Trang Chính    Hình Ảnh    Bút Ký    Truyện Ngắn    Truyện Thật Ngắn    TG & Tác Phẩm    Thơ    Di Tích Lịch Sử và Danh Nhân    Đời Sống: Phong Tục & Khoa Học    Sân Khấu/Nghệ Thuật    Hộp Thư    Nhắn Tin    Tin Tức Thân Hữu    Tin Vui    Phân Ưu    SK và Gia Đình    Lá Lành Đùm Lá Rách    Vui Cười    Ẩm Thực/Gia Chánh    Trang Xuân    Cùng Tác Giả   


PHÓNG SỰ:

GRAND CANYON

MỘT TRONG BẢY KỲ QUAN THIÊN NHIÊN THẾ GIỚI             

ĐỊA ĐÀNG CÓ NHIỀU BÍ ẨN

                                                                                Nhà báo Trần Văn Ngà – Sacramento

 

LỜI NÓI ĐẦU CỦA NGƯỜI VIẾT: Nhân ngày Lễ Lao Động 2 tháng 9 vừa qua, công - tư viên chức, đa số được nghỉ thêm ngày thứ hai 6 tháng 9.2010. Nhân dịp có thêm 1 ngày nghỉ cuối tuần, 3 ngày liên tiếp thứ 7, chủ nhật và thứ 2, gia đình chúng tôi sử dụng cơ hội tốt này tổ chức đi chơi xa 3-4 ngày mà địa điểm du lịch chúng tôi ao ước từ lâu là đến du ngoạn những thắng cảnh đẹp tuyệt vời, hùng vĩ của một trong bảy kỳ quan thiên nhiên thế giới - The Seventh Wonder of the Natural World, the Grand Canyon. Đặc biệt,  Skywalk, một công trình lớn và mới nhất của khu vực West Rim đã đưa vào hoạt động trong vòng 3 năm gần đây, đã thu hút thêm khách du lịch từ muôn phương.

ĐẾN KINH ĐÔ CỚ BẠC LAS VEGAS & MƯỢN ĐƯỜNG ĐẾN GRAND CANYON - ARIZONA

ImageTrong chuyến du lịch ngắn ngủi 4 ngày 3 đêm, chúng tôi chỉ đặt ưu tiên viếng xem khu du lịch nổi tiếng từ lâu South Rim và khu vực khác cũng thật thu hút du khách từ khắp nước Mỹ và thế giới là vùng West Rim.

Tham dự tua West Rim nhằm mục đích chính là du khách có dịp đặt chân trên những tấm kính dày trông suốt nhìn xuống tận đáy Grand Canyon – khe núi hùng vĩ này, nên được gọi là đặt bước chân mình trên cao lưng trời xanh – Skywalk, nơi du khách phóng tầm mắt thoải mái quan sát, trông nhìn quang cảnh thêm đầy mắt với đầy cảm xúc rạt rào thơ thới hân hoan, điểm xuyết cho cuộc đời thêm tươi đẹp…

Tiểu bang Arizona được thiên hạ đặt cho mỹ danh là tiểu bang Grand Canyon (Arizona – The Grand Canyon State), tiểu bang của những khe núi hùng vĩ, lâu đời và có nhiều bí ẩn.

Thật vậy, Tiểu bang Arizona có nguồn thu nhập chính cho ngân sách tiểu bang là du lịch mà địa danh Grand Canyon, một địa đàng trần thế có nhiều kỳ bí mà người đời chiêm ngưỡng, ao ước được đến du ngoạn ngắm cảnh đẹp thiên tạo tuyệt vời.

Hàng năm có trên 5 triệu người đến du lịch Grand Canyon, cảnh quan có một không hai ở Mỹ và kể cả trên thế giới.

Trong một cuốn cẩm nang du lịch mà Cơ Quan UNESCO của Liên Hiệp Quốc ví von: 1001 Natural Wonders you must see before you die – Chúng ta phải chiêm ngưỡng 1001 kỳ quan thiên nhiên trước khi chết. Trên toàn thế giới không những chỉ có 1001 kỳ quan, đó là cách nói ví von. Cảnh đẹp thiên nhiên còn nhiều hơn, nhiều hơn nữa và vinh dự cho tiểu bang Arizona lại có kỳ quan Grand Canyon, một trong 7 kỳ quan hàng đầu thế giới. Arizona, một tiểu bang còn được mệnh danh là tiểu bang của sa mạc, của sự nóng cháy da cháy thịt vào mùa hè mà nhiệt kế thường vượt quá con số100 hoặc 120 độ F. Tổ Chức Văn Hóa Giáo Dục và Khoa Học – UNESCO của Liên Hiệp Quốc đã đánh giá cao về sự ích lợi của nền kỹ nghệ tân tiến du lịch cho cả 2 giới khai thác và thưởng ngoạn.

Người có suy nghĩ, những ai có điều kiện mà không đi du lịch thì chết còn sướng hơn.? Nhà Phật có câu: Thượng Lộ Huỳnh Tuyền Lưỡng Thủ Không. Là con người sống trên trần thế mà không biết tận dụng những thời gian vàng son còn khỏe mạnh đi du lịch cho biết thêm đó đây để tâm hồn mình luôn thảnh thơi, không bon chen, không màng danh lợi giàu sang để vui sống... Khi nhắm mắt về bên kia thế giới, ai ra đi cũng với 2 bàn tay trắng, không mang theo được gì cả, tiền tài danh vọng, địa vị chức tước đều vứt bỏ lại trần thế và thượng lộ huỳnh tuyền lưỡng thủ không.

