<html xmlns:v="urn:schemas-microsoft-com:vml"
xmlns:o="urn:schemas-microsoft-com:office:office"
xmlns:w="urn:schemas-microsoft-com:office:word"
xmlns="http://www.w3.org/TR/REC-html40">

<head>
<meta http-equiv="page-enter" content="revealtrans(duration=2, transition=7)">

<meta http-equiv=Content-Type content="text/html; charset=unicode">
<meta name=ProgId content=Word.Document>
<meta name=Generator content="Microsoft Word 11">
<meta name=Originator content="Microsoft Word 11">
<link rel=File-List href="mienmannoinho_files/filelist.xml">
<title>Miên man nỗi nhớ </title>
<!--[if gte mso 9]><xml>
 <o:DocumentProperties>
  <o:Author>Owner</o:Author>
  <o:Template>Normal</o:Template>
  <o:LastAuthor>Owner</o:LastAuthor>
  <o:Revision>5</o:Revision>
  <o:TotalTime>5</o:TotalTime>
  <o:Created>2005-12-10T14:48:00Z</o:Created>
  <o:LastSaved>2005-12-13T15:14:00Z</o:LastSaved>
  <o:Pages>1</o:Pages>
  <o:Words>1887</o:Words>
  <o:Characters>10761</o:Characters>
  <o:Lines>89</o:Lines>
  <o:Paragraphs>25</o:Paragraphs>
  <o:CharactersWithSpaces>12623</o:CharactersWithSpaces>
  <o:Version>11.5606</o:Version>
 </o:DocumentProperties>
</xml><![endif]--><!--[if gte mso 9]><xml>
 <w:WordDocument>
  <w:HideSpellingErrors/>
  <w:HideGrammaticalErrors/>
  <w:ActiveWritingStyle Lang="EN-US" VendorID="64" DLLVersion="131078"
   NLCheck="1">1</w:ActiveWritingStyle>
  <w:GrammarState>Clean</w:GrammarState>
  <w:PunctuationKerning/>
  <w:ValidateAgainstSchemas/>
  <w:SaveIfXMLInvalid>false</w:SaveIfXMLInvalid>
  <w:IgnoreMixedContent>false</w:IgnoreMixedContent>
  <w:AlwaysShowPlaceholderText>false</w:AlwaysShowPlaceholderText>
  <w:Compatibility>
   <w:BreakWrappedTables/>
   <w:SnapToGridInCell/>
   <w:WrapTextWithPunct/>
   <w:UseAsianBreakRules/>
   <w:DontGrowAutofit/>
  </w:Compatibility>
  <w:BrowserLevel>MicrosoftInternetExplorer4</w:BrowserLevel>
 </w:WordDocument>
</xml><![endif]--><!--[if gte mso 9]><xml>
 <w:LatentStyles DefLockedState="false" LatentStyleCount="156">
 </w:LatentStyles>
</xml><![endif]-->
<style>
<!--
 /* Font Definitions */
 @font-face
	{font-family:"Monotype Corsiva";
	panose-1:3 1 1 1 1 2 1 1 1 1;
	mso-font-charset:0;
	mso-generic-font-family:script;
	mso-font-pitch:variable;
	mso-font-signature:647 0 0 0 159 0;}
 /* Style Definitions */
 p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal
	{mso-style-parent:"";
	margin:0in;
	margin-bottom:.0001pt;
	mso-pagination:widow-orphan;
	font-size:12.0pt;
	font-family:"Times New Roman";
	mso-fareast-font-family:"Times New Roman";}
a:link, span.MsoHyperlink
	{color:blue;
	text-decoration:underline;
	text-underline:single;}
a:visited, span.MsoHyperlinkFollowed
	{color:blue;
	text-decoration:underline;
	text-underline:single;}
span.GramE
	{mso-style-name:"";
	mso-gram-e:yes;}
@page Section1
	{size:8.5in 11.0in;
	margin:1.0in 1.25in 1.0in 1.25in;
	mso-header-margin:.5in;
	mso-footer-margin:.5in;
	mso-paper-source:0;}
div.Section1
	{page:Section1;}
-->
</style>
<!--[if gte mso 10]>
<style>
 /* Style Definitions */
 table.MsoNormalTable
	{mso-style-name:"Table Normal";
	mso-tstyle-rowband-size:0;
