				<img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/HoiKy_2bird.gif" width ="90" height ="70"  alt=""> 

		    		</TD>
              	  </TR>

           		</TABLE>
		    </td>
		  </tr>  <!-- end Title --->
		  <tr >   <!--- Menu Bar --->
		    <td align="center" >
			<table border="0" height ="30" cellspacing="0" cellpadding="0"  background="" >
				<tr>
		  		  <td align="center">
				    <p>
					<b><font  face="Times New Roman" size=2  color="black">	
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/index.html","","menubar=no">
						<span style="text-decoration: none">Trang Chính</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/hopthu.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Hộp Thư </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan2.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Truyện Thật Ngắn</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Truyện Ngắn</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/tho.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Thơ </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/hoiky.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Bút Ký </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/gopnhat.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Góp Nhặt </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/xuan.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Trang Xuân</a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/hinhanh.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Hình Ảnh</a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/suckhoegiadinh.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">SK và Gia Đình</a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/TruyenCuoi.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Vui Cười</a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/TinVui.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none"> Tin Vui </a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/PhanUu.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none"> Phân Ưu </a>
					<br>

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/TacGiaTacPham.html">  
						<span style="text-decoration: none"> TG & Tác Phẩm </a>
						&nbsp;&nbsp;   

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/banviet2/TranTrungDao/TTD_listing.html" >  
						<span style="text-decoration: none"> Cùng Tác Giả</font></b></a>
						&nbsp;&nbsp;

					</font></b> 
	
				    </p>
		  		  </td>
				</tr>
     			    </table>	
	    	        </td>
       	     </tr>  <!--- End Menu Bar --->
		  <tr >   <!--- Start Body --->

		    <td align="center" >
			  <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 
                        		cellPadding=0  borderColorLight=#6b948a cellspacing="0" cellpadding="0" bgColor="white"    background=""  >
				<tr>
				 <td>
<blockquote>
 
