<html>

<head>
<meta http-equiv=Content-Type content="text/html; charset=unicode">
<meta name=Generator content="Microsoft Word 12 (filtered)">
<title> </title>
<style>
<!--
 /* Font Definitions */
 @font-face
	{font-family:"Cambria Math";
	panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;}
@font-face
	{font-family:Tahoma;
	panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;}
 /* Style Definitions */
 p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal
	{margin:0in;
	margin-bottom:.0001pt;
	font-size:12.0pt;
	font-family:"Times New Roman","serif";}
h2
	{mso-style-link:"Heading 2 Char";
	margin-right:0in;
	margin-left:0in;
	font-size:18.0pt;
	font-family:"Times New Roman","serif";
	font-weight:bold;}
a:link, span.MsoHyperlink
	{color:blue;
	text-decoration:underline;}
a:visited, span.MsoHyperlinkFollowed
	{color:purple;
	text-decoration:underline;}
p
	{margin-right:0in;
	margin-left:0in;
	font-size:12.0pt;
	font-family:"Times New Roman","serif";}
p.MsoAcetate, li.MsoAcetate, div.MsoAcetate
	{mso-style-link:"Balloon Text Char";
	margin:0in;
	margin-bottom:.0001pt;
	font-size:8.0pt;
	font-family:"Tahoma","sans-serif";}
span.BalloonTextChar
	{mso-style-name:"Balloon Text Char";
	mso-style-link:"Balloon Text";
	font-family:"Tahoma","sans-serif";}
p.msochpdefault, li.msochpdefault, div.msochpdefault
	{mso-style-name:msochpdefault;
	margin-right:0in;
	margin-left:0in;
	font-size:10.0pt;
	font-family:"Times New Roman","serif";}
span.Heading2Char
	{mso-style-name:"Heading 2 Char";
	mso-style-link:"Heading 2";
	font-weight:bold;}
.MsoChpDefault
	{font-size:10.0pt;}
@page Section1
	{size:8.5in 11.0in;
	margin:1.0in 1.25in 1.0in 1.25in;}
div.Section1
	{page:Section1;}
-->
</style>


<!-- ******* end copy to new tho  part 1-->
<META http-equiv=page-enter content="revealtrans(duration=2, transition=3)">
</head>

<BODY  bgColor="#fffacd"   leftMargin=0 
	background="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/dragonbg2.jpg" topMargin=0 onload=startBanner() 
 		bgproperties="fixed" align="center" >
<TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0 width=100% >
 <tr>
  <td width="100%">
   <table  vAlign=center align=center border=3 >
    <tr vAlign=center>  <!--- **** 100% window --->
  	<td vAlign=top width = 950>
   	  <table background="http://thatsonchaudoc.com/newyear_card/xuan_bg1.jpg">
    	   <tr>
	    <td>
            <TABLE border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 
                        cellPadding=0 width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" >
   <!--- **** main body --->
		 <tr>  <!-- Title --->
          	  <!-- <td background="http://thatsonchaudoc.com/mucluctitle/TSCD_title2.jpg" width = "70%" height=135>-->
          	   <td backgroundhttp://thatsonchaudoc.com/newyear_card/xuan_bg1.jpg" width = "950">
            	<TABLE cellSpacing=0 cellPadding=0 border=0>
              	  <tr>
	               <td align="center" valign="top" >
				<img src="XuanBar.jpg" height=0 width=950 border="0" alt=""  > 
			     <img src="http://thatsonchaudoc.com/xuan/xuantitle.JPG" border="0" alt=""  >
			<br>
			     <img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/tiger2.gif" border="0" alt=""  >  
				<img src="http://thatsonchaudoc.com/newyear_card/MungNamMoi.gif" height=70 width=500  border="0" alt=""  >   
			
		     			<center>
			
			<b><font  face="Times New Roman" size=4 color="red"> 
				Năm Canh Dần 2010 Thất Sơn Châu Đốc Xin Kính Chúc Thầy Cô và Quí Bạn An Khang Thịnh Vượng
			</center>	
		</td>
    	    </tr>
         </TABLE>
	  </td>
	 </tr>  <!-- end Title --->
	 <tr >   <!--- Menu Bar --->
		    <td align="center" >
			<table border="0" height ="30" cellspacing="0" cellpadding="0"  background="" >
				<tr>
		  		  <td align="center" width = 950>
				    <p>
					<b> <font  face="Times New Roman" size=2  color="black">	
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/index.html","","menubar=no">
						<span style="text-decoration: none">Trang Chính</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/hinhanh.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Hình Ảnh</a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/hoiky.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Bút Ký </a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Truyện Ngắn</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/truyenngan2.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Truyện Thật Ngắn</a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/TacGiaTacPham.html">  
						<span style="text-decoration: none"> TG & Tác Phẩm </a>				
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/tho.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Thơ </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/DiTichVaDanhNhan.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Di Tích Lịch Sử và Danh Nhân </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/gopnhat.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Đời Sống: Phong Tục & Khoa Học </a>					
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/amnhac.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Sân Khấu/Nghệ Thuật</a>					
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/hopthu.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Hộp Thư </a>					
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/nhantin.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none"> Nhắn Tin </a>					
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/tintuc.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none"> Tin Tức Thân Hữu </a>					
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/TinVui.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none"> Tin Vui </a>
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/suckhoegiadinh.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">SK và Gia Đình</a>
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/QuyTinhThuong.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Lá Lành Đùm Lá Rách</a>
						&nbsp;&nbsp;

					<a href="http://thatsonchaudoc.com/TruyenCuoi.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Vui Cười</a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/giachanh.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Ẩm Thực/Gia Chánh</a>
						&nbsp;&nbsp;
<!--
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/banviet2/CaGiao/CG_listing.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Cùng Tác Giả</a>
						&nbsp;&nbsp;
--->



					</font></b>
			<br>
					<font  face="Times New Roman" size=2  color="green"><b>
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/xuan/xuan2006.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Xuân Bính Tuất 2006</a>
						&nbsp;&nbsp; 
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/xuan/xuan2007.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Xuân Đinh Hợi 2007</a>
						&nbsp;&nbsp; 
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/xuan/Xuan2008/xuan2008.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Xuân Mậu Tý 2008</a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/xuan/Xuan2008/xuan2009.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Xuân Kỷ Sửu 2009</a>
						&nbsp;&nbsp;
					<a href="http://thatsonchaudoc.com/xuan.html","","menubar=no"> 
						<span style="text-decoration: none">Trang Xuân</a>
						&nbsp;&nbsp;



 					</font></b> 
	
				    </p>

		  		  </td>
				</tr>
     			    </table>	
	    	        </td>
       	     </tr>  <!--- End Menu Bar --->
		  <tr >   <!--- Start Trang Xuân --->

		    <td align="center" >
			  <TABLE width = "100%" border="4" cellSpacing=5 borderColorDark=#253431 
                        		cellPadding=0  borderColorLight=#6b948a cellspacing="0" cellpadding="0" bgColor="white">
				<tr>
				 <td>


<blockquote>


<div class=Section1>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'><br>
&nbsp;</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><b><span style='font-size:18.0pt'>Áo
Dài và Tết ở xứ người</span></b></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify'><b><span style='font-size:14.0pt'>Trần
Thu Miên</span></b></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'><br>
</span><span style='font-size:13.0pt'>Tết đang đến và con gái tôi sắp sửa mười
lăm tuổi. Gần đây con hỏi, <i>“Khi nào bố dẫn con đi may áo dài?”</i> Câu hỏi
ngắn gọn đơn sơ ấy như cơn gió mát thổi qua lòng người xa xứ. Thủa mười lăm,
mỗi độ Tết về tôi đâu có xin bố mẹ mình mua giầy mới, hay quần áo mới. Bởi vì
có xin cũng không được. Nhà nghèo lại đông anh em, bố mẹ tôi làm gì có tiền để
may sắm cho hết mọi đứa con một lần.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Ðã nhiều lần tôi hỏi vợ, <i>“Khi nào mình dẫn con gái
may áo dài?”</i> Dĩ nhiên là vợ tôi muốn con gái mặc áo dài trong những ngày
đại lễ. Lúc chúng tôi còn ở Cali, may áo dài là việc rất dễ làm nhưng con gái
còn bé. Bây giờ con đang trở thành thiếu nữ và cũng đến lúc mang áo dài cho ra
vẻ con gái Việt Nam, nhưng nơi chúng tôi đang sinh sống, tìm ra chỗ may áo dài
không phải là việc dễ làm. Vợ giao trách nhiệm cho tôi đi “lùng” chỗ may áo dài
cho con gái. Tôi nghĩ ngay đến các chị trong ca đoàn nhà thờ. Những ngày đại
lễ, chị nào cũng diện áo dài đẹp, thế nào họ cũng biết chỗ may. Sau lễ Chủ
Nhật, tôi lên chỗ ca đoàn, lâu quá rồi không lên chỗ ca đoàn đứng nên hơi
“nhột.” Ngày xưa còn sinh viên độc thân, tôi và mấy đứa bạn vẫn thường hiên
ngang lên đứng chung hay sau lưng ca đoàn để “chọc gái.” Lì đến độ ca trưởng và
nam ca viên phải hết năn nỉ rồi dọa nạt, chúng tôi vẫn léng phéng đến “tán
tỉnh” các em. Bây giờ nhiều ca đoàn trong các cộng đồng công giáo Việt Nam tại
Hoa Kỳ không còn “các em” nữa, nhưng phần lớn là các “mẹ” trung niên hay các
chị đã lớn lắm rồi. Tôi hỏi một chị đứng đầu hàng ghế,</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><i><span style='font-size:13.0pt'>-
“Chị biết chỗ nào may áo dài không?”<br>
- “May cho ai vậy?”<br>
- “Con gái tôi.”<br>
- “Bây giờ không ai làm nghề may áo dài nữa, vừa tốn giờ mà chẳng được bao
nhiêu tiền. Ði làm “nêu” nhiều tiền hơn.”<br>
- “Thế chị may áo ở đâu?”<br>
- “Việt Nam!”</span></i></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Tôi hơi nản. Chắc các chị trong ca đoàn đã rủ nhau về
Việt Nam may áo nên trông áo ai cũng na ná như nhau. Nhất định không bỏ dở dang
“công trình” điều nghiên về nơi may áo dài trong vùng này, tôi tiếp tục “thu
thập” dữ kiện. Hỏi tùm lum, hỏi không ngại là bí quyết điều nghiên hay nhất.
Cuối cùng tôi tìm ra được một chị vẫn còn yêu nghề may vá trong một tiệm bán
tạp hóa từ băng nhạc đến dầu cạo gió xanh. Phải đưa con gái đến tiệm ngay, nhỡ
chị lại bỏ nghề đi làm “nêu” thì phiền lắm. Về Việt Nam hay sang Cali may chiếc
áo dài là việc không tưởng.</span></p>