Người viết xin được phép giới thiệu qúy độc giả thân thương, từ kinh đô cờ bạc Las Vegas với 2 tua du lịch bằng xe buýt đến 2 địa danh khác nhau South Rim và West Rim của The Grand Canyon. Vì người viết còn nghèo, đang hưởng trợ cấp tiền già mà lại ham thích du lịch, nên bắt buộc phải dành dụm, tiết kiệm, phải lựa chọn chuyến du lịch nào rẽ tiền nhất, hợp với túi tiền, và phải đúng trọng tâm của tua du lịch mà mình chọn lựa và ưa thích.

Người viết chọn tua du lịch Grand Canyon mà nếu đi thẳng từ Sacramento đến những thành phố chung quanh Grand Canyon thì tốn quá nhiều tiền vì giá vé máy bay xa, phòng ngủ đắt vì đó là địa điểm du lịch nổi tiếng, tha hồ mà chúng ta đưa cổ cho chủ khách sạn và các tiệm ăn cứa cổ.

Cách tốt nhất là nên đi máy bay đến kinh đô cờ bạc Las Vegas, giá máy bay và khách sạn cá kèo luôn rẽ hơn những nơi khác, với điều kiện là “hồn ai nấy giữ”, mình đi du lịch không mắc mớ gì hay có lòng tham, muốn chơi kéo máy hay các cách chơi bạc khác kiếm tiền “bù lỗ” cho chuyến du lịch? .

Người viết dám thưa trước rằng, chuyến du lịch lại bị cám dỗ màn kéo máy hay đánh bạc quá hấp dẫn, chắc chắn sẽ kém vui vì đi du lịch không được rẽ mà lại đắt quá thay vì đi đến trực tiếp Grand Canyon lại rẽ hơn.

Chọn lựa Las Vegas để có phòng ngủ 1 giường hoặc 2 giường ngày thường có khi sale từ $17 đến $22/ngày, quá rẽ, các loại khách sạn từ 2 sao trở xuống. Các thành phố khác có nơi nào có khách sạn gía bèo như thế?. Các sòng bài “dụ khị” mình ở phòng ngủ rẽ để chung sức góp vốn đóng tiền điện, tiền nước, tiền lời…cho Las Vegas.

Nếu chúng ta chỉ mượn các phòng ngủ của Las Vegas để dừng chân “tạm trú qua đêm” để dành ban ngày cho du lịch Grand Canyon thì nên chọn địa điểm này.

 

NHỮNG TUA DU LỊCH TỪ LAS VEGAS ĐẾN GRAND CANYON

Hàng ngày có các tua du lịch từ Las Vegas đi Grand Canyon, thường có 6 tua chính cho 2 vùng South Rim và West Rim. Tất cả các tua đi sáng sớm và chiều tối về lại Las Vegas.

Grand Canyon-NankoweapTrước hoặc sau  5 giờ:30 sáng đã có xe đến khách sạn đón từng du khách đã mua tua từ trước trên phone, trên mạng hay qua đại diện có văn phòng gần các khách sạn. Chúng ta đã được chỉ dẫn kỹ lưỡng chỗ xe của hảng du lịch đến cửa khách sạn, chỗ đậu ở đâu?… Nếu khách đi trễ giờ hẹn chừng 5 phút là kể như ngày hôm đó không có tham dự tua đã dự trù. Giờ là giờ, phải đi đúng giờ, đó là nguyên tắc của các công ty, hảng du lịch. Các xe lăn bánh, khởi hành, thường đúng 7 giờ 30 sáng tại trụ sở của hảng du lịch. Công ty du lịch dự trù khoảng hơn 1 tiếng làm thụ tục và ăn lót lòng do hảng cung cấp miễn phí.

Những ai đi tua Grand Canyon South Rim đứng 1 bên, West Rim đứng 1 bên để được đại diện của hảng du lịch chào mừng và hướng dẫn từng chi tiết chung cho 2 tua. Sau đó, các du khách đến quày trả hết tiền nếu mới đặt chỗ qua điện thoại hay lấy vé tạm qua đại diện chỉ mới đặt cọc một nửa. Khách lấy vé còn được tặng thêm các coupons linh tinh về ăn uống hay xem shows được giảm giá…cũng như có bảng hướng dẫn từng tua và một cái ticker màu, dán lên áo trước ngực, tượng trưng cho tua mình tham dự. Sau đó đến quày ăn điểm tâm qua loa với nước trái cây, bánh ngọt, cà phê. Xong xuôi ra điểm tập trung trước cửa văn phòng du lịch có tài xế kiêm tour guide - hướng dẫn, lên xe buýt lớn, nếu xe 1 tầng chở được 56 người và xe 2 tầng hình như trên dưới 80 người, 6 tua đó như sau :

1 – South Rim Motor Coach Tour, giá rẽ nhất trong 6 tua, thời giá $90.00 cho mỗi người, trước kia, giá cao hơn đến $170.00

2 – South Rim Motor Coach Tour & Eagles View – Helicopter Tour. Giá vé tua này cao hơn gắp đôi giá tua chỉ có đi xe buýt (tua 1).