	mso-tstyle-colband-size:0;
	mso-style-noshow:yes;
	mso-style-parent:"";
	mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
	mso-para-margin:0in;
	mso-para-margin-bottom:.0001pt;
	mso-pagination:widow-orphan;
	font-size:10.0pt;
	font-family:"Times New Roman";
	mso-ansi-language:#0400;
	mso-fareast-language:#0400;
	mso-bidi-language:#0400;}
</style>
<![endif]-->
<meta http-equiv=page-enter content="revealtrans(duration=2, transition=7)">
<!--[if gte mso 9]><xml>
 <o:shapedefaults v:ext="edit" spidmax="2050"/>
</xml><![endif]--><!--[if gte mso 9]><xml>
 <o:shapelayout v:ext="edit">
  <o:idmap v:ext="edit" data="1"/>
 </o:shapelayout></xml><![endif]-->
</head>

<body bgcolor=white background=trngbackgroud2.JPG lang=EN-US link=blue
vlink=blue style='tab-interval:.5in' bgproperties=fixed>

<div class=Section1>

<table class=MsoNormalTable border=0 cellspacing=0 cellpadding=0
 style='mso-cellspacing:0in;mso-padding-alt:0in 0in 0in 0in'>
 <tr style='mso-yfti-irow:0;mso-yfti-firstrow:yes;mso-yfti-lastrow:yes'>
  <td width=150 style='width:1.25in;padding:0in 0in 0in 0in'>
  <table class=MsoNormalTable border=0 cellspacing=3 cellpadding=0
   style='mso-cellspacing:1.5pt'>
   <tr style='mso-yfti-irow:0;mso-yfti-firstrow:yes;mso-yfti-lastrow:yes'>
    <td valign=top style='padding:.75pt .75pt .75pt .75pt'>
    <p class=MsoNormal><o:p>&nbsp;</o:p></p>
    </td>
   </tr>
  </table>
  <p class=MsoNormal><o:p></o:p></p>
  </td>
<!-- ******* end section for left emply table -->
  <td style='padding:0in 0in 0in 0in'>
  <table class=MsoNormalTable border=0 cellspacing=3 cellpadding=0
   style='mso-cellspacing:1.5pt'>
   <tr style='mso-yfti-irow:0;mso-yfti-firstrow:yes'>
    <td style='padding:.75pt .75pt .75pt .75pt'>
    <p class=MsoNormal><b style='mso-bidi-font-weight:normal'><span
    style='font-size:26.0pt;font-family:"Monotype Corsiva"'>Miên man n</span></b><b
    style='mso-bidi-font-weight:normal'><span style='font-size:18.0pt'>ỗ</span></b><b
    style='mso-bidi-font-weight:normal'><span style='font-size:20.0pt;
    font-family:"Monotype Corsiva"'>i </span></b><b style='mso-bidi-font-weight:
    normal'><span style='font-size:26.0pt;font-family:"Monotype Corsiva"'>nh</span></b><b
    style='mso-bidi-font-weight:normal'><span style='font-size:18.0pt'>ớ</span></b><b
    style='mso-bidi-font-weight:normal'><span style='font-size:26.0pt;
    font-family:"Monotype Corsiva"'> <o:p></o:p></span></b></p>
    <p class=MsoNormal><b style='mso-bidi-font-weight:normal'><span
    style='font-size:26.0pt;font-family:"Monotype Corsiva"'><span
    style='mso-tab-count:2'>            </span></span></b><b style='mso-bidi-font-weight:
    normal'><span style='font-size:16.0pt;font-family:"Monotype Corsiva"'>Tr</span></b><b
    style='mso-bidi-font-weight:normal'><span style='font-size:14.0pt'>ầ</span></b><b
    style='mso-bidi-font-weight:normal'><span style='font-size:16.0pt;
    font-family:"Monotype Corsiva"'>n Doãn Nho<o:p></o:p></span></b></p>
    <p class=MsoNormal><b style='mso-bidi-font-weight:normal'><span