<table class=MsoNormalTable border=0 cellspacing=0 cellpadding=0 align=left
 style='border-collapse:collapse;margin-left:6.75pt;margin-right:6.75pt'>
 <tr style='height:141.9pt'>
  <td width=294 valign=top style='width:220.8pt;padding:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
  height:141.9pt'>
  <p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
  style='font-size:13.0pt'><img width=336 height=224 id="Picture 0"
  src="BK_AoDaiVaTetOXuNguoi_files/image001.jpg" alt="ao-dai+tet-2.jpg"></span></p>
  </td>
 </tr>
</table>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Ðứng trong tiệm nhìn con chọn vải may áo rồi tưởng
tượng về tương lai của con. Không biết mai này ra sao? Chiếc áo dài không đủ
làm con trở thành cô gái Việt Nam. Mình không có quyền bắt con mình trở thành
người Việt Nam. Quê hương của mình là Việt Nam nhưng nơi chôn nhau cắt rốn của
con mình là Hoa Kỳ. Con mình được nuôi dưỡng bằng huyền thọai và lịch sử Hoa Kỳ
chứ không như mình lớn lên bằng những giấc mơ Quang Trung, bằng huyền sử Hùng
Vương và niềm kiêu hãnh của Trần Hưng Ðạo, của Lê Lợi. Nhưng dù sao, nó vẫn có
một phần gốc rễ Việt Nam bằng di truyền văn hóa-di truyền nhân chủng. Nỗi lo âu
của mình cũng là nỗi lo âu của hàng triệu người di dân tha hương khắp trên địa
cầu này. Mình tha hương nhưng con mình đâu có tha hương. Nó sinh ra và lớn lên
ở quê hương này làm sao mình bắt nó phải “nhận” quê hương cũ của mình là quê
hương của nó được. Vả lại chính trong trái tim mình quê hương cũ của mình cũng
đang lu mờ. Nói vậy có nhiều người “yêu nước” ảo tưởng lại kết tội mình là vong
thân vong bản, nhưng sự thật vẫn là sự thật. Cả ngàn năm nay những người di dân
như mình khi trở lại quê cũ đều mang cảm giác “khách lạ” ngay trên quê hương cũ
của mình. Ðúng là xa mặt cách lòng. Bây giờ mình muốn làm người Việt Nam thật
sự, mình phải trở lại quê nhà học sống như người Việt Nam. Những Việt Kiều như mình
có nhớ thương quê nhà cách mấy vẫn mang con tim khách lạ khi về thăm quê nhà
rồi lại vội vã ra đi.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Sự gắn bó của mình với quê hương cũ bây giờ là sự gắn
bó linh thiêng. Mình cũng chỉ mong là con mình cũng có được sự gắn bó linh
thiêng với tổ tiên của bố mẹ nó ở một nơi gọi là Việt Nam, nơi con mình biết
đến vì học lịch sử hay địa lý và kỷ niệm của những chuyến đi xa ngắn ngủi theo
bố mẹ về Việt Nam; nơi thiếu nữ còn mặc áo dài đi học và phụ nữ còn mặc áo dài
đi lễ hội. Biết đâu khi mang chiếc áo dài trên mình, sự liên hệ linh thiêng với
Việt Nam sẽ dần già nẩy nở trong trái tim con. Biết đâu khi mặc áo dài, niềm
hãnh diện về nguồn gốc của con mình sẽ được cưu mang. Biết đâu khi mặc áo dài,
dấu ấn Việt nam sẽ nhẹ nhàng in vết lên tâm hồn con.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><i><span style='font-size:13.0pt'>-
“Cháu đừng chọn màu này, già quá, không hợp với tuổi cháu đâu.”</span></i><span
style='font-size:13.0pt'><br>
Giọng nói của cô thợ nay làm những suy nghĩ mông lung của tôi bị cắt đoạn. Cái
giọng Sài Gòn nghe nhẹ nhàng và ngòn ngọt như trái “Chôm Chôm” ướt mọng làm
mình tò mò xem con gái mình chọn màu áo ra sao.<br>
<i>- “Cô nói đúng đấy, con chọn màu khác đi.”</i> Tôi nói theo cô thợ may.<br>
<i>- “Nhưng không có màu con thích.”</i> Con gái tôi phát biểu ý của nó. Bây
giờ con sắp 15 và đang tập tành làm người lớn nên bắt đầu để lộ ra những cá
tính riêng và ý nghĩ độc lập.<br>
<i>-“Con thích mặc màu vàng không?”</i></span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Cô thợ may vừa nói vừa kéo xấp vải màu vàng ra. Con
gái tôi lắc đầu. Nó đâu có bao giờ đọc được thơ Nguyên Sa <i>“Áo nàng vàng anh
về yêu hoa cúc”</i> như bố mẹ nó mà thích áo dài vàng. Hay làm sao cảm được thơ
Phạm Thiên Thư <i>“Mùa xuân em mặc áo da trời”</i> để mà yêu áo dài xanh. Tiệm
may này nhỏ nên ít mặt hàng. Cô thợ may chỉ có một số vải thích hợp cho thế hệ
phụ nữ Việt Kiều khác chứ không hợp nhãn mấy cháu gái người Mỹ gốc Việt như con
gái tôi. Tôi nghĩ thầm, <i>“Chọn đại một màu đi con, mẹ có trách cũng muộn. Chờ
lần sau may áo khác. Sắp Tết rồi, may cho kịp mặc áo đi lễ Tết.”</i> Nghĩ thế
nhưng không dám nói. Tôi vẫn vui mừng kiên nhẫn chờ con đắn đo trước khi lựa
chọn. Cuối cùng thì con chọn được một mẫu vải.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><i><span style='font-size:13.0pt'>-
“Con không thích mấy, nhưng không có màu khác.”</span></i><span
style='font-size:13.0pt'> Con tôi nhìn tôi giải thích.<br>
<i>- “Không sao! Cứ may đi, mai kia có dịp con chọn màu khác.”</i><br>
<i>- “Màu này không tươi trẻ, nhưng không quá già.”</i> Cô thợ may tỏ ra đồng ý
với sự lựa chọn của con gái tôi.<br>
<i>- “Khi nào xong cô?”<br>
-“Cho em hai tuần!’<br>
- “Lâu thế!”<br>
- “Không đâu! Hôm nay em đo rồi cắt áo cho cháu, tuần tới “bác,” xin lỗi, “anh”
đưa cháu lại thử trước khi em may thành áo.”<br>
- “Phiền thế?”<br>
- “Làm vậy cho chắc ăn.”</i></span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Nói thế, nhưng có phải đưa con gái lại đây mười lần để
thử áo dài tôi vẫn đưa một cách vui vẻ hân hoan. Như thế là con gái tôi sẽ có
áo dài. Ngày con còn bé, vợ tôi mua áo dài cho con mặc vài lần. Nhưng đó là
quyết định của mẹ. Bây giờ thì khác. Chính con đã đi chọn màu vải để may chiếc
áo dài lần đầu trong đời mình. Có lẽ bố xôn xao chờ áo may xong hơn là con.
Chiếc áo dài không làm con trở thành thiếu nữ Việt Nam thuần túy, nhưng bố tin
là khi con mặc áo dài, cái “hồn” Việt Nam từ trái tim bố mẹ sẽ được in dấu lên
tâm hồn lên trái tim của con. Sự hãnh diện về nguồn gốc mình là hành trang tâm
linh để con vào đời trong xã hội đa chủng Hoa Kỳ và thế giới mở rộng ngày nay.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Chờ con mặc áo dài đi lễ Tết, nhưng lòng mình không
thấy Tết, không nhớ, không đợi tết. Thời mới viễn hương, có lần tôi nói với
người bạn thân, <i>“Linh hồn Việt Nam sẽ bị tẩy khỏi tâm thức mình một ngày nào
đó khi mình suy nghĩ bằng ngôn ngữ của xứ người.”</i> Câu nói vớ vẩn của mình
thời trẻ là lời tiên tri cho chính thân phận mình. Cũng may mỗi lần ngồi viết
lách lăng nhăng bằng ngôn ngữ mẹ đẻ mình vẫn còn gắn bó với quê cũ bằng sợi
giây linh thiêng và còn suy nghĩ bằng ngôn ngữ mẹ đẻ mặc dù cách mình viết lách
đã lai căn lâu rồi. Cái hiểm họa mất gốc đang xảy ra cho chính mình. Bây giờ
Tết không còn là ngày linh thiêng hay quan trọng trong đời sống người viễn