3 – The West Rim Motor Coach, Helicopter & Boat Tour (visit The Hualapai Indian Country). Tua này giá cao hơn tua thứ hai $30.00.

4 – Tour 4 cũng như tua 3, nhưng có thêm đi ngoạn cảnh trên Skywalk (phải có vé mới vào cửa được)… đắt hơn tua ba $35.00.

5 – The Deluxe West Rim Motor Coach Tour (Visit The Hualapai Indian Country), tua này chỉ đắt hơn tua số 1 đi South Rim $30.00, rẽ hơn tua 2 và 3.

6 – The West Rim With Skywalk, giá vé khoảng $200.00

Trong chuyến du lịch Grand Canyon từ 4 đến 7 tháng 9.2010, chúng tôi chọn đi 2 tua số 1 và số 6 luôn 2 ngày liên tiếp cũng khá mệt, tất bật, nhưng bù lại rất bổ ích cho sự tò mò, hiểu biết thêm, thưởng ngoạn được những cảnh trí thiên nhiên tuyệt vời hiếm qúy.

Mọi người tham dự cuộc du ngoạn South Rim đều tỏ ra hân hoan, dù xe búyt của chúng tôi bị “ban” hệ thống điện, đợi đúng 2 tiếng rưỡi mới có xe khác bốc đi tiếp.

Qúy độc giả thử tưởng tượng vào mùa hè của cái tiểu bang sa mạc Arizona, nhiệt độ lúc xe bị hư mới hơn 10 giờ sáng, cách trạm dừng chân đầu tiên – Hoover Dam thuộc tiểu bang Nevada, chừng 40-50 miles, nhiệt độ ngoài đường nhựa lên trên 90 độ, nóng hừng hực. Hầu như tất cả du khách cũng ít ai muốn quay trở lại Las Vegas mà chúng tôi chịu chờ đợi đến khi nào có xe đến chở tiếp đi South Rim đúng như trong chương trình tua đã có. Chờ đợi khá lâu nhưng mọi người cũng chấp nhận và vui vẻ đi cho hết đoạn hành trình hôm đó.

Khi đến Soutth Rim mọi người như quên hết cái nóng bức và sự chờ đợi làm cho dài người ra thêm. Hôm đó, đoàn du ngoạn chúng tôi cũng vui hòa cùng sự hân hoan vui vẻ của các đoàn khác, luôn chuyện trò râm rang, từng đoàn lũ lượt tấp nập kẻ đến người đi. Công Ty Du Lịch đã bao luôn phần ăn trưa cho du khách nên cũng khỏi phải tìm chỗ ăn, khá mất thời giờ chờ đợi.

Xe của đoàn du ngoạn chúng tôi về đến khách sạn đúng 10 giờ 30 tối, dù đi từ sáng sớm đến tối mới về tới phòng ngủ, chúng tôi vẫn cảm thấy thỏai mái, khỏe re vì được “bù lỗ” có ngày vui thích tuyệt vời. Sau khi đánh răng và tắm cho sạch sẽ chuẩn bị cho chuyến du ngoạn sáng sớm hôm sau. Xem lại đồng hồ thấy hơn 11 giờ khuya, chúng tôi đánh 1 giấc ngon lành cho đến 4:30 giờ sáng thức dậy, làm vệ sinh, pha cà phê và lấy nước nóng làm 1 bát mì cũng khí thế đủ “ấm lòng chiến sĩ” để chuẩn bị gân cốt tham dự cuộc chiến du ngoạn sắp tới cũng diễn ra cả ngày dài trong tuyến đường West Rim.

NHỮNG CÁI NHẤT CỦA THE GRAND CANYON

Canyon là gì? Canyon là các khe núi, rảnh, hố sâu đã bị các dòng nước chảy thường xuyên làm xoi mòn, đục khoét càng ngày càng sâu, càng lớn qua hàng triệu triệu năm, tạo thành những canyon nổi tiếng trên khắp thế giới. Và The Grand Canyon ở tiểu bang  Arizona là canyon hùng vĩ nhất đẹp nhất, dài rộng và sâu nhất nên được nhân loại xếp vào 1 trong 7 kỳ quan thiên nhiên thế giới.

Những cái nhất của The Grand Canyon qua cuốn cẩm nang Arizona – Offlcial State Visitor’s Guide The Grand Canyon State:

1 – 2,000 triệu năm.

 Niên đại của The Grand Canyon có từ 2 ngàn triệu năm (2 tỷ năm). Các nhà khảo cổ và địa chất căn cứ vào sự nghiên cứu khoa học công phu và chính xác qua những khối đá lâu đời “thâm niên công vụ” nhất ở tận đáy sâu nhất của Grand Canyon.

2 – 6 triệu năm do dòng sông Colorado cắt xẻ, khoét sâu rộng tạo nên Grand Canyon

Những nhà địa chất và khảo cổ đã khẳng định, The Grand Canyon có khoảng 6 triệu năm do dòng nước từ trên nguồn cao chảy xuống dòng sông Colorado tạo thành.

3 – 5 triệu du khách đến du ngoạn mỗi năm The Grand Canyon

Du khách thường ngoạn cảnh, đa số theo tuyến đường, tua South Rim, đi bằng ôtô để ngoạn cảnh dọc theo đường xe chạy. Con đường này dẫn đến vùng The Grand Canyon South Rim, đi và về cùng ngoạn cảnh mất từ 14 – 15 giờ sẽ trở lại hotel ở Las Vegas, trên 300 miles, cũng là đường tráng nhựa tốt hơn con đường đưa đến vùng West Rim.