    style='font-size:16.0pt;font-family:"Monotype Corsiva"'><o:p>&nbsp;</o:p></span></b></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'><span style='mso-tab-count:
    2'>                    </span>Ký ức là một tài sản vô giá của con người. Nó
    là bộ máy nhớ. Nhưng không phải ai cũng muốn nhớ. Như tôi chẳng hạn, hay
    quên. Thích quên. Cố quên. Tôi không muốn bị phiền hà bởi quá khứ. Vả lại,
    trí nhớ mình kém. Khi cần phải nhớ gì thì chỉ nhớ đại khái.<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'><o:p>&nbsp;</o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'><span style='mso-tab-count:
    2'>                    </span>Có nhiều người thích nhớ. Muốn nhớ. Tìm cách
    để nhớ. <o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'><span style='mso-tab-count:
    2'>                    </span>Chẳng hạn như nhớ những lần hành quân. Nhớ
    những trận đánh oai hùng. Nhớ đồng đội. Nhớ cảnh bom rơi đạn lạc. Nhớ những
    đau thương, đổ vỡ. Nhớ những đau khổ, tủi nhục khi ở trại tù. Nhớ tháng
    ngày lao đao bon chen kiếm sống.<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Có người thích nhớ để vui
    và quên hiện tại. Có người thích nhớ để giận hờn, chua chát với những gì
    không còn nữa. Có người nhắc lại quá khứ để làm động lực đấu tranh cho một
    tương lai tươi sáng hơn.<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Vân vân và vân vân.<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'><span style='mso-tab-count:
    2'>                    </span>Cũng thế, Lương Thư Trung nhớ. Qua bút danh
    Hai Trầu, tác phẩm mới nhất của anh, Lá Thư Từ Kinh Xáng, là nỗi nhớ trải
    đều trong hơn 50 lá thư, viết từ năm, bảy năm nay.<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'><span style='mso-tab-count:
    2'>                    </span>Nhớ nhiều. Nhớ chi li, đến từng chi tiết. Nhớ
    gì vậy?<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Ra đi nhớ cảnh nhớ người<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Nhớ nơi kỳ ngộ vội dời
    chân đi.<span style='mso-tab-count:1'> </span><o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Không. Anh không nhớ
    những lần “kỳ ngộ” kiểu người đâu gặp gỡ làm chi, trăm năm biết có duyên gì
    hay không. Ký ức anh hướng về một nơi khác mà có lẽ không hiếm người muốn quên:
    làng quê. Quê, rất quê. Không phải là chữ quê chung chung mà người ta nhắc đến
    để tỏ ra rằng mình cũng có làng, có nước hay nhắc đến <span class=GramE>như<span
    style='mso-spacerun:yes'>  </span>một</span> nơi thỉnh thoảng tạt về ngắm
    cảnh: đồng lúa vàng, lũy tre xanh, trăng thanh gió mát...với mục đích quên
    đi bụi bặm thị thành. Chuyện đời đâu phải nhớ nhớ quên quên một cách dễ ợt
    vậy cháu. Chú Hai là dân ruộng lâu đời mà! Bàn chân của chú lúc nào cũng
    bước xuống ruộng, xuống bùn gần hơn là mang đôi guốc vông, đôi dép Lào, đôi
    dép Nhật cháu à! (…) Da chú Hai còn mốc cời, nổi vẫy như vẫy rồng vì phơi nắng,
    phơi mưa; tóc chú còn khét mùi nắng gắt mùa hè nóng đổ hào quang như lửa đốt;
    áo chú còn lắm lem mồ hôi muối …<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Đó là hình ảnh một nông
