Đại lễ Kỳ Yên Đình thần
Bình Thủy - Nét văn hóa độc đáo
Vĩnh
Thông
Đến hẹn lại lên, hàng năm cứ
đến ngày mùng 9 - 10 tháng 5 âm lịch, người dân khắp nơi lại về cù lao Năng Gù
- xã Bình Thủy dự Đại lễ Kỳ Yên Đình thần Bình Thủy, một lễ hội truyền thống
mang tầm cỡ lớn nhất nhì của huyện Châu Phú.
Vào hai ngày 10 và 11 tháng
6, nhằm mùng 9 - 10 tháng 5 âm lịch vừa qua, Đình thần xã Bình Thủy tổ chức Đại
lễ Kỳ Yên và Kỉ niệm 228 năm ngày thành lập làng (1783 - 2011), đã thu hút đông
đảo đồng bào ở nhiều nơi trong và ngoài địa phương đến tham dự. Đây là lễ hội lớn
nhất trong năm của xã Bình Thủy, nhằm cầu cho mưa thuận gió hòa, quốc thới dân
an, mùa màng thắng lợi, cũng là dịp nhân dân tri ân các bậc tiền nhân có công
khai phá và xây dựng làng Bình Thủy, mang đậm nét văn hóa tín ngưỡng truyền thống Nam bộ.
Đi theo Quốc lộ 91, đến địa
phận Châu Phú, bạn sẽ gặp một vùng đất thuần nông trù phú - đó chính là cù lao
Năng Gù - xã Bình Thủy. Từ bên sông, chúng ta sẽ thấy trước mặt là khu di tích
Đình thần Bình Thủy - Phủ thờ họ Dương cổ kín, uy nghiêm. Đi bằng đò máy qua
con sông Năng Gù, một nhánh của sông Hậu hiền hòa sẽ đến Đình thần Bình Thủy.
Đại lễ Kỳ Yên Đình thần
Bình Thủy là một lễ hội văn hóa truyền thống của địa phương có từ xa xưa đến
nay. Bắt đầu từ những ngày cuối tháng tư âm lịch, quanh khu vực Đình thần đã có
các trò chơi, các gian hàng bày bán đủ thứ đồ lưu niệm... Bất cứ người con Bình Thủy đi
lập nghiệp nơi đâu khi đến dịp này lại nô nức trở về quê hương,
do đó mà trong những ngày trước lễ hội bến đò khách lúc nào tấp nập, đông người.
Đến được Đình thần Bình Thủy
bạn thật khó vào được bên trong Đại lễ Kỳ Yên, vì số lượng khách hành hương đã
về đây từ sớm và rất đông. Không gian lễ hội vui nhộn với các trò chơi lô tô, hội
chợ, ném vòng, các trò chơi dành cho thiếu nhi, các gian hàng bán đồ lưu niệm...
|
|
Vào ngày chính lễ, mùng 9/5
âm lịch, sáng sớm Ban Quý tế Đình thần tổ chức lễ rước “Sắc Tứ Phong Thần” - một
nghi thức truyền thống trong Đại lễ Kỳ Yên của các Đình thần vùng Đồng bằng
sông Cửu Long. Sắc thần được đặt tại nhà một vị hương chức có uy tín, đoàn xe
thỉnh Sắc thần sẽ từ Đình thần đến đó để thỉnh Sắc. Tiếp đó, đoàn xe thỉnh Sắc
thần diễu hành vòng quanh cù lao và trở về Đình thần. Cũng nên nói thêm, Sắc thần
của làng Bình Thủy được vua Lê Hiển Tông, niên hiệu Cảnh Hưng sắc phong, nhưng
sau một vụ hỏa hoạn lớn đình bị cháy hoàn toàn, bản Sắc phong này hiện nay
không còn nữa. Vào thập niên 30, Ban Hội Tề làng Bình Thủy đã làm Sớ gửi tới
triều đình Huế để xin thỉnh cầu Sắc phong thành hoàng. Năm Bảo Đại thứ mười
chín - 1944, vua Sắc phong Thần làng Bình Thủy là “Tỉnh Hậu Dực Bảo Trung Hưng
Trung Đẳng Thần”.
Sau khi Sắc thần về tới
Đình, nhân dân khắp nơi trong xã mang lễ vật đến cúng, có người cúng heo quay,
cũng có người cúng xôi, trái cây. Đại lễ Kỳ Yên Đình thần Bình Thủy đúng theo
nghi thức truyền thống Đồng bằng sông Cửu Long, tức là cũng có ba tuần rượu,
các nghi thức Túc yết, Xây chầu, Đại bội… ngoài ra còn có chiêng trống và các
nhạc cụ dân tộc góp phần tô điểm thêm cho màu sắc văn hóa tâm linh.
Về phần hội, nói đến Đại lễ
Kỳ Yên Đình thần Bình Thủy thì không thể không nói đến Giải Đua thuyền truyền
thống - nét độc đáo chỉ có riêng ở địa phương này. Đua thuyền truyền thống đã
có từ rất lâu đời, mô phỏng lại cảnh lưu dân ngày xưa băng xuồng qua các vùng rừng
rậm âm u để khai phá đất hoang cũng để cho hậu thế thấy được công lao của những
người đi trước. Đua thuyền được tổ chức phần thi vòng loại vào sáng ngày mùng
9/5 âm lịch, sau nghi thức rước Sắc thần. Sáng và trưa ngày mùng 10/5 âm lịch tổ
chức phần thi chung kết. Phong trào Đua thuyền gồm nhiều thể loại: thuyền nam,
thuyền nữ, thuyền Rồng, đua thuyền dành cho học sinh cấp THCS… với nhiều giải
thưởng hấp dẫn, do các doanh nghiệp địa phương đồng tài trợ. Giải Đua thuyền
truyền thống năm nay do Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn An Giang
tài trợ chính.
Ngoài ra còn có các trò
chơi dân gian như Giải bóng chuyền, bóng đá nông dân, giải cờ Tướng, thi tìm hiểu
lịch sử địa phương… do Ban Quý tế tổ chức. Năm nay nhân dịp kỉ niệm nhiều ngày
lễ lớn của dân tộc, UBND xã còn tổ chức các cuộc thi thiết kế Xe hoa diễu hành
quanh cù lao. Sau khi chấm điểm, đoàn xe hoa của các đơn vị xuất phát từ Đình
thần và diễu hành quanh xã vào tối mùng 8 và sáng mùng 9 tháng 5 âl.
Ngày 11 tháng 5 âm lịch,
Ban Quý tế tổ chức nghi thức Hồi sắc, về phần “lễ” đến đây xem như là kết thúc,
nhưng trên thực tế phần “hội” còn kéo dài đến ba bốn ngày sau. Đại lễ Kỳ Yên
Đình thần Bình Thủy kết thúc, để lại nhiều ấn tượng đẹp trong lòng du khách bốn
phương, hứa hẹn quay rở lại vào mùa Đại lễ năm sau.
Vĩnh
Thông