<div class=Section1>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'>&nbsp;</p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><b><span style='font-size:14.0pt;
font-family:"Times New Roman"'>Trần Trung Đạo</span></b></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><b><span style='font-size:18.0pt;
font-family:"Times New Roman"'>Tâm Sự Với Mùa Xuân</span></b></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><span style='font-size:13.0pt;
font-family:"Times New Roman";color:#602E05'>&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><span style='font-size:13.0pt;
font-family:"Times New Roman";color:#602E05'>Nhà tôi có trồng hai cây mai trong
chậu. Vợ tôi thích trồng vài cây cảnh nhỏ trong nhà nhưng trồng gì cũng khó sống
ngoại trừ trồng mai. Khoảng mười năm trước khi đến thăm Montreal, nhà thơ Thủy
Trang cho chúng tôi một cây mai nhỏ. Cây mai chị cho nhỏ đến nỗi tôi để ngay
trước chỗ tay lái mà cảnh sát biên giới cả Mỹ lẫn Canada đều không thắc mắc là
cây gì mặc dù luật mang cây trái sang biên giới rất nghiêm khắc. </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><span style='font-size:13.0pt;
font-family:"Times New Roman";color:#602E05'>Cây mai lớn rất nhanh cho đến ngày
nọ một người bạn ghé chơi và phán rằng Tết sắp đến nên nhặt lá để cây mai trổ bông.
Chúng tôi dại dột nghe lời nhặt hết lá mai dù nhiều lá vẫn còn xanh và thậm chí
còn non. Vài hôm sau cây mai chết. </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><span style='font-size:13.0pt;
font-family:"Times New Roman";color:#602E05'>Từ bài học cay đắng đó, sau này khi
mua cây mai khác từ vùng Florida nắng ấm, chúng tôi để mặc mai chọn lựa thời
gian rụng lá và trổ bông bất cứ lúc nào chúng thích. Công việc của chúng tôi là
canh chừng nhiệt độ, giữ cho mai được đủ ánh sáng, mùa hè đem ra sân, mùa đông
đem vô nhà, bón phân và tưới nước. Năm nay cũng thế. Tôi không nhặt lá nhưng
tháng qua hai cây mai lần lượt tự rụng lá, mọc lên những chồi non màu tím và
những nụ màu xanh. Nếu ở chợ hoa nào đó trong nước hai cây mai nhà tôi dù đem
biếu không chưa chắc có người nhận nhưng ở miền Đông giá rét của nước Mỹ, chúng
được coi quý chẳng khác gì là linh chi ngàn năm. Mai nở trong khung cảnh chẳng
có gì gọi là xuân. Mùa xuân ở đây và cả bên nhà đều chưa đến. Trời mới sắp vào
đông. Boston lạnh sớm hơn mọi năm. Nhiều đêm nhiệt độ đã xuống đến mức đông đá.
Buổi sáng đoạn đường ngắn từ nhà bước ra xe đã đóng thành băng. Hôm nay chỉ mới
cuối tháng 11. Tháng 11 đối với tôi là một tháng nhiều kỷ niệm. Tôi xem ngày 20
tháng 11 như là ngày lễ lớn vì cách đây 27 năm, 8 giờ tối ngày 20 tháng 11 năm
1981, tôi đặt chân đến thành phố “có tôi đây xa lạ” nhưng nay trở thành thân
thiết này. </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><span style='font-size:13.0pt;
font-family:"Times New Roman";color:#602E05'>Những năm trước rảnh rỗi hơn, tôi thường
dành ngày 20 tháng 11 để lái xe về thăm con đường Parkvale ở Allston, nơi bác
Tôn Thất Ân, ngày đó còn làm việc cho cơ quan bảo trợ, đưa tôi về sống những
ngày đầu tiên với những người cùng cảnh ngộ. Dù bác chỉ làm công việc của một
nhân viên, tôi cũng biết ơn bác vì sau bao nhiêu chuyến đi xa của đời mình lần
đầu tiên có một người đến đón. Khi có dịp đi lên hướng bắc của thành phố, tôi
thường trở lại thăm con đường Commonwealth. Con đường có hai hàng hoa Mộc Lan
xinh đẹp thường được in trong các bưu thiệp để giới thiệu về thành phố Boston. Đường Commonwealth có trường đại học Boston, nơi tôi ghi danh học môn ngôn ngữ điện
toán đầu tiên hết sức khó, đêm ngủ thường chiêm bao thấy mặt ông thầy. Thời đó,
mỗi sinh viên dù chuyên ngành cũng chỉ được xử dụng máy mỗi tuần 8 giờ ngoại
trừ sau 11 giờ tối đến 5 giờ sáng. Những kẻ đánh máy theo kiểu “nhất dương chỉ”