    dân thứ thiệt. Và là thứ thiệt, anh vẽ ra khung cảnh làng quê, với mọi sinh
    hoạt từ sáng sớm đến đêm khuya, từ ngoài sông cho đến bếp lửa. Từ con giun
    con dế cho đến con cá con chim. Từ đất, đá, bụi tre cho đến cái nơm, cái
    lưới. Cùng với chúng là những vui, những buồn, những nhọc nhằn, lam lũ. Cùng
    với chúng làø tấm lòng của một người gắn bó với ruộng đồng và yêu ruộng
    đồng như yêu mình. Khác với nhiều người, trong đó có tôi, văn anh không
    thuần để vui hay để buồn hay để không làm gì cả, mà để “tải đạo”. Đạo ở
    đây, chẳng có gì cao siêu phức tạp. Đó là cái đạo của ruộng đồng, của xóm
    giềng, của tình người trong một khung cảnh sống tém tủm, chơn chất. Qua Lá
    Thư Từ Kinh Xáng , anh hy vọng gửi “chút tình quê, tình đất và tình người”<span
    style='mso-spacerun:yes'>  </span>chia sẻ “những nỗi niềm của một người làm
    ruộng” (Phi lộ)<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'><span
    style='mso-spacerun:yes'> </span>“Chứ ba cái <span class=GramE>vụ<span
    style='mso-spacerun:yes'>  </span>lội</span> bùn lội ruộng, lặn đìa lặn
    lung, nôm cá dỡ chà, giăng câu đặt lờ là tui không thiếu món nào, nên tui
    quen cái nắng mưa kham khổ, trở trời trở gió nghịch đời. (...) Ngày ngày
    tui nghe gà gáy là cơm gói mo cau ra ruộng, rồi đợi cho chùa công phu tới
    hiệp chót mới bò dìa tới bờ tre. Vậy mà riết rồi quen như mỗi lần tui lặn
    xuống sông móc bùn bồi vườn là cứ ở trần, cầm tới dây vàm sau lưng đôi bò
    và cái cày là miệng tự động hô “phá”, “ví” như mắc phải khẩu nghiệp” (106)
    *.<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>“Cơm gói mo cau”, “bò
    dìa”, “như mắc phải khẩu nghiệp”! Khổ đến thế thì thôi. <o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'><o:p>&nbsp;</o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Tác giả nhớ gì nào?<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Anh nhớ cảnh: Trăng trên
    lá, trên cây, trên cánh đồng nước ngập tháng Tám, trên con rạch, trên dòng
    sông, trên con đường làng, đâu đâu cũng là trăng…Trăng chạy, trăng vui,
    trăng giỡn, trăng tắm ướt cả cánh đồng mênh mông nước là nước…(…) trăng giả
    gạo chài ba chài bốn; trăng cút bắt; trăng ca hát trên sông…trăng quết cốm
    giẹp; trăng “ngồi dựa bụi môn” kiểu Lục Vân Tiên…(47, 48)<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Anh nhắc đến những núi Ba
    Thê, núi Sập, Hang Tra, Trà Kiết, Vịnh Hanh, Mặc Cần Dưng , Xà Tón, An Bình
    A, An Bình B, Chắc Cà Đao, Lấp Vò, Bồ Hút, Thủ Ô, Gia Vàm, Xà Tón, Mái Dầm,
    Cái Côn, Mương Khai, Cái Vồn, Vàm Ba Bần, Cái Tàu Hạ, Nha Mân, Tân Hiệp,
    Tân Hưng, Tân Quới…Chỉ nghe cái tên không thôi cũng khiến cho lòng nao nao
    nhớ về vùng đồng bằng sông nước miền Tây. <o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Anh nhớ cái thú làng quê:
    bắt chim: “Khởi đầu đi bắt chim là chống xuồng xuống đồng lớn, đi vòng vòng
    mấy vạt lung, vạt đất lúa dầy bịt chim trích làm ổ nhiều vô số kể. Mặc tình
    mà lượm trứng chim. Có hôm gặp thời may đi nhằm vạt đất le le hò hẹn dìa đó
    làm ổ nhiều...lượm trứng le le gà nước cả mấy khoang xuồng vậy đó” (...)
