ÿþ<html> <head> <meta http-equiv=Content-Type content="text/html; charset=unicode"> <meta name=Generator content="Microsoft Word 12 (filtered)"> <style> <!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;} @font-face {font-family:"Arial Unicode MS"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"\@Arial Unicode MS"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} a:link, span.MsoHyperlink {color:#4A4A4A; text-decoration:none none;} a:visited, span.MsoHyperlinkFollowed {color:purple; text-decoration:underline;} p.msochpdefault, li.msochpdefault, div.msochpdefault {mso-style-name:msochpdefault; margin-right:0in; margin-left:0in; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} .MsoChpDefault {font-size:10.0pt;} @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:1.0in 1.0in 1.0in 1.0in;} div.Section1 {page:Section1;} --> </style> </head> <body lang=EN-US link="#4A4A4A" vlink=purple> <!-- copy part 1 replace </head> and <body> by: --> <meta http-equiv="page-enter" content="revealtrans(duration=2, transition=3)"> <STYLE TYPE="text/css"> a:link { color: blue; text-decoration: none } a:active { color: red; text-decoration: none } a:visited { color: blue; text-decoration: none } a:hover { color: #FF0000 ; text-decoration: underline } </STYLE> </head> <BODY bgColor="#fffacd" leftMargin=0 background="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/dragonbg2.jpg" topMargin=0 bgproperties="fixed" align="center" > <TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0 width=100% > <tr> <td width="100%"> <table vAlign=center align=center border=3 > <tr vAlign=center> <!--- **** 100% window ---> <td vAlign=top width = 950> <table background="" bgColor="#fffacd"> <tr> <td> <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 cellPadding=0 width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" > <!--- **** main body ---> <tr> <!-- Title ---> <td background="http://thatsonchaudoc.com/mucluctitle/TgTp_title.jpg" width = "70%" height=135> <TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0> <tr> <TD vAlign=left> <img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/bird6.gif" width ="90" height ="70" alt=""> </TD> <TD vAlign=right> <span style="position:relative; left:700px"> <img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/NguaPhiDuongXa.gif" width ="90" height ="70" alt=""> </TD> </TR> </TABLE> </td> </tr> <!-- end Title ---> <tr > <!--- Menu Bar ---> <td align="center" > <table border="0" height ="30" cellspacing="0" cellpadding="0" background="" > <tr> <td align="center"> <p> <b><font face="Times New Roman" size=2 color="black"> <a href="http://thatsonchaudoc.com/index.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Trang Chính</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/hopthu.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">HÙp Th° </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan2.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">TruyÇn Th­t Ng¯n</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">TruyÇn Ng¯n</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/tho.