như tôi thường phải ngủ sớm để khuya thức dậy đi làm bài. Trên đường Commonwealth còn có trụ sở của International Institute of Boston, cơ quan thiện nguyện đã
bảo trợ tôi trong những ngày mới đến. Tôi cũng thích ghé ngang qua công ty
Teradyne, một công ty điện tử quen thuôc với người Việt, nơi lần đầu trong một
buổi chiều mưa, tôi đã gặp gỡ một người,sau này trở thành vợ tôi. Những người
quen, có người còn người mất và những con đường, căn nhà, hàng cây, qua mấy
chục năm đã thay hình đổi dạng nhưng trong lòng tôi kỷ niệm vẫn màu xanh. Kỷ
niệm, dù vui hay buồn, dù ngọt ngào hay cay đắng, nếu biết chiêm nghiệm, cũng
giúp thăng hoa cho cuộc sống con người. </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><span style='font-size:13.0pt;
font-family:"Times New Roman";color:#602E05'>Trời năm nay cũng mưa nhiều hơn năm
trước. Mưa và mưa. Những cơn mưa lạnh kéo dài suốt cuối tuần qua. Mưa nhiều đến
mức Thống Đốc tiểu bang Massachusetts phải tuyên bố tình trạng khẩn cấp để phòng
chống lụt. Những chặng đường của đời tôi đi qua cũng được đánh dấu bằng những
cơn mưa. Tôi rời làng Mã Châu một mình khi còn rất nhỏ và đêm đầu tiên ở Đà
Nẵng là một đêm mưa. Tôi vào Sài Gòn trong một chiều mưa và đêm từ giã Sài Gòn
cũng trong cơn mưa lớn. Và bao nhiêu cơn mưa khác. Mưa khi lái xe rời thành phố
có ánh trăng mười sáu soi đường, mưa khi xa sân trường trung học có hàng phượng
vĩ, mưa khi lần cuối đạp xe qua con đường Duy Tân có bóng me xanh. Và bao nhiêu
kỷ niệm, dù một ngày, một năm hay một đời, dù còn ở lại hay ra đi vội vàng như
những chiếc lá cuối thu, âm hưởng của chúng vẫn còn vang trong tâm hồn tôi bất
tận. </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><span style='font-size:13.0pt;
font-family:"Times New Roman";color:#602E05'>Mưa làm tôi nhớ lại những cơn mưa tuyết
chào đón tôi 27 năm về trước cũng vào cuối tháng 11 này. Tôi quen đi và đến một
mình nhưng phải công nhận khi rời Manila để đến Boston là một trong những thay
đổi lớn nhất. Sáng 17 tháng 11 năm 1981, đại diện Cao Ủy Tỵ Nạn phát cho chúng
tôi mỗi người một tờ giấy có ghi những chuyến bay đi và đến. Tấm giấy của tôi
có ghi phi trường tôi sẽ đến bằng chữ BOS. Tôi không hiểu đó là đâu vì chưa
quen với cách viết tắt các phi trường Mỹ. Nhân viên Cao Ủy giải thích trạm cuối
cùng của tôi là Boston. Đứng trong góc phòng tôi nghĩ về thành phố mang tên của
một điệu nhạc buồn. Boston xa xôi quá. Phần lớn người trong đoàn sẽ về California nắng ấm vì họ có thân nhân. Tôi thuộc diện “mồ côi”, hiểu theo nghĩa tỵ nạn là không
có thân nhân ở Mỹ, sẽ đi về xứ lạnh. </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><span style='font-size:13.0pt;
font-family:"Times New Roman";color:#602E05'>Và như thế, đoàn người tỵ nạn chúng
tôi lên xe bus ra phi trường. Gia tài của tôi, dăm bài thơ dang dở và một bộ áo
quần. Hôm rời trại Palawan, tôi mang dép ra phi trường đi Manila. Một người
nhắc tôi nên lên chỗ Sơ Pascal xin một đôi giày. Tôi không đi, tự nghĩ Sơ còn
phải lo chăm sóc cho đám trẻ em, mình lớn rồi nên tự lo liệu lấy. Ở Manila, một người quen cho tôi một đôi giày nhưng số nhỏ hơn bàn chân tôi nhiều. Đôi giày chật
chội làm mấy ngón chân tôi chảy máu. Và như thế, tôi tạm biệt trại Palawan thân
thương, tạm biệt thủ đô Manila kỷ niệm, tạm biệt cảng Subic Bay nơi chiến hạm
White Plains có thể đang nhả neo, tạm biệt đất nước Philippines với lòng biết
ơn bảo bọc, tạm biệt Thái Bình Dương bao la nơi đồng bào tôi đang lênh lênh
trong dòng nước đó và tạm biệt phương đông, tôi mang thơ đi về phương tây bằng
đôi chân đang rỉ máu, theo cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Không ai đưa tiễn, như
trong thơ Nguyễn Bính, tôi “một mình làm cả cuộc phân ly”.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><span style='font-size:13.0pt;
font-family:"Times New Roman";color:#602E05'>Ngồi trên máy bay mà lòng miên man