    Còn tháng 10, tháng 11 âm lịch mình thì chim thay lông. Chim thay lông nó gặp
    mình là nó bay không xa. Chỉ cất cánh lên vài ba thước là đáp xuống rồi hà
    (...) Đi bắt chim như vậy vui lắm, và có bữa trúng ổ được chim nhiều lắm. Chim
    thay lông vừa mọc lông măng, ối thôi nó béo kỳ lạ lắm.”; bắt chuột:<span
    style='mso-spacerun:yes'>  </span>“...chuột tháng mưa béo ơi là béo”; bắt
    cá: “Cá tát đìa tháng ba tháng tư cặp trứng thè lè xỏ lụi nước trui, dù cá
    trê hay cá lóc gì cũng không có món nào ngon cho bằng...”; và nhiều thứ
    khác: “Rồi nào là mùa xoài, mùa mận, mùa ổi, mùa vú sữa, mùa dưa hấu, dưa
    gan, mùa dặm cù, mùa soi cá soi tôm, mùa giăng câu đặt lọp, đặt lờ, mùa bắt
    ếch bắt nhái, mùa cá ra sông nổi lờ đờ đầy mặt nước”. (359-361). Chao ôi,
    nghe ông nông dân Hai Trầu kể mà phát thèm, muốn chuyển về định cư luôn nơi
    kinh xáng Bốn Tổng của ổng!<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Anh nhớ người: những chị
    Hai Tân An, anh Tú Lé, anh Tư Minh, Tư Thiện, chị Hai Văn, chú Minh, anh
    Bảy Láng Linh, chú Bảy Luân sắp nhỏ, hai cháu Long Phụng…Nhưng cái tên đầy
    âm vang Nam Bộ.<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Anh nhớ ruộng: cái tầm để
    đo đất dài 2 thước 9 tấc 33 phân.<span style='mso-spacerun:yes'>  </span>Tầm
    cắt dài hơn. Mỗi tầm 3 thước. Một công là 144 tầm vuông...<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Anh nhớ cây cỏ: cỏ mồm
    lông, cỏ mồm đắng, cỏ ống, cỏ chỉ, cỏ lông heo, cỏ gạo, cỏ chát, cỏ cú,
    …năn, lác, rau dừa, rau muống, rau chay, me đất, cỏ xước, nghễ…<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Anh nhớ tiếng nói. Tôi yêu
    tiếng nước tôi từ khi mới ra đời. Lá Thư Từ Kinh Xáng có thể nói là một kho
    từ vựng dân gian phong phú. Lời văn, ý văn, không khí…nhất nhất Nam Bộ: bộn
    (nhiều, bề bộn), cái mững gì (cái quái gì), nhiều quá mạng, chú thím và sắp
    nhỏ (các cháu nhỏ), đi đồng đi bái, sứt móng chưn (sứt: mất), dòm trực lại
    cái thơ quá dài (nhìn ngay lại), đi dìa, bên bển, dài lượt bượt, mần ruộng
    (làm ruộng)…<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Tác giả nhân tiện cho ta
    biết nhiều chuyện lý thú dính líu đến một số từ ngữ hoặc cụm từ (đặc ngữ)
    quen dùng mà ta không biết nguồn gốc từ đâu hoặc biết nhưng biết sai:<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>- <span class=GramE>một</span>
    cây: ăn chơi một cây, lấy le một cây, điệu một cây...Một cây do chữ Nho
    “nhứt trụ kình thiên” = bẻ nạn chống trời. Sau này, một lượng vàng cũng gọi
    là một cây vàng, nhưng nghĩa khác hẳn<span style='mso-spacerun:yes'> 
    </span>(57)<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>- <span class=GramE>cũng</span>:
    đơn giản mà đa nghĩa, tùy cách dùng và hoàn cảnh dùng. Anh cho biết Nguyễn
    Du dùng đến 128 chữ cũng trong truyện Kiều. Nguyễn Đình Chiểu dùng 37 lần
    (trong 2076 câu). Trong cách dùng chữ cũng, khác nhau một trời một vực chứ
    không phải hơi hơi như nhiều người tưởng (340). Người<span