hương nữa. Ở chợ búa Việt Nam nơi tôi đang cư ngụ, người ta cũng bầy bánh, kẹo,
mứt, hạt dưa và nhiều món hàng ngày Tết, nhưng chúng không gợi cho mình cảm
giác về Tết.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Cách đây hơn ba mươi năm, tôi ăn Tết tha hương lần đầu
với khoảng hai chục đồng hương ở Biloxi, Mississippi. Người đứng ra tổ chức là
Anh Sơn. Gia đình anh có bốn cha con. Bố anh để lại vợ ở quê nhà còn chính anh
Sơn, theo lời anh kể, cũng để lại Sài Gòn hai cô vợ. Hai người em của anh một
người trạc tuổi tôi và một đứa khoảng mười tuổi. Bốn cha con anh ở trong căn
nhà do một nhà thờ bảo trợ nên rộng rãi khang trang. Và có lẽ nhà chỉ toàn phái
nam nên dễ tổ chức họp mặt. Ðồng hương có gia đình đã mang theo các món ăn họ
có thể làm được trong điều kiện rất eo hẹo, nhất là không có chợ thực phẩm Á
Châu. Có người đã sang New Orleans tìm mua thức ăn Á Châu, hay nhờ bà con ở
những nơi có đông người Á Châu gửi những gia vị để làm chả giò, hay món các món
quen thuộc khác. Tết đầu tiên của tôi ở Biloxi không có bánh chưng-bánh tét.
Không có mứt-không có hạt dưa. Nhưng mọi người đã mừng rỡ găp nhau. Có người
mang biếu gia đình anh Sơn chai nước mắm của Phi như món quà Tết quí nhất. Một
vị đàn anh, cựu sỹ quan Hải Quân thì phải, vỗ vai tôi thân thiện, <i>“Chú mày
phải nhớ là nước mắm còn là văn hóa Việt mình còn đấy.”</i> Không ngờ nước mắm
lại được đánh giá ngang hàng với “Truyện Kiều.” Tôi nghĩ thầm vị đàn anh nói
giỡn, nhưng nghe cũng có lý vì văn hóa bao gồm mọi mặt đời sống con người, từ
thực phẩm đến tâm linh. Bà con bàn về các món Tết họ có thể làm dễ dàng nhưng
thiếu gia vị, thiếu các “thực liệu” cần thiết nên đành bó tay. Họ hứa là Tết
sang năm phải có bánh chưng. Anh Sơn mang theo được mấy băng nhạc Việt Nam trên
đường di tản và anh đã tổ chức khiêu vũ trong phòng khách-phòng ăn. Các vị cựu
quan quyền, các chị lấy chồng Mỹ, và các vị dân thành phố quen khiêu vũ, đã dìu
nhau khiêu vũ say mê. Tôi xuất thân từ ruộng đồng, lại được ăn học với các vị
khổ tu Châu Sơn nên chân tay cứng ngắc đành đứng góc nhà nhìn thiên hạ nhấc
chân, nghiêng người, lắc mông, xoay vai theo các điệu nhạc từ tỉ tê nát ruột
đến dập dồn vó ngựa.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Trong một hai người “đứng bên lề” có cô gái tên Vân
khoảng mười tám mười chín. Cô được các vị độc thân từ loại bất đắc dĩ đến độc
thân “chân chính” như tôi để ý. Tất cả quí vị nam nhi trong phòng đều chìa tay
mời cô nhảy, chỉ có tôi là không. Không phải là không thích, nhưng không biết
khiêu vũ. Có vài chị lấy chồng Mỹ thuộc loại khiêu vũ chuyên nghiệp đã lôi tôi
ra nhảy với họ. Tôi bị đẩy vào thế kẹt nên cũng rung mông, đá chân tùm lum theo
điệu nhạc. Mọi người ăn tết vui vẻ. Lúc mọi người ngồi xả hơi sau khi khiêu vũ,
vị cựu sỹ quan Hải Quân đề nghị làm văn nghệ bỏ túi cho vui. Nhà anh Sơn có cây
đàn Ghita nhà thờ cho đứa em của anh và anh đã mang ra kêu gọi mọi người ca
hát. Anh Sơn thuộc lọai tài hoa (thảo nào có đến hai cô vợ trẻ còn kẹt lại Sài
Gòn), đã đệm đàn cho mọi người hát mấy bản nhạc mừng xuân. Tôi bị vị đàn anh
“ca ngợi” nước mắm chỉ mặt bảo hát một bài cho vui. Chưa kịp trả lời mọi người
đã vỗ tay tản thưởng ý kiến ấy. Dĩ nhiên là tôi hát không cần phải mời, dù tôi
thuộc loại người chơi đàn không bao giờ đúng nhịp và hát luôn luôn sai cung.
Tôi đã hát bài “Làng Tôi,” hát say sưa, hát rơi nước mắt. Có nhiều người cũng
hát theo tôi và cũng khóc theo tôi dù chưa chắc họ đã sống ở làng quê <i>“Có
cây đa cao ngất từng xanh” hay “Có sông sâu lờ lững vờn quanh.” </i>Tôi tin
rằng cái Tết đầu tiên của dân Việt tha hương tại Hoa Kỳ hay bất cứ nơi nào trên
mặt đất đã có nhiều người khóc và cũng có nhiều người hát bài nhạc ấy. Nhờ hát
bài trúng tâm trạng mà mình đã gây được thiện cảm với mọi người. Lúc ra về, tôi
được một bác gái gói cho một gói những món ăn còn dư để mang về. Sướng quá. Tôi
nhận không ngại ngùng. Về nhà lại được ăn chả giò, giò thủ và dưa cải. Sướng
hơn nữa là cô Vân đã đến nói nhỏ với tôi “Anh hát hay quá làm Vân khóc hết nước
mắt.” Tôi cảm ơn Vân. Ra về sau tiệc Tết đầu tiên thấy lòng vừa mang mang nỗi
nhớ quê nhà vừa lâng lâng cảm giác lưu luyến đồng hương.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Có lẽ Tết năm 1976 ở Biloxi là cái Tết tha hương có ý
nghĩa nhất đối với tôi. Lúc ấy người Việt tha hương còn “yêu mến nhau.” Gặp
nhau tay bắt mặt mừng. Ai cũng còn nghèo giống nhau, ai cũng còn nhớ nhà giống
nhau. Sau này tôi vẫn nói với bạn bè đó là “thuở người Việt tha hương còn yêu
mến nhau còn cần nhau;” mỗi lần gặp nhau là mỗi lần gặp được niềm vui lớn. Bây
giờ mỗi lần người Việt tụ họp là mỗi lần có nhiều vấn đề nhiêu khê căng thẳng
từ lễ Tết ở nhà thờ nhà chùa đến các hội chợ trong các cộng đoàn. Thật ra thì
đó cũng là điều tự nhiên. Cộng đồng người Việt đã trưởng thành trên mọi hình
thức nên có nhiều “tiếng nói,” có nhiều “ý thức hệ,” và có nhiều “chính kiến”
khác nhau.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Còn hai tuần nữa Tết. Tôi đang có mặt tại New Orleans,
thành phố đã cho tôi nhiều dấu ấn kỷ niệm. Con đường Bourbon, nơi 33 năm trước,
nhiều đêm cuối tuần tôi và một người bạn đã lái xe từ Ocean Springs sang để rảo
bộ trên đường không có mục đích gì cả. Không vào quán rượu nghe Jazz hay xem vũ
khỏa thân vì không có tiền. Chúng tôi chỉ muốn trốn chạy sự cô độc của người di
dân còn lạ lẫm với đời sống chung quanh. Tiếng nhạc Jazz, tiếng cười, tiếng la
hét của khách du chơi dưới ánh đèn đêm rực rỡ tạo nên một không khí buông thả
truy lạc lôi cuốn. Ðã có đêm chúng tôi cứ rảo bộ từ đầu đường đến cuối rồi đi
vòng lại tới khuya rồi tình cờ gặp vài di dân Việt Nam sống trong thành phố cũng
lang thang vô định cho “hết đêm hoang vu” cô độc và những người đồng cảnh ngộ
này đã rủ chúng tôi về phòng trọ uống bia rồi nằm ngủ co ro trên nền phòng trọ
và buổi sáng chúng tôi chia tay hẹn găp lại nhau trên phố Bourbon những đêm
cuối tuần cô độc.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>New Orleans bây giờ đã đổi thay. Trận bão Katrina hằn
lên khuôn mặt thành phố những tàn phá chưa sửa chữa xong sau ba năm ròng rã.
Cộng đồng di dân Việt Nam ở đây cũng đã thay đổi hoàn toàn so với hơn ba mươi
năm trước. Vùng này đã bị trận bão Katrina tàn phá nặng nhất so với những khu
vực khác thuộc New Orleans. Di dân Việt Nam đã định cư tại khu vực này từ giữa