tưởng tượng những gì đang chờ đón mình. Hồi còn nhỏ tôi nhiều lần đi xa nhưng không
ý thức hết sự quan trọng của mỗi chuyến đi. Ngày đó tôi đi như con chim nhỏ
cuốn theo dòng định nghiệp. Với đôi cánh nhỏ nhoi và sức bay yếu ớt của mình,
tôi chỉ biết nương theo chiều gió mà sống sót. Có khi đậu trúng bãi cát nóng
Sơn Chà, có khi rớt xuống trại cây khô Đà Nẵng, có khi rơi dưới gốc đa già ở
Hội An, nhưng dù ở đâu, trong hoàn cảnh nào, tôi cũng đã cố gắng bay lên để hót
vang giữa núi rừng đầy bất trắc. </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><span style='font-size:13.0pt;
font-family:"Times New Roman";color:#602E05'>Không phải bây giờ mà ngày xưa cũng
thế, không ai biết tôi một mình. Tôi có con người của xã hội và con người của
riêng tôi, hòa hợp và tương phản, im lặng và sôi nỗi, luôn cố gắng làm điều tốt
nhưng cũng phạm nhiều lỗi lầm. Tôi luôn sống rất vui, rất lạc quan và rất yêu
đời. Tôi luôn tìm được những điều tích cực ngay cả trong những hoàn cảnh vô cùng
tuyệt vọng như khi đứng trên bờ kinh Chu Hải một buổi sáng tháng 6 năm 1981
chẳng hạn. Nhưng bay đến Boston thì khác. Năm 1981 tôi đã ở tuổi trưởng thành
và ngọn núi đang chờ tôi ở Boston cũng cao hơn nhiều so với những ngọn núi thời
thơ ấu. Tôi không chỉ phải chọn lựa cách vượt qua mà còn phải vượt qua bằng con
đường ngắn nhất và nhanh nhất. </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><span style='font-size:13.0pt;
font-family:"Times New Roman";color:#602E05'>Sau 27 năm, ngọn núi vẫn còn đó, thử
thách vẫn còn đó, bao nhiêu việc muốn làm vẫn chưa làm xong, mơ ước thời tuổi
trẻ vẫn còn là mơ ước, nhưng ít ra, nhân ngày đánh dấu 27 năm định cư trên nưóc
Mỹ, nhìn lại đời mình, tôi nghĩ mình đã làm được một vài việc có ích cho xã
hội, đã đi một đoạn đường, đã gieo trên mảnh đất cằn khô mà tôi đặt chân qua vài
hạt giống tôi tin là tốt cho tương lai. Và tất cả những điều tôi đã làm sẽ không
thành nếu thiếu đi một chất liệu căn bản. Đó là tình người. Tình người trong
những ngày ở ngoài nước không bắt đầu từ đâu xa mà ngay trong cộng đồng tôi
đang sống. Một cái bắt tay, một lời chào, một lời an ủi, một tiếng cười và nhiều
khi cả những giọt nước mắt chia buồn đã tạo trên xứ người xa lạ này một góc quê
hương. Chúng tôi nương tựa vào nhau, gần gũi nhau hơn cả những người thân thiết
trong gia đình. Đất nước nằm bên kia trái đất xa xôi nhưng tình người có ở khắp
nơi và vô cùng gần gũi. Khái niệm cộng đồng không phải là khái niệm mới mà đã
có trong tự điển từ ấn bản đầu tiên nhưng giá trị thật sự của khái niêm nầy chỉ
thể hiện trong sự hình thành của cộng đồng người Việt hải ngoại sau 1975. </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><span style='font-size:13.0pt;
font-family:"Times New Roman";color:#602E05'>Ở Boston trong những năm đầu thập niên
1980, tôi biết có nhiều người chuyên đi tìm trường dạy nghề, các hãng xưởng,
các lớp tiếng Anh miễn phí hay những chỗ cho mướn nhà rẻ để giới thiệu lại cho
bà con còn gặp khó khăn. Mỗi tuần chúng tôi gặp nhau để nghe các anh chị đó
thông báo những tin tức họ vừa tìm hiểu được. Họ không làm cho cơ quan thiện
nguyện nào cả nhưng chỉ nhờ nói được tiếng Anh tốt hơn nhiều người khác. Tôi
cũng biết một anh suốt nhiều năm trời đã tận tụy với công việc đi đón người mới
đến, từ thế hệ vượt biên cho đến các đợt HO sau nầy. Dù khuya khoắt bao nhiêu,
tuyết rơi ngập lối hay giá rét căm căm anh vẫn đứng chờ trên hành lang phi
trường để mang đến cho bà con vừa đặt chân xuống máy bay những lời thăm hỏi đầu
tiên vô cùng cần thiết. Như bầy chim tránh bão, chúng tôi đã nương tựa nhau mà
sống dưới tàn cây phong và sưởi ấm đời nhau bằng que củi tinh thần. </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><span style='font-size:13.0pt;
font-family:"Times New Roman";color:#602E05'>Những đồng hương có lòng tốt như thế