Tuyến đường du lịch West Rim, từ Las Vegas, nếu so sánh với South Rim, lại ngắn chỉ bằng 1 nửa, nhưng giá tua chỉ tính theo tua du lịch bằng xe buýt lại đắt hơn tua đi South Rim cũng bằng xe buýt. Lý do, vùng du lịch West Rim khai thác sau, đường xá còn nhỏ hẹp nhày nhụa, đang được mở rộng và chỉnh trang lại cho tốt đẹp. Vùng West Rim đã xây dựng thêm 1 công trình quy mô, tầm cỡ Skywalk nhằm thu hút du khách cũng đưa vào hoạt động 3 năm nay. Những ai đã từng du ngoạn South Rim thì cũng sẽ phải “tham quan” tua du ngoạn West Rim, cho đủ bộ mới là người sành điệu du lịch.

Ngành Du Lịch của tiểu bang Arizona chưa chịu dừng lại 2 địa điểm du lịch nổi tiếng nhất là The Grand Canyon South Rim, West Rim và những điểm du lịch khác như North  Rim hay địa điểm nhỏ hơn cũng đang hoạt động mạnh. Arizona đang thực hiện kế hoạch phát triển trung tâm điểm du lịch lớn thứ 3 là vùng North Rim, hiện nay đang hoạt động cũng khá nhộn nhịp, cách South Rim chỉ có 10 dặm theo đường chim bay, đường bộ hơn 20 miles và đi ôtô phải đi đường vòng xa đến trên 200 miles. Nghĩa là  2 tuyến Nam Bắc này bị ngăn cách bằng “con sông không gian – khe núi”, như 2 người tình ở 2 bên bờ sông, thấy nhau mà không gần nhau được. Chắc trong tương lai gần “2 bờ Nam Bắc” sẽ có con đường ngắn nhất làm nhịp cầu “hiệp thương” nhau, làm giàu cho tiểu bang Arizona bằng doanh thu du lịch.

4 – 1,218,375 mẩu bao quanh Grand Canyon National Park

Thế mạnh thu hút du khách tại vùng South Rim: Grand Canyon National Park có thể nói là rộng lớn “khủng khiếp”, chạy dài từ Nam lên Bắc sang Tây và Đông Grand Canyon.  Grand Canyon National Park, hiện đang tân trang làm đẹp chỗ khách du lịch đứng ngắm nhìn, quan sát từ bên này khe núi sang bên kia và lan tỏa tận chân trời 2 đầu theo chiều dài của khe núi. Chúng ta nhìn ngắm không chán mắt, với đá núi  màu gạch, màu đỏ sẫm, màu vàng nhạt pha lẫn với màu xam xám và màu xanh lá cây, tạo thành một màu sắc thiên nhiên hài hòa tuyệt đẹp có một không hai trên cõi đời này.

Khi chúng tôi đến đây, công trình đang xây dựng thêm 1 bãi đậu xe rộng lớn, chứa mấy trăm xe và cũng đang tu sửa, mở rộng thêm đường đi dọc bờ khe núi để cho du khách thoải mái đi đến mấy miles nhìn ngắm cảnh quan thoải mái khi ánh bình minh lên cũng như các buổi hoàng hôn xuống mà du khách đồn đãi là tuyệt đẹp không có cảnh nào ngoạn mục hấp dẫn cho bằng. Muốn được thưởng ngoạn cảnh vầng thái dương vừa hé mắt lên và lúc vầng thái dương khép đôi bờ mi lại, chúng ta phải có chỗ “tạm trú’ gần đó mới chiêm ngưỡng hết cái tinh hoa tuyệt vời của một địa đàng với nhiều bí ẩn.

Grand Cayon - WatchtowerNgoài Grand Canyon National Park tại South Rim, còn có di tích lịch sử Grand Canyon Village. Những công trình kiến trúc cổ xưa nhất của vùng South Rim mà du khách cần  đến viếng để thấy tiền nhân đã tốn bao công sức, tiền bạc khai phá và xây dựng: Buckley O’Neill Cabin, xây dựng từ những năm1890 do William Owen, nay là nhà khách lưu niệm. Kolb Studio được xây dựng năm 1904 do anh em Ellsworth và Emery Kolb, dùng để chụp hình những ai đi đến Bright Angel Trail. Đến năm 1911, anh em Kolb thực hiện được bộ phim hành trình xuống vùng Green và Colorado River. Ông em Emery Kolb thực hiện được giấc mơ cho đến năm 1976, nơi này được chiếu phim thường xuyên cho du khách xem và ông qua đời khi đến tuổi 95. Hiện nay, ngôi nhà này được dùng làm nơi trưng bày những tác phẩm nghệ thuật. Một hotel cũ xưa nhất tại vùng này El Tovar Hotel được xây cất từ năm 1905. Đây là khách sạn sang trọng nhất ở West Rim, với 4 tầng lầu. Trong khách sạn có nơi bán  những quà tặng lưu niệm, nhà hàng… Hopi House cũng được xây cất năm 1905, Erkamp’s Curios, cạnh Hopi House, cũng xây năm 1905. Grand Canyon Raiway Depot, xây năm 1909. Loukout Studio, xây năm 1914.