thập niên bảy mươi. Khu phố Việt Nam nằm sát quốc lộ 90 hay còn gọi là xa lộ
Ðầu Bếp Menteur. Thời đó người Việt sống xen lẫn với các dân da màu nhất là da
đen trong chung cư có tên Versailles. Dạo ấy chưa có tiệm ăn Việt Nam, một số
đồng hương đã bán thức ăn Việt ngay trong phòng khách nhà mình để kiếm thêm
tiền vào cuối tuần. Có nhiều sáng thứ bảy hay chủ nhật, tôi đã từ Ocean
Springs, Mississippi mò mẫm đến những nơi ấy để ăn phở, ăn bún, hay bánh ướt.
Tối qua tôi gặp ba người trẻ Việt Nam, Minh, John Nguyễn và Vy Minh, mới xong
Ðại Học ngành Thị Trường Học, nhưng lại đam mê phục vụ cộng đồng. Anh đang quản
trị một trung tâm phục vụ giới trẻ nằm ngay trong trung tâm cộng đồng Việt Nam
miền Ðông của New Orleans. John đang học năm cuối ngành Á Châu học tại UCLA và
tình nguyện sang đây phục vụ đồng bào Việt Nam qua chương trình hồi phục cộng
đồng hậu Katrina. Cuối hè tới John sẽ trở lại Cali để hoàn tất chương trình cử
nhân rồi sửa soạn nộp đơn theo cao học ngành Nhân Xã Vụ Học (Social Work) hay
một ngành khác. Tôi gợi ý cho John là sẽ tìm cách giúp đỡ để John theo học tai
Boston College, nơi tôi đang làm việc. Cả Minh và John đều hăng say và lý tưởng.
Tôi nhìn thấy trong mắt họ sáng lên những hy vọng và nhiệt tâm của tuổi thanh
niên. Trái tim họ đầy ắp những giấc mơ đẹp, giấc mơ phục vụ và làm đẹp cuộc
đời. Vy đang chuẩn bị trình luận án Tiến Sĩ Xã Hội Học tại Ðại Học Tulane, một
đại học tư nằm ngay trong thành phố New Orleans. Vy muốn trình luận án về cộng
đồng di dân Việt Nam tại New Orleans và vùng vịnh Gulf Coast của Mississippi.
Trong ba người này, Vy có vẻ kín đáo và ít nói. Có lẽ cô đã lớn và trưởng thành
hơn hai người kia. Cả ba đều không nói được tiếng Việt xuôi chảy, nhưng qua
công việc và những dự tính tương lai, cả ba đều đang tìm lại với cái gốc Việt
Nam của mình. Tôi mong cho con gái mình sau này có tâm hồn như ba người bạn trẻ
này. Tôi cũng gặp một người trẻ Việt nam rất tài hoa. Cô ta sinh ra và lớn lên
sau cuộc chiến tại Việt Nam. Người bạn trẻ này đang sửa sọan trình luận án Tiến
Sĩ Nhân Xã Vụ Học tai Ðại Học, danh tiếng, Chicago. Có lẽ đây là lần đầu tiên
một người Việt Nam “chính gốc” theo học tiến sĩ về ngành này tại Hoa Kỳ. Cô ta
còn là một nhà văn đã có tác phẩm được giải thưởng văn học tại Việt Nam. Tôi
hân hạnh được cô tặng cho tiểu thuyết đầu tay của mình.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Sáng thứ bảy, tôi một mình lái xe từ New Orleans sang
Biloxi để ghé thăm thầy Thích Thiện Trí, một nhà sư trẻ tôi có duyên gặp gỡ ba
năm trước trong một chuyến “tham quan” sửa sọan cho một dự án nghiên cứu cộng
đồng Việt Nam tại vùng này. Nhà sư trẻ dáng người nhỏ bé, hai mắt sáng, giọng
miền Nam nhỏ nhẹ, và nụ cười rất kín đáo. Vị sư trẻ này làm thơ lục bát rất
hay. Ông gửi tặng tôi vài bài thơ trong đó có một bài về xuân và tôi đã cho anh
bạn tôi -(Nhất Chi Vũ-một nhạc sỹ thánh ca)- đọc và anh đã soạn thành một ca
khúc rất công phu. Thầy Thiện Trí xưng tên mình và gọi tôi bằng chú. Lần nào
gặp nhau thầy cũng chắp tay “Mô Phật” mỉm cười hiền lành chào tôi. Và tôi cũng
bắt chước thầy làm như thế. Thầy trụ ở chùa Vạn Ðức lúc trận bão Katrina tàn
phá cả vùng vịnh này. Lần đầu tôi gặp thầy, chùa đang được sửa sang. Càng ngày
Chùa càng khang trang và ngăn nắp hơn. Tôi cũng hẹn đưa Vy đến gặp thầy để xin
thầy hỗ trợ cho công trình tìm dữ kiện trong cộng đồng Việt Nam tai Biloxi để
cô hoàn thành luận án tiến sĩ. Khi tôi dẫn Vy vào chùa, sân chùa ngập nắng
vàng, và mùi nhang từ chính điện tỏa ra nhẹ nhàng rồi tan ngay vào gió biển.
Chùa nằm không xa bờ vịnh nên thầy Thiện Trí kể khi nước biển đã dâng lên gần
ngập nóc chùa trong trận bão Katrina, thầy và một số tín đồ đã ngồi trên nóc
chùa niệm Thần Chú chờ chết, may quá, mọi người đã được cứu kịp thời.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Chúng tôi vào chùa, thầy Thiện Trí đang ngồi làm việc
với ba tín đồ để sửa soạn cho lễ Tết sắp đến. Thầy vui vẻ đứng lên “Mô Phật”
chào tôi và thầy tưởng Vy là con gái tôi nên cũng niềm nở đón tiếp. Chúng tôi
ngồi uống trà trong phòng tiếp khách mới xây xong ngay sau Chính Ðiện. Tôi hỏi
thăm thầy Thiện Trí về một nhà sư trẻ khác, thầy Ðức Thành, người mà một sáng
sớm hè năm ngoái tôi ghé chùa gặp ngay lúc thầy Ðức Thành đang ngồi tụng kinh
một mình trước bàn thờ Phật. Thầy mặc áo choàng màu nâu, cúi đầu trước pho kinh
lớn, vừa gõ chuông vừa lẩm bẩm ngân nga những bài kệ nghe rất huyền bí. Hình
ảnh thầy Ðức Thành tụng kinh sáng đã để lại một ấn tượng rất đẹp và bình an
trong trí nhớ tôi. Thầy Thiện Trí bảo thầy Ðức Thành đang trên đường “du đạo.”
Thầy đang có mặt bên Pháp rồi sẽ sang Ấn Ðộ. Chúng tôi ngồi uống trà “Thiết
Quan Âm” một Phật Tử mới biếu thầy. Trà ngon và thơm tinh khiết.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><i><span style='font-size:13.0pt'>-
“Tiếc quá, chú không ở lại chùa ăn Tết năm nay.” </span></i><span
style='font-size:13.0pt'>Thầy Thiện Trí vừa nói vừa rót thêm trà nóng cho tôi.<br>
<i>- “Nếu thầy còn trụ chùa này lâu, thế nào cũng có dịp tôi đưa vợ con về đây
ăn tết với chùa.” </i>Tôi vừa trả lời vừa nâng ly trà thầy mới rót lên môi.<br>
<i>- “Mời cháu Vy đến lễ Tết ở chùa nhé!”</i> Nhà sư trẻ gọi thiếu nữ không
thua ông bao nhiêu tuổi bằng cháu một cách dễ dàng.<br>
Vy hình như không hiểu hết câu nói tiếng Việt của nhà sư, quay nhìn tôi.<br>
<i>- “Thầy mời Vy lên chùa lễ Tết!”</i> Tôi thông dịch cho cô sinh viên đang
tìm cách trở về với cái gốc Việt Nam của mình.<br>
<i>- “Thưa con sẽ!”</i> Cô gái Mỹ gốc Việt bập bẹ câu trả lời bằng tiếng mẹ đẻ.<br>
<i>- “Cháu nên đi chùa thường xuyên mà học tiếng Việt.”</i> Tôi nói với Vy bằng
Anh ngữ.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Chúng tôi chia tay nhà sư trẻ sau vài tuần trà trong
chùa. Nắng tháng Giêng vàng lạnh ngoài sân chùa. Trời trong, xanh và cao vời
vợi. Ra khỏi sân chùa tôi đi theo xa lộ 90 West để tẽ lên xa Lộ 10 West về lại
New Orleans. Con đường tôi vẫn đi qua hơn ba mươi ba năm trước nay đã đổi thay
hoàn toàn. Những xưởng đóng hộp tôm, nơi mùa hè 1976, tôi đã làm việc suốt ngày
từ 3 giờ sáng đến khuya nay đã được thay thế bằng những sòng bài và khách sạn
lớn. Tôi có cảm giác như người đi lạc ngay trên con đường quen thuộc.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Chiều thứ bảy, đường vắng thênh thang. Vào xa lộ 10,