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Th¡ </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/hoiky.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Bút Ký </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/gopnhat.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Góp Nh·t </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/xuan.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Trang Xuân</a> &nbsp;&nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/suckhoegiadinh.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Séc KhÏe và Gia ình</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/TruyenCuoi.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none">Vui C°Ýi</a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/TinVui.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none"> Tin Vui </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/PhanUu.html","","menubar=no"> <span style="text-decoration: none"> Phân ¯u </a> &nbsp;&nbsp; <br> <a href="http://thatsonchaudoc.com/TacGiaTacPham.html"> <span style="text-decoration: none"> Tác Gi£ và Tác Ph©m </a> &nbsp;&nbsp; <a href="http://thatsonchaudoc.com/banviet2/VuThat/VT_listing.html"> <span style="text-decoration: none"> Cùng Tác Gi£</font></a> &nbsp;&nbsp; </font></b> </p> </td> </tr> </table> </td> </tr> <!--- End Menu Bar ---> <tr > <!--- Start Body ---> <td align="center" > <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 cellPadding=0 borderColorLight=#6b948a cellspacing="0" cellpadding="0" bgColor="white" background="" > <tr> <td> <blockquote> <div class=Section1> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br> </span><b><span style='font-size:14.0pt'>Íc </span></b><b><span style='font-size:18.0pt'> <i>Mùa Màng Ngày Ci</i> </span></b><b><span style='font-size:14.0pt'> cça L°¡ng Th° Trung</span></b></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><b><span style='font-size:14.0pt'>Vi Th¥t</span></b></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><b>&nbsp;</b></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>CuÑi tháng 11 nm 2003, Talawas cho ng mÙt bài cça mÙt tác gi£ có bút danh r¥t quê mùa là Hai Tr§u vÛi cái tña cing §y s¯c màu ruÙng r«y: Lá Th° Të Kinh Xáng. VÑn cing xu¥t thân të ruÙng v°Ýn, nh° trúng t§n sÑ, tôi tò mò Íc ngay. Câu mß §u ã khi¿n& gi­t mình. Cái ông nhà quê Hai Tr§u nào ây mà l¡i  dám gíi th° cho nhà lý lu­n vn hÍc hàng §u h£i ngo¡i:</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i><span style='font-size:13.0pt'> Th°a th§y NguyÅn H°ng QuÑc. </span></i></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i><span style='font-size:13.0pt'>M¥y hôm nay s¯p nhÏ vëa xuÑng giÑng vå Ðông Xuân xong, có chút thì giÝ r£nh, tui bèn vi¿t lá th° này, tr°Ûc thm th§y m¡nh giÏi, sau xin có lÝi c£m ¡n th§y ã bÏ thì giÝ vi¿t vÁ mÙt sÑ con v­t có trong con ng°Ýi à &quot;¡i chúng&quot; cùng Íc. Th­t là thú