không phải chỉ có ở Boston mà chắc chắn cũng có ở Montreal, Toronto, Chicago,
San Jose, Santa Ana, Paris, Sydney, Berlin và khắp nơi tại hải ngoại. Tên tuổi
của họ có thể không được vinh danh trong những tiệc tùng sang trọng, không được
nêu trong danh sách của những anh hùng làm rạng danh cộng đồng người Việt.
Không, họ không phải là những khoa học gia có nhiều bằng sáng chế, những trí thức
học nhiều hiểu rộng, những chủ công ty lớn, những dân cử được bầu bán, những
thương gia giàu có nhưng nếu thiếu họ cộng đồng chúng ta đã phải khó khăn vất
vả biết bao nhiêu. Con đường nào, đại lộ nào cũng có tên nhưng của con đường
trưởng thành của cộng đồng Việt Nam phải được mang tên họ, những đồng hương
Việt Nam làm việc trong âm thầm nhưng đầy lòng nhân ái. </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><span style='font-size:13.0pt;
font-family:"Times New Roman";color:#602E05'>Nếu không có tình cộng đồng có thể
tôi vẫn sống, cũng học ra trường, cưới vợ, có con và đi làm để xây dựng cho mái
ấm cho riêng của mình, nhưng tình cộng đồng đã mang đến những điều tôi không có.
Tình cộng đồng là mùa xuân của cuộc đời tỵ nạn, đã giúp tôi mang cái riêng vào
cái chung, giúp tôi hiểu ý nghĩa giọt nước mà tôi đang uống, chén cơm mà tôi
đang ăn. Tình cộng đồng là nguồn suối của rất nhiều thơ và văn tôi. Tháng 8 năm
nay, tôi in một cuốn sách mới nhưng cố ý dành đến gần ngày kỷ niệm 20 tháng 11
để giới thiệu đến bà con Boston trước khi đi giới thiệu vài nơi khác. Như tôi
có thưa với bà con có mặt hôm đó, họ không phải là độc giả hay là những người
thưởng ngoạn văn học nghệ thuật nhưng là một phần trong đời sống tinh thần, là
nội dung và tâm hồn của cuốn sách tôi vừa viết. Tôi đi nhiều nơi nhưng bao giờ
cũng muốn về lại Boston, thành phố thân yêu nơi tôi sống lâu hơn thời gian tôi
đã sống ở Việt Nam. Không có đời sống tỵ nạn, hẳn nhiên vẫn có tôi nhưng sẽ
không có Trần Trung Đạo, bút hiệu mà tôi đặt cho bài thơ đầu tiên viết ngoài
Việt Nam. Boston gắn liền với tình cảm của tôi như một người anh văn nghệ, nhà
văn Trần Hoài Thư có lần đã viết: “Con đường Dorchester qua những tiệm ăn, tạp
hóa Việt Nam. Và một khu Việt. Và những gương mặt da vàng. Và những lời trao
đổi bằng tiếng mẹ đẻ vang trên bãi đậu xe. Đời sống vẫn bận rộn. Cõi lòng vẫn
quay quắt. Nhớ nhung vẫn bão bùng. Bạn hữu mấy thằng trôi thất tán. Mấy thằng
đợi một chuyến đò ngang…Cái mẫu số chung ấy là mẫu số của bất cứ người tị nạn
nào trong chúng ta…Cám ơn Boston với những con tim kỳ diệu. Nếu không có những
con tim này, tôi nghĩ, chắc chắn sẽ không có Trần Trung Đạo”.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><span style='font-size:13.0pt;
font-family:"Times New Roman";color:#602E05'>Thật vậy, có lần, sau khi bán căn nhà
ở Dorchester nhưng lại không di chuyển về thành phố khác, vợ chồng tôi phải đi
tìm mua căn nhà mới. Chúng tôi đến phía nam tiểu bang Massachusetts và tìm được
một căn nhà rất khang trang nhưng giá cả phải chăng vì khá xa thành phố. Trên
đường lái xe về, vợ tôi đoan chắc là tôi sẽ không mua căn nhà đó, lý do đơn
giản vì xa cách với cộng đồng người Việt Boston. Vợ tôi nói đúng. Tôi không thể
sống xa cộng đồng Việt Nam. Tôi chỉ có thể ở những nơi nào mà trong vòng 20 hay
30 phút tôi phải có mặt khi cộng đồng cần đến tôi. Tôi không có phòng mạch ở
Boston, không có nhà hàng ở Boston, không có văn phòng luật sư ở Boston và tôi
cũng chưa bao giờ đảm nhiệm một chức vụ gì trong ban chấp hành cộng đồng nhưng
khi nghĩ đến cộng đồng, tôi luôn nghĩ đó là cộng đồng của tôi, giống như nhà
tôi bây giờ hay chùa tôi, cây đa thân thiết của tôi ngày trước. Câu nói “Cộng
đồng của tôi” thể hiện một quyền sở hữu nhưng không phải sở hữu tài sản vật
chất là một thứ sở hữu tình cảm, một mối tình đã gắn bó thủy chung với tôi suốt
27 năm qua.</span></p>