tôi cho xe lao theo tốc độ qui định để về Khách Sạn trước khi trời đổ tối. Mùa
đông trời tối sớm. Xa lộ chạy xuyên giữa hai hàng thông xanh. Ngày xưa, lần nào
đi trên xa lộ này tôi cũng nhớ về Ðà Lạt. Bây giờ nỗi nhớ thương ấy không còn
nữa cũng như nhiều nỗi nhớ thương khác đã bị chôn vùi trong những nấm mồ ký ức.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Về đến phố chính của New Orleans trời nhá nhem tối.
Cho xe vào bến đậu của khách sạn rồi lên phòng nằm nghỉ. Có vài đồng nghiệp hẹn
đi ăn tối, nhưng tôi từ chối vì muốn có thì giờ một mình đi lại con đường
Bourbon. Vừa nằm nghỉ vài phút, điện thoại réo. Người ở đầu giây là Tim
(Timothy), một sinh viên cũ của tôi, hiện nay đang dạy tại Ðại Học Montana. Tim
chỉ thua tôi hai tuổi nên tôi coi anh như một người bạn chứ không phải là học
trò cũ. Lần nào đi tham dự các hội nghị trong nghành Tim cũng tìm cách liên lạc
với tôi.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><i><span style='font-size:13.0pt'>-
“Trần, anh làm gì sáng mai?”</span></i><span style='font-size:13.0pt'> Tim hỏi.<br>
<i>- “Ði lễ!” Tôi trả lời không ngần ngừ.<br>
- ”Ở đâu?”<br>
- “Một nhà thờ Việt Nam ở phía đông New Orleans.”</i></span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Tim là người công giáo và cũng là nhạc sỹ thánh ca.
Anh đã sáng tác một số ca khúc tâm linh và thỉnh thoảng lại gửi e-mail cho tôi
sáng tác mới của anh. Tim chơi đàn ghita 12 dây rất điệu nghệ và có giọng hát
ấm áp truyền cảm. Thời anh còn học lớp tôi, đã có lần tôi đưa anh đến hát cho
một khóa tĩnh tâm của một số bạn trẻ công giáo Việt Nam trong vùng.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><i><span style='font-size:13.0pt'>-
”Tôi đi theo được không?”<br>
- ”Dĩ nhiên. Sau lễ tôi sẽ mời anh ăn phở.”<br>
- ”OK! Thế là quá đẹp.”</span></i><span style='font-size:13.0pt'> Tim trả lời
bằng giọng hân hoan.<br>
<i>- ”Tôi sẽ chờ anh ở hành lang phía cổng vào của Khách Sạn khoảng mười giờ
sáng.”<br>
- ”Anh làm gì trước đó?”</i> Tim hỏi.<br>
<i>- ”Tôi có bài nói chuyện từ 8 đến 10 giờ sáng.”<br>
- ”Tôi sẽ coi tờ chương trình của hội nghị tìm đến chỗ anh nói chuyện. Tôi sẽ
có mặt khoảng 9:45 sáng”<br>
- ”Thế thì tốt, mình gặp lại sáng mai.”</i> Tôi hẹn Tim rồi nằm dang dài chân
tay trên nệm.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Khi giật mình dậy đã thấy mười giờ tối. Bụng đói nên
tôi quyết đinh ra phố kiếm gì ăn rồi ghé qua đường Bourbon. Ðịnh ghé vào tiệm
Acme Oyster House trên đường Iberville trong phố Tây (French Quarter) nơi mùa
hè năm ngoái tôi đã đưa vợ con vào ăn trong chuyến xuôi nam nghỉ hè. Nhưng tiệm
ăn đông nghẹt và khách phải xếp hàng dài chờ ngòai đường. Tôi tạt sang nhà hàng
Felix’s phía bên kia đường. Tiệm cũng đông nhưng còn chỗ ngồi. Khách đứng chen
nhau trước quầy sò sống. Một đĩa 12 con sò sống xấp xỉ hơn 15 đô la. Tương đối
rẻ. Tôi chần chừ không biết có nên ăn sò sống hay không. Cuối cùng tôi gọi món
súp rùa và một phần ăn thổ địa của New Oleans, món Bayou Platter Sampler, gồm
đậu đỏ, cơm trộn xúc xích, và ”cháo đồ biển nấu với lọai tôm thổ sản
(crawfish). Ngồi uống chai Abita Amber, một loại beer thổ địa rất nổi tiếng, dễ
uống và có vị ngọt chứ không đắng như nhiều loại bia khác, tôi chăm chú nhìn
khách ra vào và những người hầu bàn mặt căng thẳng bưng các món ăn còn bốc khói
ra bàn trong không khí ồn ào tiếng nói cười và tiếng nhạc Jazz.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Ba mươi ba năm trước, nếu tôi có ghé vào tiệm ăn này
chắc tôi đã ngồi một cách rụt rè. Hôm nay thì khác. Mình ngồi uống bia chờ thức
ăn một cách bình thản, không ngại ai. Sau bữa ăn tối tôi rảo bộ trên đường
Bourbon, số người la cà trên đường đã đông nghẹt. Những tay nhạc sỹ lề đường
đứng trình diễn ngả nghiêng quay cuồng theo tiếng trống tiềng kèn. Những ban
nhạc Jazz nhạc Rock cũng say mê trình diễn trong các vũ trường, các bar rượu.
Hình các vũ nữ khỏa thân được phóng lớn dán kín cửa kính của các phòng khiêu vũ
khỏa thân. Tiếng còi xe cứu thương, xe cảnh sát, xe chữa lửa cứ thình thoảng rú
lên liên hồi. Bảng tên các cửa tiệm, nhà hàng, ba rượu, vũ trường nổi đèn màu
đỏ màu xanh chớp lòe rực rỡ. Không ai có thể nói chuyện thì thầm với nhau. Mọi
người đều cười to nói to trên quãng đường này. Càng về khuya càng có nhiều tay
say rượu cười la nghiêng ngả trên đường. Những tay chiêu khách trước các vũ
trường khỏa thân tìm mọi cách mời khách ghé vào xem thử. Ngày mới đến Mỹ có đôi
lần tò mò ghé vào những vũ trường này, mình đứng rụt rè phía sau xem vì không
có tiền mua bia và lúc nào cũng sợ như có người sắp sửa đánh mình bất ngờ. Bây
giờ những tò mò thời thanh niên không còn nữa. Bất chợt mình nghĩ về Tết. Những
ngày cuối năm lang thang trên con đường mình đã bước những bước chân cô độc
thời trẻ. Có những nơi chốn mình đã đi qua tưởng không bao giờ trở về, và khi
quay lại mình thấy nhiều đổi thay như giòng đời trôi nổi.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Sáng chủ nhật, mình thức dậy sớm. Rất muốn xuống phòng
thể dục để vận động chân tay, nhưng khi rời nhà quên mang theo quần áo thể thao
nên đành đứng vươn vai uốn người hít đất vài phút trước khi tắm. Thời trẻ ăn
nhậu lung tung nên thân xác đã tồn trữ bao nhiêu thứ dư thừa hại sức khỏe. Nay
tìm cách vất bỏ những dư thừa có hại khỏi thân xác mình quả là điều vô cùng khó
khăn.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Ðêm qua không theo dõi tin khí tượng nên không biết là
sáng nay trời mưa. Ðứng bên cửa sổ từ lầu 17 của khách sạn Marirott nằm ngay
trung tâm New Orleans nhìn mưa rơi mù mù ngang thành phố. Cơn mưa mùa đông miền
nam không lạnh như những cơn mưa tuyết và mưa băng đá mùa đông Boston. Bất chợt
mình nhớ nắng mùa đông Cali. Nhớ những lần ăn Tết ở thủ đô di dân Việt Nam mà
vẫn không thấy lòng mình có hơi ấm mùa xuân. Nhớ mấy cây đào cây mận nở hoa
trong sân nhà cũ ở Cali những ngày sắp Tết. Mình có nửa giờ để ăn sáng trước
khi vào phòng họp. Hôm nay là ngày cuối cùng của hội nghị nên chắc số người
tham dự buổi thảo luận sẽ rất ít. Không sao. Bây giờ mình đã quen và rất thích
những buổi giảng bài chỉ có vài sinh viên nên nếu buổi hội thảo vắng người cũng
tốt thôi. Ít người tham dự, mọi người đều có cơ hội phát biểu, càng vui. Mà
đúng vậy, buổi hội thảo có vỏn vẹn mười người và ai cũng hăng hái tham gia. Tôi