vË. </span></i></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i><span style='font-size:13.0pt'>D°Ûi ánh èn d§u lÝ mÝ, tui giß l¡i bài vi¿t <a href="http://www.talawas.org/talaDB/showFile.php?res=131&amp;rb=06"><u>...và nhïng thé con khác</u></a> cça th§y, mà th±ng em tui bên Mù nó &quot;i-meo&quot; dìa cách nay vài bïa, tui Íc i Íc l¡i nm l§n b£y l°ãt, rÓi nh­p tâm, không ngç °ãc. Dù bi¿t mình không rành chï ngh)a, và cái gÑc làm ruÙng làm r«y nó làm mình mê man h¿t bi¿t °Ýng mò bà thánh rëng nhu bao la trÝi ¥t, nh°ng có cái vå này, theo thiÃn ý cça tui thì xin góp chút chút vÛi th§y, °Ûc mong là tô bÓi thêm m¥y chï th°Ýng xài ß trong bá tánh dân gian, mà nh¥t là n¡i kinh cùn n°Ûc c¡n nh° kinh xáng BÑn TÕng miÇt Ba Thê, núi S­p này hay xài, cùng kính mong th§y bÏ qua cho sñ °Ýng Ùt .</span></i></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Íc h¿t lá th° thì mÛi hay ra r±ng ông Hai Tr§u ã r¥t ng¡i ngùng khi bày tÏ måc ích vi¿t lá th° là chÉ muÑn  sía l¡i cho úng ý ngh)a cça vài ti¿ng lóng  mà th§y QuÑc ã gi£i thích không hãp lý. Th¿ là të l§n ó, tôi m ra & °a Hai Tr§u và b¯t §u tìm Íc các Lá Th° Të Kinh Xáng. Té ra ông ã b¯t §u nhïng lá th° bình dân này të nhiÁu nm vÁ tr°Ûc. Lá th° thé nh¥t °ãc khßi vi¿t të tháng 3 nm 1998. Þ m×i lá th°, ông& ba iÁu bÑn chuyÇn vÁ chuyÇn Óng quê tr°Ûc khi vào chç Á& nghiêm túc. </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Nhïng lá th° të Kinh Xáng giúp tôi hiÃu & s¡ s¡ ông là ng°Ýi th¿ nào. Là ng°Ýi h¿t lòng g¯n bó vÛi Óng quê, mê m©n vÛi ruÙng v°Ýn mà vì thÝi th¿ ph£i bÏ ruÙng Óng ra i. Të chÑn thË thành ngàn trùng xa cách, ông th°Ýng tìm vÁ vùng quê th°¡ng yêu cça mình qua viÇc ghi l¡i chuyÇn & ba Óng b£y Õi ngày x°a ho·c qua sách báo miÇt v°Ýn.  Th¿ nh°ng qua sách báo, ông th°Ýng b¯t g·p nhïng bài vi¿t vÁ sinh ho¡t quê nhà sao quá l¡ m¡, th­m chí c£ sai l§m. Ch³ng ·ng ëng, ông ành m°ãn hình théc lá th°, mÙt là à khßi éc lòng, hai là vÛi °Ûc mong các sñ viÇc c§n °ãc ·t à vào  nguyên vË cça nó và các ngôn të  dân dã c§n °ãc sí dång theo úng  chính danh .  Nh° lá th° ông bàn vÛi th§y QuÑc vÁ các chï  cÍp , chï  cò . Nh° lá th° ông ·t câu hÏi liÇu dân làm ruÙng n c¡m trong Óng trong bái mÙt nm m¥y l§n mà  mÙt tác gi£ l¡i b£o trong n uÑng hÍ mang tính hoang dã.  Nh° ß mÙt lá th° khác ông nêu than phiÁn nhà vn NguyÅn NgÍc T° ã </span><em><span style='font-size:13.0pt;font-style:normal'>bôi bác àn bà ruÙng r©y ch¡n ch¥t miÁn Tây khi cho nhân v­t  trong  Cánh Óng B¥t T­n l¥y ông Chà&nbsp;bán v£i chÉ vì mê  lãnh Mù A&nbsp;& </span></em></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'> <em><span style='font-style:normal'>Íc các lá th°, tôi ng¡c nhiên vÁ ki¿n théc nhiÁu m·t cça ông nhà quê Hai Tr§u. T</span></em>Ûi chëng có dËp diÇn ki¿n ông l§n §u ß Boston vào nm 2005 t¡i t° gia nhà th¡ Phan Xuân Sinh, t<em><span style='font-style:normal'>ôi càng ng¡c nhiên h¡n khi °ãc bi¿t tr°Ûc c£ khi </span></em>ông gom góp 52 lá th° à in thành tuyÃn t­p <strong><i>Lá Th° Të Kinh Xáng,</i></strong><em><span style='font-style:normal'> ông ã phát hành 2 </span></em>t­p truyÇn: <strong><i>B¿n BÝ Còn L¡i</i></strong><em> (2000) và  </em><strong><i>Tình Th§y Trò </i></strong><em>(2005), </em><em><span style='font-style:normal'>vÛi bút danh mang tên th­t L°¡ng Th° Trung.