    style='mso-spacerun:yes'>  </span>thị dân dùng chữ “cũng” cho nó qua
    chuyện, cho êm ái tình bằng hữu: cũng hay, cũng được, cũng xong; còn người dân
    dã, thôn quê thì dùng chữ “cũng” để tỏ lời khiêm cung rất mực: lúa mùa này
    cũng đỡ, con nhỏ này coi mòi đức hạnh cũng khá...Nhân chữ cũng, tác giả
    nhắc lại một giai thoại (công án thiền), là câu chuyện giữa sư Thần Hội với
    Lục Tổ Huệ Năng “cũng thấy cũng chẳng thấy” trong việc tu học, rất thâm
    thúy. Từ chuyện nhà quê, tác giả đưa ta tới một trong những đỉnh cao của
    triết học đông phương.<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>- mẹ gà con vịt: người ta
    lựa trứng tốt, có trống để nhờ vịt xiêm hoặc gà ấp, chứ không phải là người
    ta nhặt đại trứng vịt đẻ ngoài đồng về cho gà ấp (nếu không có trống thì
    làm sao mà nở ra gà con được ) (373)<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>- <span class=GramE>ở</span>
    bầu thì tròn ở ống thì dài: chỉ để nói về nước thôi chứ không nói về gì
    khác. Tác giả cực lực bài <span class=GramE>bác<span
    style='mso-spacerun:yes'>  </span>ý</span> kiến cho rằng câu trên là để chỉ
    người ta nuôi gà ống (gà trong ống tre) (376).<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>- <span class=GramE>nhĩ</span>
    thuận, trong câu nói của Khổng tử, thiên Vi Chính, Luận Ngữ (258,259). Một thuyết
    cho rằng “nhĩ” đây là “dĩ” (thôi, đã qua) không phải là tai. Còn Phan Bội
    Châu và Nguyễn Hiến Lê thì “nhĩ” là tai, tai thuận. Lục thập nhĩ thuận. Không
    đọc cuốn này, tôi vẫn nghĩ sai là “lục thập thuần nhĩ”. Rõ là sai một ly,
    đi ...hai dặm!<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>- <span class=GramE>cọp</span>:
    về những từ như coi hát cọp, cọp dê …, nhà phê bình Nguyễn Hưng Quốc giải
    thích sai. NHQ cho rằng cọp là do chữ con cọp. Thực ra, chữ “cọp” đây là từ
    chữ Pháp “copier” = nói trại ra là cọp dê. Từ đó phát sinh coi hát cọp, xài
    cọp, đọc báo cọp, nghĩa là coi ké, xài tiền ké, đọc ké, không tốn tiền và
    công sức. Nhân đó, tác giả phân biệt hai chữ: cọp và chùa. Cả hai đều có
    nghĩa là không tốn tiền nhưng cách dùng thì khác. Chữ “cọp” dính líu đến
    tinh thần: đọc báo cọp, coi hát cọp...Còn chữ “chùa” dính đến vật chất: ăn
    chùa, hút chùa (277-279)<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>- <span class=GramE>coi</span>
    hát hạng cá kèo: vào mùa nước đứng ròng, cá kèo hè nhau nhóng cổ đầy dẫy
    cặp theo các bờ ruộng, nên gọi là “cá kèo nhóng cổ”. Coi hạng cá kèo là coi
    hạng bét, xa sân khấu, bị khán giả phía trước che khuất nên ngóng cổ lên
    mới xem được gọi là coi hát hạng cá kèo (301)<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>- <span class=GramE>giồng</span>:
    tức là đất giồng, vốn là những gò cát chạy dài , nên chính trong lòng nó,
    cát đã là những hạt bụi khô hạn vậy. Vì <span class=GramE>thế ,</span> từ
    cái chỗ trồi mình lên cao nên nó ít bị ngập mà người ta mới quy tụ lên
    “giồng” để tìm cách sinh nhai...”. Từ đó, ta mới có những địa danh ngộ
    nghĩnh như giồng Trôm, giồng ông Tố hoặc các đặc sản như<span