và hai đồng nghiệp chịu trách nhiệm điều hợp buổi hội thảo. Mỗi người đến từ
một trường Ðại Học khác nhau nên chúng tôi chỉ có giờ gặp nhau bàn qua về buổi
hội thảo vài phút trước khi bắt đầu. Một đồng nghiệp chịu trách nhiệm ghi chép
ý kiến bằng laptop có máy dọi chữ lên màn ảnh cho mọi người biết những ý kiến
đã được phát biểu. Một đồng nghiệp có trách nhiệm giới thiệu tổng quát mục đích
của buổi hội thảo và coi giờ để mọi vấn đề chính được đưa ra bàn cãi. Tôi có
nhiệm vụ gợi ý cho mọi người đặt câu hỏi. Tim ghé lại lúc buổi hội thảo gần
chấm dứt. Thấy anh vào tôi biết mình nên sửa sọan kết thúc chương trình để kịp
đi lễ.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Cơn mưa vội buổi sáng đã tạnh ráo và mặt trời đang rải
nắng vàng nhạt của mùa đông xuống những con đường thành phố. Tôi ”bấm” địa chỉ
vào máy dẫn đường (GPS) để đưa Tim đi lễ dù mình đã đến khu Vesailles nhiều lần
và mùa hè rồi cũng ghé dự lễ chủ nhật tại nhà thờ này. Ðây là lần đầu tiên Tim
đi dự lễ trong nhà thờ Việt Nam. Chúng tôi vào nhà thờ vừa đến phần đọc sách
Thánh Thư. Cả tôi và Tim đều ngạc nhiên vì thánh lễ được cử hành bằng cả Anh
ngữ và Việt ngữ. Nhà thờ này do linh mục Viễn trông coi. Tôi đã gặp linh mục
Nguyễn Thế Viễn vài lần và rất mến mộ ông. Một linh mục trung niên đầy nhiệt
huyết và sáng kiến. Trận bão Katrina đã cho ông dịp để chứng minh khả năng lãnh
đạo và tinh thần phục vụ của ông. Hôm nay đến dự thánh lễ lại càng mến phục ông
hơn. Ða số những người tham dự thánh lễ còn trẻ. Họ là những người sinh ra và
lớn lên tại Hoa Kỳ hoặc di cư sang đây khi còn rất bé. Tôi chưa tham dự thánh
lễ chủ nhật nào có nhiều người trẻ như thế. Các bài đọc trong lễ được đọc bằng
Anh ngữ và Việt ngữ. Ca đoàn cũng thế. Họ hát bằng hai thứ tiếng và hát rất
hay. Ở những cộng đoàn khác, tôi thấy đa số ca viên đã thuộc lứa trung niên.
Những người trẻ nhất cũng xấp xỉ 30 mươi. Riêng ca đoàn này có đủ mọi lứa tuổi.
Tôi nghĩ có lẽ cách cử hành và dâng lễ kiểu này sẽ trở thành khuôn mẫu cho các
cộng đòan Công Giáo Việt Nam tại hải ngoại. Sau lễ Tim nói cảm nghĩ của anh về
thánh lễ cho tôi nghe và ý của anh cũng giống ý tôi.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Thật là một dịp may cho tôi và Tim vì ngay sau thánh
lễ, có chợ hoa Tết trong khuôn viên nhà thờ. Những dẫy lều vải trắng được dương
lên để biến khu đất sân nhà thờ thành chợ hoa. Tôi và Tim đi vào ngắm hoa và
rất thích thú được nhìn thấy những chậu cảnh, những chậu hoa rực rỡ được bày
lên sạp hàng. Chợ có hoa cúc vàng, hoa mai, và nhiều thứ hoa cảnh rực rỡ khác.
Nếu không ở quá xa, tôi đã chọn mua vài chậu hoa cảnh mang về làm quà Tết. Cơn
mưa buổi sáng đã rửa sạch bầu trời nên khi chợ Tết mở cửa trời quang đãng và
nắng vàng mềm dịu sưởi ấm sân giáo đường. Bên ngoài chợ tết có mấy quầy bán
thức ăn và tôi thích nhất là quầy bán bắp nướng. Tự nhiên thấy nhớ những hàng
bán bắp nướng bên lề đường quanh chợ Ðà Lạt năm xưa. Dạo đó có những chiều rảo
bộ muốn ăn một cái bắp nướng mà túi không tiền nên hình ảnh những cái bắp nướng
vàng ngậy mỡ thỉnh thoảng vẫn còn lãng đãng trong ký ức. Tôi và Tim đã có
chương trình ăn trưa nên dù những cái bắp nướng trông hấp dẫn thật, chúng tôi
không ăn. Vài năm trước đã có dịp coi chợ Hoa ở Little Saigon, nam Cali, nhưng
không khí thiếu ấm cúng như chợ hoa trong sân nhà thờ khu Versailles. Hình như
dân Việt Mình ở New Orleans vẫn còn mong đợi Tết về. Các nhà thờ, nhà chùa đều
chuẩn bị những chương trình đón Tết.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Buổi tối tôi ghé khu Việt Nam ở quanh giáo xứ Lê Thị
Thành bên mạn Tây của New Olreans. Chủ đích đến thăm linh mục nhà văn Trần Cao
Tường dù biết cuối tuần ông rất bận. Mà đúng thế. Tôi ghé lại thăm ông đúng lúc
ông đang có buổi họp với một số bạn trẻ. Tôi mở cửa rất nhẹ vào nhà để khỏi làm
gián đọan buổi họp của ông. Ðứng nép trong phòng bếp vài phút nghe lóm phiên
họp rồi lại lẳng lặng ra đi. Ðịnh bụng sẽ điện thoại hay i-mêu (e-mail) ông khi
về khách sạn. Thay vì trở lại Khách Sạn ngay, tôi lái xe sang sân nhà thờ xem
có sinh họat gì không. Tôi đã đi lễ nhà thờ này hai năm trước, lúc đó cha Hân
chưa về hưu, nhưng không có dịp quan sát sinh hoạt của bà con. May quá là sân
nhà thờ còn xe đậu và có dấu hiệu bà con đang họp mặt trong hội trường nhà xứ.
Ðây là một ngôi thánh đường khang trang có cơ sở sinh hoạt cộng đoàn thuận
tiện. Ngay trong khuôn viên nhà thờ có một khán đài đồ sộ nơi có lẽ dùng để cho
những sinh hoạt văn nghệ lớn ngoài trời của cộng đoàn. Hình như mỗi giáo xứ
Việt Nam ở vùng này đều có một khán đài Văn Nghệ hay lễ đài ngoài trời. Tôi đã
có dịp ghé qua một số nhà thờ Việt Nam ở Texas và vài nơi khác, nhưng chưa thấy
nơi nào có những công trình kiến trúc khán đài và lễ đài ngoài trời qui mô như
bà con mình ở New Orleans.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Ở chốn thiên tai bão tố này đã trổ lên những bông hoa
văn hóa quí trong cộng đồng Việt Nam hải ngoại. Cái đẹp của văn hóa không phải
là sự hào nhoáng nhộn nhịp bên ngoài, nhưng là vẻ đẹp tâm linh phát xuất ra từ
những sinh hoạt cộng đồng còn đậm mối thân tình đồng hương. Cái nét Việt Nam dù
khó diễn tả vẫn còn in dấu trên những công trình kiết trúc từ chùa đến nhà thờ.
Những kiến trúc chùa, nhà thờ này có thể không theo khuôn mẫu cố định nào nhưng
chắc chắn đã phát sinh ra từ sự tưởng tượng đậm tình Việt Nam của những người
có công khởi dựng lên. Ðẹp hơn nữa là từ những ngôi chùa và ngôi nhà thờ quanh
đây hàng ngày vẫn còn vọng lên tiếng kinh kệ Việt Nam. Hè năm ngoái tôi có dịp
dâng lễ cầu siêu (tôi nhớ mang máng thế) và đứng tụng kinh với một số chư vị
đạo hữu trong chùa Vạn Hạnh tọa lạc ngay bên xa lộ 90 gần khu phố Việt Nam.
Mình đứng ngân nga đọc kinh kệ, niệm nam mô trong mùi nhang khói và tiếng mõ gõ
giữ nhịp cho bài kinh. Ðó là lần đầu tiên trong đời tôi đứng tụng kinh niệm
Phật cung kính như thế dù Phật Giáo không phải là tôn giáo của mình, nhưng có
lẽ cái hồn Phật Giáo từ ngàn năm xưa của tổ tiên mình vẫn còn dấu ấn trong vô
thức nên mình đã hòa vào tiếng mõ tiếng ngân nga và mùi nhang khói thật dễ dàng
thật hồn nhiên. Như vậy ở New Orleans, không chỉ có khu phố Tây nhộn nhịp,
không chỉ có Cafe Du Monde, bánh chiên Beignet, súp rùa, cháo crawfish, thịt cá
xấu chiên, hay mấy món cơm cháo tạp vị, nhưng còn có linh hồn Việt Nam ẩn hiện