</span></em></span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><em><span style='font-size:13.0pt; font-style:normal'> Qua lÝi ông giÛi thiÇu, tôi khßi Íc lá th° thé 53 và nhïng th° k¿ ti¿p xu¥t hiÇn Áu Áu trên thatsonchaudoc.com. Lá th° mÛi nh¥t Á ngày 4/11/2010 nh±m góp lÝi trong dËp thiên h¡ bàn nhau  Gi£ Të Talawas . Tôi hy vÍng lá th° </span></em><em><span style='font-size:13.0pt'> Gi£ Të Talawas </span></em><em><span style='font-size:13.0pt;font-style:normal'> s½ không Óng thÝi là lá th° gi£ të& Kinh Xáng!</span></em></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><em><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></em></p> <table class=MsoNormalTable border=0 cellspacing=0 cellpadding=0 align=left style='border-collapse:collapse;margin-left:6.75pt;margin-right:6.75pt'> <tr style='height:272.85pt'> <td width=265 valign=top style='width:199.05pt;padding:0in 5.4pt 0in 5.4pt; height:272.85pt'> <p><span style='font-size:13.0pt'><img width=242 height=356 id="Picture 2" src="MMNC.jpg" alt=MMNC></span></p> </td> </tr> </table> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><em><span style='font-size:13.0pt; font-style:normal'>Hôm nay, sáu nm sau ngày t­p sách Lá Th° Të Kinh Xáng trình làng, quyÃn thé t°  </span></em><em><b><span style='font-size:13.0pt'>Mùa Màng Ngày Ci</span></b></em><em><span style='font-size:13.0pt;font-style:normal'>  vëa °ãc phát hành. QuyÃn T¡p Ghi này °ãc tác gi£ Á tên th­t L°¡ng Th° Trung. Sách do Th° ¤n Quán in ¥n, d§y 287 trang. Nhìn cái £nh bìa §y hoa sen và hoa súng ang nß, tôi bÓi hÓi nhÛ ¿n nhïng §m sen §m súng bên con °Ýng të C§n Th¡ i Long Xuyên. Mß xem qua nÙi dung, iÁu áng khen là c£ tác gi£ l«n nhà xu¥t b£n ã không ng¡i tÑn kém à thñc hiÇn kù thu­t £nh màu in chen vào nÙi dung à làm nÕi b­t các chç Á. Cái l¡ là m×i chç Á l¡i có l¯m& mùa màng!</span></em></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><em><span style='font-size:13.0pt; font-style:normal'>&nbsp;</span></em></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Trong mÙt nm, thiên nhiên chÉ có 4 mùa Xuân H¡ Thu ông nh°ng vÛi thôn quê thì trong m×i mùa thiên nhiên ó l¡i kèm theo& tùm lum mùa màng. N¿u ph£i kà l» t» thì h³n có ¿n hàng trm nh°ng tác gi£ ã cÑ g¯ng gom các  mùa có cùng thuÙc tính ho·c có cùng thÝi vå vi¿t chung thành mÙt mùa  t­p thà .  Mùa cày bëa, s¡ c¥y, g·t lúa. Mùa& trm cá vÁ Óng. Mùa ging l°Ûi, ·t lÝ. Mùa b¯t lËch, b¯t l°¡n. Mùa ·t rù, ch­n å. Mùa chuÙt, cóc, ¿ch, nhái. Mùa xoài, m­n, d°a leo, d°a h¥u, d°a gang. Mùa b¯p, ­u, cç co, bông sen, bông súng& B±ng cách ó, quyÃn <i>Mùa Màng Ngày Ci</i> °ãc hình thành bßi 19  mùa  t­p thà và hai mùa  ·c biÇt : MÙt mùa mang cái tña chung chung là <i>Mùa Màng Tháng Ch¡p</i> và mùa kia mang cái tña líng l¡ là <i>Có Nhïng Mùa Chim.