Desert View Watchtower, xây năm 1932. Watchtower, từ Grand Canyon Village, cách phía cuối đông của South Rim 43 km (27 miles), được xây trên độ cao 2,256 mét (7,400 ft). Đây là 1 trong nhiều địa điểm nhìn sâu tận đáy Grand Canyon và sông Colorado. Công trình xây dựng nổi tiếng này do Mary Colter.

Công trình kiến trúc tầm cở, hiện nay thu hút nhiều du khách đến “tham quan” là Bright Angel Lodge, xây năm 1935 do kiến trúc sư Mary Colter vẽ đồ án, sau đồ án Desert View Watchtower. Công trình sư thực hiện đồ án là Fred Harvey. Trong tòa lâu đài này, hiện nay có 1 phòng làm bảo tàng viện vinh danh ông Fred Harvey, một người đã cống hiến trọn đời mình cho sự thăng hoa, rộng lớn của Grand Canyon. Trong phòng di tích lịch sử (history room) xây toàn bằng đá hồng nhạt lấy từ South Rim cùng thời, niên đại hình thành Grand Canyon.

5 – 6,000 feet độ sâu nhất – 15 miles nơi rộng nhất - Chiều dài 277 miles dọc theo sông  Colorado.

 Khe núi có niên đại cổ xưa vào hàng nhất của thế giới và to lớn hùng vĩ nhất thế giới, Grand Canyon có nơi độ sâu nhất 6,000 feet, chiều ngang giữa 2 bờ khe núi, rộng đến 15 miles và có chiều dài dọc theo dòng sông Colorado 277 miles, bắt đầu từ Lees Ferry và chấm dứt tại Grand Wash Cliffs.

6 – Hơn 1,500 loài thảo mộc – 373 giống chim – 89 loài thú có vú – 47 giống bò sát – 17 loài cá – 9 loại thú sống dưới nước.

Đến nay, những nhà sưu tầm và nghiên cứu đã khám phá ra được các thứ cây cỏ, chim, thú… như kể trên tại Grand Canyon.

7 – 5 trên 7 vùng sinh sống của con người đều có tại Grand Canyon

Theo nghiên cứu về môi sinh tại vùng Grand Canyon có 5 trên 7 điều kiện sinh sống của con người trên toàn thế giới. Từ ở vực sâu, thấp nhất (Lower Sonoran), cao nhất (Upper Sonoran) đến Chuyển tiếp (Transition), Canadian và Hudsonian. Đây là hệ sinh thái cân bằng trải dài từ Mexico đến Canada.

 

LỊCH SỬ THE GRAND CANYON

Trước khi đề cập đến chuyến du ngoạn South Rim - Grand Canyon, xin mời qúy độc giả cùng chúng tôi lên mạng đọc lại lịch sử Grand Canyon.

Theo tài liệu trên Wikipedia, the free encyclopedia – History of the Grand Canyon.  Người ta biết lịch sử của Grand Canyon, trải dài nhiều niên đại, 10,500 năm, khi có nhân chứng đầu tiên của con người phát hiện khu địa đàng này. Những thổ dân cư trú ở vùng Grand Canyon và vùng khu vực Grand Canyon National Park, ít nhất cũng hơn 4 ngàn năm đã biết được khá tường tận Grand Canyon. Đối với đời người, lịch sử 4 ngàn năm, 10 ngàn năm quả dài thăm thẳm, xa xăm quá.

Gần đây, cũng hơn 500 năm, lịch sử Grand Canyon được biết rõ ràng hơn qua chuyến khám phá đầu tiên của Francisco Vasquez de Coronado tìm thấy 7 thành phố - Seven Cities của thổ dân Cobola. Đại úy Garcia Lopez de Cardenas hướng dẫn 1 phần của đoàn thám hiểm gồm có 1 số chiến sĩ Tây Ban Nha với sự dẫn đường của người thổ dân Hopi đến khu vực Grand Canyon. Đây có thể nói, lần đầu tiên trong lịch sử Grand Canyon đã có 1 đoàn thám hiểm phương Tây khám phá chính thức được loan báo.

Sau hơn 200 năm, 2 Linh mục Tây Ban Nha cũng đã đến được vùng Grand Canyon. Như vậy từ trước đến lúc bấy giờ mới có 2 đoàn thám hiểm Tây Ban Nha, người nước ngoài, không phải là người sinh trưởng tại đất Mỹ đã khám phá ra vùng địa đàng của nhân loại – Grand Canyon.

Năm 1869, Thiếu Tá của Quân đội Mỹ John Wesley Powell cùng đoàn thám hiểu của ông mở cuộc thăm dò tìm hiểu, thám hiểm địa lý gọi là Geographic Expedition suốt lộ trình từ canyon đến dọc theo sông Colorado. Đây là cuộc thám hiểm địa lý đầu tiên quy cũ nhất và sau đó những cuộc sưu khảo về địa chất đã giúp cho các ngành khoa học khám phá ra nhiều tài nguyên thiên nhiên của vùng canyon như có nhiều quặng mỏ đồng, asbestos (thạch miên – 1 khoáng sản).

Từ những ngày đầu tiên đó, các nhà khoa học, thám hiểm tiếp tục tìm kiếm, khai phá những lợi ích, nhận diện được các vòng đai – rims của Grand Canyon do các người khai phá tiên khởi từ những năm 1880.