<table class=MsoNormalTable border=0 cellspacing=0 cellpadding=0 align=left
 style='border-collapse:collapse;margin-left:6.75pt;margin-right:6.75pt'>
 <tr style='height:153.0pt'>
  <td width=192 valign=top style='width:2.0in;padding:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
  height:153.0pt'>
  <p class=MsoNormal align=center style='margin-bottom:6.0pt;text-align:center'><b><i><span
  style='font-size:11.0pt;font-family:"Times New Roman";color:#602E05'><img
  width=292 height=194 src="TamSuVoiMuaXuan_files/image001.jpg"></span></i></b></p>
  <p class=MsoNormal align=center style='margin-bottom:6.0pt;text-align:center'><b><i><span
  style='font-size:11.0pt;font-family:"Times New Roman";color:#602E05'>Tàu
  Mayflower</span></i></b></p>
  </td>
 </tr>
</table>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><span style='font-size:13.0pt;
font-family:"Times New Roman";color:#602E05'>Cách nhà tôi khoảng 20 dặm về phía
nam là một thành phổ nhỏ nhưng rất nỗi tiếng bởi vì đó là một trong những trạm khởi
hành của lịch sử Mỹ, thành phố Plymouth. Nhóm người đâu tiên đã trải qua nhiều
khó khăn nhưng ít ra họ hơn cộng đồng người Việt một điều là khi ngồi trên
chiếc tàu Mayflower họ biết rằng họ đang giăng buồm đến Mỹ. Người Việt Nam thì
khác, ra đi như chỉ để ra đi. Khi đứng trên boong chiến hạm USS White Plains
nhìn biển cả mênh mông và những cụm mây bay xa tít cuối chân trời, tôi không
biết đời mình rồi sẽ ra sao. Tôi tin, ngoại trừ một số ít có thân nhân, những
người ra đi như tôi đều chia sẻ một tâm trạng buồn giống nhau như thế. Làm
người chỉ có một quê hương, vâng, nhưng quê hương không bao giờ đủ nghĩa và trọn
vẹn nếu quê hương không có tự do. Tôi thán phục câu nói của Tổng Thống Abraham
Lincoln “Nơi nào có tự do, nơi đó là quê hương tôi” và từ suy nghĩ đó tôi đi. </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><span style='font-size:13.0pt;
font-family:"Times New Roman";color:#602E05'>Không phải chỉ Boston thôi, mà tôi
tìm thấy tình người trong tất cả những nơi tôi đã đến. Nhiều mùa hè, tôi dành gần
như tất cả cuối tuần để đi đến các thành phố lớn nơi có cộng đồng Việt Nam và
bạn bè tôi đang sống như Orange County, San Jose, Atlanta, Washing DC, Seattle,
Sacramento, San Diego, Denver, Tampa, Miami, Chicago, Houston, Dallas, Montreal
v.v. và ở đâu tôi cũng tìm thấy sức sống mỗi ngày thêm mạnh của cộng đồng người
Việt, một tình đồng hương đầm ấm, thiết tha. Tôi đã đến với những cộng đồng nhỏ
đến mức vào ngày Tết tập trung hết cũng chỉ có vài chục gia đình như ở Cary,
North Carolina và tôi cũng đã đến với những cộng đồng rất lớn có cả hàng chục,
hàng trăm nghìn người như Santa Ana, San Jose, Houston, Dallas. Và dù ở đâu tôi
vẫn bắt gặp giòng suối tình thương Việt Nam đang chảy và hàng cây hy vọng mỗi
ngày một thêm cao lớn. Tháng trước tôi trở lại thăm Atlanta. Mười năm tôi mới
có dịp ghé qua đó một đêm. Trong chương trình thơ nhạc, tôi vẫn còn được các
chú bác anh chị ở Atlanta gọi một cách thân thương là “nhà thơ trẻ”. Thật ra
tôi không còn trẻ nữa nhưng vì hầu hết những người từng gọi tôi như thế trong
lần đọc thơ mười năm trước cũng có mặt trong buổi chiều đọc thơ lần nầy. Mái
tóc họ bạc hơn và những bước đi chậm hơn nhiều nhưng họ vẫn giữ trong tâm hồn
một tình cảm và một hình ảnh mến thương nguyên vẹn như trong lần đầu tôi đã ghé