</i> </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Mùa nào nhà vn L°¡ng Th° Trung cing kà ngÍn ngành, rành rÍt. Mùa cày bëa phát cÏ thì khßi công lúc nào, cách théc ra sao. Mùa chuÙt thì làm sao vÓ chuÙt, làm sao tránh ào nh§m hang r¯n. Mùa cá thì hàng trm thé cá, hàng chåc cách b¯t và l¯m cách làm khô. Mùa cây trái Íc mà phát thèm, mà muÑn gieo trÓng& Ch£ ng¡c nhiên khi lo¡t bài này xu¥t hiÇn, mÛi ¿n bài thé b£y mà nhà vn Khiêm Cung ã °a ra nhïng lÝi khen nÓng nhiÇt và Ùc gi£ Thái Lý, sau khi Íc xong toàn bÙ mùa màng ã vi¿t nguyên mÙt bài dài ca ngãi làm tác gi£ không thà không bày tÏ LÝi C£m  n ß cuÑi sách: <i> & dù ch°a quen, và dù cách nhau khá xa vÁ tuÕi Ýi, dù ang ß mÙt n¡i khá xa, xa t­n vùng biên giÛi Miên-ViÇt, th¿ mà b¡n ã tìm Íc và chia s» nhïng nh­n xét nh° i vào bång tác gi£, th­t vô cùng h¡nh phúc Ñi vÛi mÙt ng°Ýi nhà quê già nh° tôi. </i></span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></i></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Sách mß §u b±ng LÝi Tña cça nhà vn Tô Th©m Huy. Ông gÑc B¯c mà l¡i tÏ ra khoái giÍng miÇt quê cça Hai Tr§u. Có l½ không có lÝi giÛi thiÇu nào chí tình nh° lÝi ông vi¿t: <i> Chao ôi! G¥p sách l¡i mà lòng d¡ thêm bÓi hÓi, v°¡ng v¥n. Ai gÍi ai trong gi¥c mÙng tr°Ûc hiên nhà, sao ã nghe oanh ríu rít hÏi xuân vÁ? G«m ng°Ýi x°a ghép miÇng vÛi lúa mà gÍi chï hòa không ph£i là không duyên cÛ. LÝi cça k» nhà quê mà nghe sao nh° châu ngÍc! Hòa vÛi m°a mà thu­n vÛi n¯ng trÝi! T¥c lòng cÑ quÑc tha h°¡ng, ng­m ngùi cùng mùa x°a ngày ci& . </i>LÝi Tña có thëa quy¿n ri khi¿n ng°Ýi Íc héng thú l§n dß trang k¿ ti¿p à rÓi bË cuÑn hút vào l¯m thé mùa màng.</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Còn LÝi B¡t là cça nhà th¡ Phan Xuân Sinh, ng°Ýi miÁn Trung. Ông thÕ lÙ<i>:  & Íc Mùa Màng Ngày Ci tôi r¥t ng¡c nhiên và thích thú. Cái ¥t miÁn Nam xa xôi ¥y l¡i ch¥t chéa nhiÁu iÁu bí ©n mà vùng quê miÁn Trung hay miÁn B¯c không th¥y không nghe. HÍ giàu vÁ ¥t ai ã ành mà hÍ còn giàu có vÁ mùa màng, mùa nào cing sung túc& và khi Íc xong Mùa Màng Ngày Ci tôi mÛi nghiÇm ra °ãc, mÛi hiÃu °ãc t¡i sao ng°Ýi dân miÁn Nam hÍ rÙng l°ãng, hi¿u khách, th£o n th£o uÑng, lòng hÍ chân ch¥t huõch t¹t cing chính vì vùng ¥t ã °u ãi hÍ, ã nâng niu hÍ& Vùng ¥t ¥y ã c°u mang bi¿t bao nhiêu nhÍc nh±n cça dân tÙc, chÑng á và céu giúp bi¿t bao nhiêu tai hÍa cça các miÁn khác. </i>Ngoài nh­n xét vÁ các sñ kiÇn °ãc nêu lên trong Mùa Màng Ngày Ci, nhà th¡ Phan Xuân Sinh cing kh³ng Ënh vÁ giá trË vn ch°¡ng cça tác ph©m dù  ß trang <i>MÝi B¡n Vào Mùa</i> nhà vn L°¡ng Th° Trung tñ cho r±ng t­p sách cça mình là không có tính vn ch°¡ng biên kh£o: <i> M·c dù anh chÑi të iÁu n§y. Ta thí l­t xem të bài vi¿t §u ¿n bài vi¿t cuÑi& vÛi c£ t¥m lòng anh trang tr£i, ch¯t chiu. Ng°Ýi nông dân chân ch¥t ít hÍc, thì làm sao vi¿t °ãc, mà có vi¿t °ãc i nïa thì làm sao nó sÑng Ùng, hiÇn thñc nh° anh vi¿t&  </i> </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Tôi không nhïng tán Óng vÛi nhà th¡ vÁ m·t giá trË vn ch°¡ng cça tác ph©m mà còn cho r±ng Mùa Màng Ngày Ci còn mang c£ giá trË biên kh£o.