 Những người khám phá ra rằng sự ích lợi của vùng Grand Canyon là du lịch hơn là khai thác quặng mỏ, đó là 1 điều không ai chối cải được. Người ta có thể khẳng định rằng Grand Canyon là trung tâm điểm nổi tiếng nhất của tiểu bang Arizona và cũng là một trong những nơi thu hút nhất của kỹ nghệ du lịch trên đất nước Hoa Kỳ và thế giới.

Từ 1 thế kỷ nay, vùng Grand Canyon được mọi người biết đến là một địa danh nổi tiếng về du lịch. Những người du lịch thuở ban sơ từ các khu phố, thành phố lân cận, thường sử dụng các stagecoach để đến South Rim. Đến năm 1901, khu vực này đã thiết đặt xong đường rầy xe lửa - Grand Canyon Railway và đưa vào hoạt động chính thức do Williams, người có sáng kiến hữu ích này để mọi người đến được South Rim nhanh chóng và tiện lợi nhất thời bấy giờ. Cũng từ đó, những tiện ích du lịch đã được xây dựng thêm tại South Rim càng ngày càng nhiều như Grand Canyon Village. Công ty Fred Harvey đã phát triển thêm nhiều tiện ích du lịch, xây El Tovar Hotel tại South Rim năm 1905, Phantom Ranch năm 1922. Mặc dù trước đó, chính quyền Liên Bang cũng có luật bảo tồn khu vực này vào năm 1893 và khu rừng nơi này được xây 1 tượng đài quốc gia Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ - US National Monument. Từ năm 1919 tại đây được gọi là US National Park – công viên quốc gia Hoa Kỳ. Ba năm sau, công viên này với những tiện nghi được xây dựng xong, du khách khắp mọi nơi trên nước Mỹ và thế giới thường về đây ngoạn cảnh lên trên 5 trịêu người hàng năm, theo thống kê gần đây mà năm 1919 chỉ có 44,173 khách du lịch đến đây.

 Độ cao của sàn nền – Floor elevation của Grand Canyon ở cao độ 2,600 feet (800 m), chiều dài Grand Canyon chạy dọc theo Colorado River 277 miles (446 km), bề ngang, chiều rộng nhất từ 4 đến 18 miles (6.4 đến 29 km).

Tiểu bang Arizona với dân số qua Thống Kê Dân Số 2009 lên 6,595,778 người trong tổng số dân của toàn quốc Hoa Kỳ 307,006,550 người.

Diện tích của TB Arizona 113,634.5 square miles và diện tích của Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ 3,537,438 square miles. Mật độ dân số của TB Arizona 45.2 người trên 1 dặm vuông và trên toàn quốc Hoa Kỳ có mật độ dân số 79.6 người trên 1 dặm vuông.

Điều lưu ý, dân số của tiểu bang Arizona đang trên đà gia tăng, năm 2000 chỉ có 5,130.607 người, trong vòng 10 năm, đến năm 2009, tăng lên 28% thành 6,595,778 người. Thành phố Phoenix của Arizona là thành phố nhộn nhịp và có dân số đông nhất của tiểu bang, với 1,601,587 người.

Nói đến Grand Canyon mà không đề cập đến con sông làm nên địa đàng Grand Canyon là một điều thiếu sót.

Hàng bao nhiêu ngàn năm con sông Colorado là tác nhân chính đào, khoét, làm xoi mòn thêm khe núi tạo cho Grand Canyon thêm rộng, thêm sâu chen lẫn với những hình dáng, những tầng nấc hùng vĩ, những cảnh quan đặc thù với vẽ đẹp vừa não nùng vừa quyến rũ như một tuyệt thế giai nhân mê hoặc lòng người.

Con sông Colorado lan rộng qua 7 tiểu bang: Wyoming, Nevada, California, Utah, Colorado, New Mexico và Arizona.

Tôi có 1 thắc mắc, theo lẽ phải có 1 cái tên khác mới chính danh đúng nghĩa hơn vì theo chỗ tôi quan sát, từ Grand Canyon của Arizona là thượng nguồn, thay vì đặt tên là Colorado River, đổi lại là Arizona River có vẽ hợp lý hơn? Người ta đặt tên Colorado River chắc phải có lý do gì đó mà người viết chưa thấu đáo… Colorado River dài 1,450 miles – 2,333 km, ngắn hơn sông Cửu Long – Mékong của VN, dài trên 4 ngàn km và phát xuất từ cao nguyên Tây Tạng chảy dài xuống nước Tàu, Miến Điện, Thái Lan, Lào, Cao Miên, Việt Nam và nước đổ ra biển Nam Hải qua 9 cửa tạo thành vùng đồng bằng sông Cửu Long trù phú nhất của Việt Nam. Độ sâu của Colorado River 35 ft – 11 mét và sâu nhất 100 ft – 30 mét. Chiều rộng 76 ft – 23 mét.