thăm.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><span style='font-size:13.0pt;
font-family:"Times New Roman";color:#602E05'>Ba mươi ba năm, từ những ngày đầu tiên
khi ánh mắt còn ngỡ ngàng, bước chân còn ngần ngại, câu nói còn vụng về, cộng
đồng Việt Nam đã trưởng thành về mọi phương diện. Những siêu thị mỗi ngày một
đông hơn, thương xá rộng hơn, nhà cửa cao hơn, xe cộ mới hơn. Hẳn nhiên, cộng
đồng Việt Nam chưa phải là một cộng đồng tuyệt vời, hoàn hảo như mỗi chúng ta
có thể đang mơ ước. Có những điều chưa trọn vẹn, nhiều hiện tượng tiêu cực và
nhiều ước mơ chưa trở thành hiện thực. Mồi khi lật trang quảng cáo của một tờ
báo, ở bất cứ tiểu bang nào, ở bất cứ nước nào, chúng ta cũng thầm tự hỏi phải
chi tất cả ông bà bác sĩ, nha sĩ, dược sĩ, luật sư, thương gia đang quảng cáo
đầy kín tờ báo kia, dành một ngày, một ngày thôi, để đến với nhau trong lễ Giổ
Tổ Hùng Vương hay Tết Dân Tộc thì cộng đồng chúng ta sẽ đẹp hơn, sẽ mạnh hơn,
sẽ ấm cúng hơn biết bao nhiêu. Ngoại trừ một số ít có tinh thần dấn thân, một
số khác đông hơn vẫn còn xa cách, vẫn xem cộng đồng người Việt đơn giản chỉ là
những khách hàng không khác gì người Hoa, người Mễ. Họ quên rồi chăng? Trong ký
ức chưa phai của những lưu dân vừa bỏ nước ra đi, có họ trong những người từng
sắp hàng trước cơ quan an sinh xã hội để lãnh tiền trợ cấp, có họ trong những
đoàn người chân ướt chân ráo, lạc đường, lạc nẽo giữa phố người. Hàng cây phong
còn đó nhưng bầy chim đã sớm bỏ nhau đi khi mùa đông đến. Tôi mong có một ngày
họ sẽ đến, đúng ra là sẽ trở về, để tìm lại chính mình trong cộng đồng người
Việt với tư cách là thành viên của một đại gia đình, nơi chính họ đã nhờ đó mà thành
công. </span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><span style='font-size:13.0pt;
font-family:"Times New Roman";color:#602E05'>Không giống như các tình trạng rẽ chia,
hận thù và phân hóa thường thể hiện qua những hiện tượng tiêu cực trong đời
sống hàng ngày mà ai cũng dễ dàng nhận thấy, tình thương là dòng suối mát nhưng
nhiều khi chảy rất âm thầm, như sáng nay trong nhà tôi những búp mai xanh đã âm
thầm nở thành những cánh hoa vàng rực rờ. Mùa xuân đang lần nữa qua đây.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'>&nbsp;</p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><b><span style='font-size:14.0pt;
font-family:"Times New Roman";color:#602E05'>Trần Trung Đạo</span></b></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><span style='font-size:13.0pt;
font-family:"Times New Roman"'>&nbsp;</span></p>

</div>

<!--- REPLACE LAST </HTML></BODY> --->

<div align="center">

<p> <font  face="Arial" size "1" color="blue">

	<a href="#" onClick="history.go(-1);return true;" 
		onmouseover="popup()" 
		onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Backarrow2.gif" alt="" border="0"> 
	</a>

	<a href="#" onClick="history.go(-1);return true;">Trở lại trang trước 
	</a>

	<a href="#top" class="nav" 
		onmouseover="popup()" 
		onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Toparrow2.gif" alt="" border="0"> 
	</a>

	<a href="#top" class="nav">Trở lên đầu trang 
	</a>
      
</P>

<p class=MsoNormal><o:p>&nbsp;</o:p></p>

</div>

	    </td>
    	   </tr>
	  </table>
      </td>  <!-- end windown width = 950 -->
  



    </tr> <!--- **** end 100 % Window --->
   </table>
  </td>
 </tr>
</TABLE>
</BODY>
</HTML>