</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Cách ây không lâu, tôi có dËp Íc trên các trang m¡ng hai câu chuyÇn Óng quê ß miÇt Cíu Long Giang: MÙt là <i> ChuyÇn Óng Quê </i> cça Tr§n Vn  nói vÁ mùa màng ß vùng Bà Bài Th¥t s¡n Châu Ñc, hai là <i> ChuyÇn B¯t Cá Tôm Þ Óng B±ng Sông Cíu Long</i> cça Hai R¡ch Dëa ß vùng Mù Long, Cao Lãnh. Hai câu chuyÇn °ãc kà b±ng giÍng vn chân ch¥t, r¥t h¥p d«n cça thà lo¡i hÓi ký.   Còn Mùa Màng Ngày Ci cça L°¡ng Th° Trung lúc thì nh° lÝi tâm tình, khi thì nh° b£ng t°Ýng trình. LÝi tâm tình thì rành r½, b£n t°Ýng trình thì rành nghÁ. ¤y v­y mà tác gi£ l¡i të chÑi tính vn ch°¡ng biên kh£o cça t­p sách thì ông qu£ là khiêm tÑn. </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>N¿u ph£i °a ra §y ç các o¡n minh chéng trong c£ quyÃn sách thì bài vi¿t s½ quá dài, vì v­y, tôi chÉ xin chÍn bài cuÑi cùng <i>Có Nhïng Mùa Chim</i>, tuy cái tña vëa líng l¡ vëa nên th¡ nh°ng nÙi dung l¡i mang §y tính biên kh£o. Ngay të các dòng mß §u, tác gi£ ã xác nh­n tính ch¥t này: <i> Không hi¿m các nhà kh£o céu vÁ chim muông ang i tìm cn nguyên cça sñ sinh tÓn các loài chim cùng thói quen, t­p quán và Ýi sÑng cça chúng. Ng°Ýi ta len lÏi vào t­n các cánh rëng Phi Châu, Á Châu, Mù Châu à tìm ki¿m và thu hình các loài chim. Të cách ki¿m n cho chí cách làm Õ, ¥p tréng và nß con, të cách sÑng thành àn cho chí nhïng cuÙc Ýi riêng l», nhà kh£o céu vÁ chim muông không bÏ lá mÙt chi ti¿t nhÏ nh·t nào. T¥t c£ Áu °ãc ghi nh­n qua tëng chi ti¿t r¥t mñc chính xác và linh ho¡t. </i></span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></i></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Të mÙt lÝi mß §u nh° th¿, ông b¯t §u i vào chi ti¿t tëng loài chim. Ông cho th¥y ngoài ·c tính chung là& khôn ngoan, c§n m«n và bi¿t khéo léo sí dång cái mÏ không thua gì  bàn tay các iêu kh¯c gia tài hoa tuyÇt vÝi, m×i loài chim có hình d¡ng, kích cá, s¯c lông, ti¿ng hót, ti¿ng kêu, tính tình khác nhau. Ông còn v¡ch rõ, tuy chim có cùng giÑng nh°ng l¡i không h³n là có cùng màu lông, th­m chí có thà hoàn toàn khác biÇt. </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Sau ph§n bàn vÁ các ·c iÃm, ông lu­n vÁ cách ·t tên chim. Ông cho bi¿t ng°Ýi dân quê ViÇt Nam th°Ýng ·t tên chim theo ti¿ng kêu nh° ta gÍi chim cu, chim cú, chim åt, khúm núm, se s» & ho·c theo hình dáng nh° gà ãi, gà n°Ûc, áo dà, bánh ít, th±ng chài& Nh°ng vÛi các nhà nghiên céu thì hÍ ·t tên theo sách vß khoa hÍc. Nhïng cái tên xa l¡ khó Íc, khó nhÛ vô cùng! Tôi ã thí cÑ g¯ng nhÛ vài tên mà rÑt cuÙc cing không vi¿t ra °ãc tên nào! Cing vì v­y mà tôi thích nh¥t o¡n ông kà vÁ nhïng loài chim ß vùng quê quán cça ông. Nhïng cái tên nghe th­t quen thân y hÇt ß vùng quê cça tôi. Trong vô sÑ tên chim quen thuÙc, ông có nh¯c tÛi 3 tên chim có të kép giÑng nhau. Tôi t©n m©n cÑ moi óc xem có bao nhiêu loài chim có tên nh° v­y. Và c£ loài thú nïa. Tôi tìm thêm °ãc 6 tên:  Kên-kên, a-a, cào-cào, chuÓn-chuÓn, ba-ba, thia-thia. Còn ba tên chim ghi trong Mùa Màng Ngày Ci xin à Ùc gi£ tñ suy tìm.