dưới sân chùa, trên mái nhà thờ, qua lời kinh kệ.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Tôi cho xe đậu rồi lững thững đi về phía cửa trước nhà
thờ, định bụng nhìn cho kỹ lại ngôi giáo đường đã được dựng lên từ những tấm
lòng Việt Nam -rất Việt Nam- trên mảnh đất xa lạ này. Vừa bước được vài bước
tôi thấy có người đi về phía tôi. Trời đã nhá nhem tối nên phải lại thật gần
mới nhìn ra được mặt. Vừa chạm mặt, tôi buột miệng chào không suy nghĩ,</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><i><span style='font-size:13.0pt'>-
”Chào cha Hân.”<br>
- ”Ai đấy?” </span></i><span style='font-size:13.0pt'>Vị linh mục vừa về hưu
này không nhận ra tôi. Phải đứng kể lể lai lịch nhắc vài tên người quen lên làm
bằng chứng, cha mới ngờ ngợ nhận ra tôi.<br>
<i>- ”Vào đây ăn tối.”<br>
- ”Thưa cha con ăn rồi!”<br>
- “Ăn nữa cho vui. Chết đâu mà sợ.”</i></span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Cách nói chuyện của vị linh mục này làm tôi mến ông
ngay. Hai năm trước có ghé lại ở nhà ông vài ngày, đúng lúc ông đi du lịch
Trung Hoa về. Nghe ông kể chuyện về những nơi chốn ông đã đến, tôi đã khoái tai
rồi, nhưng kiểu nói chuyện hồn nhiên cởi mở này làm tôi thêm lòng kính mến ông
hơn. Trong đời này, có những người ngại mời khách lạ hay khách chưa quen thân
lắm ngồi uống chai nước lạnh huống hồ rủ ăn cơm một cách không nghi ngại như
thế. Tôi đi theo ông vào căn phòng có đèn sáng và bóng người lô nhô đi lại. Ông
vừa mở cửa đã có hai ba người chạy tới vồn vã.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><i><span style='font-size:13.0pt'>-
“Chào cha. Ðợi cha lâu quá.”</span></i><span style='font-size:13.0pt'> Cha Hân
chưa kịp trả lời mọi người nhìn tôi cùng một lúc và chào,<br>
<i>- “Thưa cha mời cha vào bàn.”<br>
- “Tôi không phải linh mục. Ðang đi ngoài sân nhà thờ được cha Hân rủ vào đây
thôi.”<br>
- “Vâng! xin mời vào.”</i></span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Một vị giáo dân nhanh nhẹn kéo ghế đưa tôi ngồi bên
cạnh cha Hân. Là khách lạ phương xa nên tôi được mọi người để ý và hỏi han.
Phải mất một hai phút tôi mới kể xong lý lịch và nơi chốn đang sinh sống cho
mấy người ngồi cùng bàn nghe.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><i><span style='font-size:13.0pt'>-
“Cha uống gì? Anh uống gì? Uống bia nhá?”</span></i><span style='font-size:
13.0pt'> Một giáo dân vồn vã hỏi cha Hân và tôi.<br>
<i>- “Có rượu chát không?”</i> Cha Hân hỏi lại.<br>
<i>- “Thưa cha có chứ.”<br>
- “Tôi cũng uống rượu chát như cha Hân.”</i> Tôi nói thêm vào.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Khoảng 30 giáo dân ngồi quanh ba bàn tròn có bày nhiều
thức ăn và những chai bia đã cạn được để ngổn ngang trên bàn. Thế kỷ 21, hút
thuốc không còn là hình ảnh lãng mạn nữa và đã bị cấm trong các nơi công cộng,
nhưng giáo dân ở đây vừa nhậu vừa thả khói thoải mái. Hai ba giáo dân vội vã
bưng lên những thức ăn còn bốc khói lên tiếp cha Hân và tôi. Có thịt nai xào
lăn, lòng heo luộc, cháo lòng, gà rừng áp chảo, và cá trê kho để ăn cơm.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:13.0pt'>- “Mời cha! Mời anh! Thịt nai và gà rừng mới săn về
đấy! Cha và anh dùng ngay đi cho nóng.”</span></i><span style='font-size:13.0pt'>
Người đàn ông trung niên ngồi bên phải cha Hân vừa mời chúng tôi ăn vừa kể tên
người săn nai và người bắn được gà rừng.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Trong khi các ông ngồi nhậu thoải mái, tôi thấy vẫn có
bóng người qua lại dưới nhà bếp. Hỏi ra mới biết, hôm nay là ngày gói bánh
chưng bánh tét và dọn dẹp nhà xứ sửa sọan cho hội chợ Tết sẽ khai mạc tuần tới.
Thấy bà con cô bác hăng hái sửa sọan đón Tến cũng làm lòng mình có gì ấy. Ðịnh
bụng khuya nay về khách sạn sẽ điện thọai cho vợ bàn về ăn Tết năm nay. Như vậy
Tết vẫn chưa thật sự chết trong hồn mình. Linh hồn Việt Nam có thể sống lại bất
cứ lúc nào trong hồn mình nếu có ai, có sự việc hay biến cố nào bên ngoài thúc
đẩy hay gợi nhớ. Mình cứ tưởng không còn nơi nào người Việt xôn xao hân hoan
chờ Tết, nhưng cứ dựa theo những gì mình thấy và nghe hôm nay, người Việt Nam,
ở New Oleans, thật sự chờ Tết đến. Có thể mình đã lầm tưởng Tết đã chết rồi. Hy
vọng mình đã lầm thật. Vì nếu mình lầm thật thì văn hóa Việt Nam sẽ còn được
nuôi dưỡng và giữ gìn trong trái tim của những cộng đoàn Việt Nam như ở New
Orleans.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Tôi được bà con cứ vồn vã mời dùng thêm thịt nai và
thịt gà rừng áp chảo dù bụng đã no. Ngồi uống rượu nghe bà con bàn tính việc
cần phải làm để sửa sọan ăn mừng Tết mà thấy lòng mình cũng vui lây.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><i><span style='font-size:13.0pt'>-
“Này sáng mai đi chặt mía đấy.”</span></i><span style='font-size:13.0pt'> Một
vị trung niên quay sang bảo người bạn ngồi bên cạnh mình.<br>
<i>- “Ối giời ơi! Ðừng nhờ ông này làm gì. Năm ngoái ra vườn mía chặt bừa bãi,
bắt người ta phải dọn.”</i><br>
Chị ngồi chung bàn lên tiếng phản đối. Người đàn ông bị phê bình cười hề hề
không nói gì và đưa chai bia lên uống hết phần còn lại.<br>
<i>- “Chặt mía làm gì vậy?”</i> Tôi thắc mắc quay sang hỏi người đàn ông ngồi
bên cạnh.<br>
<i>- “Ép nước mía bán anh ạ. Mía rẻ và có khi xin được miễn phí từ các gia đình
trong giáo xứ, và bán đến sáu đô la một cốc mà vẫn không đủ bán đấy,”</i> người
đàn ông nói giọng bắc kỳ gốc giải nghĩa thêm, <i>“Năm ngoái không đủ mía mà bán
đấy anh ạ.”</i></span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Bàn tôi ngồi còn vài ghế trống và có hai chị từ bếp
lên ngồi. Mặt hai chị ửng hồng vì hơi nóng trong bếp và mồ hôi lớt phớt trên
trán. Họ nhận ra tôi là khách lạ, gật đầu mỉm cười chào.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><i><span style='font-size:13.0pt'>-
“Hai chị làm gì mà bây giờ mới dùng cơm?”</span></i><span style='font-size:
13.0pt'> Tôi hỏi.<br>
<i>- “Gói bánh chưng anh ạ.”</i> Một chị nhanh nhẩu trả lời.<br>
<i>- “Gói để biếu giáo dân hay sao?”</i><br>
<i>- “Không anh ạ. Mình gói bán cho bà con để gây qũy cho nhà thờ.”<br>
- “Tôi xuống bếp coi được không?”<br>
- “Xin cứ tự nhiên.”</i> Chị vừa bưng bát cơm lên vừa nói, <i>“Mời cha! Mời anh
dùng cơm.”</i></span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Tôi ngồi thêm một lúc để nghe câu chuyện về ăn Tết
trong họ đạo di dân này rồi xin phép xuống nhà bếp coi các bà các chị gói bánh
chưng.</span></p>