TUYẾN DU LỊCH THE GRAND CANYON – SOUTH RIM

Grand Canyon - Hoover DamĐể hình dung nơi mà mình sắp đì đến ngoạn cảnh, tôi lên Net tìm hiểu trước Grand Canyon qua tài liệu và khi tôi đặt chân đến vùng địa đàng Grand Canyon, tôi có cảm nhận đây là một nơi chốn vừa gần gũi vừa  thân quen từ thuở nào đó. Dù vậy, tôi vẫn bàng hoàng như chợt cơn mê, cảnh quan nên thơ hữu tình quá, vĩ đại quá, tôi vô cùng cảm kích và thích thú ngắm cảnh quên thôi không chán mắt. Trong lúc ấy, đầu óc tôi luôn suy nghĩ cảnh tượng thiên nhiên sao mà hùng vĩ tuyệt đẹp như thế này làm cho lòng mình mở rộng “gợi hứng hồn thơ” như các nhà thơ tức cảnh sinh tình.

Tôi phải thức sớm trước 4 giờ sáng ở khách sạn để chuẩn bị các cái cho cuộc hành trình đầu tiên của đời mình đến vùng đất địa đàng Grand Canyon mà tôi ao ước từ bao nhiêu năm, nay trở thành hiện thực.

Mới có 5 giờ sáng, gia đình chúng tôi vội rời phòng ngủ, đến cửa khách sạn và chỗ xe du lịch đến đậu đón khách của nhiều tuyến du lịch khác nhau. Đúng 5 giờ 30, chiếc xe buýt tổ chảng lù lù hiện đến, chúng tôi cho người tài xế biết tên họ và tuyến du lịch của mình là The Grand Canyon South Rim. Người tài xế lật danh sách xem lại tên và bảo chúng tôi lên xe.

Tôi tưởng đâu lên chiếc xe này là xe sẽ đưa chúng tôi đến thẳng South Rim. Không phải như vậy, xe còn chạy đến vài khách sạn nữa chở thêm khách và khi xe không còn chỗ trống, 56 người, tài xế đưa cả đoàn chúng tôi gồm đủ quốc tịch, Mỹ đen, Mỹ trắng, Mễ, Đại Hàn, Tàu, Âu Châu…, đặc biệt có nhiều người Nhật và Việt Nam chỉ có gia đình chúng tôi, đa số du khách từ sồn sồn đến già khú đế như tôi.

Đến văn phòng du lịch, gần khu phi trường quốc tế của Las Vegas, đã có vài chiếc buýt lớn nhỏ cũng đổ người xuống. Tất cả mọi người được mời vào phòng lớn để được nhân viên đại diện công ty du lịch quy mô này chào mừng giới thiệu chi tiết các chuyến đi. Đợt đầu tiên của chúng tôi gồm có chừng 3 xe lớn 2 xe nhỏ, khoảng trên 200 người và hình như còn 2, 3 đợt du khách nữa cũng sẽ kế tiếp qua chặn đầu tiên này. Bước thứ 2 là làm thủ tục và ăn sáng qua loa đại khái, kiểu ăn sáng của Mỹ còn nhẹ bao tử. Vì vậy, khi an vị trên xe buýt khác, loại xe buýt bề thế to lớn 2 tầng có trên 80 người du khách. Để cho chắc bụng “ấm lòng chiến sĩ”, chúng tôi có chuẩn bị sẵn mỗi người 1 khúc bánh mì kẹp chả lụa thơm lừng, vừa ngắm cảnh vừa thưởng thức món chả lụa quê hương, hết sẩy!. Liếc nhìn sang bên hàng ghế ngang, tôi chợt nghĩ 2 ông bà Ấn Độ thấy tôi ăn ngon lành chắc cũng nuốt nước miếng ừng ực vì cái món cary của họ làm sao ăn được trên xe đang chạy và mùi nồng nặc của cary chắc làm cho nhiều người ngồi cạnh phải hắc hơi, ách xì, bánh mì chả lụa của người Việt mình thuộc cơm tay cầm vừa thơm  ngon vừa tiện lợi.…

Khởi hành lúc 7 giờ 30 sáng, trên dưới 1 tiếng, xe chở chúng tôi đổ tại bãi trên cao, cạnh bờ thành Hoover Dam để cho du khách ngắm nhìn công trình to tát của đập thủy điện Hoover Dam. Nơi đây cũng có nhiều toilets để cho du khách trút bầu tâm sự nếu bị Tào Tháo đuổi hay những người lớn tuổi không nín tè được.

Cái cầu bắt ngang qua Hoover Dam cũng là ranh giới của 2 tiểu bang Nevada và Arizona. Cách đây không lâu, theo người tài xế kiêm luôn tour guide - hướng dẫn viên du lịch, khi xe sắp đến đập thủy điện Hoover cho du khách biết, 1 chiếc xe tải lớn loại 18 bánh đã chạy vòng theo cầu, không biết chạy cách nào đụng mạnh làm gãy 1 trụ điện lớn trên cầu làm chiếc cầu hư hại. Sau đó, cầu được sửa chửa gắp rút để cho các xe nhỏ lưu thông. Hiện nay, công việc làm thêm 1 con đường mới thật quy mô, xẻ và san bằng vài ngọn đồi núi chung quanh, công tác to lớn này đang còn tiến hành vào giai đoạn cuối.