</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Ph§n nghiên céu công phu nh¥t ph£i nói là vÁ các lo¡i cò, v¡c, diÇc, s¿u, nông. Tôi ã quen nghe tên các loài chim này nh°ng qu£ là không ngÝ sao mà có l¯m thé cò, có nhiÁu thé v¡c ¿n nh° v­y. RÓi còn l¯m lo¡i diÇc, s¿u, nông. Không chÉ kà chi ti¿t vÁ m×i lo¡i mà ông còn kèm theo nhiÁu hình £nh à minh hÍa sñ khác biÇt. Riêng ph§n cò, v¡c, s¿u& này ã có ¿n 18 béc £nh, nói lên sñ s°u t­p nghiêm túc cça ông.  NhÝ bài vi¿t cça Hai Tr§u mà tôi hiÃu bi¿t thêm rành r½ các thé chim mà nhiÁu con tai nghe quen mà m¯t ch°a tëng th¥y. L¡i còn nhÝ các lÝi diÅn ¡t vÁ tri¿t lý sÑng cça các loài chim mà tôi có dËp suy g«m vÁ tri¿t lý sÑng cça & riêng mình.</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'> </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Íc cái cách ông thi¿t tha nh¯c ¿n các loài chim vùng quê cça ông thuß thi¿u thÝi khi¿n tôi nhÛ ¿n bài vi¿t cça Lê Hoàng Vi hiÇn °ãc phÕ bi¿n trên không gian £o. Kà chuyÇn 50 nm vÁ tr°Ûc, L°¡ng Th° Trung còn nhÛ, cé ¿n mùa chim là <i> rÁn vang ti¿ng hót trên nhïng cánh Óng §y lúa vàng, hay bên v¡t rëng tràm v¯ng v», bên r·ng tre làng xanh xanh tr§m m·c& Ti¿ng hót ¥y nh° nhïng khúc nh¡c Óng quê lan xa, lan xa vô t­n </i>Nh°ng<i> </i>ngày nay, cé Íc cái tña bài cça cça Lê Hoàng Vi là th¥y ghê hÓn:  <i>Óng b±ng sông Cíu Long: Chim, Cò& kêu céu . </i>Qu£ nh° v­y, tác gi£ thÑng thi¿t báo Ùng vÁ mÑi e dÍa tuyÇt chçng cça các loài chim& Theo Lê Hoàng Vi, vùng Óng b±ng v«n còn r¥t nhiÁu khu v°Ýn chim cò nÕi ti¿ng. Riêng khu du lËch sinh thái B±ng Lng có àn chim trÝi ông kho£ng 600 ngàn con ¿n c° trú, thu hút hàng trm du khách m×i ngày. Nh°ng m×i ngày v°Ýn cò cing thu hút vô sÑ  sát thç à cung c¥p vô sÑ chim cò cho nhu c§u& nhà hàng! Ngoài  các  sát thç , còn ç lo¡i  tay nghÁ , ç lo¡i b©y s­p à b¯t chim hi¿m quý cung éng cho thú ch¡i  thÝi th°ãng cça giai c¥p... ¡i gia! Tác gi£ Lê Hoàng Vi k¿t lu­n<i>:  </i></span><i><span style='font-size:13.0pt'>Hành Ùng b¯t chim c£ àn, c£ tÕ nh° hiÇn nay không bao lâu nïa s½ d«n tÛi sñ m¥t cân b±ng sinh thái, h­u qu£ không thà l°Ýng h¿t °ãc. </span></i><span style='font-size:13.0pt'> Nghe mà não lòng cho chim cò, cho ¥t n°Ûc!</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></i></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Bài <i>Có Nhïng Mùa Chim</i> là bài cuÑi nh°ng sách còn thêm 31 trang nïa. §u tiên tác gi£ °a ra LÝi K¿t cho công trình hình thành 21 bài vÁ ruÙng Óng, chim cá cça mình. Ông cho bi¿t nhïng gì ông ghi chép chÉ  là các mùa chính miÇt quê Long Xuyên Châu Ñc. Còn nhiÁu mùa phå khác nh° mùa Õi, mùa m­n, mùa lê, mùa mít, mùa nhãn, mãng c§u, khoai mì, iên iÃn, mùa thÑt lÑt, mùa mng le. L¡i còn thêm bi¿t bao vùng thuÙc miÇt Cíu Long giang vÛi các ·c s£n riêng nh° mùa mía, khoai môn, khoai lang, cam quít, khóm th¡m, mùa tr§u vàng & Tôi coi nh° ây là mÙt lÝi héa h¹n vi¿t ti¿p cça ông.