    style='mso-spacerun:yes'>  </span>“rượu giồng”, “gà giồng”... (354)<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Tóm lại, ngôn ngữ nói
    chung đều do kinh nghiệm thực tế mà hình thành. Không có kinh nghiệm, người
    ta sẽ không hiểu hay hiểu sai hẳn ý nghĩa của chúng.<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'><o:p>&nbsp;</o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Nhưng quan trọng hơn cả
    là tư tưởng. Bàng bạc qua 370 trang giấy, cách này hay cách khác, toát lên
    một tinh thần, một giòng tư tưởng nhất quán mà tác giả gửi gắm vào. Có thể
    gọi đó là triết lý của anh: triết lý nhà quê. Từ kinh nghiệm ruộng đồng,
    anh liên hệ đến các giòng tư tưởng lớn của đông phương: Khổng Giáo, Phật
    Giáo, Lão Giáo cùng thơ văn hay biên khảo của nhiều tác giả lừng danh Việt
    Nam và Trung Quốc như Tô Đông Pha, Nguyễn Khuyến, Phan Bội Châu, Sơn Nam,
    Nguyễn Hiến Lê, Đông Hồ, Vũ Hoàng Chương...<span class=GramE>và</span> các
    bạn hữu như Trần Hoài Thư, Phan Xuân Sinh, Trần Trung Đạo. Và ngược lại.
    Quê mà không quê tí nào. Để hiểu rõ triết lý của anh, không gì hay hơn là
    đọc một số đoạn được trích rải rác từ trong Lá Thư Từ Kinh Xáng:<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Nghĩ cho cùng không có
    người nhà quê làm gì có kẻ chợ; không có người dốt làm sao có được kẻ khôn
    (46)<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Ở nhà quê mình, coi vậy
    mà nhất nhất việc gì cũng có cái lễ nghĩa trong đó nghe chú ba (66)<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Tại cái bụng người đời ưa
    lấy cái có làm giàu, lấy cái mới làm tốt, lấy cái sang làm trọng, lấy cái
    học làm cao nên mọi cái khác khi không cần hoặc quá quen thuộc cứ tưởng là
    mình không bao giờ dùng tới nữa, rồi đâm ra mau quên (132)<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>...Chú biết chắc chắn một
    điều là ở nơi chú bây giờ đây không có cái gì “chính thống” cho bằng lấy
    ruộng làm gốc, lấy quê làm nguồn (349). <o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Từ đời ông cố ông sơ rồi
    tới đời ông nội ...tính có hàng trăm, hàng trăm chỉ biết lấy ruộng làm gốc,
    lấy quê làm nền. Từ trong ruộng mới đẻ ra cái lòng bền bỉ, kiên nhẫn chịu
    đựng (...)...ở trên đời này không có đức chịu đựng, chịu thua, chịu lép như
    vậy chưa chắc gì đời nay cũng như đời xưa có được giới chữ nghĩa, giới thầy
    chú, giới quan quyền, giới trí thức trí thiết ăn trên ngồi trước trong xã
    ngoài làng, trên tỉnh ngoài huyện như từ hồi nào tới giờ... (350) <o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>- Nước có thể mất, nhà có
    thể tan, nhưng cái nền nhà quê vẫn còn hoài hà, khó ai có thể bứng nó dời
    đi được (351) <o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Cái mùi hương hoa đất
    nước nó làm nên tiến sĩ này, bác vật kia chú nghĩ là cái mùi lúa mới ấy chứ
    không có trí thức trí thiếc “chính thống” hay “không chính thống” gì ráo
    trọi. Nó là nền là gốc của mọi nề nếp văn hóa Việt Nam mình (…) …văn hóa