<table class=MsoNormalTable border=0 cellspacing=0 cellpadding=0 align=left
 style='border-collapse:collapse;margin-left:6.75pt;margin-right:6.75pt'>
 <tr style='height:105.1pt'>
  <td width=206 valign=top style='width:154.75pt;padding:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
  height:105.1pt'>
  <p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
  style='font-size:13.0pt'><img width=195 height=147 id="Picture 1"
  src="BK_AoDaiVaTetOXuNguoi_files/image002.jpg" alt=goi-banh-chung.jpg></span></p>
  </td>
 </tr>
</table>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Có khoảng mười phụ nữ đứng gói bánh chưng, bánh tét
trong nhà bếp. Họ vừa gói bánh vừa cười nói rộn rã. Những mảng lá chuối xanh
tươi đã được rửa sạch để lót vào khuôn gỗ hình vuông dùng gói bánh chưng. Trên
mặt bàn bếp có gạo nếp, đậu xanh bóc vỏ đã được ngâm và những thau thịt ba rọi
xào sẵn làm nhân cho bánh chưng. Các bà rải một lớp gạo trên lá chuối đã trải
sẵn trong khuông gỗ, lấy bàn tay gạt gạo ra cho đều, bốc một vốc đậu rải lên
lớp gạo, lấy một miếng thịt ba rọi cắt dày khoảng ba đốt ngón tay bỏ vào chính
giữa, rồi rải lên một lớp gạo nữa. Sau cùng thì lá chuối được cuốn lại theo
khuôn gổ và được cột lại bằng những sợi giây nhựa màu đỏ, lọai dây có sức kháng
nhiệt nên có thể luộc trong nước sôi mà không đứt.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><i><span style='font-size:13.0pt'>-
“Ngày xưa ở nhà quê Việt Nam, người ta dùng những sợi dây “lạt” được chẻ ra từ
thân cây tre để làm dây buộc. Sang đây có dây nhựa như thế này vừa tiện vừa dễ
buộc anh ạ.”</span></i><span style='font-size:13.0pt'><br>
Người đàn bà thấy tôi đứng chăm chú nhìn cách bà gói bánh ngước mặt lên giải
thích cho tôi với nụ cười thật chất phác trên môi.<br>
<i>- “Bà ngâm gạo lâu không?” </i>Tôi thắc mắc.<br>
<i>- “Em nhớ là ở Việt Nam người ta ngâm gạo cho đến khi nước thấm cũng mất sáu
bảy tiếng, bây giờ mình đun nước gần sôi, cho gạo vào ngâm chừng một giờ đồng
hồ là được.”</i> Người đàn bà gói bánh giải thích.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><span style='font-size:13.0pt'>Trong
ký ức của tôi không có hình ảnh rõ ràng về những ngày Tết ở quê nhà và những nồi
bánh chưng mẹ tôi luộc thời thơ ấu. Tôi ở một làng nông dân Công Giáo di cư từ
Bắc vào Nam trong cuộc di cư 1954. Nông phẩm chính trong làng tôi thời ấy là
lúa gạo. Nhà nào cũng trồng lúa để có gạo ăn chứ không phải để bán lấy tiền.
Người ta chỉ bán lúa khi thặng dư hay khi cần tiền để làm việc gì khẩn cấp. Mẹ
tôi có năm phải bán lúa đi để lấy tiền đóng tiền cho tôi đi học. Làng tôi ở chỉ
có vài năm thanh bình khi tôi còn bé và dân làng đã thức đêm luộc bánh chưng
chờ Tết. Sau này vì giặc dã nên không ai dám thức đêm đốt bếp luộc bánh chưng
như tôi đọc trên báo chí hay tiểu thuyết. Trong vài năm thanh bình ấy, những
bữa ăn Tết của nhà tôi cũng không có gì sang trọng nhưng hình như ngon hơn
nhiều gia đình khác trong làng vì anh em tôi được ăn thịt heo thỏa thuê. Mẹ tôi
thường giết heo để ăn Tết. Nhiều người trong làng đến đặt mua thịt và mẹ tôi
tính xem phải “hạ” mấy con “lợn” mới đủ chia phần cho khách. Chính vì thế mà
anh em chúng tôi được ăn những thứ mà mẹ tôi cho là ngon nhất của con lợn. Bố
tôi thì bao giờ cũng làm hai món chính khi con heo vừa được giết xong: Tiết
Canh và Nem. Món tiết canh heo của bố tôi thật đặc biệt vì bố lấy những miếng
thịt có “sụn’ như cổ heo để trộn với tiết nên khi ăn nghe sồn sột trong miệng.
Còn món Nem theo kiểu nhà quê của bố tôi là thịt heo luộc có da, thái thật mỏng
rồi trộn với thính. Chỉ có thế thôi nhưng đó là món ăn truyền thống trong nhà
tôi. Bây giờ hàng năm giỗ bố, tôi cũng làm món Nem này nhậu lai rai trong ngày
giỗ với gia đình và bạn bè. Còn món tiết canh heo thì tôi chưa bao giờ làm và
từ ngày sang Mỹ đến giờ, tôi cũng chưa bao giờ ăn và có lẽ sẽ chẳng bao giờ ăn
nữa. Thêm vào hai món truyền thống đó là giò thủ do chính tay bố tôi “bó.” Gọi
là bó vì thịt đầu heo cắt miếng bằng hai ngón tay đem xào lên rồi gói lại hay
bó lại thật chặt bằng lá chuối như người ta gói bánh Tét. Ngoài mấy món thịt
heo này ra tôi không còn nhớ được gì nữa. Có những món ăn mà phải sang tới Mỹ
tôi mới được ăn lần đầu hay ăn dư thừa như chả giò, giò lụa, giò bì vân vân.
Ngày tôi còn bé, nhà tôi chưa bao giờ ăn dưa “món.” Mẹ tôi chỉ biết làm dưa cải
thôi. Bây giờ lang bạt tha hương tôi mới được ăn dưa món ngày Tết kể từ ngày
lấy vợ. Cũng may vợ tôi thích học hỏi nấu nướng và làm các món nhậu nên Tết đết
dù trái tim tôi không còn những rung động quê nhà, vợ tôi vẫn phải mua và làm
những món ăn Tết được gọi là truyền thống của gia đình hay từ những ảnh hưởng
bên ngoài.</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt'><i><span style='font-size:13.0pt'>-
“Nhà anh có nấu bánh chưng không?”</span></i><span style='font-size:13.0pt'>
Người đàn bà gói bánh hỏi làm tôi giật mình.<br>
<i>- “Không, nhưng tôi có người anh, năm nào anh cũng gói bánh chưng và cho gia
đình tôi.”<br>
- “Sang Mỹ rồi, mua về nhà cho tiện.” </i>Chị gói bánh mỉm cười và tay cứ liên
tục làm những động tác gói bánh một cách mềm mại nhưng chắc chắn và chính xác.<br>
<i>-“Tôi muốn biết công thức để Tết sang năm sẽ rủ vợ tôi gói bánh chưng.”<br>
- “Anh có mấy cháu rồi?”<br>
- “Hai.”<br>
- “Các cháu có thích ăn bánh chưng không?”<br>
- “Thích lắm, hai đứa con của tôi đều thích ăn xôi và bánh chưng.”<br>
- “Vậy thì gói ở nhà cho các cháu ăn tốt hơn. Bánh ngoài tiệm cho bột ngọt vào
nhân mà lại không được tươi đâu.”<br>
- “Ðúng thế!”</i><br>
Tôi đến gần chỗ một chị đang gói bánh tét nhìn làm chị hơi e thẹn. Ðể làm chị
bớt ngại tôi nói,<br>
<i>- “Chị khéo tay quá, bánh không cần khuôn mà vẫn gói được.”<br>
- “Ai mà dùng khuôn để gói bánh tét bao giờ!”</i> Chị trả lời và mỉm cười thân
thiện hơn.<br>
<i>- “Gói bánh chưng hay gói bánh tét thứ nào khó hơn?” </i>Tôi hỏi.<br>
<i>- “Em cũng chả biết nữa. Làm gì quen nấy anh ạ. Em chuyên gói bánh Tét nên
thấy dễ hơn.”</i></span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Tôi đi quanh quẩn trong bếp nhìn các bà trong giáo xứ
Lê Thị Thành hăng say vui vẻ gói bánh chưng bánh Tét cho hội chợ Tết mà cũng
thấy vui lây. Ngày mai trở về Boston không biết ý nghĩ ăn Tết còn trong đầu
mình nữa không!</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>Hơn ba mươi lần ăn Tết ở xứ người, thời gian đã xóa
nhòa những nỗi xôn xao mong chờ. Tết quê người không như Tết quê nhà. Nơi tôi
đang sinh sống, sân nhà còn ngập tuyết trắng. Cây xơ xác dưới bầu trời xam xám
buồn vô độ. Các nhà thờ nhà chùa và hội đoàn người Việt vẫn tổ chức ăn Tết. Mỗi
nơi cử hành những nghi lễ cổ truyền khác nhau. Mình cũng chẳng biết lễ Tết nào
thật sự “truyền thống” và nghi lễ nào đã được “sáng chế” hay “cải biên” từ trí
tưởng tượng của người tổ chức. Thế hệ đầu tiên của di dân Việt Nam đang già
theo năm tháng. Những người Việt tha hương mang nặng trái tim Việt Nam đang dần
dà dẫn nhau về cõi thiên thu. Những thế hệ trẻ chỉ bập bẹ hay không nói được
tiếng Việt sẽ ăn Tết ra sao? Con gái tôi sau này lớn lên sẽ ăn Tết ra sao?</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><span
style='font-size:13.0pt'>(Tản mạn trên một chuyến đi xa cuối năm, tháng Giêng
2009)</span></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><b><span
style='font-size:14.0pt'>Trần Thu Miên</span></b></p>

<p class=MsoNormal style='margin-bottom:6.0pt;text-align:justify'><i><span
style='font-size:11.0pt'>Nguồn: nguoivietboston.com</span></i></p>

</div>
<!--- REPLACE LAST </HTML></BODY> --->

<div align="center">

<p> <font  face="Arial" size "1" color="blue">

	<a href="#" onClick="history.go(-1);return true;" 
		onmouseover="popup()" 
		onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Backarrow2.gif" alt="" border="0"> 
	</a>

	<a href="#" onClick="history.go(-1);return true;">Trở lại trang trước 
	</a>

	<a href="#top" class="nav" 
		onmouseover="popup()" 
		onmouseout="kill()"><img src="http://thatsonchaudoc.com/backgrpic/Toparrow2.gif" alt="" border="0"> 
	</a>

	<a href="#top" class="nav">Trở lên đầu trang 
	</a>
      
</P>

<p class=MsoNormal><o:p>&nbsp;</o:p></p>

</div>

	    </td>
    	   </tr>
	  </table>
      </td>  <!-- end windown width = 950 -->
  



    </tr> <!--- **** end 100 % Window --->
   </table>
  </td>
 </tr>
</TABLE>
</BODY>
</HTML>