Grand Cayon - National ParkTuyến đường từ Las Vegas đến Hoover Dam và đến Kingman sử dụng xa lộ 93. Từ đây đi trên xa lộ Liên Bang 40 đến thành phố Williams, đổi hướng chạy trên xa lộ 64, hướng Bắc của thành phố Williams, đến South Rim cũng mất khoảng  trên 1 tiếng nữa kể từ Williams. Với 1 lộ trình xe chạy suốt trên 4 tiếng ước khoảng 300 miles, nếu xe không bị hỏng hóc máy. Chiẽc xe chúng tôi đi, bị hư hệ thống điện phải nằm đường mất thêm hơn 2 tiếng nữa có xe khác từ Las Vegas chạy đến đưa đoàn du lịch tiếp tục hành trình đến South Rim. Vì vậy, theo lời tài xế nói trước khi xe lăn bánh chúng tôi sẽ trở về Las Vegas khoảng 8 giờ và chuyến này chúng tôi trở về đến khách sạn đúng 10 giờ 30 tối.

Trung tâm điểm thu hút du khách nhất tại South Rim là Grand Canyon National Park. Dọc theo con đường bằng phẳng cạnh sát bờ khe canyon, hàng hàng lớp lớp du khách qua lại tấp nập khi có nhiều chiếc xe buýt nhiều nơi đổ tới cùng lúc. Cảnh tượng nơi đây luôn sống động, nhiều ngôn ngữ xí xô xí xào và chen lẫn có giọng nói tiếng Việt làm cho tôi hướng mắt tìm, càng vui thích phấn chấn hơn vì có đồng hương mình cùng tần số, thưởng ngoạn cảnh đẹp thiên tao nên thơ với mình tại một nơi du lịch nổi tiếng. Đi theo các chuyến du lịch, mình chỉ được du ngoạn ngắn ngủi chỉ có được hơn 1 tiếng nên chúng tôi rất tất bật vội vã đến chỗ này chỗ nọ quay phim chụp hình… Tôi cũng thấy thiên hạ cũng giống như mình cũng vội vội vàng vàng vì các xe du lịch chỉ cho phép mình thoải mái ngoạn cảnh trong 1 thời gian nhất định. Nếu có đến đây lần khác, tôi phải có nhiều thời gian mang theo thức ăn, trải tấm vải nhựa một chỗ nào đó thuận tiện ngắm nhìn cho thật đã, thật lâu mãn nhãn sang bên bờ khe núi đá mênh mông với đủ màu sắc hài hòa đẹp mắt. Những ai có tâm hồn nghệ sĩ sẽ có nhiều gợi hứng khi đến Grand Canyon National Park, chắc chắn sẽ thấy lòng mình rộn lên niềm vui chứa chan như hòa nhịp vào không gian vũ trụ bao la với bầu trời xanh trong, mây trắng lờ lững trôi trên không trung cùng khoe sắc với đá đỏ sẫm của 2 bên vách canyon bạt ngàn như vô tận.

Tôi đang miên man phóng tầm mắt nhìn về bên kia bờ khe núi xa xăm, bóng chợt nhớ đến nữ sĩ Thanh Quang – Bà Huyện Thanh Quang, một nữ thi sĩ có những bài thơ tuyệt tác tả cảnh như bài Qua Đèo Ngang “cỏ cây  chen đá, lá chen hoa” gây nhiều xúc cảm cho mọi người và 1 nữ sĩ thứ 2 là bà Hồ Xuân Hương với bài thơ gợi tình hơn nữa Một Đèo Lại Một Đèo: Khen ai khéo tạc cảnh cheo leo…đã diễn tả trùng điệp đèo dốc, cheo leo và cảnh quan ở đây cũng tương tự như vậy. Tôi thầm mơ ước có một nghệ nhân Việt Nam nào đến đây cắm lều ở vài ngày sáng tác nên những bài thơ hay, những bản nhạc để đời hoặc có những họa phẩm hay những tấm hình lột tả được vẽ đẹp thiên nhiên của một địa đàng trần thế dễ đến và cũng dễ mê mẩn tâm hồn.

Nói đến South Rim là nói đến 3 địa danh phải ghi nhớ: Grand Canyon National Park, Grand Canyon Village và Tusayan mà tuyến du lịch của chúng tôi đều có ghé qua  kể cả khu di tích lịch sử Bright Angel Lodge và Mother’s Point cũng gần đó.

Điểm đầu tiên trước khi đến Grand Canyon National Park, du khách được đưa đến địa điểm ăn trưa tại 1 nhà hàng trong trung tâm du lịch của Arizona – National Geographic Visitors Center và IMAX Theatre Complex liền kế bên. Mỗi du khách muốn vào xem phim phải mua vé trước tại nơi làm thủ tục đầu tiên tại Las Vegas, mỗi vé $15.00. Chúng tôi không mua vé nên không được vào xem phim tài liệu về Grand Canyon cũng mất trên nửa tiếng, dành thì giờ đi lòng vòng nơi này “tham quan “ và mua vài vật kỷ niệm. Tại nơi đây có bán nhiều quà lưu niệm và 1 cái DVD về tài liệu Grand Canyon mà tôi tiên đoán là đang chiếu trong IMAX. Bộ phim tài liệu về Grand Canyon trên dưới 1 tiếng mà nơi này chặt đẹp, hình như cả thuế trên dưới $35.00/1 DVD.

Cảnh đẹp còn nhiều chưa thưởng ngoạn hết mà thời gian có hạn, tôi phải từ giả South Rim mang nặng trong lòng một niềm thương mến đặc biệt và hẹn ngày tái ngộ The Grand Canyon South Rim.
 (Xin xem tiếp II).