</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Sau LÝi K¿t, nhà vn L°¡ng Th° Trung không quên ngÏ LÝi Cám  n nhïng ng°Ýi ã ít nhiÁu giúp ông hoàn thành tuyÃn t­p. Và lÝi cám ¡n ¹p nh¥t °¡ng nhiên tác gi£ dành cho ng°Ýi giúp ông vÛi t¥t c£ t¥m lòng.  Ng°Ýi ¥y ã giúp ông b±ng cách làm ruÙng à vëa nuôi hai éa con th¡ d¡i vëa à ti¿p t¿ l°¡ng thñc cho ông sÑng sót suÑt 7 nm tù mà trong mÙt l§n thm nuôi bË chìm ò khi¿n suýt ch¿t uÑi c£ ba m¹ con. Ng°Ýi ¥y giúp ông b±ng cách cùng ông làm ruÙng, trÓng cà, trÓng mía, trÓng b¯p, khoai lang& à t¡o dñng l¡i mái ¥m gia ình sau khi ông rÝi cái gÍi là tr¡i c£i t¡o mà chính kinh nghiÇm ruÙng r©y cça ng°Ýi phå nï £m °¡ng này ã dñ ph§n hoàn chÉnh Mùa Màng Ngày Ci. Và quyÃn sách ra Ýi cing à k÷ niÇm 41 nm chÓng vã, <i> nh° ghi d¥u mÙt kho£ng Ýi vÛi bi¿t bao vui buÓn cùng xÛt chia&  </i></span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i><span style='font-size:13.0pt'>&nbsp;</span></i></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Trong niÁm xúc c£m chia vui cùng ông bà L°¡ng Th° Trung, tôi chãt nhÛ ¿n hai câu ca dao °ãc nhà vn Khiêm Cung nh¯c ¿n trong bài tùy bút <i>Mi¿ng Tr§u</i>:</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><br><i><span style='font-size:13.0pt'> TrÓng tr§u thì ph£i khai m°¡ng,</span></i></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><i><span style='font-size:13.0pt'>Làm trai hai vã ph£i th°¡ng cho Óng </span></i></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'><br>Th­t oái om, hai câu ca dao có c£ hai të t¡o thành bút danh Hai Tr§u mà nÙi dung tr­t l¥t vÛi gia c£nh cça chính Hai Tr§u. Cho tÛi khi tôi vi¿t nhïng dòng chï này, Hai Tr§u v«n chÉ có m×i mÙt& bà. Không chëng chính të sñ thçy chung nh° nh¥t này cça ông mà ngày nay không còn ai trÓng tr§u à khÏi ph£i khÏi khai m°¡ng& </span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><span style='font-size:13.0pt'>Qua ân tình m·n nÓng g¯n bó keo s¡n cça hai ông bà suÑt quãng thÝi gian dài g§n nía th¿ k÷, tôi tin ch¯c nhà vn L°¡ng Th° Trung s½ ti¿p tåc cho ra Ýi nhïng éa con& tinh th§n trong nhïng nm tháng tÛi.</span></p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'>&nbsp;</p> <p class=MsoNormal style='text-align:justify'><b><span style='font-size:14.0pt'>Vi Th¥t</span></b></p> <p class=MsoNormal style='margin-bottom:12.0pt;text-align:justify'>&nbsp;</p> </div> <!--- REPLACE LAST </HTML></BODY> ---> <div align="center"> <p> <font face="Arial" size "1" color="blue"> <a href="#" onClick="history.go(-1);return true;" onmouseover="popup()" onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Backarrow2.gif" alt="" border="0"> <a href="#" onClick="history.go(-1);return true;">Trß l¡i trang tr°Ûc <a href="#top" class="nav" onmouseover="popup()" onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Toparrow2.gif" alt="" border="0"> <a href="#top" class="nav">Trß lên §u trang </P> <p class=MsoNormal><o:p>&nbsp;</o:p></p> </div> </td> </tr> </table> </td> <!-- end windown width = 950 --> </tr> <!--- **** end 100 % Window ---> </table> </td> </tr> </TABLE> </BODY> </HTML>