    Việt tinh túy nhứt phải nhận là cái văn hóa nhà quê<span
    style='mso-spacerun:yes'>  </span>mấy cháu à (…) Những ông già bà cụ là
    những người không rao giảng văn hóa bao giờ; thế mà chính họ là những nhà
    văn hóa thứ thiệt (356, 357).<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'><o:p>&nbsp;</o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Nhưng gì thì gì - cảnh,
    người, chữ nghĩa hay triết lý - tất cả đều trở thành nỗi nhớ. Lá Thư Từ
    Kinh <span class=GramE>Xáng<span style='mso-spacerun:yes'>  </span>là</span>
    nỗi nhớ. Nhớ nhà. Nhớ quê.<span style='mso-spacerun:yes'>  </span>Hai câu thơ
    Đường của Thôi Hiệu chợt hiện đến:<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Nhật mộ hương quan hà xứ
    thị<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Yên ba giang thượng sử
    nhân sầu<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Tản Đà dịch:<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Quê hương khuất bóng
    hoàng hôn<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Trên sông khói sóng cho
    buồn lòng ai.<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Quê hương giờ khuất bóng
    đến nửa trái đất, chứ không phải chỉ trong bóng một hoàng hôn. Thành ra
    miên man nhớ. Nhớ hoài. Nhớ tận mạng, phải không, anh Hai Trầu?<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'><o:p>&nbsp;</o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Lá Thư Từ Kinh Xáng là
    tác phẩm thứ ba của nhà văn Lương Thư Trung, do Thư Ấn Quán ấn hành tháng
    4/2005. Hai tác phẩm trước đây là Bến Bờ Còn Lại (tác giả tự xuất bản,
    2000) và Tình Thầy Trò (Thư Ấn Quán, 3/2005).<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>Xin chào mừng anh Lương
    Thư Trung và Lá Thư Từ Kinh Xáng!<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'><o:p>&nbsp;</o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'><span style='mso-tab-count:
    7'>                                                                      </span>Trần
    Doãn Nho<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'><span style='mso-tab-count:
    7'>                                                                      </span><span
    style='mso-spacerun:yes'>    </span>(7/2005)<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'><o:p>&nbsp;</o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'><o:p>&nbsp;</o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>_____________________________
    <o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'>* Ghi chú: những con số
    trong ngoặc đơn là để chỉ số trang trích từ “Lá Thư Từ Kinh Xáng”<o:p></o:p></span></p>
    <p class=MsoNormal><span style='font-size:14.0pt'><o:p>&nbsp;</o:p></span></p>
    </td>
   </tr>
   
				<TR>
				<TD ALIGN="CENTER">
				<a href="#" onClick="history.go(-1);return true;"><br>
					<b><FONT face="Arial" size="2" COLOR="blue">Trở lại trang Văn</font></b></a> 

				</TD>
				</TR>	
  </table>
  <p class=MsoNormal><o:p></o:p></p>
  </td>
 </tr>
</table>

<p class=MsoNormal><o:p>&nbsp;</o:p></p>

</div>

</body>

</html>
